صفحه اول | سفارش طرح | فروشگاه | پروژه ها | ایده ها | ماشین آلات | درباره ما | تماس با ما

 

 

 

 

صفحه اصلی ایده ها و فرصت های سرمایه گذاری ایده ها و طرح های خدماتی و گردشگری مجتمع خدماتی رفاهی بین راهی
 

   

 

 

 

با مثبت دادن ایده های جدید سرمایه گذاری را در ایمیل خود داشته باشید.

 

مثبت دهید :

عنوان طرح :سرمایه گذاری در مجتمع اقامتی بین راهی

نظربه اهميت رونق صنعت گردشگري و اطلاع از روند اجرا و وضعيت پروژه هاي گردشگري زمينه اجراي اين زيرساخت ها با سرمايه گذاري مناسب و مطلوب ايجاد شود. باید مطلوب دانست و افزود: با توجه به محدوديت ظرفيت هاي دولتي، بخش خصوصي بايد درحوزه ايجاد زيرساخت ها وارد شده و به توسعه زيرساخت هاي مناسب گردشگري با هزينه کرد مطلوب اقدام کند. بارويکرد رونق صنعت گردشگري و درآمدزايي ملي، از پروژه ها وطرح هاي مناسب و مطلوب گردشگري حمايت شود. وبا توجه به اهميت توسعه صنعت گردشگري درراستاي فراهم سازي زمينه هاي اين توسعه وايجاد زيرسا خت ها و رونق اين صنعت، پروژه هاي مختلف گردشگري درحال اجراست. درراستاي اجراي پروژه هاي سرمايه گذاري گردشگري و سرمايه گذاري سرمايه گذاران داخلي وخارجي پيش بيني مي شود با اجراي مجتمع تفريحي تجاري توريستي اقامتي پذيرايي و به بهره برداري رسيدن آن ها چندین شغل ايجاد شوداميدواريم با همکاري بخش خصوصي وحمايت هاي دولت، اقدامات مطلوبتري درتوسعه ورونق صنعت گردشگري به عمل آيد.

 

 

پيشينه تاريخي سرزمين كهن ايران بيانگر پيشتازي  و سرآمدي ايرانيان در ساخت راه هاوتاسيسات بين راهي است واحداث كاروانسراهاو خدمات مربوطه گواه اين ادعا ست.در عصر حاضر با توجه به توسعه صنعت حمل ونقل بويژه حمل ونقل جاده اي وگسترش فناوري ساخت وسايل نقليه وتوسعه وتنوع راه هاي ارتباطي،موضوع ارائه خدمات در طول راه ها به مسافران ورانندگان دچار دگرگوني اساسي شده وهمچنين خدمات مورد نياز آنان از نظر تنوع،كميت وكيفيت نيز تغيير نموده است.گسترش چشمگير حمل ونقل جاده اي در ايران و توسعه شبكه جاده اي كشور از يك طرف وپراكندگي غير اصولي وناكارآمدي مكان هاي خدمات رفاهي موجود در كنار جاده ها موجب بروز مشكلات عديده اي براي مسافران ورانندگان شده است.ساليانه ميليونها مسافر و صدها هزار وسيله نقليه در شبكه راه هاي كشور رفت وآمد مي كنند،انبوه مسافران و رانندگان اتوبوس ها وكاميون ها به مكان هايي نياز دارند تا بتوانند از خدمات مورد نياز در طول سفر استفاده كنند.بدين منظور طرح احداث واحدهايي كه بتواند با رويكرد هاي علمي و كارشناسي نيازهاي فوق الذكر را پاسخ دهد بوجود آمد.

 

تاريخچه خدمات بين راهي در ايران:

ايجاد راه وساختمان هاي بين راهي در سرزمين ايران پيشينه اي كهن دارد.ايرانيان در مسير وفواصل معين،مكان ها واطراق گاه هايي ايجاد كرده بودندكه محل توقف وآسايش مسافران وكاروان هاي تجاري وبازرگاني بوده است.

منابع تاريخي حكايت از آن دارند كه بنيانگذار احداث بناهاي مذكور هخامنشيان بوده اند .در دوره اشكانيان ،همانند عهد هخامنشي توسعه راه ها و ايجاد ايستگاه هاي بين راهي بويژه در مسير تاريخي جاده ابريشم اهميت فوق العاده اي يافت . در دوره اسلامي نيز عوامل متعددي در شكل يابي ،توسعه وگسترش كاروانسراها دخالت داشته كه اهم آنهاعوامل مذهبي ،نظامي واقتصادي است .قرن پنجم (ه-ق)عصر شكوفايي هنرهاي اسلامي بويژه هنر معماري است .بنيان گسترش شبكه راه هاي تجاري واحداث كاروانسراهاي متعدد در مسير جاده ها و داخل شهرها در اين دوره بوده است.در دوره تيموري توسعه تجارت ،معماري و ايجاد كاروانسراها شتاب بيشتري يافت ولي عصر طلايي ايجاد كاروانسراهاي ايران متعلق به دوره صفوي است كه بقاياي 999كاروانسرايي كه در آن دوره ساخته شده هنوز در كنار جاده ها ايران پابر جاست.

 

 اهداف مورد نظر در احداث مجتمع هاي خدماتي بين راهي:

فراهم كردن آسايش بيشتر رانندگان ومسافران با ارائه خدمات متمركز و مناسب

جلوگيري از پراكندگي واحد هاي خدماتي در طول جاده ها وتمركز آنها در يك مكان

دسترسي سريع رانندگان ومسافران به خدمات مورد نياز

كاهش ميزان تصادفات جاده اي و افزايش ضريب ايمني جاده ها

كاهش اتلاف وقت رانندگان ومسافران

كاهش مزاحمت هاي ترافيكي و روان ساختن ترافيك جاده ها

فراهم سازي امكانات مناسب براي اقامه نماز و گسترش فرهنگ آن

ارائه اطلاعات جاده اي ،توريستي و زيارتي بصورت شبكه سراسري

جلوگيري از آلودگي زيست محيطي

تقويت جاذبه هاي توريستي و تفريحي دركشور

ايجاد بستري مناسب جهت اشتغالزايي

امكان اعمال مديريت متمركز و نظارت دقيق بر عملكرد مجموعه هاي خدماتي –رفاهي

 

 

مزاياي احداث مجتمع هاي خدماتي-رفاهي در راه هاي كشور:

   با احداث هر مجموعه تعدادي شغل در رسته هاي مختلف ايجاد ميشود وبراي گردش كار مناسب افراد آموزش ديده تصدي مشاغل مختلف در اين مجتمع ها از قبيل تعمير كار ،كارگران رستوران،مخابرات ،پمپ بنزين و.......را بعهده ميگيرند .

   از لحاظ بين المللي ايران يكي از مسير هاي معتبر و مهم ترانزيت كالا بشمار ميرود .همچنين بخش مهمي از راه هاي اصلي كشور در مسير كريدورهاي بين المللي شمال-جنوب وشرق-غرب قرار دارد .ايران كريدورهاي آسيا را به اروپا و اروپا را به قفقاز و آسياي مركزي متصل ميكند. قرار گرفتن ايران در مسير اين كريدورها ،گسترش احداث مجتمع هاي خدماتي- رفاهي را به منزله يك اقدام زير بنايي در حمل ونقل ضرورت حياتي مي بخشد . امروزه با احداث مجتمع هاي خدماتي –رفاهي ،رانندگان ترانزيت علاوه بر استفاده از غذاي مناسب ،تعميرگاه ،سرويس هاي بهداشتي و پاركينگ ،امكان استفاده از استراحت گاه مجهز نيز براي توقف هاي طولاني براي آنان فراهم ميشود.اين موضوع ضمن تامين امنيت و رفاه رانندگان موجب ايجاد رغبت براي ترانزيت كالا از جاده هاي كشور شده است .وجود اين مجتمع ها با ارائه خدمات متعدد و ارزشمندو ساختار زيبا و مدرن علاوه بر اينكه چشم نواز مسافران در طول راه هاي كشور مي باشد ،خود شاءن  ملي كشور را نزد گردشگران خارجي حفظ مي كنند .

 

سوابق مجتمع های خدماتی رفاهی بین راهی

1-سوابق تاریخی

سوای آنکه در طول تاریخ هر یک از تسهیلات بین راهی،  مي توانسته است به عنوان عاملي در ايجاد يك هسته شهري محسوب شود، امروزه هر كدام از آنها نيز در هيئت جديدي خود را نمايان ساخته اند. مجتمع هاي خدماتي رفاهي بين راهي نقش ساباط ها را به منزله مكاني بقراي رفع خستگي، رباط ها ، استادها و تمثيل ها را به عنوان كمپ يا توقف گاه براي سكونت، كاربات، كاروانسرا و خان ها را به عنوان اقامتگاه و محلي براي اطق و تامين ساير مايحتاج مسافران و حتي مكاني براي مبادله اجناس و تعاملات اجتماعي و فرهنگي ،‌ميهمانخانه و دسكره به منزله مكان استراحت شبانه يا محلي براي تفرج و گدراندن اوقات فراغت را ايفا مي كنند . در اين ميان ،‌با جايگزيني اتومبيل به جاي چهار پا ،‌اكنون طويله ها ، نعل بندي ها ،‌آغل ها و باراندازها رجاي خود را به توقفگاه هاي وسيله نقليه ،‌پمپ بنزين ،‌تعويض روغني ها ،‌تعميرگاه ها و محل شستشوي اتومبيل داده است . از سوي ديگر تامين مايحتاج مسافران به شيوه امروزي در فروشگاه هاي مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي صورت مي گيرد ،‌ضمن آنكه با توجه به تنوع خدمات و افزايش نيازها ، اين مجتمع هاي خدماتي مانند تسهيلات ارتباطي ، پارك كودكان ،‌تسهيلات امدادي و بهداشتي و مانند آنها را نيز ارائه مي كنند .

 

2- سوابق جهاني

در حال حاضر ،‌تجميع خدمات رفاهي در جاده ها در قالب مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي به عنوان يك شيوه پذيرفته شده در جهان محسوب مي شود . در اين زمينه ،‌دولت ها صرفا به توجيهات اقتصادي اين مجتمع ها توجه ندارند ،‌بلكه منافع زيست محيطي ،‌اجتماعي ف فرهنگي و سياسي اين مجتمع ها تا جايي است كه دولت ها براي احداث مجتمع خدماتي – رفاهي بين راهي تسهيلات ويژه اي را قائل مي شوند . به عنوان مثال ، دولت تركيه دستورالعملي تهيه كرده است كه همزمان با احداث يك اتوبان ،‌مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي وابسته به آن به طور همزمان احداث شود .

 

در اين مورد الگوي واحدي براي احداث  مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي در كشور ها وجود ندارد . زيرا ويژگي هاي هر كشور ايجاب مي كند كه سياست ايجاد مجتمع هاي خود را متمايز با ديگر كشورها اعمال دارند . به عنوان مثال در عربستان سعودي مجتمع ها به طور عمده براي زيارت كنندگان و مسافران خارجي كه نياز هاي محدود و حجم وسيع خدمات برخوردارند ،‌طراحي مي شوند .

در بعضي ديگر از كشورها علاوه بر نيازهاي رفاهي به ساير نيازهاي رفاهي به ساير نيازهاي رهگذران جاده ها مانند نيازهاي تفريحي و گردشگري توجه ويژه اي شده است . به عنوان مثال در نمونه هاي موجود در بريتانيا و كانادا توجه ويژه اي بر مسائل تفريحي و گردشگري معطوف شده است و بيشتر ايجاد تسهيلاتي مورد توجه قرار مي گيرد كه رهگذران جاده ها ضمن دستيابي به خدمات ضروري خود ، از طبيعت اطراف حداكثر بهره را ببرند .

سوابق جهاني بيانگر آن است كه مجتمع هاي احداثي در هر يك از كشور ها داراي تنوع بسياري است به عنوان نمونه در يك بزرگراه در آلمان يا تركيه گستردگي مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي متفاوت است و به مكان ،‌ويژگي هاي طبيعي و فاصله ،‌سطوح مختلفي از خدمات را ارئه مي دهند بستگي دارد .

علاوه بر آن خدمات ارائه شده در ساير جاده ها اعم از جاده هاي منطقه اي ،‌بين منطقه اي و بين المللي متفاوت است . با توجه به آنچه بيان شد ،‌سوابق جهاني بيانگر آن است كه مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي در جهان صرفا نقش خدمات رساني به رهگذران جاده ها را بر عهده ندارند ، بلكه علاوه بر فراهم آوردن تسهيلات رفاهي براي رهگذران جاده ها ، مسائلي همچون توسعه و توازن منطقه اي ،‌توسعه پايدار و مسائل تفريحي را در دستور كار خود قرار مي دهند.

 

 

 بررسي نقش هاي مجتمع هاي خدماتي رفاهي بين راهي

همانگونه كه اشاره شد نمي توان مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي و راه ها را به صورت مستقل از بستر آنها يعني منطقه و ساكنان آن مورد توجه قرار داد . در اين زمينه ،‌بر اساس «نظريه نظام ها » مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي به طور مستمر با محيط اطراف خود در حال تبادل متقابل يعني تاثير گذاري و تاثير پذيري هستند . از اين رو نقش هاي مختلفي اعم از اقتصادي ، بازرگاني ف اجتماعي ،‌فرهنگي ، سياسي ،‌دفاعي ،‌بصري و زيت محيطي بر آنها مترتب است . مجموعه اين نقش ها بيانگر مشخصات همان نظامي است كه دانش برنامه ريزي شهري و منطقه اي سعي در اصلاح و پيشبرد آن دارد . با توجه به انچه بيان شد ؟، در اين قسمت انواع نقش هاي مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي مورد بررسي قرار مي گيرد تا بر اساس نتايج حاصل از بررسي اين نقش ها ،‌ضمن به حداكثر رسانيدن رفاه رهگذران جاده ها ، بتوان از ظرفيت بالقوه و نهفته اين مجتمع ها در جهت  اهداف توسعه منطقه اي همچون نيل به توسعه پايدار و توازن منطقه اي بهره گرفت اين نقش ها به صورت زير است:

 

1- نقش اقتصادي

معيار اصلي در بررسي نقش اقتصادي مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي توجه به اصل اقتصادي عرضه و تقاضاست . خدمات رساني اين مجتمع ها به مناطق اطراف باعث افزايش دامنه سود آوري زمين هاي منطقه و ايجاد توازن و برابري زمين هاي دور افتاده نسبت به زمين هاي شهري مي شود . همچنين ارائه خدمات به مسافران و رهگذران با توجه به لزوم آسان سازي امور مسافرت ، به علت مهيا ساختن كالا و خدمات مورد نياز انها ، كاهش هزينه هاي جابه جايي و پويايي نيروي كار و توليد در مقياس بزرگ را در پي مي اورد . اين مجتمع هاي مي توانند با عرضه خدمات كالا ، در كاهش هزينه سفر موثر افتند و با فرهم ساختن خدمات مورد نياز ، قابليت منطقه براي جذب مسافران به واسطه وجود مناظر مناسب طبيعي ، ارائه خدمات ، تمركز در يك مكان ، وجود تاسيسات امدادي ، ايجاد فرصت هاي شغلي ف گسترش ساختن عرضه خدمات افزايش دهند و نتايجي همچون رفع خستگي مسافر ، كاهش حوادث ناشي از شفر ف تامين نيازهاي امدادي و رفاهي سفر و ارتباط بخشيدن بين حوزه هاي زيستي درون منطقه اي را به دنبال داشته باشند .

 

2-نقش بازرگاني

به دليل اهميت مقاله بازرگاني ، اين نقش به نحو مجزايي از نقش اقتصادي مورد بررسي قرار مي گيرد . احداث مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي با توجه به آسان سازي امر سفر ، كاهش هزينه هاي جابه جايي كالا در پي دارد كه نتيجه مستقيم ان پويايي نيروي كار و تقسيم كار جغرافيايي خواهد بود . عالوه بر ان ، اصلاح الگوي مصرف ،‌محروميت زدايي از مناطق دور افتاد ف تامين كالاهاي مورد نياز منطقه توسط مجتمع ها ، كاهش قيمت كالاها در عرصه هاي شهري و منطقه اي اطراف و كاهش تمركز ناشي از وجود نياز مندي هاي منطقه اي در سطح شهر ها از اعم نقش هاي بازرگاني اين مجتمع ها محسوب مي گردد همچنين ايفاي اين نقش ها توسط مراكز خدماتي – رفاهي بين جاده اي به طور غير مستقيم باعث ايجاد تعادل بين اراضي منطقه اي خواهد گشت .

ايجاد مراكز فعاليت شغلي پراكنده اي كه سهمي از آنها بر عهده مجتمع هاي خدماتي – رفاهي صورت خواهد بود و نيز جلوگيري از حمل و نقل مضاعف از روستا به شهر و شهر به روستا ، از ان جمله است

 

3- نقش اجتماعي

نتايج برنامه ريزي براي ارزش هاي اجتماعي در بلند مدت نمايان مي شود . نقش ارزش هاي اجتماعي مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي در كوتاه مدت ملموس نيست ولي مهمترين تاثيرات آن در سطح ملي مي تواند شامل ايجاد انگيزه در پيوستگي ساكنان منطقه با يكديگر ، ترغيب به گردشگري توسط گروه هاي مختلف جمعيت ، آشنايي اقوام و فرهنگ هاي مختلف با يكديگر ، ايجاد روحيه هاي شاد به خاطر وجود تسهيلات ناشي از سفر ، اطمينان خاطر مسافران از نحوه و كيفيت عرضه كالا و خدمات ، و مواردي مشابه انها باشد

 

4- نقش سياسي و اداري

از مهمترين نقش هاي سياسي و اداري مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي مي توان به همگرايي اجتماعي ، ايجاد پيوند ملي ، پيوستگي ساكنان منطقه با يكديگر ،‌گسترش واحد هاي اجتماعي و اميزش فرهنگ ها اشاره كرد كه اين مساله مي تواند به گسترش قلمرو سياسي و افزايش حضور حكومت مركزي در نقاط مختلف منتهي شود . اين مجتمع ها به سهم خود در همگرايي سياسي ، عدالت اجتماعي ،‌افزايش اشتغال ، توازن منطقه اي ،‌رونق اقتصادي و تقويت ثبات سياسي نقش مهمي ايفا خواهند كرد . از سوي ديگر وجود واحد هاي انتظامي و نظارتي در اين مجتمع ها نيز نقش مهمي در افزايش ثبات اجتماعي و سياسي خواهد داشت .

 

5- نقش فرهنگي

ايجاد مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي مي تواند بر تقويت ارزش هاي فرهنگي خود و حوزه اطراف موثر واقع شود . تبعات اقتصادي و اجتماعي اين مجتمع ها به ظهور و رشد استعداد هاي مردمي منطقه ،‌تغيير نگرش مردم منطقه و مسافران جاده ها به عملكرد هاي بازرگاني و خدماتي ، آموزش همگاني ،‌تبليغ عوامل فرهنگي و مذهبي ،‌تبادل و تعامل  فرهنگي و استفاده بهينه از اوقات فراغت و ارتقاي سطح فرهنگي منجر خواهد شد .

 

6- نقش دفاعي

در اوقاتي كه دفاع از پهنه كشور در برابر بيگانگان لازم باشد ، مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي به ويژه در مناطق مرزي ، مي تواند به عنوان يك قرار گاه پشتيباني مطرح شوند . اين مجتمع ها در اوقات دفاع و با توجه به موقعيتي كه نسبت به راه هاي ارتباطي دارند ، قابليت دفاع را افزايش خواهند داد . اين مجتمع ها در اوقات ويژه مي توانند به عنوان پايگاه دفاعي يا پادگان ،‌ارائه خدمات رفاهي به رزمندگان و سربازان ، بيمارستان صحرايي ،‌محل فعاليت هاي پشتيباني دفاعي ،‌تامين مهمات و آذوقه و مانند آنها تبديل شوند

 

7- نقش بصري

از مهمترين نقش هايي كه از ديدگاه بصري مورد انتظار از مجتمع هاي بين راهي ،‌مي توان به ايجاد زمينه براي رهگذران در ايجاد انگيزه توقف و استفاده از مناظر طبيعي و مصنوعي زيبا ،‌افزايش شادابي و رضايت مسافران ، رفع خستگي آنها ،‌تنوع منظر و ايجاد انگيزه براي ادامه مسير اشاره كرد .

 

8 نقش زيست محيطي

مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي ، زمينه ساز ادغام و همساني جاده با محيط طبيعي اطرف خود خواهند بود . اختصاص مكان و محدوده مشخصي از زمين و آماده سازي يك مجتمع خدماتي – رفاهي كه اصول محيط زيست را رعايت كند ،‌ضمن ارج نهادن به حفط محيط ، خود زمينه ساز تقويت مشاركت در نگهداري از ان است . همچنين تامين نيازهاي تفريحي مسافران ،‌محدود كننده دخالت نامناسب انسان بر طبيعت خواهد بود . تعيين مكان براي تعويض روغن يا مواد مستعمل اتومبيل و مواد شوينده و شيميايي ،‌از پراكنش آلاينده ها محيط و آلودگي خاك خواهد كاست

 

تمركز فعاليت هاي تفريحي و رفاهي در نقاط مشخص ،‌آسيب به طبيعت اطراف ( جنگل ،‌مرتع ،‌پوشش گياهي ،‌آب و خاك ) را به حداقل مي رساند . همچنين ايجاد فضاي سبز در مجتمع ها ، خود به مثابه گسترش دامنه فضاي سبز در محيط به حساب مي ايد كه نقش مناسبي نيز در لطافت هواخواهد داشت . از سوي ذيگر تمركز فعاليت ها در مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي ،‌احتمال آسيب به پناهگاه هاي وحشي را به حداقل خواهد رسانيد . ضمن آنكه امكان نظارت نهاد هاي ديربط را بر حفاظت از محيط زيست تقويت خواهد كرد و بهداشت محيط را ارتقا خواهد بخشيد .

 

تجزيه و تحليل احداث مجتمع هاي خدماتي رفاهي بين راهي

بررسي سوابق تاريخي و جهاني مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي بيانگر آن است كه بضاعت هاي موجود در مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي به مراتب فراتر از خدمات رساني به رهگذران جاده هاست . از اين رو ازديدگاه برنامه ريزي شهري و منطقه اي اين ظرفيت وجود دارد كه بتوان از پتانسيل هاي اين مجتمع ها در جهت نيل به اهدافي همچون توسعه پايدار و توازن منطقه اي بهره برد بدين منظور بررسي نقش اين مجتمع ها از ابعاد مختلف مي تواند اين قابليت ها را به نحو بهتري مشخص مي سازد .

از بعد اقتصادي ،‌ايجاد مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي ،‌نقش مهمي ايفا مي كند .

ايجاد عدالت و توازن منطقه ،‌اشتغال زايي ، كاهش قيمت ،‌افزايش رقابت ،‌ايجاد صرفه در مقياس وسيع ،‌ايجاد تخصص ،‌محروميت زدايي ،‌تقويت بعد گردشگري مناطق و جاده ها ،‌كاستن از حوادث جاده ها ،‌كاستن از حوادث جاده اي ،‌افزايش عرضه زمين و به ويژه خلق فرصت هاي جديد شغلي در منطقه بارزترين نقش هاي اين مجتمع ها محسوب ميشود . از بعد بازرگاني نيز اين مجتمع ها با تسهيل امر سفر ، باعث گسترش دامنه تاثيرات بازارهاي قديم و ايجاد افزايش حمل و نقل مضاعف ،‌خواهند شد .  مجموعه ابعاد اقتصادي و بازرگاني مورد اشاره ،‌با توجه به ايجاد فرصت هاي رشد در منطقه خود ،‌عامل مهمي در جهت نيل به توسعه و توازن منطقه اي محسوب مي گردند .

مجتمع هاي خدماتي – رفاهي در عملكرد بلند مدت خود در تقويت ارزش هاي اجتماعي راه ها قابليت بالايي خواهد داشت . به عنوان مثال ،‌احداث اين مجتمع ها مي تواند نتايج مثبت مانند پيوستگي ساكنان مناطق و بزرگتر شدن واحد هاي اجتماعي ،‌همگرايي اجتماعي و پيوند ملي و كاستن از جرايم و بزه و تخلفات قانوني را در پي داشته باشد اهميت نقش هاي غير اقتصادي مجتمع هاي نهان نگاري تا به حدي است كه نمي توان در بررسي جايگاه اين مجتمع ها ،‌آنها را ناديده گرفت . بعضا هر كدام به تنهايي مي تواند دليلي براي احداث مجتمع هاي ديگر قرار گيرد . به عنوان مثال از بعد سياسي گسترش قدرت و قلمر حكومت مركزي ،‌ايجاد ثبات سياسي و افزايش نظارت دولتي ،‌از جمله نقش هايي است كه مي تواند حكومت مركزي را مجاب به احداثاين مجتمع ها كند .

از سوي ديگر ،‌نقش هاي فرهنگي قابل توجهي نيز بر مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي مرتبت است . ايجاد اين مجتمع ها ، ضمن فراهم كردن زمينه براي رشد استعداد ها ،‌عاملي در جهت تقويت آموزش همگاني ،‌تغيير نگرش مسافران و ساكنان منطقه نسبت به كار و به ويژه ، رشد فرهنگ اجتماعي ، تبادل و تعامل فرهنگي ،‌استفاده بهينه از اوقات فراغت و همچنين قابليت تبليغ براي مسائل فرهنگي و مذهبي به شمار مي رود .

نقش اين مجتمع ها از بعد نظامي نيز بسيار حائز اهميت است اين نقش هنگامي به اوج خود مي رسد كه وضعيت تدافعي براي كشوردر اولويت باشد قابليت اين مجتمع ها براي تغيير عملكرد به پيگاه نظامي ،‌پادگان و يا استفاده هاي پشتيباني مانند دفتر فرماندهي ،‌مكاني براي درمان مجروحان جنگي ،‌انبار مهمات و آذوقه يا حتي مكاني براي ارائه خدمات به سربازان عازم يا برگشته از مناطق جنگي حكايت از اهميت تدافعي اين مجتمع ها به ويژه در مناطق مرزي دارد . در اين زمينه مجموعه عوامل فرهنگي ،‌اجتماعي ،‌سياسي و تاميني نياز است تا پيش زمينه هاي توسعه در يك منطقه حاصل شود كه اين مهم به كمك مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي در حد خود امكان پذير است

همچنين حضور اين مجتمع ها در جاده ها ،‌ضمن آنكه مي تواند زمينه اي در جهت غناي بصري جاده ها به شمار رود ،‌عاملي در جهت ايجاد تنوع و رهايي از يكنواختي جاده ها و در نتيجه رفع خستگي رهگذران به شمار مي رود . در ملاحظات زيست محيطي نيز هر چند مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي ،‌خود تا حدي به عنوان يك عامل بر هم زننده محيط زيست محسوب مي شوند ،‌اما اين مجتمع ها نقش قابل توجهي نيز در زدودن آسيب هاي وارده به محيط زيست ايفا مي كنند .

مهمترين نقش مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي هدايت و نظارت بر دخالت انسان در طبيعت و تامين رفاه در جاده هاست ،‌به نحوي كه با استقرار خدماتي همچون تعميرگاه ، تعويض روغني ،‌كارواش ،‌توزيع سوخت ،‌فضاي بازي كودكان ،‌آشپزخانه ،‌دستشويي ،‌جايگاه جمع اوري زباله و مانند آنها ،‌آسيب هاي وارد بر محيط زيست به حداقل مي رسد . به ويژه انكه با جمع آوري ، هدايت و تصفيه  فاضلاب و بويژه فاضلاب هاي شيميايي و مشتقات نفتي و همچنين جمع اوري زباله ها از الودگي طبيعت ، مناظر ،‌آب هاي سطحي و زير زميني كاسته مي شود .

از طرف ديگر اين مجتمع ها با فراهم اوردن فضاي بازي كودكان ، طبخ غذا يا حتي محل توقف اتومبيل و فضاي تفريح و تفرج ، مانند هجوم بي قديو بند انسان ها به داخل طبيعت مي گردد . علاوه بر ان ، فضاي سبز ايجاد شده در مجتمع ها بر كل منطقه و روحيه مسافران و اهالي ناحيه تاثير مثبت خواهد داشت .

با توجه به ابعاد زيست محيطي بر شمرده شده از مجتمع هاي  خدماتي – رفاهي بين راهي ،‌نقش آنها از نظر توسعه پايدار اهميت ويژه اي در توسعه منطقه اي مي يابد لذا مكان يابي صحيح اين مجتمع ها ضمن انكه مشاركت مردم را براي توفيق بخشيدن به نقش مجتمع ها بر مي انگيزد ،‌به برخورد فرهنگ ها ، ايجاد عدالت و توازن منطقه اي ، تنوع سفر و ايمني و سلامت رواني مسافران كه از ملازمات توسعه پايدار است ،‌منتهي خواهد شد . مجموع اين مسائل بيانگر آن است كه مجتمع هاي خدماتي – رفاهي بين راهي نقش قابل توجهي در رشد منطقه ، توسعه پايدار آن و حفظ توازن منطقه اي ايفا خواهند كرد .

 

 

الگوی برنامه ریزی طرح برای مجتمع های خدماتی رفاهی

الف ـ مجتمع خدماتی ـ رفاهی درجه ۱: این نوع مجتمع ها در مساحتی بین ۱۰-۳ هکتار در یک طرف تا دو طرف جاده ساخته می شوند. این مجتمع ۴ محدوده پیرامونی این مجتمع ها به وسیله نیم دیوار و نرده تعریف خواهد شد. کل فضای مجتمع نیز محوطه سازی و کف سازی, طراحی گیاه و آب اهمیت زیادی خواهد داشت. سرمایه گذاری در این نوع از مجتمع ها به وسیله بخش دولتی ـ خصوصی , بخش دولتی ـ عمومی, بخش خصوصی و بخش عمومی انجام می گیرد. شبکه مجاور این نوع از مجتمع ها, عملکرد سه گانه بین المللی , ملی ناحیه ای دارد و ماهیت جریان های جاری بر آن ترکیبی و از دو نوع صنعتی ـ بازرگانی ـ سیاحتی خواهد بود. این محورها باید از نوع آزاد راه یا بزرگراه باشند یا براساس برنامه ریزی آتی به این نوع راه ها تبدیل شوند .

فاصله مکانی بین این نوع از مجتمع ها بین ۴۰۰-۲۰۰ کیلومتر و زمان دسترسی به آنها بین ۵- ۵/۲ ساعت است. در مکان یابی این مجتمع ها علاوه بر معیارهای مربوط به رابطه مجتمع با محور و مجتمع با مجتمع, باید از معیارهای مربوط به رابطه مجتمع با مکان نیز استفاده شود.

این معیارها شامل معیارهای محیطی, اجتماعی ـ فرهنگی, اقتصادی و کالبدی است. عناصر خدماتی ـ رفاهی پیش بینی شده برای مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۱ به شرح زیر می باشد:

-جایگاه سوخت با ۱۶-۸ پمپ سوخت؛

-مسجد با مساحت ۴۰۰-۲۰۰ متر مربع ؛

-غذاخوری با ظرفیت ۵۰۰-۳۰۰ نفر؛

-واحد فروش میوه ؛

-واحد فروش تنقلات ؛

-واحد فروش صنایع دستی ؛

-سرویس بهداشتی بین ۳۰-۲۰ یاب ؛

-فضای استراحتی با عناصر بهداشتی بین ۱۵-۸ اطاق یا ۲۵-۱۰ واحد سوئیت؛

-واحد کارواش؛

-واحد آپاراتی و تعویض روغنی؛

-واحد مکانیکی؛

-واحد فروش لوازم یدکی؛

-پارکینگ تفکیک شده وسایل نقلیه سواری, مسافری و باری با ظرفیت ۳۰۰-۲۰۰ وسیله

-واحد درمان سرپایی مجهز به آمبولانس؛

-واحد رایانه ای اطلاعات سفر؛

-واحد صوتی و تصویری؛

-شعبه عابر بانک؛

-شعبه بیمه؛

-شعبه مخابرات یا ۱۰-۶ کیوسک تلفن راه دور؛

-باند بالگرد (هلی کوپتر) برای امداد رسانی به حادثه دیدگان در موقع بروز تصادف تعداد زیادی وسیله نقلیه یا تخریب جاده و بروز حوادث رانندگی ناشی از بروز سوانح طبیعی؛

-محوطه بازی بزرگسالان؛

-محوطه بازی نوجوانان ؛

-محوطه بازی کودکان ؛

ب ـ مجتمع خدماتی ـ رفاهی درجه ۲: این مجتمع ها در مساحتی بین ۳-۵/۱ هکتار در یک تا دو طرف جاده احداث می شوند. این مجتمع ها به وسیله نیم دیوار و فنس از فضای اطراف مجزا می شود و تنها بخشی از فضای مجتمع, محوطه سازی و کف سازی می شود. در محوطه سازی این نوع مجتمع, طراحی فضای سبز و آب نما اهمیت زیادی دارد .

سرمایه گذاری در این نوع از مجتمع های در چهار شکل زیر انجام خواهد شد:

بخش دولتی ـ خصوصی ؛- بخش خصوصی ؛

بخش دولتی ـ عمومی ؛- بخش عمومی ؛

شبکه مجاور مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۲, عملکرد منفرد یا ترکیبی در اشکال ملی, ملی ـ ناحیه ای و بین المللی ـ ناحیه ای دارد و ماهیت جریان های جاری بر آن شامل یک یا چند ترکیب زیر است.

صنعتی ـ بازرگانی ؛- سیاحتی ـ بازرگانی ؛

صنعتی ـ سیاحتی ؛- بازرگانی ـ زیارتی؛

صنعتی ـ زیارتی ؛- صنعتی ـ کشاورزی.

این محورها می توانند از نوع آزاد راه, بزرگراه و یا جاده اصلی درجه ۱ باشند. یا براساس برنامه ریزی های آتی به این انواع ارتقاء یابند.

فاصله مکانی بین مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۲ بین ۳۰۰-۱۵۰ کیلومتر و زمان دسترسی آنها بین ۵/۳- ۲ ساعت است. در مکان یابی این نوع مجتمع ها علاوه بر معیارهای مربوط به رابطه مجتمع با محور و مجتمع با مجتمع, باید ازمعیارهای مربوط به رابطه مجتمع با مکان نیز استفاده شود.

این معیارهای شامل معیارهای محیطی, اجتماعی ـ فرهنگی , اقتصادی کالبدی است. عناصر خدماتی ـ رفاهی پیش بینی شده برای مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۲ به شرح زیر است:

-جایگاه سوخت با ۱۰-۸ پمپ سوخت ؛

-مسجد یا نمازخانه با مساحت ۲۰۰-۱۰۰ مترمربع ؛

-غذاخوردی با ظرفیت ۲۰۰-۱۵۰ نفر ؛

-محل صرف غذای خانگی با ظرفیت ۱۵۰-۵۰ نفر؛

-واحد فروش میوه ؛

-واحد فروش تنقلات ؛

-واحد فروش صنایع دستی ؛

-سرویس بهداشتی بین ۲۰۱۰ باب ؛

-واحد کارواش ؛

-واحد آپاراتی و تعویض روغن ؛

-واحد مکانیکی ؛

-پارکینگ تفکیک شده وسایل نقلیه سواری, مسافری و باری با ظرفیت حداقل ۲۰۰-۱۵۰ وسیله نقلیه ؛

-واحد کمک های اولیه مجهز به آمبولانس ؛

-واحد رایانه ای اطلاعات سفر ؛

-واحد صوتی ـ تصویری ؛

-کیوسک تلفن راه دور بین ۶-۲ دستگاه ؛

-محوطه بازی نوجوانان ؛

-اطاق بازی کودکان ۱

ج ـ مجتمع خدماتی ـ رفاهی درجه ۳: این مجتمع در مساحتی بین ۵/۱ – 7/0 هکتار در یک تا دو طرف جاده احداث می شوند این مجتمع ها به وسیله پایه بتونی و فنس از فضای پیرامون تفکیک می شوند و تنها بخشی از فضای آنها, محوطه سازی و کف سازی می شود. سرمایه گذاری در این نوع از مجتمع ها به وسیله بخش خصوصی یا بخش عمومی انجام خواهد شد.

شبکه مجاور مجتمع های خدماتی درجه ۳ عملکرد ناحیه ای دارد و ماهیت جریان های جاری بر آن شامل یک یا چند ترکیب زیر است:

صنعتی ـ بازرگانی ؛- بازرگانی ـ زیارتی ؛

صنعتی ـ سیاحتی ؛ – کشاورزی ـ سیاحتی ؛

صنعتی ـ زیارتی ؛- کشاورزی ـ سیاحتی ؛

صنعتی ـ بازرگانی؛- کشاورزی ـ بازرگانی ؛

صنعتی ـ کشاورزی ؛- سیاحتی ـ زیارتی ؛

حجم تردد مورد انتظار مسافر در محورهای مجاور این مجتمع ها بیش از ۱۰۰۰ نفر مسافر دو طرفه در روز است. این محورها می توانند از نوع آزادراه, بزرگراه, جاده اصلی درجه ۱ و جاده اصلی درجه ۲ باشند یا بر اساس برنامه ریزی های آتی به این انواع ارتقاء یابند. فاصله مکانی بین مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۳ بین ۱۵۰-۵۰ کیلومتر و زمان دسترسی آنها بین ۴۵ دقیقه الی ۲ ساعت است . در مکان یابی این نوع مجتمع های خدماتی ـ رفاهی علاوه بر معیارهای مربوط به رابطه مجتمع با محور و مجتمع, باید از معیارهای مربوط  به رابطه مجتمع با مکان نیز استفاده شود. این معیارها شامل معیارهای محیطی, اجتماعی ـ فرهنگی, اقتصادی و کالبدی است. عناصر خدماتی ـ رفاهی پیش بینی شده برای مجتمع های خدماتی ـ رفاهی درجه ۳ عبارتند از:

-جایگاه سوخت با ۸-۴ پمپ سوخت ؛

-نمازخانه با مساحت ۲۴-۱۲ مترمربع؛

-بوفه ۷۵-۲۵ متر مربع ؛

-واحد فروش میوه و تنقلات ؛

-سرویس بهداشتی بین ۱۰-۶ باب ؛

-واحد آپاراتی و تعویض روغن ؛

-کیوسک تلفن راه دور حداقل یک دستگاه ؛

-پارکینگ تفکیک شده وسایل, مسافری و باری با ظرفیت حداقل ۷۵-۵۰ وسیله نقلیه؛

-جعبه کمک های اولیه؛

-واحد رایانه ای اطلاعات ؛

-واحد صوتی ـ تصویری؛

-محوطه بازی کودکان ؛

 

 

 

 

 

 

 

     

   
 
 
 
سفارش طرح | تماس با ایطرح | اخبار و تازه‌ها
Etarh همه حقوق براي ایطرح و شرکت پارس رابین خاوران محفوظ است ©