طرح احداث گلخانه هیدروپونیک

هیدروپونیک راهی برای حذف خاک ، زیرسازی موادمتفاوت برای حمایت از ریشه گیاه و رشد مستقیم محصولات در آب غنی از مواد مغذی است.

کشت هیدروپونیک چیست؟

به زبان ساده، هیدروپونیک راهی برای فرار از خاک به یک ماده‌ی دیگر برای حمایت از ریشه‌ی گیاه و رشد مستقیم محصولات در آب غنی از مواد مغذی است. به بیان دیگر، هیدروپونیک، روشی در صنعت کشاورزی مدرن امروز جهان است که گیاه، به جای آنکه مانند روش‌های سنتی همیشگی، در خاک رشدونمو پیدا کند، در سیالی از محلول‌های غذایی قرار می‌گیرد تا یک بستر هماهنگ و مناسب برای رشد گیاه به صورت هیدروپونیک (Hydroponic) فراهم شود.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
گلخانه هیدروپونیک، به تغییر فصل‌ها و آب‌و‌هوایی ارتباطی ندارد و در آن، هدر‌رفت محصول کم می‌شود. همچنین می‌توان با استقرار فناوری‌های اثربخش، میزان محصول تولیدی را ارتقا داد. با این حال، روش گلخانه هیدرپونیک مثل هر روش کشاوزی دیگری، مزایا و معایبی دارد.
کشت در گلخانه هیدروپونیک یا «آب‌کشت» سبکی از کشاورزی است که در آن از خاک استفاده نمی‌شود. در این روش کشاورزی، گیاهان در محلولی از آب و مواد مغذی مورد نیاز رشد پیدا می‌کنند. کشت هیدوروپونیک مزیت‌های زیادی دارد. از جمله اینکه سرعت رشد محصول در آن، نسبت به کشت محصول در خاک بالاتر بوده و می‌توان از این روش، در تمام فصول سال استفاده نمود. گیاهانی که به صورت هیدروپونیک پرورش می‌یابند، معمولا نسبت به گیاهانی که در خاک رشد می‌کنند، عملکرد بهتری داشته، به فضای کمتری نیاز دارند و آب کمتری مصرف می‌کنند. همچنین سیستم هیدروپونیک می‌تواند یک راه حل ایده‌آل برای ساکنان آپارتمان‌ها و شهرنشینانی باشد که امکان باغبانی کردن در فضای باز را دارا نیستند.

گلخانه هیدروپونیک

گلخانه هیدروپونیک همان گلخانه معمولی است که از سیستم کشتی پیشرفته‌تر برای کشت گلخانه‌ای استفاده می‌کند. در گلخانه هیدروپونیک مواد معدنی مورد نیاز گیاه به‌طور مصنوعی و به صورت محلول شده در آب به آن می‌رسند. در دنیای کشاورزی مدرن، احداث گلخانه هیدروپونیک مزیت‌های زیادی نسبت به استفاده از گلخانه‌هایی که از کشت خاکی استفاده می‌کنند دارد. در قسمت «چرا کشت هیدروپونیک؟» دلایل جایگزین کردن کشت خاکی و معمولی با کشت هیدروپونیک بیان شده است. تنها سختی مدیریت گلخانه هیدروپونیک، مدیریت تغذیه و کشت محصولات و هزینه سنگین در شروع این کار است.

چرا کشت هیدروپونیک؟

کمبود آب، خاک خالی از املاح و آلودگی تبدیل به یک چالش جهانی شده است. به خصوص که افزایش جمعیت جهان بر وخامت این موضوع می افزاید و این عوامل میتوانند سلامت شهر نشینان را به طور جدی در خطر قرار دهند. در میان تکنولوژی هایی که تا به امروز معرفی شده اند، سیستم کشت هیدروپونیک به عنوان یک تکنولوژی متناوب که می‌تواند به حل این مشکل کمک کند، شناخته می شود. استفاده از آبکشت برای جلوگیری از اصراف بی رویه آب، این مزیت را دارد که هزینه های قبلی که برای برطرف کردن مشکل اصراف آب به روشهای سنتی انجام میشدند را کاهش میدهد. که البته میزان این کاهش به تعداد کشت گاه هایی که از این روش پیروی می کنند و ظرفیت آنها نیز بستگی دارد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

فواید کشت در گلخانه هیدروپونیک چیست؟

در گلخانه هیدروپونیک، گیاهانی را می‌توان رشد داد که امکان رشد آن‌ها در حالت عادی وجود ندارد یا هزینه‌ی مورد نیاز آن‌ها بسیار بالا است. با توجه به کمبود آب در مناطق خشک، بهینه‌سازی مصرف آب یکی از فواید مهم در گلخانه هیدروپونیک است. در این روش، نیازی به ضدعفونی کردن بستر کشت وجود ندارد و آلودگی ریشه هم کاهش می‌یابد. کیفیت محصولات کشت شده در گلخانه هیدروپوینک نسبت روش غرقابی نیز بیشتر است. در گلخانه هیدروپونیک، نیازی به شخم زدن هم نیست. همچنین در این روش، ضدعفونی کردن محیط رشد بسیار ساده و کم‌هزینه است، زیرا محلول غذایی به صورت مایع است و به راحتی می‌توان آن را کنترل کرد. کشت در گلخانه هیدروپونیک، در جایی که خاک مناسب ندارد یا خاک آن مستعد برخی از بیماری‌ها است، قابل استفاده می‌باشد و کنترل شرایط محیطی از جمله نور، دما، رطوبت و ترکیبات هوا در آن بسیار ساده‌تر است. دیگر فواید کشت هیدروپونیک عبارتند از:
کشت در گلخانه هیدروپونیک، برای تولید محصولات کشاورزی تراریخته روشی بسیار محبوب است.
گلخانه‌های هیدروپونیک را می‌توان در مناطق متروکه و بلااستفاده راه‌اندازی کرد. به این ترتیب از طرفیت این مکان‌ها می‌توان برای اشتغال‌زایی و تولید بهره برد.
در این نوع کشت احتیاجی به استفاده گسترده از خاک وجود ندارد. زیرا ریشه گیاه در سیالی از مواد مغذی قرار می‌گیرد.
در گلخانه هیدروپونیک، مصرف سموم و آفت‌کش‌هایی که می‌توانند باعث آلودگی خاک شوند نیز کاهش می‌یابد و از رشد علف هرز جلوگیری می‌شود.
ارزش غذایی محصولات کشت شده در گلخانه هیدروپونیک نسبت به محصولات کشت شده در خاک می‌تواند افزایش یابد.
کشت در گلخانه هیدروپونیک باعث کاهش هزینه نیروی انسانی می‌شود.
تراکم بیشتر گیاه : گیاهان را می توان همزمان با رشد جابجا کرد. استفاده از اتاق رشد برای جوانه زنی و تولید نشا و فاصله برخی از محصولات در گلخانه باعث کاهش میانگین سطح مورد نیاز هر گیاه نسبت به تولید خاک مرسوم می شود.
بازده بالاتر : گزارش ها حاکی از وجود عملکرد بالاتر و کیفیت بهتر محصولات در این سیستم است. اگرچه باید عملکرد یکسانی از سیستم کشت معمول بدست آید.
مصرف آب کمتر: در روشهایی که سیستم ریشه در یک دهانه یا لوله بسته قرار دارد ، تبخیر کمتری اتفاق می افتد و مصرف آب کاهش می یابد.
صرف انرژی کم تر: در سیستم گلخانه های هیدروپونیک، گیاهان نیازی به صرف انرژی زیادی برای تهیه ریشه برای یافتن اکسیژن ، مواد مغذی و آب ندارند. بنابراین میوه یا گل با کیفیت تری تولید می کنند.
رشد سریع تر گیاهان: گیاهان سریعتر از زمانی که در خاک قرار می گیرند رشد می کنند.
افزایش کمیت گیاهان پرورشی: تعداد سبزیجات و گیاهان تولید شده هنگام استفاده از این روش بیشتر می شود. به عنوان مثال ، عملکرد گوجه فرنگی در هر هکتار هنگام کشت در خاک از ۵ تا ۱۰ تن است. با روش هیدروپونیک معمولاً بین شصت تا سیصد تن است.
کاهش خطر ابتلا به آفات و بیماری: عملاً خطر ابتلا به آفات ، بیماری ها و قارچ های ناشی از خاک وجود ندارد.
گیاهان گلخانه ای می توانند در تمام طول سال رشد کنند.
گرم نگه داشتن محصولات و در معرض نور آفتاب ساده تر است.
سیستمهای هیدروپونیک به دلیل عدم نیاز به علفهای هرز و آبیاری ، زمان کمتری برای جوانه زدن نیاز دارند.

معایب کشت هیدروپونیک

به سرمایه اولیه زیادی نیاز دارد
نیاز به مهارت و علم به همراه اجرای صحیح آن ها
گسترش سریع آفات و بیماری ها در گلخانه در صورت آلوده شدن گیاهان
بروز واکنش در گیاهان کشت شده به محض ایجاد شرایط نامناسب برای آن ها به ویژه پی اچ
کیفیت آب در روش آبکشت
به عنوان یک قاعده کلی تمام آب های قابل استفاده برای نوشیدن یا آبیاری در گلخانه برای روش های آبکشت ایده آل می باشند. به منظور دقت بیشتر،آب مناسب برای آبکشت بایدهدایت الکتریکی کمتر از ۳۵۰ میکرو زیمنس بر سانتی متر داشته باشد و یا غلظت تمام املاح آن کمتر از ۳۵۰ میلی گرمدر لیتر باشد.مقادیر زیاد سدیم و بر میتوانند در بعضی مناطق مشکل ساز شوند. از آب بسیار شیرین مخلوط با عناصر غذایی محتوی کلسیم باید استفاده کرد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
در صورتی که آب مورد استفاده برای سیستم هیدروپونیک دارای املاحی از جمله کلسیم،منیزیم و… باشد، این عناصر باید اندازه گیری و در محاسبه محلول‌های غذایی مدنظر قرار گیرند.

سیستم های گلخانه های هیدروپونیک چگونه کار می کنند؟

کشاورزی هیدروپونیک برای چندین دهه وجود داشته است. اما اخیراً تقریباً مورد توجه هر گروه باغبانی از جمله گیاهان تجاری تا غول های بزرگ کشاورزی گرفته تا باغبانان آماتور و کشاورزان شهری قرار گرفته است.
کلمه “هیدروپونیک” در اصل به معنای کار با آب است. سبزیجات، گیاهان یا گلها با ترکیبی از دما ، نور ، مواد مغذی مانند نیتروژن ، pH اکسیژن و دی اکسید کربن تأمین شده از طریق آب زنده می مانند. مواد مغذی عرضه شده می توانند به صورت مخلوط خشک ، مایع یا آلی باشند. محصولات را در یک مخزن یا سینی یا در محیطی مانند مخلوط شن یا کف می کارند. سپس آب از طریق مخازن تهیه می شود. برخلاف گلخانه های سنتی، اکثر سیستم های هیدروپونیک از نوعی محیط برای پشتیبانی ریشه استفاده می کنند. به همین دلیل، روش های هیدروپونیک اغلب “فرهنگ زیر آبیاری” نامیده می شوند. بیشترین تولیدات گلخانه ای تجاری در مناطق پیشرفته با استفاده از سیستم های گلخانه ای هیدروپونیک انجام می شود.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

منابع گلخانه های هیدروپونیک

منابع اولیه هیدروپونیک شامل محلول غذایی ، پمپ ، محیط رشد و کانال هایی برای عبور آب از آن است.
یک محیط رشد غیر متخلخل ، مانند ورمیکولیت یا گلوله های رسی منبسط شده که امکان زهکشی بسیار خوب را فراهم می کند ، پایه گیاهان شماست.
محیط رشد در کانال ها یا استخر کم قرار می گیرد که حاوی مهمترین منابع هیدروپونیک است یعنی محلول غذایی. محلول مغذی باید غذای اساسی مورد نیاز گیاه باشد که به خوبی در محلول آب مخلوط شود. عمدتا پتاسیم، کلسیم و منیزیم مواد مغذی ارجح برای گیاهان هستند، اما اغلب، ترکیبات دیگری نیز اضافه می شوند. این محلول باید در اطراف ریشه ها جریان داشته باشد، و آنها را به طور کامل غرق نکنید. سایر منابع مهم هیدروپونیک مورد نیاز پمپ و راهی برای تعیین ph محلول است. پمپ محلول غذایی را به طور مداوم جریان می دهد که برای کل فرآیند هیدروپونیک ضروری است. یک محلول راکد به سرعت بیات شده و گیاهان را مسموم می کند. این محلول باید دائماً بررسی شود تا سطح مواد مغذی کافی حفظ شود. (طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

سیستم های گلخانه های هیدروپونیک به چه میزان نور نیاز دارند؟

یکی از مهمترین کاراکترهای موجود در هر گلخانه ای مخصوصاً گلخانه های هیدروپونیک، نور و روشنایی است. برای کنترل میزان روشنایی و نور، مقدار نور طبیعی و اینکه در کدام جهت وارد گلخانه می شود را یادداشت کنید. نور مستقیم خورشید برای بسیاری از گیاهان حساس می تواند مشکل ساز باشد. در ابتدا، وقتی گیاهان نهال هستند، باید از تابش نور مستقیم به آنها جلوگیری شود تا رشد مناسب ریشه فراهم شود. برای این کار، ممکن است لازم باشد پارچه سایه بان یا پرده بخرید.
این موارد همچنین می توانند برای پوشاندن بخشی از گلخانه در ساعات مشخصی از روز به صورت خودکار استفاده شوند. برای سیستم های گلخانه ای هیدروپونیک می توانید از چراغ های رشد مصنوعی نیز استفاده کنید. مقداری از نور طبیعی که به طور ایده آل توسط تاج درخت پخش می شود، می تواند به کاهش هزینه انرژی برای نور مصنوعی کمک کند.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
برای پرورش هیدروپونیک گیاهان از سیستم‌های مختلفی استفاده می‌شود. پنج نمونه از رایج‌ترین سیستم‌های پرورش هیدروپونیک به شرح زیر هستند:
سیستم نواری یا NFT
منظور از نوار در این سیستم نوار نازکی از مواد غذایی است که ریشه گیاه به صورت مستقیم از آن استفاده می‌کند در این سیستم نوار نازک مواد مغذی در مسیر دایره‌ای شکل و کم‌ عمق ریشه گیاه را تغذیه می‌کند.
سیستم قطره‌ای
همانطور که از نام آن مشخص است، در این سیستم با استفاده از قطره چکان آب و مواد مغذی محلول در آن از مخزن به بستر گیاه منتقل می‌شود. سیستم قطره‌ای پرورش هیدروپونیک شباهت زیادی به سیستم آبیاری قطره‌ای دارد. در این سیستم می‌توان آب خارج شده از مخزن را به مخزن بازیابی کرد. اگر بخواهیم از سیستم قطره‌ای بدون بازگردانی مجدد آب به مخزن استفاده کنیم، باید سرعت حرکت آب و مواد مغذی محلول در آن را به حداقل برسانیم تا هم امکان بهره‌وری بیشتر گیاه از آب و مواد محلول در آن فراهم شود و هم چون آب دیگر به مخزن بازگردانی نمی‌شود تا حد امکان از هدر رفت مواد مغذی جلوگیری شود.
سیستم شناور
در این سیستم گیاه توسط یک قیم که معمولا از جنس یونولیت است نگه داشته می‌شود و ریشه گیاه در آب و مواد مغذی محلول در آن غوطه‌ور است. سیستم غوطه‌وری یا شناوری یکی از بهترین سیستم‌های هیدروپونیک برای کشت کاهو است. از این سیستم می‌توان خارج از گلخانه هیدروپونیک و در فضای باز هم استفاده کرد. البته به شرطی که شرایط آب و هوایی مساعد باشد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
سیستم آب و فلو
در این سیستم آب و مواد غذایی توسط یک پمپ غوطه‌ور که به یک تایمر وصل است، به سینی رشد که با موادی مانند ماسه، شن، پرلیت و… پر شده است منتقل می‌شود و با خاموش کردن تایمر آب و مواد مغذی به مخزن بازگردانی می‌شود. این سیستم ضعف‌هایی دارد از جمله اینکه:
چون پمپ با برق کار می‌کند، در صورت کیفیت پایین محیط کشت امکان آسیب‌پذیری قطعات بالاست.
بسته به نیازهای تغذیه‌ای و رطوبتی گیاه ممکن است نیاز باشد در طول روز چند بار پمپ خاموش و روشن شود.
از آنجایی که آبیاری به صورت مقطعی صورت می‌گیرد، ریشه‌ها زودتر خشک می‌شوند.
سیستم مویینگی
حالت هواکشت

اقلام ضروری برای سیستم گلخانه های هیدروپونیک

بهتر است قبل از شروع ساخت سیستم هیدروپونیک بدانید که دوست دارید چه چیزی را رشد دهید. شما می توانید بدون اینکه از جزئیات آن ها مطلع باشید، یک ایده کلی از نوع گیاهان گلخانه ای که نیاز دارید داشته باشید. این اقلام به شرح زیر هستند:

۱-ماسه / سنگ در گلخانه های هیدروپونیک

این روش برای پرورش تقریباً هر نوع گیاه شامل یک بستر عمیق (۱۸ – ۲۴ اینچ) ماسه، سنگ نخود یا سنگ تله است که در یک دهانه پلاستیکی یا بستر قرار گرفته و به یک نقطه می رود تا محلول اضافی مواد غذایی تخلیه شود. حداقل شیب ۲٪ برای اکثر سیستم ها توصیه می شود. نهال ها مستقیماً در این محیط قرار می گیرند و هر روز چندین بار با محلول غذایی سیراب می شوند.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

۲-دهانه ها و لوله ها

از دهانه پلاستیکی باز و بسته یا لوله پی وی سی معمولاً برای کاهو، گوجه فرنگی و خیار استفاده می شود. اینها ممکن است فقط حاوی محلول غذایی باشند یا ممکن است از پیت ماس، ورمیکولیت یا پرلیت پر شده باشند. بعضی از آنها برای فاصله گرفتن از گیاهان هنگام رشد روی غلطک ها یا قفسه های متحرک نصب می شوند. برای تولید کاهو برگ از لوله های PVC با قطر سه اینچ با سوراخ های 6 اینچ در مرکز استفاده می شود. طول رایج قابل استفاده 10 یا 12 فوت است. برای انتقال لوله ها از محل رشد به اتاق بسته بندی، می توان از گاری استفاده کرد.

۳-سینی ها

از سینی های دوره ای غرقاب برای پرورش کاهو استفاده می شود. گیاهان با بلوک های رشد قطر ۱ تا ۲ اینچ با رشد گیاهان فاصله دستی دارند. سینی ها از تخته سه لا پلاستیکی یا ضد آب ساخته شده اند.

۴-تختخواب

سیستمی متشکل از یک بستر زمینی پلاستیکی با محلول غذایی که از یک سو پمپ می شود و در انتهای سمت دیگر تخلیه می شود . این سیستم در دانشگاه کرنل ، ایتاکا نیویورک مورد تحقیقی بوده است. گیاهان کاهو در فلت های پلی استایرن کف که روی محلول شناور هستند پشتیبانی می شوند.

۵-تکنیک فیلم مغذی در گلخانه های هیدروپونیک

این سیستم که توسط دکتر آلن کوپر در انگلستان ساخته شده است از کانالهایی تشکیل شده که از پلاستیک فیلم نازک استفاده می کند. کانال ها روی زمین یا نیمکت ها قرار می گیرند. مواد مغذی از طریق لوله های پلاستیکی به یک انتهای کانال عرضه می شوند و در انتهای دیگر به مخزنی زیر زمین تخلیه می شوند. نهال ها معمولاً در گلدان پرورش داده می شوند. کیسه های پلی یا بلوک های رشد از گیاهان موجود در کانال پشتیبانی می کنند.

۶-کیف

یک سیستم هیدروپونیک اصلاح شده که از کیسه های فیلم پلی اتیلن پر شده با مخلوط ذغال سنگ نارس – ورمیکولیت استفاده شده است. کیسه ها از انتهای دیگر گذاشته می شوند و لوله قطره ای یا شلنگ خیس کننده برای تأمین مواد مغذی وارد می شود. کیسه ها ممکن است قبل از تعویض برای چندین محصول مناسب باشند.

۷-ایروپونیک

این سیستم اصلاح شده دیگری است که در آن گیاهان از طریق یک پوشش پلاستیکی در یک مخزن بسته پشتیبانی می شوند. مواد مغذی به صورت غبار یا مه ریز به ریشه ها عرضه می شوند.

۸-سیستم قطره ای گلخانه های هیدروپونیک

روش قطره ای هیدروپونیک دارای یک قطره چکان محلول غذایی آهسته و ثابت است که به محیط رشد اطراف هر گیاه وارد می شود. محیط های تخلیه کند ، مانند پیت ماس برای این روش بهترین هستند. تجهیزات بیشتری برای این روش لازم است زیرا هر گیاه (یا خوشه ۲-۵ گیاه) به لوله قطره ای مخصوص به خود نیاز دارد. همچنین خطر جمع شدن مواد مغذی در لوله های قطره ای و ایجاد انسداد وجود دارد. اما مزیت توانایی تنظیم میزان قطره برای هر گیاه برای کمک به تنظیم سرعت رشد است.

۹-سایر اجزا در گلخانه های هیدروپونیک

علاوه بر سیستم پشتیبانی، نیروگاه، مخازن، پمپ ها و کنترل ها مورد نیاز است. مخازن ساخته شده از بتن ، پلاستیک یا فایبرگلاس معمول است. پمپ های زیر آب که برای محلول های شیمیایی طراحی شده اند باید استفاده شوند زیرا نمک های کود باعث پوسیدگی پمپ های ساخته شده برای استفاده با آب می شوند. کنترل ها می توانند به سادگی یک ساعت زمان و سوئیچ های دستی و یا به همان پیچیدگی رایانه ای باشند که به طور خودکار محتوای شیمیایی محلول غذایی را تنظیم می کند.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
همچنین می توانید سیستم ها را خودکار کنید. سنسورهای خودکار شامل تایمرهای نوری ، حسگرهای غذایی و pH هستند که به طور خودکار مواد مغذی کافی را به سیستم اضافه می کنند. سیستم هیدروپونیک خودکار فضای بیشتری را اشغال می کند.

از کشت هیدرپونیک در چه مکان‌هایی استفاده می‌شود؟

طبیعی است که هزینه استفاده از کشت هیدروپونیک به دلیل تجهیزات و امکانات مورد نیاز بیشتر از گلخانه ای با کشت معمولی خواهد بود، اما در دراز مدت استفاده از تجهیزات هیدروپونیک کاملا به سود شما خواهد بود. مکان‌هایی که خاک فقیری دارند نباید از سیستم کشت معمولی استفاده کنند. در این مکان ها از کشت ایروپونیک نیز می‌توان استفاده کرد که مشابه سیستم آبکشت میزان مصرف آب را بسیار کاهش می‌دهد.

مشخصات عمومی محیط‌های هیدروپونیک

محیط های ابکشت، عموما ساخته شده از مواد جامدی هستند که می‌توان از آن ها به جای خاک، مانند محیط های کشت در مواد دانه‌بندی شده یا کشت در پشم سنگ استفاده کرد.
خصوصیات کلی یک بستر کشت در گلخانه عبارت است از:
از نظر شیمیایی، خنثی باشد.
از نظر شیمیایی، پایدار باشد.
پاک و تمیز باشد.
به حد کافی، دارای ظرفیت نگه داری آب باشد.
به حد کافی، دارای ظرفیت نگه داری هوا باشد.
از ظرفیت بافری خوبی برخوردار باشد.
بتواند به سهولت و به نحوی مطلوب آب را تخلیه نماید، که مشکلات ناشی از پدید آمدن حالت غرقاب در آن ایجاد نشود.
ترجیحا بهتر است که ظرفیت تبادل کاتیونی دست خوش کمترین تغییرات شود.

چگونگی کار سیستم هیدروپونیک

هر گیاهی برای رشد به سه عامل اصلی یعنی خاک، نور و اکسیژن نیاز دارد. در کشت هیدروپونیک، گیاه مواد معدنی مورد نیازش را از محلول‌هایی حاوی مواد معدنی دریافت و نور مورد نیاز را نیز از سیستم‌های نور مصنوعی، تامین می‌کند. در سیستم هیدروپونیک برای رساندن محلول به گیاهان از دو روش فعال و یا غیر فعال استفاده می‌شود. در روش فعال این پمپ‌های مخصوص هستند که محلول را به چرخش درآورده و مواد مغذی را به ریشه گیاه می‌رساند. در سیستم غیرفعال از روش‌هایی غیر از پمپ برای رساندن محلول استفاده می‌شود از قبیل استفاده از فیتیله با جنس‌های مختلف.
در سیستم هیدروپونیک، به دلیل کم‌ بودن نور طبیعی در فضای خانه و یا گلخانه از نور تکمیلی به جای نور طبیعی استفاده می‌شود. در مثالی ساده آویختن چند چراغ LED بر فراز گیاهان، نمونه‌ای از نور مصنوعی و یا تکمیلی است.

چه گیاهانی برای کشت هیدروپونیک مناسب هستند؟

توت‌فرنگی
کاهو
اسفناج
فلفل دلمه‌ای
گیاهان دارویی
و…

آینده کشت هیدروپونیک

به نسبت عمر کوتاه و ۶۵ ساله دانش بستر کشت هیدروپونیک، این تکنیک با موقعیت‌های متفاوت از کشت در فضای باز تا پرورش داخل سازه گلخانه و حتی برنامه‌های فضایی سازگار شده است. استفاده از سیستم هیدروپونیک در کشورهای درحال توسعه جهان سوم برای تولید غذا در واحد محدود و کوچک می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و تنها مشکل آن تأمین آب مناسب و مواد غذایی می‌باشد. در نواحی فاقد آب مناسب، به کارگیری آب دریا و دستگاه آب شیرین‌کن امکان‌پذیر می‌باشد. بنابراین پتانسیل کاربرد سیستم هیدروپونیک برای تولید غذا در نواحی نامناسب مانند صحرا نیز امکان پذیر می‌باشد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

شرایط دریافت مجوز گلخانه

اولین سوالی که قبل از احداث گلخانه پیش می‌آید اینست که برای راه اندازی گلخانه باید چه مراحلی را پشت سر بگذاریم؟ اولین گام برای ساخت انواع سازه های گلخانه، قبل از به دست آوردن هزینه احداث گلخانه و نحوه گرفتن وام احداث گلخانه و دریافت مجوز احداث گلخانه می‌باشد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
توجه داشته باشید که احداث گلخانه بدون مجوز شما را از مزایای مجوز گلخانه از جمله امکاناتی مانند آب، برق و گاز تعرفه دار محروم می‌کند و در نتیجه هزینه های بالایی را برای شما به دنبال خواهد داشت. از همین رو متقاضیان ساخت گلخانه را به اخذ مجوز تاسیس گلخانه توصیه می‌نماییم.

جواز تاسیس گلخانه

اولین سوالی که مطرح می شود این هست که برای ثبت نام مجوز گلخانه به کدام سازمان مراجعه کنیم؟ ؟ آیا مجوز گلخانه از شهرداری صادر میشود؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که متقاضی جهت اخذ جواز تاسیس گلخانه باید از طریق جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی کشاورزی ومنابع طبیعی اقدام نماید.

نکته مهم مجوز احداث گلخانه:

طبق جدیدترین دستورالعمل احداث گلخانه، حداقل متراژ زمین برای مجوز گلخانه حدود 500 متر مربع است که حداکثر برای حدود 60 درصد آن یعنی 300 متر میتوانید مجوز تاسیس گلخانه بگیرید. به طور مثال اگر زمین شما یک هکتار می باشد حداقل و حداکثر مجوزی که برای شما صادر خواهد شد به ترتیب 300 متر و 6000 متر خواهد بود. لازم به ذکر هست در صورتیکه مدارک شما کامل باشد طی کمتر از یک ماه مجوز تاسیس گلخانه برای شما صادر خواهد شد.

مدارک لازم جهت صدور پروانه تاسیس گلخانه

الف : مدارک عمومی:
_ اصل و تصویر شناسنامه و کارت ملی متقاضی برای اشخاص حقیقی
_ یک قطعه عکس ۴*۳
_ تصویر پایان خدمت یا معافیت برای مشمولین نظام وظیفه
_ تصویر آخرین مدرک تحصیلی
_ اصل و تصویر اساسنامه و تاییدیه ثبت شرکتها برای اشخاص حقوقی
ب: مدارک اختصاصی:
_ فرم تکمیل شده در خواست توسط متقاضی
_ ارائه فتوکپی پلان نقشه به همراه مختصات جغرافیایی( از جمله نقاط UTM و … )
مدارک مربوط به پروانه چاه کشاورزی با قدرالسهم آب یا هر مستند مبنی بر تامین آب.
نکته: اگر آب مورد نیاز گلخانه توسط چاه تامین میشود، متقاضی باید پروانه بهره برداری چاه خود را ارائه بدهد و این پروانه باید حتما اعتبار داشته باشد اما اگر آب مورد نیاز گلخانه از ، قنات رودخانه و… تامین میشود صرفا تاییدیه شورای شهر روستا و یا جهاد کشاورزی شهرستان کفایت میکند.
ارائه طرح توجيه فني، اقتصادی و مالی تهیه شده توسط مهندس مشاور دارای صلاحیت از سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا سازمان نظام مهندسی کشاورزی
آزمون آنالیز آب و خاک
مدارک مالکیت قانونی زمین جهت دریافت مجوز احداث گلخانه
*سند رسمی 6 برگ یا تک برگ(بنابر گفته کارشناس صدور پروانه در نظام مهندسی در صورتی که سند از نوع شش برگ باشد ،اخذ استعلام از سازمان امور اراضی انجام میگیرد اما اگر سند از نوع تک برگ باشد نیازی به استعلام نخواهد بود)
*ارائه اجاره نامه رسمی غیرقابل فسخ به مدت ۱۵ سال به همراه تصویر آن در مورد اراضی استیجاری و در خصوص قارچ های خوراکی، حداقل به مدت ۲۰ سال
توضیح: اجاره نامه می بایست در دفاتر اسناد رسمی تنظیم گردد همچنین قراردادهای اجاره در اراضی ملی و دولتی از شروط این تبصره مستثنی و تابع ضوابط و مقررات مربوط می باشند).
* زمینهای اصلاحات اراضی مفروز الرعيه
* زمینهای واگذاری از طریق کمیسیون ماده ۳۱ و ۳۲ واگذاری اراضی ملی و دولتی
*زمینهای اوقافی به شرط موافقت کتبی سازمان اوقاف
* زمین های وابسته به آستانه ای (آستان اماکن متبرکه و زیارتگاه ها)

توجه:شرط دریافت تاییدیه امور اراضی و نظام مهندسی در خصوص زمینهای مشاع ، رضایت سایر مالکین زمین از اقدام شما جهت تاسیس گلخانه می باشد.
تبصره ۱: تمدید پروانه تاسیس برای مرتبه سوم مشروط به ارائه آزمون دبی و EC آب می باشد.
تبصره ۲: آزمون آنالیز خاک فقط برای آندسته از واحدهایی که کشت های خاکی دارند.
تبصره ۳: مسئولیت بلامعارض بودن اراضی معرفی شده بر عهده متقاضی بوده و عواقب ناشی از آن متوجه نامبرده می باشد.

مراحل انجام کار فرایند صدور پروانه تاسیس گلخانه

1.مراجعه متقاضی به سامانه پنجره واحد صدور مجوزها و پروانه ها و تکمیل و ارائه فرم درخواست به همراه مدارک مورد نیاز از طریق سامانه
2. ثبت درخواست، تشکیل پرونده و ارائه کد رهگیری به متقاضی توسط کارشناس سازمان نظام مهندسی کشاورزی
_ در صورتی که متقاضی دارای پروانه چاه کشاورزی، حقابه یا هر گونه مستند دال بر تامین آب مورد نیاز باشد
نیازی به اخذ استعلام از شرکت سهامی آب منطقه ای استان نمی باشد.
_ در صورتی که متقاضی فاقد زمین باشد ،در چهارچوب سیاست ها و برنامه های وزارت جهاد کشاورزی به سازمان جهاد کشاورزی استان (مدیریت امور اراضی شهرستان) جهت بررسی و واگذاری زمین از اراضی ملی و دولتی معرفی و پس از اخذ تائیدیه نسبت به ثبت درخواست پروانه تاسیس اقدام می گردد.
_ در اجرای وظایف سازمان امور اراضی کشور، سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است نسبت به ارسال یک نسخه از پروانه تاسیس به سازمان جهاد کشاورزی استان (مدیریت امور اراضی اقدام نماید.
_ در خصوص آن دسته از متقاضیانی که همزمان با درخواست صدور پروانه تاسیس درخواست واگذاری اراضی ملی برای احداث گلخانه را داشته باشند، اخذ استعلام از سازمان های محیط زیست، آب و برق ضروری است.
3. اخذ تعهدنامه مبنی بر رعایت ضوابط زیست محیطی از متقاضی توسط سازمان نظام مهندسی کشاورزی
4. بررسی و تطبیق مدارک و استعلامات با ضوابط و مقررات مربوط به صدور پروانه و شناسایی و اعلام نواقص احتمالی جهت رفع نقص توسط کارشناس سازمان نظام مهندسی کشاورزی
5. تهیه و ارائه طرح توجیهی فنی، اقتصادی و مالی توسط متقاضی از طریق مهندس مشاور صلاحیت دار
6.صدور پروانه با امضای رییس سازمان نظام مهندسی کشاورزی استان
7. پرینت پروانه: (متقاضی، مدیریت باغبانی استان و درج در پرونده)

توضیحات مهم:

١- متقاضیان موظفند حداکثر ظرف مدت یک ماه پس از اعلام سازمان نظام مهندسی کشاورزی نسبت به تهیه طرح توجیهی فنی، اقتصادی توسط مهندسین مشاور دارای صلاحیت از سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا سازمان نظام مهندسی کشاورزی اقدام نمایند.
2 – آن دسته از متقاضیانی که دارای طرح توجیهی و فنی (داخلی و خارجی می باشند نیازی به تهیه طرح نداشته و تائید طرح موجود توسط سازمان نظام مهندسی کشاورزی کفایت می کند..
3 – هر گونه تغییر در نقشه اجرایی تائید شده در حین اجرا، با پیشنهاد مهندس ناظر و تایید مهندس مشاور مربوطه با رعایت سایر قوانین و مقررات بلامانع و تغییرات ایجاد شده به سازمان نظام مهندسی کشاورزی جهت درج در سوابق اعلام می گردد.
4 – در صورت منفی بودن پاسخ، سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است مراتب را حداکثر طی ۱۰ روز کاری بصورت کتبی همراه با ذکر دلایل به متقاضی اعلام نماید.
5 – پیگیری و دریافت هرگونه مجوز و استعلام احتمالی از سایر دستگاه های ذیربط برعهده خود متقاضی می باشد.
6 – در صورتی که متقاضی پروانه تاسیس فاقد زمین بوده و همراه با درخواست پروانه متقاضی واگذاری زمین نیز باشد سازمان نظام مهندسی موظف است طی نامه ای نسبت به معرفی متقاضی به واحدهای ذیربط (سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور از سازمان امور اراضی کشور) جهت بررسی و واگذاری زمین اقدام و در صورت موافقت با واگذاری زمین نسبت به صدور پروانه تاسیس مطابق مفاد این دستورالعمل اقدام می شود.
7 – سازمان نظام مهندسی موظف است نسبت به اخذ تعهدنامه از متقاضی مبنی بر رعایت ضوابط زیست محیطی اقدام نماید.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
8 – نظارت بر رعایت ضوابط زیست محیطی توسط متقاضی، براساس دستورالعمل سازمان نظام مهندسی کشاورزی بر عهده کارشناس سازمان نظام مهندسی کشاورزی است.
9 – به منظور پرهیز از دوباره کاری، سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است نسبت به ارسال یک نسخه برابر با اصل شده مدارک مربوط به صدور پروانه تاسیس به بانک عامل، برای آن دسته از متقاضیانی که در خواست تسهیلات بانکی دارند اقدام نماید.

مدت اعتبار پروانه تاسیس گلخانه و مدت تمدید پروانه تاسیس گلخانه

بر اساس ماده 11 دستورالعمل احداث گلخانه، اعتبار پروانه تاسیس دو سال بوده و قابل تمدید برای یک دوره یک ساله است.

حریم های مربوط به ایجاد واحدهای گلخانه ای نسبت به واحدهای دامی

توضیح: سازمان های جهاد کشاورزی استان ها می توانند براساس اختیارات ناشی از جزء ۴ بند ب مصوبه شماره ۶۲۱۱۱ات ۵۱۰۵۳ه مورخ ۱۳۹۵/۵/۲۵ هیئت وزیران نسبت به تعدیل (کاهش) حریم گلخانه ها متناسب با شرایط ردیف اقدام نماید.

مواد مهم دستورالعمل احداث گلخانه

بر اساس ماده 9 دستورالعمل احداث گلخانه، سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است حداکثر یک ماه پس از ثبت تقاضا و تشکیل پرونده نسبت به صدور پروانه های تاسیس و بهره برداری اقدام نماید.
تبصره ۱: هرگونه تاخیر ناشی از قصور متقاضی متوجه سازمان نظام مهندسی نبوده و به زمان مورد نظر اضافه می گردد.
تبصره ۲: زمان تعیین شده برای ارائه طرح توجيه فني، اقتصادی و مالی توسط متقاضی به زمان صدور پروانه تاسیس اضافه می گردد.
بر اساس ماده 10 دستورالعمل احداث گلخانه، در صورت عدم صدور پروانه تاسیس در زمان تعیین شده، متقاضی می تواند مراتب را به مدیریت باغبانی استان یا سازمان نظام مهندسی کشاورزی منعکس تا از طریق کمیته استانی (موضوع ماده ۵ این دستور العمل) مورد رسیدگی و تصمیم گیری قرار گرفته و نتیجه به متقاضی اعلام گردد.
تبصره: در صورت عدم امکان تصمیم گیری در کمیته استانی، موضوع جهت بررسی و تصمیم گیری و اعلام پاسخ به متقاضی به هیاتهای انتظامی ارجاع داده می شود.
ماده ۱۳- سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است به منظور امکان انتخاب مهندسین مشاور، ناظر و پیمانکار صلاحیت دار توسط متقاضی برای انجام امور کارشناسی و همچنین تهیه و تائید طرح های توجیهی، اطلاعات مربوط به مهندسین مشاور، ناظرین و پیمانکاران دارای صلاحیت را به تفکیک استانی تهیه و از طریق سامانه الکترونیکی در اختیار متقاضیان قرار دهد.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)
متقاضیانی که با شرکت های معتبر داخلی و خارجی دارای قرارداد اجرا و تولید بوده و شرکت مذکور متعهد به معرفی مسئول فنی (سوپروایزر) و همزمان آموزش پرسنل واحد گلخانه ای مزبور می باشد، ملزم به بکارگیری مسئول فنی نخواهند بود.
بر اساس ماده 18 دستورالعمل احداث گلخانه تغییر کشت در داخل یک گروه محصولی، نیاز به اخذ مجوز نداشته و صرفا با اعلام متقاضی به سازمان نظام مهندسی کشاورزی و اصلاح پروانه، انجام می گیرد.
بر اساس ماده 19 دستورالعمل احداث گلخانه سازمان نظام مهندسی کشاورزی موظف است در جهت تسریع و تسهیل در انجام کار، اطلاعات مربوط به فرآیند صدور پروانه تاسیس را از طریق سامانه و سایر روش ها در اختیار عموم مردم قرار دهد.
طبق ماده 20 دستورالعمل احداث گلخانه در صورتیکه به دلایلی نظیر استعفا، فوت، ترک خدمت و… امضای پروانه تاسیس توسط مقام مجاز در زمان تعیین شده امکان پذیر نباشد، پروانه با امضای رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی کشور یا نماینده قانونی وی صادر می گردد.

شرایط ابطال پروانه تاسیس گلخانه

سازمان نظام مهندسی کشاورزی در شرایط زیر موظف به ابطال پروانه تاسیس میباشد:
الف _ گزارش نظارتی مستند مدیریت باغبانی و یا سازمان نظام مهندسی کشاورزی پس از بررسی و تایید توسط سازمان جهاد کشاورزی استان .
ب _ آراء و احکام قطعی هیاتهای انتظامی و مراجع ذیصلاح قضائی
تبصره: در صورت ابطال پروانه، در مورد نحوه فعالیت در زمین مربوط و استفاده از ابنیه و تاسیسات جانبی مراتب به مراجع ذیربط جهت انجام اقدامات مقتضی اعلام می گردد.
طبق ماده 22 دستورالعمل احداث گلخانه ، در صورت فوت دارنده پروانه تاسیس ، حقوق متعارف ناشی از پروانه متعلق به وراث قانونی بوده و آنان باید با رعایت قوانین و مقررات نسبت به درخواست صدور پروانه به نام خود اقدام نمایند.
تبصره: جبران هر گونه خسارت ناشی از قصور سازمان نظام مهندسی کشاورزی به متقاضی یا اشخاص ذینفع، بر عهده متخلف / متخلفان بوده و سازمان نظام مهندسی مکلف به برخورد قانونی با آنان و پیگیری تا حصول نتیجه می باشد.

مراحل دریافت مجوز احداث گلخانه کوچک مقیاس

برای دریافت مجوز گلخانه کوچک از جمله مجوز گلخانه در روستایا دریافت مجوز گلخانه 1000 متری باید مراحل زیر را طی کنید.
*نامه از دهیار مبنی بر داخل بافت بودن مکان مورد نظر و در مناطق شهری استعلام از شهرداری.
*تهیه نقشه جانمایی شده از مکان مورد نظر با مهر دهیار در غیر این صورت تهیه نقشه utm توسط متقاضی.
*ارائه سند تک برگ در غیر این‌صورت فرم تعهد نامه(در مراکز جهاد کشاورزی موجود است ) در دفترخانه اسناد رسمی محضری گردد.
*در اراضی موروثی ضمن انجام انحصار وراثت و در زمین های مشاع ، جانمایی و متراژ زمین متقاضی به امضا سایر وراث و مالکین رسیده و به تایید دفترخانه برسد .
*در صورت اجاره زمین بایستی یک اجاره‌نامه پانزده الی بیست ساله به همراه اجازه ساخت گلخانه به صورت محضری تهیه گردد.(یا مبایعه نامه باکدرهگیری)
*کپی شناسنامه و کارت ملی برای همه متقاضیان وکارت پایان خدمت برای اقایان اجباری است.
*آخرین مدرک تحصیلی ( اجباری نیست )
*مدارک ذکر شده در سامانه پنجره واحد سازمان‌جهاد کشاورزی بارگذاری گردد.
*تقاضای متقاضی درسامانه بر اساس روستای تحت پوشش هر مرکز به کارتابل رئیس مرکز حوزه عمل ارسال می گردد.
*رئیس مرکز یا کارشناس باغبانی مرکز با بازدید از مکان مورد نظر فرم کارشناسی مربوطه را بعد از بازدید تکمیل نموده و در سامانه بارگذاری می‌نماید.
*لازم به ذکر است که سطح زمین، سطح گلخانه در کلیه مدارک بارگذاری شده یکسان بوده و مساحت گلخانه 20 درصد از سطح کل زمین کمتر درنظرگرفته شود.
*بعد از تایید رئیس مرکز تقاضا وارد کارتابل کارشناس مسئول باغبانی شهرستان و بعد از تایید به کار مدیر شهرستان ارسال می‌گردد و در ادامه به کارتابل کارشناس باغبانی استان و سپس مدیر باغبانی استان و در نهایت بعد از تایید به کار ریاست محترم سازمان جهت امضای مجوز ارسال می گردد.
* بعد از امضاء سامانه پیامی به متقاضی جهت پرینت مجوز ارسال می نماید.
بعد از صدور مجوز تاسیس گلخانه میتوانید برای دریافت وام احداث گلخانه اقدام نمایید.برای گرفتن وام به واحد باغبانی جهاد کشاورزی شهرستان خود مراجعه نمایید. نکته مهمی که باید به آن توجه داشت اینست که خوشبختانه بانکها هم برای احداث گلخانه های کوچک و هم گلخانه های بزرگ وام میدهند.
اکنون به بیانی ساده تمام پروسه صفر تا صد دریافت مجوز تاسیس گلخانه را به شما میگوییم:
ابتدا شما به سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی شهر خود (رابط نظام مهندسی هر شهر) مراجعه میکنید و درخواست خود جهت دریافت مجوز تاسیس گلخانه ارائه میدهید.
در مرحله بعد زمین شما برسی میشود و استعلامهای لازم از سازمان امور اراضی انجام میشود.
و بعد از تاییدیه امور اراضی ، نقشه برداری از زمین شما صورت میگیرد. بعد از نقشه برداری، مهندس ناظر سازمان نظام مهندسی کشاورزی از زمین شما بازدید میکند و گزارشی دراینباره آماده مینماید.
بعد از گزارش کارشناس ناظر، طرح نویسی انجام می شود.این طرح نویسی بر اساس نوع کشت، متراژ زمین و…انجام میگیرد.
پس از طرح نویسی ، آنالیز آب و خاک زمین شما انجام میشود.
درمرحله بعد فرمها و تعهداتی باید برسی و امضا شود از جمله تعهد محیط زیست ، راهداری و…
نکته مهم: به طور معمول این تعهدنامه ها نیاز به استعلام ندارند مگر در مواردی خاص
به طور مثال اگر جاده اصلی در کنار زمین شما باشد یا کال و رودخانه در کنار زمین شما قرار گرفته باشد، استعلامات لازم از سازمانهای مربوطه صورت میگیرد.
در مرحله آخر این فرمها و تعهدنامه های امضا شده در سامانه بارگزاری شده و به صورت سیستمی برسی میشود و بعد از تایید نهایی پروانه تاسیس گلخانه برای شما صادر میگردد.
در برسیهای کارشناسان سازمان نظام مهندسی برق و گاز برسی نمیشود اما زمین وآب بسیار مهم بوده و باید شرایط وضوابط مربوط به آنها را داشته باشید تا بتوانید مجوز را دریافت کنید.

گرفتن تسهیلات بانکی و مجوز دیوار کشی

برای دریافت مجوز دیوارکشی و گرفتن تسهیلات از بانک باید مساحت زمین حداقل ۵۰۰۰ متر و مساحت سازه حداقل ۳۰۰۰ متر باشد. اگر مشکلی وجود نداشته‌باشد، از طرف نظام مهندسی به بانک معرفی خواهید شد. از شروط گرفتن وام احداث گلخانه نداشتن بدهکاری به بانک، کارت پایان خدمت، حق آب تعیین شده و جواب باقی استعلاماتی است که بانک خواهد گرفت. بعد از آن در سامانه سیتا ثبت‌نام انجام دهید تا درخواست شما جریان یابد. اگر مبلغ وام شما بیش از ده ملیارد تومان باشد، وارد کارگروه ملی میشود که در این صورت توسط وزارتخانه بررسی خواهد شد. پس از تایید نهایی، نحوه برداخت تسهیلات به صورت ۸۰-۲۰ می باشد؛ یعنی بیست درصد کل سرمایه را باید متقبل شویم و هشتاد درصد باقی را بانک به صورت تسهیلات به ما پرداخت میکند. به گونه‌ای که وقتی ۲۰درصد از کل پروژه پیش رفت بانک شروع می‌کند به پرداخت تسهیلات مرحله‌ای و در چهار مرحله وام را پرداخت می‌کند. بانک به شما برای پرداخت اقساط وام ساخت گلخانه یک سال برای اجرا و یک سال هم برای تنفس فرصت خواهد داد. به‌عبارتی بعد از دو سال پرداخت اقساط به بانک شروع می شود و تا ۵ سال ادامه خواهد داشت. مقدار سود این وام هم در سال جاری 12.۵ درصد و در مناطق محروم حدود ۹ درصد می‌باشد. بعد از اینکه ۲۰درصد پروژه پیشرفت میتوانیم شروع به دیوارکشی کنیم.(طرح احداث گلخانه هیدروپونیک)

برای دانلود دستورالعمل و مقررات اجرايي گلخانه ها اینجا کلیک نمائید.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح احداث گلخانه هیدروپونیک

ظرفیت : 120 تن
نرخ برابری دلار : 26000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 5000 مترمربع
مساحت گلخانه : 3000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 4 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 4.5 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 32 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: