طرح احداث شهرک گلخانه ای

جهان با افزایش جمعیت و کاهش منابع رودررو است به‌طوری‌که در سال ۲۰۳۰ نیاز آبی جهان ۴۰ درصد نسبت به مصرف کنونی افزایش پیدا می‌کند. ازآنجایی‌که ایران ازجمله کشورهایی است که در مناطق خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد، همواره با معضل کمبود آب مواجه بوده است و همچنین بحران خشک‌سالی در سال‌های اخیر، کشور را بیشتر از گذشته با این معضل درگیر نموده است. بنابراین برای ادامهٔ حیات، تأمین آب از نیازهای ضروری کشاورزی این کشور بوده و برای سازگاری با محیط، استفادهٔ بهینه از منابع آب‌وخاک امری اجتناب‌ناپذیر است.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
کمبود آب یکی از تنگناهای توسعه اقتصادی در کشور می‌باشد و هرگونه مساعدت در بهبود وضعیت این عامل، میتواند گامی در جهت توسعه اقتصادی بخصوص در مناطق روستایی باشد. افزایش جمعیت و به طبع آن تقاضا برای تهیه محصولات کشاورزی و همچنین فصلی بودن تولید محصولات سبب شده که برای تأمین نیاز مردم راهکارهایی در نظر گرفته شود تا هم میزان تولید افزایش یابد و هم امکان تولید محصولات در خارج از فصل میسر باشد، ازجمله این راهکارها کشت محصولات (اعم از سبزی و میوه) در گلخانه است، از این طریق نه‌تنها تولید افزایش می‌یابد، بلکه در هر فصلی می‌توان نسبت به تولید اقدام نمود.
استفاده از تکنیک‌های کنترل عوامل محیطی به‌ویژه در مناطقی که شرایط جوی ناسازگار باشد، توانسته است ارزش بیشتری از خود نشان دهد. اساساً در شرایط طبیعی عوامل اصلی رشد گیاه (آب‌وخاک) را تنها می‌توان از طریق آبیاری، وجین، کودپاشی و غیره تا حدودی مناسب رشد گیاه ساخت، اما کنترل و تنظیم دمای محیط و همچنین نور، از دست کشاورز خارج بوده و دخل و تصرف در آن‌ها ممکن نیست؛ درصورتی‌که درکشت گلخانه‌ای می‌توان این دو عامل را کاملاً کنترل و در جهت رشد مطلوب گیاه تنظیم نمود.
در ایران با توجه به شرایط جوی کشور، کشت‌های گلخانه‌ای در افزایش محصول، صرفه‌جویی آب و حفاظت محصولات در برابر شرایط اقلیمی کشور بسیار حائز اهمیت است.
درواقع استفاده از سامانه نوین آبیاری قطره‌ای و کشت گلخانه‌ای برای کشورهایی نظیر ایران که با بحران آب مواجه هستند، یک انتخاب نیست، بلکه الزام است؛ بنابراین مزرعه نمونه تلاش کرده تا بخشی از برنامه‌های خود را در این مسیر قرار دهد.
با ایجاد گلخانه، بهره‌برداری فشرده و استفاده از تکنیک‌های جدید، حتی کشاورزانی که اراضی کوچک و مقدار محدودی آب در اختیاردارند، قادر به کسب درآمد کافی خواهند بود؛ یعنی با افزایش عملکرد در واحد سطح، منافع مکفی عاید آن‌ها می‌شود. دوم اینکه زودرسی در بازار سبزی و صیفی، عامل مهمی در کسب درآمد است که پرورش‌دهنده با استفاده از تجهیزات گلخانه‌ای قادر خواهد شد حداقل یک ماه در بیشتر مناطق تولید زودرسی به وجود آورده و در پاره‌ای نواحی در هر زمان از سال که مایل باشد، محصولات تولیدی را عرضه کند.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
امکان افزایش تولید در واحد سطح نیز یکی دیگر از عوامل مهمی به شمار می‌رود که ضرورت ساخت گلخانه را نشان می‌دهد. علاوه بر این، نیروی انسانی موردنیاز برای تولید ۲۰ تن محصول در گلخانه نسبت به تولید در هوای آزاد به یک‌سوم کاهش می‌یابد.
در فضای گلخانه‌ای امکان افزایش کیفیت محصول تولیدی از طریق کنترل دقیق و بهتر آفات و بیماری‌ها با بهره‌گیری از روش‌های کنترل بیولوژیکی و کاهش مصرف سموم فراهم است که این امر سبب افزایش کیفیت محصول، افزایش صادرات و حفظ محیط‌زیست می‌شود.
در گلخانه شاهد صرفه‌جویی در مصرف آب به دلیل استفاده از سیستم‌های آبیاری تحت‌فشار هستیم. درواقع هر هزار مترمربع گلخانه به‌اندازه یک هکتار زمین کشاورزی بازدهی دارد. ضمن اینکه استفاده از گلخانه می‌تواند کار آیی آب را تا ۱۰ برابر افزایش دهد.

طراحی گلخانه و انواع سازه های گلخانه ای

گلخانه تونلی
گلخانه های طرح فائو
بال کبوتری قوس سیرکولار
گلخانه مولتی اسپن
گلخانه های شیشه‌ای طرح ونلو هلند
استفاده از درب و پنجره مناسب، مطابق با نوع سازه گلخانه ای که طراحی شده است، در تهویه و کنترل رطوبت بسیار مهم و مؤثر است. همچنین در جلوگیری از آفت گیاه مورد کشت نیز مهم و تأثیرگذار است. PVC بهترین ماده است، زیرا اثر گلخانه‌ای کاملی ایجاد می‌کند که برای گیاهان نیز خوشایند است.

تعریف گلخانه

گلخانه یا house Green به فضای محدودی اطلاق می‌شود که قابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف ازجمله عملکرد گلخانه، فراهم کردن شرایط محیطی لازم و موردنیاز محصولی معین است.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
گلخانه‌ها برحسب اینکه چه نوع مصالح ساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی می‌شوند. گلخانه‌های ثابت، به گلخانه‌هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته در آن‌ها از جنس پایدار و بادوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد.

اهداف کشت گلخانه اي

تولید محصول در محلی که در آن محصول تولید می شود . ·
تولید در زمانی که کشت محصول در هوای آزاد غیر ممکن است ·
افزایش عملکرد – افزایش کیفیت محصول
یک گلخانه ، وسیله ای براي تغییر محیط اطراف گیاهان و بهبود شرایط رشد میباشد . گلخانه ها در چند مورد قابل استفاده اند . بعضی از گلخانه ها براي عملیات سالیانه مورد استفاده قرار میگیرند، در حالیکه بعضی از آنها فقط براي پرورش گیاهان در فصلهاي بهار و پاییز ساخته میشوند . در بعضی از شرایط آب و هوایی، براي پرورش تعدادي از گیاهان در تابستان ، که در شرایط بیرون قابل کشت نیستند، گلخانه مورد نیاز میباشد .

معرفی تقسیم‌بندی‌های انواع گلخانه‌ها

گلخانه‌ها ازنظر نوع تولید و نوع تیپ سازه دارای انواع مختلفی به شرح ذیل می‌باشند.

تقسیم‌بندی بر اساس نوع تولید

گلخانه‌های تولیدی سبزی و صیفی شامل محصولاتی نظیر خیار, گوجه‌فرنگی, توت‌فرنگی, فلفل, بادمجان, طالبی, سبزی‌ها برگی (ریحان- شاهی و……..) می‌باشد.
گلخانه‌های تولید گل و گیاهان زینتی برای تولید انواع گل‌های شاخه بریده (رُز- ژربرا – گلایول – داودی) وگلهای آپارتمانی می‌باشد.
سالن‌های گلخانه‌ای تولید قارچ دکمه‌ای و قارچ صدف

انواع گلخانه ازنظر کاربری

گلخانه را بر اساس نوع استفاده و کاربری آن به چهار دسته تقسیم می‌شود:
گلخانه آموزشی – (TEACHING GREENHOUSE )
گلخانه تحقیقاتی – ( RESEARCH GREENHOUSE )
گلخانه تفریحی و سرگرمی – ( HOBBY GREEN HOUSE )
گلخانه تجارتی – ( COMMERCIAL GREEN HOUSE )

برای گلخانه ها از چه پوششی استفاده کنیم؟

پوشش سقف و دیواره گلخانه ها می‌تواند از شیشه و یا پلاستیک است. این پلاستیک‌ها ممکن است نرم (ترموپلاست) و یا سخت (دوروپلاست) باشد. جنس پوشش‌های پلاستیکی پلی اتیلن و پلی کربنات است. پوشش های پلی کربناتی گرما را دو برابر بیشتر از انواع پلی اتیلن حفظ می‌کنند.
مهمترین ویژگی پوشش گلخانه، توانایی آن در عبور نور است. هیچ ماده‌ای نور را به طور 100% عبور نمی‌دهد. توانایی عبور نور از طریق شیشه نسبت به پلاستیک بیشتر است. اما در تمام دنیا، پوشش پلاستیکی بیشترین استفاده را دارد. پوشش پلی اتیلنی نور را 88 – 90% و پوشش‌های پلی‌کربناتی نور را تا 90% عبور می دهند.

محل احداث گلخانه

یکی از اولین تصمیماتی که باید اتخاذ شود، این است که گلخانه به صورت یک واحد جداگانه، در تماس باساختمان های موجود و یا بصورت بخشی از ساختمانهای جدید ساخته شود. گلخانه های متصل به هم معمولاً هزینه های ستخت و گرمایش کمتری داشته و دسترسی آسانتری دارند، اما گیایاهان نورکمتری دریافت می کنند. گلخانه های متصل به هم باید رو به جنوب ساخته شوند.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
یک گلخانه مستقل می تواند در محلی دورتر از ساختمانهای موجود ساخته شود. گیاهان در چنین گلخانه ای نور
خورشید را از همه جهات دریافت می کنند. این گلخانه ها از لحاظ ساخت و سیستم حرارتی بسیار گران هستند و هزینه های فوق العاده ای برای خطوط آب و برق لازم دارند. یک گلخانه می تواند در هراندازه ای ساخته شود اما کوچکترین گلخانه ای که می توان در نظر گرفت چیزی در حدود 022 فوت مربع است (1۰٫0 متر مربع). گلخانه های کوچکتر به نسبت از لحاظ ساخت و عملکرد بسیار گران هستند. مسائلی که باید برای احداث گلخانه در نظر داشت عبارتند از:
دسترسی به راه های حمل و نقل که با احداث هرچه نزدیکتر به راه های اصلی این مشکل به حداقل می رسد.
نوع سوخت مصرفی در گلخانه ؛ در مناطقی که امکان دسترسی به گاز طبیعی وجود دارد می توان با کاربرد این سوخت ارزان هزینه ها را به مقدار زیادی در تولید فصل سرما کاهش داد.

مزایایی کشت گلخانه‌ای

۱ -افزایش تولید در واحد سطح (به‌عبارت‌دیگر ۱۰ برابر هوای آزاد) به این معنی که مثلاً در مورد خیار تولید ۲۰ کیلوگرم خیار در هر مترمربع در گلخانه به‌جای تولید ۲ کیلوگرم در همان یک مترمربع در هوای آزاد.
۲ -تولید بیش از یک محصول در سال (که در مورد خیار تولید سه بار در سال و همچنین در مورد گوجه‌فرنگی تولید دو بار در سال ممکن می‌باشد )
۳ -افزایش کیفیت محصول تولیدی (که با کنترل دقیق و بهتر آفات و بیماری‌ها با روش‌های کنترل بیولوژیکی و کاهش مصرف سموم که باعث افزایش کیفیت محصول و افزایش صادرات و حفظ محیط‌زیست می‌شود )
۴ -صرفه‌جویی در مصرف آب (با روش آبیاری تحت‌فشار و هیدروپونیک)
۵ -استفاده از اراضی غیرقابل‌کشت با سیستم هیدروپونیک (مانند گلخانه‌های پرورش سبزی در کیش)
۶ -عدم وابستگی تولید به شرایط محیطی و امکان بازاریابی مناسب و تنظیم برنامه کشت مطابق با نیاز بازار (مثلاً در مورد خیار طوری برنامه تنظیم شود که زمان برداشت اواخر اسفندماه باشد )
۷ -تداوم کار و تولید محصول در تمام فصل‌های سال با توجه با امکان کنترل عوامل محیطی و تنظیم شرایط موردنیاز گیاه.
۸ -ایجاد فرصت‌های شغلی مناسب برای جوانان و کارآموختگان کشاورزی و استفاده از اوقات فراغت کشاورزان در فصل‌های پاییز و زمستان.

معایب کشت گلخانه‌ای

۱ -هزینه اولیه آن زیاد است و قسمت عظیم این هزینه صرف احداث گلخانه می‌شود که البته در صورت سودمند بودن محصول تولیدی این هزینه حداکثر در سه سال برگشت داده می‌شود.
۲ -نیاز به مراقبت دائمی (برخلاف کشت در هوای آزاد که با مراقبت کمتر می‌توان به سود قابل‌توجهی دست یافت) درکشت گلخانه‌ای حتی لحظه‌ای غفلت می‌تواند خسارت جبران‌ناپذیری وارد کند (مثلاً کاهش شدید دما در گلخانه در یک‌شب سرد زمستانی می‌تواند باعث نابودی کامل محصولات گلخانه‌ای شود)

اهداف کشت گلخانه‌ای

تولید محصول در محلی که در آن محصول تولید نمی‌شود.
تولد درزمانی که کشت محصول در هوای آزاد غیرممکن است.
افزایش عملکرد – افزایش کیفیت محصول
یک گلخانه، وسیله‌ای برای تغییر محیط اطراف گیاهان و بهبود شرایط رشد می‌باشد. گلخانه‌ها در چند مورد قابل‌استفاده‌اند. بعضی از گلخانه‌ها برای عملیات سالیانه مورداستفاده قرار می‌گیرند، درحالی‌که بعضی از آن‌ها فقط برای پرورش گیاهان در فصل‌های بهار و پاییز ساخته می‌شوند.
در بعضی از شرایط آب و هوایی، برای پرورش تعدادی از گیاهان در تابستان، که در شرایط بیرون قابل‌کشت نیستند، گلخانه موردنیاز می‌باشد.

ازنظر نوع سازه گلخانه‌ها به دودسته چوبی یا سنتی و مدرن یا فلزی تقسیم می‌شوند.

گلخانه‌های چوبی

اسکلت اصلی این گلخانه‌ها از چوب با پوشش پلاستیک می‌باشد. ارتفاع در این سازه‌ها 2 تا 3 متر و سیستم گرمایی و تهویه مناسبی ندارد و به دلیل ارتفاع پایین مناسب کشت محصولاتی نظیر خیار و گوجه فرنگی نمی‌باشد. مزیت این گلخانه‌ها قیمت ارزان احداث هر واحد آن می‌باشد ولی به دلیل نامناسب بودن محیط داخلی برای رشد گیاه معمولاً میزان تولید در واحد سطح در مقایسه با گلخانه‌های مدرن بسیار کمتر است. به دلایل ذکرشده این نوع گلخانه‌ها توسعه‌نیافته است و گلخانه‌های چوبی که قبلاً احداث‌شده به تدریج به گلخانه‌های مدرن تبدیل می‌شوند.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)

گلخانه‌های فلزی یا مدرن

گلخانه‌های فلزی یا مدرن پوشش و دارای (uv) اسکلت این گلخانه‌ها از فلز است که معمولاً با پلاستیک‌های ضد اشعه ماوراءبنفش 4 متر است و به دلیل شرایط / سیستم گرمایشی و تهویه مناسب می‌باشد.
ارتفاع این نوع گلخانه‌ها بیش از 5مناسب رشد گیاه در این‌گونه سازه, عملکرد در واحد سطح نسبت به گلخانه‌های چوبی افزایش دارد. اتصال قطعات در گلخانه‌های فلزی به‌وسیله پیچ و مهره (پرتابل) و یا استفاده از جوش می‌باشد. هزینه واحد 15% بیشتر است ولی نصب آن آسان‌تر و تغییرات در سازه – گلخانه‌های پرتابل نسبت به سیستم جوشی 20 راحت‌تر است.

ساختمان گلخانه

هزینه ساخت گلخانه به‌طورکلی به‌اندازه و ماده پوشش‌دهنده آن بستگی دارد. ساخت گلخانه با پوشش شیشه‌ای و قاب فلزی معمولاً بیشترین هزینه رادار است. پوشش‌های دیگر مانند فایبرگلاس، آکریلیک و پلی کربنات دارای هزینه متوسطی می‌باشند. پوشش پلی‌اتیلن با قاب چوبی دارای کمترین هزینه است. تجهیزات حرارتی و تهویه نیز هزینه‌ای با توجه به ساختمان گلخانه و اندازه آن دارند.
ساخت گلخانه‌های خورشیدی نیز امکان‌پذیر است اما به مهندسی خاصی نیازمند می‌باشد. اسکلت یا قاب گلخانه از فلز یا چوب ساخته می‌شود. فضای بین لایه‌های پوششی را می‌توان برای کمک به مقاومت در برابر وزش باد خالی از هوا نمود. گلخانه با اسکلت چوبی به‌آسانی ساخته می‌شود و انتخاب مناسبی برای سازنده است.

گرمایش

محیط گلخانه معمولاً به‌وسیله هوای داغ، آب داغ یا بخار گرم می‌شود. گاهی اوقات گرما به‌صورت تکمیلی توسط گرم‌کن‌های الکتریکی تأمین می‌شود. انتخاب منبع حرارتی باید با توجه به هزینه اولیه تجهیزات و هزینه عملیاتی انجام گیرد. گرمکنهای الکتریکی هزینه اولیه کمی داشته اما معمولاً هزینه عملیاتی بسیار بالایی دارند.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
گرمایش به‌وسیله آب داغ یا بخار ازلحاظ هزینه نصب گران است، اما هزینه عملیاتی کمی دارد. گرمایش به‌وسیله هوای داغ با استفاده از گاز طبیعی یا نفت به‌عنوان سوخت به‌طور گسترده‌ای مورداستفاده قرار می‌گیرد.
زغال‌سنگ و چوب هم می‌تواند به‌عنوان سوخت مورداستفاده قرار گیرد. البته هرکدام به مدیریت دقیقی نیازمند است. هر نوع گرم‌کن احتراقی برای جلوگیری از انباشت گازهای نامطلوب، که موجب از بین رفتن گیاهان می‌شود، دریچه‌ای به خارج گلخانه داشته باشد.
بهترین گرمایش در حالتی انجام می‌شود که از کف صورت گیرد، چراکه به‌طور طبیعی هوای گرم به سمت بالا می‌رود. گیاهان اغلب دارای دمای مخصوص متوسطی برای رشد ایده ال می‌باشند. دمای شبانه دارای بیشترین اهمیت است. بااین‌وجود دمای روزانه بالا می‌تواند موجب از بین رفتن محصولات گلخانه شود.

دی‌اکسید کربن و نور

دی‌اکسید کربن و نور برای رشد گیاهان ضروری می‌باشد. صبحگاهان با بالا آمدن آفتاب، گیاهان فتوسنتز را آغاز می‌نمایند. میزان دی‌اکسید کربن در گلخانه، به‌واسطه مصرف توسط گیاهان، کاهش می‌یابد. با تجدید هوا می‌توان میزان دی‌اکسید کربن را به‌اندازه میزان آن در محیط بیرون بالا برد. ازآنجاکه دی‌اکسید کربن و نور در فرآیند فتوسنتز مکمل یکدیگر هستند، با تأمین روشنایی تکمیلی و تزریق دی‌اکسید کربن می‌توان بازده سبزی‌ها و گلدهی محصولات را افزایش داد. دی‌اکسید کربن مایع، یخ خشک و احتراق سوخت‌های بدون سولفور می‌تواند به‌عنوان منابع تأمین دی‌اکسید کربن مورداستفاده قرار گیرد. شدت، استمرار و پخش طیفی نور مرئی برای رشد گیاه، مهم و حیاتی است. نور موردنیاز معمولاً توسط خورشید
تأمین می‌شود، مگر اینکه گلخانه در فصل زمستان فعال باشد.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
فعالیت‌های شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان، مستقیماً متأثر از شرایط محیطی می‌باشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما حساس می‌باشد. محدوده دمایی توصیه‌شده برای بیشتر گیاهان گلخانه‌ای که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزی می‌شود، چیزی بین 50 تا 85 درجه فارنهایت می‌باشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه برای چه‌کاری مورداستفاده قرار می‌گیرد، باید محیط آن کنترل‌شده باشد. این کار برای سلامت گیاهان گلخانه ضروری می‌باشد.

کنترل شرایط محیطی گلخانه

فعالیتهاي شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان ، مستقیما متاثر از شرایط محیطی میباشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما ، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما حساس میباشد. محدوده دمایی توصیه شده براي بیشتر گیاهان گلخانهاي که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزي میشود، چیزي بین 50 تا 85 درجه فارنهایت میباشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه براي چه کاري مورد استفاده قرار میگیرد، باید محیط آن کنترل شده باشد. این کار براي سلامت گیاهان گلخانه ضروري میباشد .

دما

دمای مناسب برای گلخانه توسط انرژی حاصل از تابش خورشید فراهم می‌شود و درصورتی‌که این انرژی کافی نباشد دما به‌وسیله حرارت تکمیلی تأمین می‌گردد. گیاهان مختلف به محدوده دمایی متفاوتی نیاز دارند. برای مثال گیاهان گرمسیری به محدوده دمایی 70 تا 80 درجه فارنهایت نیازمند می‌باشند. دمای داخل گلخانه باید در روز در دمای موردنظر ثابت بماند؛ و در شب 10 درجه فارنهایت پایین‌تر باشد.

چهار روش برای ثابت نگه‌داشتن دما در حد مطلوب وجود دارد.

جلوگیری از اتلاف حرارت
ذخیره گرما
اضافه کردن حرارت
خارج کردن حرارت اضافی
دما، مهم‌ترین فاکتور محیطی در نزد کشاورزان می‌باشد. تنظیم کردن دما، تأثیر مستقیمی بر روی رطوبت نسبی و سطح دی‌اکسید کربن دارد. تهویه می‌تواند بیشتر یا همه کنترل دمای موردنیاز برای گلخانه‌های کوچک فصلی را به انجام برساند. گلخانه‌های بزرگ‌تر ممکن است به فن‌های الکتریکی (برای خنک کردن گلخانه در تابستان) و سیستم‌های حرارتی برای شب‌های سرد نیازمند باشند. با توجه به آنچه گفته شد، اغلب گیاهان دارای دمای مخصوص متوسطی برای رشد ایدئال می‌باشند.

رطوبت نسبی

رطوبت نسبی مقیاسی از مقدار آب موجود در هوا در یک دمای داده‌شده می‌باشد. میزان تنفس گیاهان متأثر از رطوبت نسبی هوای اطراف می‌باشد؛ زیرا که رطوبت نسبی، اختلاف فشار بخار بین سطح برگ‌ها و هوای اطراف را تعیین می‌کند. رطوبت نسبی بین 25 تا 80 درصد، تأثیر ناسازگاری بر روی رشد اکثر گیاهان ندارد. رطوبت نسبی خارج از این محدوده می‌تواند مانع تنفس گیاه شده و به گسترش بیماری‌ها کمک نماید. در ضمن رطوبت نسبی بالا موجب افزایش بیماری‌های برگی در گلخانه می‌شود. رطوبت نسبی هوای داخل گلخانه به‌وسیله دمای سطوح داخلی تعیین می‌شود. کاهش جریان هوا و نیز کم شدن نرخ تعویض هوا، منجر به افزایش رطوبت نسبی می‌شود.
یک گلخانه دار که دارای گلخانه‌ای کاملاً بسته با پوشش دولایه‌ای می‌باشد؛ باید از وجود امکانات تهویه کافی،که برای کنترل رطوبت نسبی و نیز حداکثر دما لازم است، مطمئن باشد. رطوبت نسبی ایدئال برای گلخانه چیزی بین 50 تا 60 درصد است. اگر رطوبت نسبی خیلی بالا باشد، شرایط برای حمله بیماری‌ها به گیاهان فراهم می‌شود.
اگر رطوبت نسبی خیلی پایین باشد، گیاهان از تنش آبی در رنج خواهند بود. رطوبت نسبی را می‌توان با آبیاری کردن در صبح و بیرون راندن هوای مرطوب کنترل نمود. باید توجه داشت که هرگز نباید آبیاری را بعدازظهر انجام داد.

جریان هوا در گلخانه

گردش هوا در گلخانه ضروری است. وقتی‌که یک گیاه در معرض جریان هوای تازه خارج از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگ‌ها تأمین‌شده و گیاه می‌تواند اکسیژن پس داده و از دی‌اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریان هوا همچنین به پایین نگه‌داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می‌نماید.

چشم‌انداز

گلخانه‌های تجاری به همه نیازمندی‌های اشاره‌شده در بالا و حتی بیشتر از آن وابسته‌اند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سوددهی است، برای رسیدن به این هدف، گلخانه باید ازلحاظ تأمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و دمای گلخانه باید به‌طور سخت و جدی کنترل شود.
اخیراً کامپیوترها برای چنین کنترل‌هایی به‌طور گسترده مورداستفاده قرارگرفته‌اند. همچنین وجود ‘گازهای سمی و گردوغبار در گلخانه ممکن است یک مشکل جدی باشد. این گازها شامل مونواکسید کربن، اکسید نیتروژن و دی‌اکسید نیتروژن می‌باشند، که ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند.

سقف شيروانی

وجود زاويه در تاج اين نوع گلخانه كه شكل آن را شبيه به كلمه A ميكند دليل نامگذاري اين مدل ميباشد. اين شيب تند باعث هدايت برف و باران به سمت ناوداني و همچنين هدايت تعرق داخل گلخانه به طرفين شده و از طرفي باعث شكست اشعه نور به سمت داخل گلخانه براي استفاده از ماكزيمم تابش نور ميگردد. به دليل وزن زياد شيشه نسبت به ساير پوشش ها و همچنين ابعاد كم شيشه فاصله ستونها و كمانها از همديگر كم بوده وزن سازه در واحد سطح زياد ، بنابراين سازه سنگين و گران است. سازه معمولا در مناطق بادخيز و بارش برف سالانه زياد است احداث ميگردد.(طرح احداث شهرک گلخانه ای)
ضريب انتقال حرارت شيشه نسبت به ساير پوشش ها بالا بوده كه از معايب اين سازه به شمار مي رود. براي بر طرف نمودن اين نقيصه ميتوان از پوشش هاي دو جداره ورقهاي پلي كربنات استفاده نمود كه مستلزم صرف هزينه بيشتر است.
پوشش اين نوع گلخانه ها به دلايل ذيل از شيشه مي باشد:
* ضريب عبوردهي بالاي نور
* بهره برداري در چهار فصل سال

سقف قوسی

دلايل استفاده از سقف هاي قوسي
* شرايط لازم براي يك گلخانه خوب حجم و فضاي كافي است زيرا هر قدر حجم و فضاي يك گلخانه بيشتر باشد چرخش هوا در گلخانه بهتر و در نتيجه co2 لازم براي انجام عمل فتوسنتز به مقدار كافي در اختيار گياه قرار ميگيرد.
* كاهش سطح تبادل حرارتي
* سازگاري با اقليم هاي مختلف
* كاهش مصرف سوخت
* امكان احداث در مساحت هاي بزرگ
* نحوه مونتاژ پيچ و مهره اي(پرتابل)

گلخانه سقف گنبدي

اساس گلخانه با سقف گنبدي براي استفاده از گلخانه هاي تونلي با هدف رفع دو نقيصه گلخانه هاي سقف قوسي ميباشد. در اين طرح تاج گلخانه از حالت قوس به حالت گلخانه شيرواني در مي آيد، لذا در اين طرح تمام مزاياي گلخانه تونلي را به همراه حل مشكلات سقف قوسي خواهيم داشت، اين طرح بالاجبار در گلخانه هاي تونلي با عرض هاي بالا استفاده ميگردد.

برای دانلود دستور العمل ضوابط احداث گلخانه اینجا کلیک کنید.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح احداث شهرک گلخانه ای

ظرفیت : 12 میلیون کیلوگرم
نرخ برابری دلار : 30000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 50 هکتار
سطح زیر کشت : 30 هکتار
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 272 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 460 میلیارد تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
ارزش سازه تاسیسات و تجهیزات : 230 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 31 درصد


درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: