طرح تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP)

تری پلی فسفات سدیم (STPP) که با نام های دیگری از جمله تری فسفریک اسید یا نمک پنتاسدیم نیز شناخته می شود یک ماده شیمیایی معدنی با فرمول Na5P3O10 می باشد و طبقه بندی انجام شده بر روی آن، این ماده را به عنوان ماده ای امن مشخص گردیده است. میزان مصرف جهانی سدیم تری پلی فسفات طبق تخمین انجام شده 2 میلیون تن در سال می باشد.
از سدیم تری پلی فسفات که یک نمک پنج آنیونی بوده، در مقیاس بزرگتر به عنوان ماده اولیه محصولات خانگی و صنعتی از جمله مواد شوینده به حساب می آید. سدیم تری پلی فسفات به عنوان ماده ای اصلی در مواد شوینده، پاک کننده ها و صابون ها به اشکال مختلف از جمله ژل، مایع، پودر و قالب ماشین لباسشویی و ظرفشویی استفاده می شود. شمار زیادی از محصولات پاک کننده در مصارف خانگی از جمله پاک کننده های سطحی، آرایشی و بهداشتی حاوی سدیم تری پلی فسفات می باشند.
از دیگر کاربردهای آن می توان به استفاده در خمیردندان با استفاده از قدرت پاک کنندگی آن اشاره نمود. در اروپا میزان استفاده از سدیم تری پلی فسفات مابین 90 الی 95 درصد برای مصارف خانگی به دلیل کاربرد این ماده در شوینده ها می باشد.

مشخصات فیزیکی سدیم تری پلی فسفات

سدیم تری پلی فسفات در محیط کاملا پایدار می باشد و در دمای 100 درجه سانتی گراد به پیروفسفات و فسفات تبدیل می گردد، ظاهر فیزیکی آن به دو صورت گرانول و پودر با مش 100 الی 200 موجود می باشد. سدیم تری پلی فسفات دارای PH به میزان 9.4 می باشد که با توجه به خاصیت بافری بالای آن به راحتی می تواند لکه های اسیدی را از بین برد. از این ماده در انواع شوینده ها از جمله شوینده های صنعتی، ماشین ظرفشویی و لباسشویی نیز استفاده می گردد. سدیم تری پلی فسفات در حضور آب هیدرولیز می گردد و می تواند به انواع فسفرها از جمله اورتو فسفات تبدیل گردد.
همچنین بسته به وجود یون های کاتیونی، تری فسفات می تواند به شکل های کلسیم و منیزیم رسوب کند. سدیم تری پلی فسفات به صورت ماده اولیه وارد محیط نمی گردد. در شوینده های ماشین لباسشویی مقداری از هیدرولیز آن در هنگام استفاده به وجود می آید و تحلیل های انجام شده در این خصوص نشان می دهد که حداقل 20 درصد آن هیدرولیز گردیده و وارد فاضلاب می شود و همچنین این ماده در اثر واکنش های بیولوژیکی و در اثر ورود به فاضلاب نیز هیدرولیز می گردد. میزان درجه سمی بودن سدیم تری پلی فسفات بسیار ناچیز می باشد و قدرت انحلال آن در دمای عادی 14.5 گرم بر لیتر در آب می باشد.
از این ماده در دیواره بویلر ها به عنوان عاملی در جلوگیری از تشکیل رسوب و همچنین عامل متوقف کننده واکنش های شیمیایی استفاده می گردد. از دیگر کاربردهای آن می توان به استفاده از این ماده به عنوان عاملی جهت جلوگیری از لخته و در مواد غذایی به عنوان پایدارکننده جایگزین نیتریت های سمی نیز اشاره نمود. در صنعت نساجی از آن به عنوان عامل پایدارکننده و نرم کننده ثانویه نیز مورد استفاده قرار می گیرد و میزان مصرف سدیم تری پلی فسفات در این شوینده ها مابین 30 الی 50 درصد می باشد.

کاربردهای سدیم تری پلی فسفات

سدیم تری پلی فسفات در دو گرید خوراکی و صنعتی با مشخصات و کاربرهای مختلف تولید می گردد. این ماده با ایجاد کمپلکس و جداکردن یون های فلزی چند ظرفیتی و معلق ساختن آنها باعث تغییر حالت ذرات و کاهش سختی آب می شود. از کاربردهای سدیم تری پلی فسفات می توان به استفاده از آن جهت کاهش سختی آب، افزودنی خوراکی به عنوان عامل نگهدارنده، ماده اولیه تولید مواد شوینده و خمیر دندان، صنایع کاشی و سرامیک، معدنی، تولید کاغذ و پتروشیمی اشاره کرد. از کابری این ماده در گرید های مختلف می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

گرید خوراکی سدیم تری پلی فسفات

گرید خوراکی آن در کارخانجات تولید آبمیوه، کنسروسازی، لبنیات و فرآورده های سویا و در سایر صنایع غذایی به عنوان ماده افزودنی جهت حفظ و پایداری مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد.

گرید صنعتی سدیم تری پلی فسفات

از سدیم تری پلی فسفات در صنایع مختلفی از جمله در تولید موادشوینده و پاک کننده، صنایع کاشی و سرامیک، معدن، تصفیه آب و غیره استفاده می گردد. در زیر به کاربردهای آن در صنایع مختلف به تفکیک می پردازیم:

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در مواد شوینده

یکی از کاربردهای رایج سدیم تری پلی فسفات، استفاده از آن در مواد شوینده می باشد، وجود آن به عنوان یکی از مواد اولیه تولید شوینده، سبب نفوذ عناصر دیگر در مواد شوینده به الیاف و فیبرهای لباس گردیده و درنتیجه تاثیر به سزایی در تمیزی لباس ها از خود برجای می گذارد. از جمله شوینده های صنعتی و خانگی که در آنها از سدیم تری پلی فسفات استفاده می گردد می توان به انواع پورد، مایع، قرص و ژل اشاره نمود.
این ماده به عنوان یک بیلدر مناسب در مواد شوینده عمل می کند و به علت خاصیت قلیایی موجود در آن به جهت از بین بردن لک ها و چربی ها، سبب محافظت از ماشین لباسشویی در برابر خوردگی و همچنین کمک به تعلیق آلودگی ها در آب شستشو نیز می گردد.

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در مواد غذایی

از سدیم تری پلی فسفات در مواد غذایی به عنوان نگهدارنده در بسیاری از غذاها از جمله: غذاهای دریایی، مرغ، گوشت و علف های حیوانی در زمان ذخیره سازی و حمل و نقل استفاده می گردد و باعث می گردد اینگونه مواد غذایی تردی و رطوبت خود را حفظ کنند. همچنین استفاده از آن توسط سازمان غذا و دارو آمریکا به عنوان ماده ای موثر در امولوسیون و حفظ رطوبت شناخته شده است.
به طور کلی استفاده از این ماده موجب حفظ تازگی گوشت و غذاهای دریایی می گردد و سرعت خرابی و فساد این محصولات را کاهش می دهد. همچنین استفاده از آن موجب حفظ رنگ طبیعی گوشت و ماهی گردیده و بافت آنها را بهبود می بخشد. استفاده از این ماده با افزایش ظرفیت نگهداری آب محصولات حیوانی در کم شدن سرعت خشک شدن نیز تاثیر می گذارد.

تاثیر سدیم تری پلی فسفات بر سختی آب

سدیم تری پلی فسفات به عنوان یک بیلدر علاوه بر حذف یون های فلزات سنگین، از تشکیل رسوب نمک های کلسیم و منیزیم بر روی پارچه های پس از شستشو نیز تاثیر به سزایی دارد.
در آب های سخت که دارای غلظت بالایی می باشند به علت وجود یون های منیزیم و کلسیم باعث غیر فعال شدن پاک کننده ها می گردد و علت آن، وجود یک عامل بسیار باردار کیلیت می باشد که به دی کاتیون ها چسبیده و در پاک کنندگی مواد شوینده تداخل ایجاد می کند. از خاصیت سدیم تری پلی فسفات به جهت رسوب زدایی این فلزات سنگین در تصفیه فاضلاب ها نیز استفاده می گردد که با تشکیل رسوب نمک های آهن و آلومینیوم در از بین بردن آنها تاثیر به سزایی دارد.

تاثیر سدیم تری پلی فسفات بر آنتی کیکینگ

با توجه به آنکه پودرهای مواد شوینده به صورت هیگروسکوبیک (قابلیت در جذب رطوبت) می باشند، در هنگام ذخیره سازی این پودرها در محیط های مربوط باعث چسبیده شدن ذرات به یکدیگر و کلوخه شدن آنها می گردد. از سدیم تری پلی فسفات با توجه به قابلیت جذب آب آن، نوع هیدراته این نوع پودرها، یعنی هگزاهیدرات تشکیل می گردد و برای جلوگیری از چسبیدن و کلوخه شدن پودرهای شویند از این ماده به صورت خشک در دراز مدت استفاده می گردد.

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در مواد غذایی

از سدیم تری پلی فسفات در مواد غذایی به عنوان نگهدارنده در بسیاری از غذاها از جمله: غذاهای دریایی، مرغ، گوشت و علف های حیوانی در زمان ذخیره سازی و حمل و نقل استفاده می گردد و باعث می گردد اینگونه مواد غذایی تردی و رطوبت خود را حفظ کنند. همچنین استفاده از آن توسط سازمان غذا و دارو آمریکا به عنوان ماده ای موثر در امولوسیون و حفظ رطوبت شناخته شده است.
به طور کلی استفاده از این ماده موجب حفظ تازگی گوشت و غذاهای دریایی می گردد و سرعت خرابی و فساد این محصولات را کاهش می دهد. همچنین استفاده از آن موجب حفظ رنگ طبیعی گوشت و ماهی گردیده و بافت آنها را بهبود می بخشد. استفاده از این ماده با افزایش ظرفیت نگهداری آب محصولات حیوانی در کم شدن سرعت خشک شدن نیز تاثیر می گذارد.

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در تصفیه آب

استفاده از این ماده باتوجه به تاثیر آن در حذف فلزات سنگین، تاثیر موثری بر تصفیه آب از خود دارد و این ویژگی فسفات ها از جمله سدیم تری پلی فسفات موجب گردیده است تا از آن در تصفیه پساب کارخانجات استفاده گردد. از این ماده سالیان است به عنوان عاملی جهت جلوگیری از خوردگی لوله ها، جلوگیری از رسوب آهک و کنترل PH مورد استفاده قرار گرفته است.
خوردگی های لوله های به طور کلی به دو صورت کاتدی و آندی انجام می شود. در خوردگی به صورت آندی، یون های موجود در آب شامل کلسیم و سرب با اورتوفسفات ها ترکیب گردیده و موادی را به وجود می آورند که به راحتی در آب حل نمی شود. این ترکیبات به صورت لایه های فیلم مانند بر روی دیواره لوله ها رسوب می کنند.
در خوردگی ها به صورت کاتدی، اکسیژن موجود در آب با لوله ها فلزی واکنش داده و آنها را اکسید می کند در نتیجه یون های کاتیون فلزی داخل آب می گردد. سدیم تری پلی فسفات با این یون های فلزی واکنش داده و فیلمی محافظ بر روی دیوارها تشکیل می دهد، ایجاد این فیلم حاوی، باعث کاهش در خورندگی لوله می گردد.

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در استخراج معدن

وجود مقادیر کمی از این ماده می تواند فرآیند فلوتاسیون سنگ معدن مس را در زمان استخراج بالا برده و محصولی مقرون به صرفه با راندمان کلی بالا در استخراج معادن باشد. علاوه بر استفاده از این ماده، از محصولات دیگری همچون TSPP و SHMP نیز در فرآیند سنگ زنی به عنوان عاملی موثر در فلوکولانت مورد استفاده قرار می گیرد. از دیگر کاربردهای این ماده، استفاده از آن در محلول های دوغاب در برخی استخراج ها می توان نام برد.

کاربرد سدیم تری پلی فسفات در محصولات آرایشی، بهداشتی

از سدیم تری پلی فسفات در فرمولاسیون بسیاری از محصولات بهداشتی از جمله دهانشویه، خمیر دندان، نرم کننده مو، شامپو، رنگ های مو دائم و موقت و محصولات آرایشی و مراقبت از پوست استفاده می گردد.

سایر کاربردهای سدیم تری پلی فسفات

سدیم تری پلی فسفات علاوه بر موارد فوق که به آن اشاره گردید، کاربردهای وسیع دیگری نیز دارد، به نحوی که در حدود هزارتن سالیانه صرف سایر کاربری ها شامل استفاده در دباغی چرم، صنایع کاغذ سازی، صنایع سرامیک، دسپرس کننده رنگدانه های موجود در رنگ و صنعت دارو نیز به کار برده می شود. در دباغی چرم از آن به عنوان عامل پوشاننده و دباغی سنتزی و در کنار عوامل دیگر به عنوان عامل رنگرزی نیز استفاده می گردد. از سدیم تری پلی فسفات در صنایع کاغذ سازی به عنوان عامل مقاوم در برابر مواد نفتی در زمان چاپ کاغذ نیز استفاده می گردد.
در صنایع سرامیک از این ماده به عنوان عاملی جهت پایین آوردن ویسکوزیته لعاب و پخش خاک رس به طور مساوی استفاده می گردد. استفاده از آن در صنایع رنگرزی نیز به عنوان عاملی موثر در حفظ رنگ و خوردگی در نساجی، ساخت لاسیتک، تخمیر و ضد یخ نیز استفاده می گردد. همچنین از آن به عنوان عاملی موثر در ارتباط دهنده عرضی پلی آنیون در پلی ساکارید در تحویل دارو نیز استفاده می گردد.

کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP)

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد آیسیک تری پلی فسفات سدیم (STPP) به شرح جدول ذیل می باشد

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP)

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد تعرفه گمرکی تری پلی فسفات سدیم (STPP) به شرح جدول ذیل می باشد

مواد اولیه در تولید سدیم تری پلی فسفات

کربنات سدیم
اسید فسفریک
کیسه پلی اتیلنی

تولید سدیم تری پلی فسفات

مواد اولیه تولید سدیم تری پلی فسفات، کربنات سدیم و اسید فسفریک می باشد و هر دو ماده در کشور تولید می گردد، با توجه به آنکه نیاز به این ماده در کشور محدود می باشد، عمده مصرف به صورت وارداتی و از خارج تهیه می گردد. جهت تولید آن، ابتدا پس از ترکیب کربنات سدیم و اسید فسفریک، دو نمک با نام های مونوسديم فسفات و دي‌سديم‌فسفات تولید می گردد و با ترکیب این دو نمک با یکدیگر در دمای بیش از 300 درجه سانتیگراد، سدیم تری پلی فسفات تولید می گردد.

وضعیت واحد های فعال تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP)

در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP) در کشور به تفکیک استان آمده است

جدول واحد های فعال تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP)

در جدول زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید تری پلی فسفات سدیم (STPP) در کشور به تفکیک استان آمده است

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: