
طرح تولید اکریلونیتریل
- 9 اسفند 1400
- 0
- بازدیدها: 1,007
- دسته بندی:
طرح تولید اکریلونیتریل
آکریلونیتریل نوعی ترکیب ارگانیک است و فرمول شیمیایی ان CH2CHCN میباشد. این ماده یک مایع فرار بی رنگ است ولی انواع تجاری ان میتوانند دارای ناخالصی هایی باشند و همچنین رنگی متمایل به زرد داشته باشند. ساختار مولکولی ان شامل گروه های ونیل است که با نیتریل پیوند یافته اند. این ماده نوعی مونومر مهم برای تولید پلاستیکهای پرکاربردی مانند پلی اکریلونیتریل میباشد. همچنین دوز پایین آکریلونیتریل سمی بوده و خاصیت واکنش پذیری دارد.
آکریلونیتریل بار اول در سال 1893 توسط یک شیمی دان فرانسوی با نام Charles Moureu ساخته شد.
آکریلونیتریل مونومر اصلی سازنده ی فیبر های ترکیبی است که به طور کلی به انها اکریلیک گفته میشود و بنا بر کمیسیون تجارت فدرال، این ماده نوعی فیبر است که مواد تشکیل دهنده ی ان، زنجیره های بلند پلیمرهای ترکیبی هستند. این زنجیره ها حداقل 85 درصد از وزن واحدهای این ماده را به خود اختصاص میدهند. آکریلونیتریل نوعی مایع فرار است که میتواند بی رنگ و یا زرد رنگ باشد و قابلیت انحلال در آب و بیشتر حلال های معمول ارگانیک را دارد مانند آستون، بنزین، کربن تتراکلرید، اتیل استات و تولون. این ماده در دمای 84 درجه سانتی گراد ذوب شده و در دمای 77 درجه سانتی گراد به جوش می اید. انواع تکنیکی این ماده دارای خلوص بالای 99 درصد هستند و همیشه یک بازدارنده ی بسپارشی دارند. ماده یاد شده واکنش پذیر بوده و زمانی که در برابر حرارت یا در معرض مواد قلیایی قوی قرار گیرد (حتی با وجود بازدارنده)، به صورت ناگهانی با اتیل هیدروکوئینون بسپارش میشود. ممکن است ماده یاد شده با قرار گیری در معرض شعله، منفجر شود. حمله به مواد مانند مس هم یکی دیگر از ویژگی های ان است. آکریلونیتریل ناسازگار بوده و با اکسید کننده های قوی، اسیدها و مواد قیلیایی، برومین و آمین ها واکنش میدهد. سایر نامهای آکریلونیتریل عبارتند از :AN، مونومر اکریلونیتریل، کیانو اتیلن، پروپن نیتریل، ونیل سیانید و VCN.
آکریلونیتریل معمولا در جو زمین ساخته نمیشود ولی میتواند تا یک هفته در هوا باقی بماند. ماده یاد شده با واکنش بین اکسیژن و رادیکال های هیدروکسیل تجزیه شده و فرمیل سیانید و فرمالدهید را می سازد. این ماده برای موجودات دریایی مضر است. آکریلونیتریل در جو تیتان دیده شده است که یکی از قمر های سیاره زحل است.
ویژگی اکریلونیتریل
این ماده هنگام خریداری معمولاً بهصورت مایعی شفاف و بیرنگ است. اگر رنگ آن مایل به زرد باشد، حاوی ناخالصی است و احتمالاً قبل از استفاده برای واکنشهای شیمیایی و مواردی مشابه به آن، باید تقطیر (تصفیه مایعات) شود. نقطهجوش اکریلونیتریل بهطور آزمایشی ۷۷ درجه سانتیگراد اندازهگیری شده است که برای مایع آلی تا حدودی کم است. با این نقطهجوش کم، اکریلونیتریل گاهی اوقات بهعنوان یک ترکیب فرار شناخته میشود، به این معنی که مولکولهای آن بهراحتی در فاز گاز فرار میکنند و تبخیر میشوند. به همین دلیل، بهتر است هرگز یک بطری اکریلونیتریل را در هوا باز نگذارید زیرا خیلی سریع تبخیر میشود.

مصارف اکریلونیتریل
این ماده به صورت تجاری و از اموکسیداسیون پروپیلن ساخته میشود که در ان پروپیلن، امونیا و هوا توسط کاتالیزور و در یک بستر مایع مانند واکنش میدهند. این ماده در ابتدا به عنوان یک هم مونومر در تولید اکریلیک و فیبر های موداکریلیک استفاده میشود. از مصارف ان میتوان به تولید مواد پلاستیکی، پوشش های سطحی، الاستومرهای نیتریل، رزین های محافظ و مواد چسبنده اشاره کرد. همچنین ماده یاد شده به عنوان نوعی میانجی شیمیایی در ترکیب انواعی از انتی اکسیدانها، مواد دارویی، رنگها و مواد فعال عمل میکند. پیش از این، آکریلونیتریل به عنوان یک ماده ضد عفونی کننده برای مواد غذایی، اسیاب آرد و تجهیزات فراوری و پخت نان استفاده میشد.
کاربرد عمده ی آکریلونیتریل به عنوان مونومری است که یک جوربسپار یعنی پلی اکریلونیتریل و یا چندین هم بسپار مهم مانند استرین- اکریلونیتریل، اکریلونیتریل بوتادین استرین، اکریلونیتریل استرین اکریلات و سایر لاستیکهای ترکیبی مانند اکریلونیتریل بوتادین را تولید میکند. این ماده و مشتقانت ان مانند 2-chloro-acrylonitrile دینوفیل هایی هستند که در واکنش Diels-Alder ساخته میشوند. همچنین این ماده در تولید صنعتی اکریلامید و اکریلیک اسید نقش دارد.
این ماده در تولید فیبر های کربن مورد نیاز در صنایع هوایی، دفاعی و هوا و فضا و همچنین پره های توریبن های بادی نقش کلیدی دارد. همچنین آکریلونیتریل به میزان گسترده ای برای تولید الاستومر یا لاستیکهایی استفاده میشود که قابلیت عملکردی بالایی دارند. رزین های ساختاری و پلاستیکها هم در همین گروه قرار می گیرند که برای تبدیل خودروهای موجود به وسایل نقلیه ی الکتریکی سبک وکم مصرف مورد نیاز هستند. علاوه بر ان آکریلونیتریل نوعی مونومر مهم و حیاتی برای تولید منعقد کننده های تصفیه آب می باشند.
مصارف این ماده بطور کلی عبارتند از:
بسته بندی مواد غذایی مانند گوشت های فراوری شده، ماهی، پنیر، سس ها، چاشنی ها، مرباها و عصاره مواد غذایی
بسته بندی پزشکی، دارویی و پوشش های تراپوستی
لوازم مراقبت های شخصی مانند بسته های زیبایی، دهان شو و عطر ها.
کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید اکریلونیتریل
کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد آیسیک اکریلونیتریل به شرح جدول ذیل می باشد
| شرح محصول | کد آیسیک |
| اکریلونیتریل | 2411512805 |
کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید اکریلونیتریل
تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد تعرفه گمرکی اکریلونیتریل به شرح جدول ذیل می باشد
| شرح محصول | کد تعرفه گمرکی |
| اکریلونیتریل | 29261000 |
فرآیند تولید اکریلونیتریل
این ماده با اموکسایش کاتالیزوری پروپیلن ساخته میشود که به ان فرایند SOHIO هم گفته میشود. در سال 2002، ظرفیت تولید این ماده در سال مقدار 5 میلیون تن تخمین زده شد. آکریلونیتریل و سیانیدهای هیدروژنی محصولات جانبی مهمی هستند که برای فروش عرضه میشوند. در واقع کمبود این ماده در سالهای 2008 و 2009 ناشی از کاهش میزان تقاضای ان بوده است.
2CH3-CH=CH2 + 2NH3 + 3O2 → 2CH2=CH-C≡N + 6H2O
در فرایند یاد شده، پروپیلن، امونیا و هوا به عنوان اکسید کننده از یک واکنشگریا راکتور مایع شده عبور میکنند که دارای کاتالیزوری در دمای 400 تا 510 درجه سانتی گراد است. این مواد قبل از انکه در محلول مایع سولفوریک اسید قرار گیرند، فقط یک بار از داخل این واکنش گر عبور داده میشوند. مقادیر اضافه دی پروپیلن، کربن مونوکسید، کربن دی اکسید و دی نیتروژن که حل نمیشوند، وارد هوا میشوند و یا سوزانده میشوند. محلول مایع شامل اکری لونیتریل، استونیتریل، هیدروسیانیک اسید و آمونیوم سولفات میباشد. پس از ان اب اضافی زدوده شده و اکریلونیتریل و استونیتریل با تقطیر از هم جدا میشوند.
تقاضای بازار (مشتریان)
اکریلونیتریل یکی از مواد اولیه اصلی در تولید الیاف مصنوعی است به گونهای که حداقل %85 از الیاف اکریلیک از اکریلونیتریل تشکیل شده است. مصرف الیاف آکریلیک در کشور، سالانه بالغ بر 200 هزار تن است که با کم کردن تولید کارخانه پلی آکریل ایران، مابقی نیاز بازار از طریق واردات تأمین میشود. اگرچه ظرفیت اسمی این کارخانه به عنوان تنها واحد پلی آکریل کشور 60 هزار تن تعیین شده، تولید واقعی آن کمتر از 20 هزار تن است. یکی از دلایل اصلی تولید کمتر از ظرفیت، دسترسی به اکریلونیتریل به عنوان خوراک است که در سال های اخیر با توجه به شرایط تحریم، واردات آن با محدودیت هایی مواجه شده است.
بر اساس آمار گمرک، واردات آکریلونیتریل کشور در سال های اخیر حدود 16 تا 20 هزار تن با قیمت وارداتی حدود 2200 دلار برای هر تن بوده است. بخشی از این واردات صرف تولید الیاف پلی آکریل شده و الباقی مورد تقاضای واحدهای تولید رزین قرار میگیرد. در حال حاضر تقاضای آکریلونیتریل کشور صرفاً برای پاسخ به نیاز واحدهای موجود بالغ بر 60 هزارتن است. با این حال این تقاضای واقعی آکریلونیتریل نیست. آکریلونیتریل در صورت تولید، نه تنها تولید پلی آکریل کشور را به ظرفیت اسمی نزدیک میکند که علاوه بر آن با
توجه به حجم بالای نیاز به الیاف پلی آکریل، میتوان به اتکای تولید آن واحدهای پلی آکریل دیگر را نیز راه اندازی کرد
عرضه بازار (رقبا)
امروزه عموم کشورهایی که سالانه بیش از 60 هزارتن اکریلونیتریل مصرف میکنند و مواد اولیه تولید آن نیز را در اختیار دارند، موفق به تولید این محصول شده اند. ایران تنها کشوری است که علیرغم دسترسی کامل به مواد اولیه و با وجود تقاضای شدید، واحد تولیدی آکریلونیتریل ندارد. عمده نیاز کشور در حال حاضر از طریق واردات تأمین میشود. این در حالی است که با توجه به کاربرد آکریلونیتریل در صنایع نظامی، واردات آن به دلیل تحریمها با محدودیت شدید مواجه شده است.
پیش بینی رشد آتی بازار
براساس سند چشمانداز 1404 کشور، میزان تولید الیاف پلی آکریل کشور باید به 150 هزار تن در سال برسد. این به معنای افزایش تقاضا در سال های پیش رو برای آکریلونیتریل در کشور خواهدبود. با توجه به روند افزایشی قیمت آکریلونیتریل در بازار جهانی و همچنین محدود شدن واردات آن، پیشبینی میشود در صورت تولید این محصول با قیمت مناسب، تقاضای زیادی برای آن در بازار داخلی وجود خواهدداشت
اهمیت تولید این محصول
آکریلونیتریل حلقه اتصال صنعت پتروشیمی کشور به صنعت نساجی است. اما با توجه به عدم تولید این محصول در کشور، سالانه ارز زیادی به طور مستقیما صرف واردات آن و به طور غیرمستقیم صرف واردات الیاف پلی آکریل میشود. این در حالی است که مواد اولیه تولید آن در ایران؛ به عنوان یک کشور غنی از نفت و گاز به وفور یافت میشود.
مشوق ها یا حمایت های دولتی
بر اساس بند ث ماده 1 حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و معیانات گازی با استفاده از سرمایه گذاری مردمی مصوب 1398/4/24 دولت مکلف است خوراک مورد نیاز واحدهای پایین دست بدون دریافت وجه از زمان شروع بهره برداری به تعداد روزهایی که معادل ارزش سرمایه گذاری است در اختیار سرمایه گذار قرار دهد
وضعیت واحد های در دست احداث تولید اکریلونیتریل
در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید اکریلونیتریل در کشور به تفکیک استان آمده است .

جدول واحد های در دست احداث تولید اکریلونیتریل
در جدول زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید اکریلونیتریل در کشور به تفکیک استان آمده است .

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد:






























دیدگاه خود را ثبت کنید