طرح تولید پودر خون

پودر گوشت و خون نيز يکى از مواد اوليه جهت تأمين پروتئين در جيره غذائى طيور مى‌تواند باشد. پودر گوشت و خون از مازاد کشتارگاه‌هاى دامى و کنسروسازي، لاشه حيواناتى که در کشتارگاه به‌علل مختلفى براى انسان غيرقابل مصرف تشخيص داده مى‌شوند، تشکيل مى‌گردد. همچنين ضمائم قرمز لاشه (کبد، قلب، قلوه، سر)، ضمائم سفيد لاشه (مجارى معده و روده، شش‌ها، دست‌‌ها و پاها) و ساير پس‌مانده کشتارگاه‌ها (خون، استخوان، اندام تناسلي، و گاهى حتى شاخ و سم) در تهيه پودر گوشت مورد استفاده قرار مى‌گيرد. از اين‌رو بسته به اينکه مواد اوليه بيشتر شامل چه قسمت‌هائى باشد پودر گوشت موجود در بازار به سه دسته تقسيم مى‌کنند:
– آرد گوشت پراستخوان (حاوى ۴۵ درصد پروتئين خام)
– آرد گوشت کم‌استخوان (حاوى ۵۰ درصد پروتئين خام)
– آرد گوشت بى‌استخوان (حاوى ۵۳-۵۵ درصد پروتئين خام)
پودر گوشت داراى مقدار قابل توجهى گليسين، پرولين و مخصوصاً ليزين است. ولى اسيدآمينه‌هاى نوع متيونين، تريپتوفان، هيستيدين، تره‌اونين و پرولين آن نسبت به پودر ماهى کمتر است.
مقدار چربى در آدر گوشت بين ۷-۱۴ درصد است. پودر گوشت بسته به‌نوع تهيه داراى مقادير فراوان کلسيم و فسفر مى‌باشد، به‌علاوه حاوى مقادير قابل توجهى از عناصر کمياب (مس، منگنز، آهن) است، از اين‌رو معمولاً در تغذيه طيور پودر گوشت را هيچ‌گاه به‌عنوان تنها منبع پروتئينى در جيره انتخاب نمى‌کنند بلکه به‌علت بعضى کمبودها و محدوديت‌هائى که در آن وجود دارد، به‌عنوان مکمل غذا همراه با پودر ماهى به‌کار مى‌برند.

پودر خون

خون در بين مواد حاصله از مازاد کشتارگاهى منبع خوبى از پروتئين‌هاى خام است. از همه حيوانات خون‌گرم، مى‌توان پودر خون تهيه کرد ولى معمولاً خونى که در کشتارگاه‌هاى دام جمع‌آورى مى‌شود، از گاو و گوسفند و احياناً بز و شتر مى‌باشد سابقاً خون کامل را بعد از منعقد کردن، در اتوکلاو تا حرارت ۱۴۰ درجه سانتى‌گراد حرارت داده و سپس تحت فشار در ديگ‌هاى چرخان خشک مى‌نمودند. در حال حاضر از دستگاه‌هائى استفاده مى‌کنند که در آن خون کامل به‌صورت پودر پاشيده و به طريقه اسپرى خشک مى‌گردد.
پودر خون از نظر پروتئين بسيار غنى است. معمولاً بين ۱۱/۸۷-۵/۷۷ درصد (به‌طور متوسط ۸۲ درصد) ماده ازته دارد. خون داراى مقدار زياد ليزين (۹/۹ درصد) و مقدار کمى ايزولوسين، تريپتوفان، آرژنين و متيونين است. مواد معدنى آن در حدود ۵/۰ درصد و مواد چربى آن بسيار فقير است.
پودرخون با داشتن مقدار فراوان مواد ازته معمولاً همراه با غلات که از نظر پروتئين خام و ليزين ضعيف است، در فرمول به‌کار مى‌رود.
خون دام‌های کشتاری که در کشتارگاها ذبح می‌شود پس از جمع آوری و خشک کردن به عنوان پودر خون مصرف می‌شود خون در بین مواد مازاد حاصله از کشتارگاه‌ها منبع خوبی از پروتئین می‌باشد. از تمام حیوانات خونگرم می‌توان پودر خون تهیه کرد. ولی معمولا خونی که در ایران از کشتارگاه‌های دام جمع آوری می‌شود از گاو و گوسفند و احتمالاً بز و شتر می‌باشد. نسبت به بقیه منابع پروتئینی از سطح اسید آمینه پایین‌تری برخوردار است.

مزایای پودر خون

پودر خون یک منبع غنی از نیتروژن است، نیتروژن، فسفر و پتاسیم سه مواد مغذی اصلی برای گیاه بلوبری می‌باشند تا گیاه رشد خوبی داشته باشد. نیتروژن برای ترویج گیاه به تولید شاخ و برگ سالم مهم است، همچنین بوته های بلوبری برای تولید میوه نیز به نیتروژن کافی در خاک نیاز دارد. یک منبع ارگانیک نیتروژن، پودر خون است که در کشتارگاه ها تولید می‌شود. پودر خون نسبت به سایر کودهای ارگانیک سریع تر عمل می‌کند ولی تا چهار ماه بیشتر در خاک باقی نمی‌ماند.
يکي از مزاياي پودر خون اين است که اين محصول باعث انتقال بيماري جنون گاوي نمي شود

كاربرد پودر خون

از آنجائيكه مصرف پروتئينهاي نباتي در جيره غذائي دام و طيور به تنهائي از لحاظ تعادل اسيدهاي آمينه گاهي با اشكالاتي مواجه مي شود بنابراين بايد از منابع پروتئين حيواني مختلف از جمله آرد گوشت در جيره غذائي دام و طيور استفاده نمود. تجربه ثابت كرده است كه استفاده از اين گونه منابع از لحاظ اقتصادي نيز مقرون به صرفه است. البته اين محصول بعد از پودر ماهي از اوليت دوم برخوردار است چرا که از سطح اسيد آمينه پايينتري نسبت به بقيه منابع پروتئين حيواني در تغذيه دام و طيور دارد و بايد براي جبران اين موضوع، پودر خون را با مواد مغذي ديگري ترکيب کرد.
در حال حاضر اين محصول در صنعت مرغداري كه دومين صنعت كشور مي باشد، مصرف دارد و ميتواند تا ٢ درصد از ماده تشكيل دهنده دانه مرغ گوشتي را در برگيرد. البته استفاده از اين ماده به 5-6 درصد محدود است چرا که براي دام رغبتي به خوردن آن نشان نخواهد داد. به همين منظور گفته ميشود استفاده از پودر خون در غذاي دام عموما نياز به يک دوره چند ماهه دارد که بتوان در آن دوره دام را نسبت به طعم آن عادت داد.
همواره بايد خون را قبل از آنکه به استفاده موجودات زنده برسد حرارت داد تا از انتقال بيماري بين حيوانات جلوگيري شود. خون خام (خون تازه) نبايد قبل از آنکه به مدت ١٥ دقيقه در دماي ١٠٠ درجه حرارت ببيند مورد استفاده قرار گيرد. البته استفاده از اين محصول براي تغذيه خاك در صنعت كشاورزي نيز كمابيش رواج دارد. به طور كلي به كود هايي كه از بقاياي موجودات زنده بوجود آمده اند،Organic Fertilizer گفته ميشود. پودر خون نيز به عنوان کود ارگانيک با سطح نيتروژن بالا کاربرد دارد. البته در صورتي که از آن بيشتر از ميزان مصرف گردد باعث سوختن گياهان در اثر مجاورت با آمونياک بالا ميشود. اين محصول به طور کامل درآب حل ميشود و ميتواند به عنوان کود مايع نيز مورد استفاده قرارگيرد.

کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید پودر خون

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
کد آیسیک پودر خون دام 1511512427
کد آیسیک پودر خون طیور 1511512432

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید پودر خون

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
کد تعرفه گمرکی پودر خون 16029000 میباشد.

بررسی مقدماتی تکنولوژي تولید

به دليل قابليت فساد بسيار بالاي خون، در کشتارگاه بهتر است از سيستم هايي براي خارج کردن خون از دام استفاده شود که کاملا بسته و استريل باشند. ابتدا پس از خون گيري از دام و انتقال آن به کارخانه توليد پودر خون و پس از انجام تست هاي کنترل کيفي لازم جهت اطمينان از کيفيت و تازگي خون، آن را در سردخانه نگه داري ميکنند. سپس آن را وارد مرحله خشک کردن مي کنند. در اين مرحله ميتوان مستقيما از خشک کن هاي پيوسته استفاده کرد يا در صورتي که مايل به استفاده از سيستم توليد غير پيوسته باشيم، ميتوانيم شرايطي را مهيا سازيم که خون تازه بواسطه آن بسته شود (دلمه ببندد ) تا بخشي از آب آن جدا شود. اين کار باساکن نگهداشتن خون امکان پذير است ولي براي افزايش سرعت دلمه بستن بعضا به آن حرارت کمي ميدهند. سپس با روش هاي فيزيکي از جمله سانتريفوژ کردن ( ديكانتر) %75 آب را از خون جدا ميکنند. در نتيجه اين عمل ماده حاصل که نصف آب و نصف مواد جامد است را تغليظ ميکنند تا خشک شود. اين عمل نيز در ديگهاي حرارتي غير مستقيم (حرارت اين سيستم اساسا با بخار آب تامين ميشود ) انجام مي شود.
اما در نهايت از آنجا که محصول اين روش فلس و پولک خون (و نه پودر خون ) است بايد در نهايت محصول را با همزن هاي مناسب به پودر تبديل کرد.
در حالت کلي براي توليد پودر خون نمودار زير گوياي مراحل اصلي ميباشد.

بررسی اجمالی تکنولوژي و روش هاي تولید

پودر خون معمولا با يکي از روش هاي Spray يا Flash خشک مي شود. روش Flash خود به دو روش Ring Drying و Drum Drying تقسيم بندي مي شود. انتخاب روش خشک کردن خون، تاثير مستقيمي بر ميزان هضم “پروتئين خام” پودر خون دارد زیرا که بين ميزان حرارتي که به خون مي دهيم و پروتئين خام ارتباط مستقيم وجود دارد.
درواقع هرچه حرارت بيشتري به پودر خون بدهيم، ميزان جذب پروتئين خام آن در دام وهمچنين قابليت انحلال پروتئين خام آن در آب پايين مي آيد. سابقاً خون کامل را بعد از منعقد کردن، در اتوکلاو تا حرارت۱۴۰ درجه سانتیگراد حرارت داده و سپس تحت فشار در ديگ هاى چرخان خشک مى نمودند. در حال حاضر از دستگاه هائى استفاده مى کنند که در آن خون کامل به صورت پودر پاشيده و به طريقه اسپرى خشک مى گردد.
از آنجا که پودر خون ماده اي هيدروفيل (آب دوست) ميباشد رطوبت آن را به ميزان فقط ١٠ تا ١٢ درصدکاهش مي دهند و سپس در جايي خشک نگهداري مي کنند تا فاسد نشود.
پودر خون را مي توان در مقياس پايين نيز توليد کرد. پس از جمع آوري خون مورد نياز، آن را به آرامي در حالي که مدام در حال هم زدن مي باشد حرارت داده سپس بعد از آنکه اکثر آب موجود در خون تبخير شد، آن را در مجاورت نور خورشيد يا منبع حرارت مصنوعي خشک مي کنند. ميتوان خون پخته شده را قبل از خشک کردن با مواد ديگر از جمله سبوس برنج يا گندم مخلوط کرد. اين کار خشک کردن آن را تسهيل ميکند و ارزش غذايي آن را بالا مي برد.
پايين نگه داشتن درجه حرارت پودر خون در خلال فرايند هاي پختن و خشک کردن تا جاي ممکن، کيفيت بالاي آن را تضمين خواهد کرد.
البته براي کمک کردن به استخراج آب، ميتوان ابتدا به خون اجازه داد دلمه ببندد سپس آن را جوشاند ولي در اين حالت سطح ايزولئوسين (يک اسيد آمينه) آن کاهش ميابد. براي اينکار ١ درصد آهک زنده يا ٣ درصد آهک مرده به خون اضافه ميکنند. با اين روش، از تلفات ماده خشک که شامل بسياري از مواد معدني مي باشد، نيز به ميزان ١٠ الي ١٥ درصد کاسته مي شود. همچنين خون خام را ميتوان با افزودن مقداري اندک ( ٠,٧ درصد) اسيد سولفوريک يا مقداري همسان از اسيدي ديگر به مدت يک هفته نگهداري کرد.
از آنجا که تا حد ممکن بهتر است حرارت کمتري به پودر خون بدهيم، بهترين روش براي خشک کردن پودر خون، خشک کردن آن به روش Flash و Spray مي باشد چرا که کمترين دماي ممکن را به خون مي دهند و سطح اسيدهاي آمينه آنها بالاتر خواهد بود.
از طرفي ديگر دام تمايل بيشتري به خوردن آن نشان ميدهد. البته همچنان کمبود ايزولئوسين آن به عنوان محدوديت باقي خواهد ماند.

مقايسه پودر خون توليد شده توسط روش Flash و Spray
روش Drum Drying

در اين روش مايعي که ميخواهد خشک شود را روي سطح دوار داغي ميريزند. در نتيجه تماس با اين غلطک داغ (Drum) آب موجود در مايع تبخير شده و با چرخش ان پودر حاصله در قسمتي که بايد از سطح آن جدا شده و جمع مي گردد. حرارت اين غلطک دوار را عموما با بخار آب تامين ميکنند. نوعا Drum Dryer ها را به انواع تک يا دو غلطکه تقسيم بندي مي کنند. با اين روش محصول بسيار سريع (در حد چند ثانيه) خشک مي شود ولي معمولا اين تکنولوژي با محدوديت ظرفيت مواجه است.

روش Ring Drying

اساس اين روش، گذر مايعي که قرار است خشک شود از محفظه اي با هواي گرم بوسيله خطوط نقاله است. ضمن آنکه بوسيله يک دستگاه سانتريفوژ مدام قسمت هاي خشک شده محصول را از مابقي جدا ميکنند تا از چرخه خشک کن خارج شود. اين فرايند نسبتا سريع، ناگهاني و ملايم است.
با اين روش، رطوبت سطحي و دروني ماده يکنواخت گرفته ميشود.
همانطور که قبلا گفته شد، به دو روش مذکور Flash Drying گفته ميشود. چرا که در آنها خشک کردن محصول به سرعت انجام ميگيرد.

روش Spray Drying

روش خشک کن اسپري، روشي است که در بيشتر کارخانجات مدرن از آن استفاده مي شود. اساس روش ساده است. ابتدا مايعي که قرار است خشک شود به ذرات بسيار ريز تقسيم بندي شده سپس اين قطرات بسيار ريز با در معرض هواي گرم قرار خواهند گرفت. با اين روش ميتوان بوسيله دو عامل دماي هواي محفظه و سرعت جريان آن، ميزان تبخير از قطرات ريز را تغير داد و به رطوبت مورد نظر رسيد.
همانطور که ملاحظه مي شود در شکل A هواي گرم از بالا وارد محفظه می شود و ذران ريز خون از پايين در جهت مخالف به محفظه پرتاب مي شود و در نتيجه جريان هواي گرم در نهايت از پايين محفظه به طور خشک شده خارج مي شود ولي در شکل B ذرات معلق خون و هواي گرم به طور همزمان از بالاي مخزن وارد شده و درپايين محصولات را جمع آوري مي کنند.
گرچه اين روش در صنايع غذايي استفاده هاي بسيار زيادي دارد و در ظرفيت عملا محدوديت هاي بسيار کمي دارد ولي در عين حال ميزان اجراي آن نسبتا بالاتر است. البته قيمت تمام شده محصول در آن پايين تر از تکنولوژي هاي ديگر مي باشد. کما اينکه اين موضوع باعث شده است که استقبال از روش Drum Drying کمتر شود و کارخانجات مايل به تغير تکنولوژي به روش Spray می باشند.
اما با چشم پوشي از بخشي از پروتئين موجود در خون مي توان هزينه هاي توليد (خصوصا هزينه هاي انرژي) را به ميزان چشم گيري کاهش داد. همانگونه که قبلا اشاره شد، خون از دو بخشِ اصلي تشکيل شده، پلاسما و خون چگال. بيشترين ميزان پروتئين نيز در خون چگال است.
در نتيجه درصورتي که از ديکانتر (به معناي جداساز دو فاز از يک ديگر و نوع ساده اي از سانتريفوژ ها است) استفاده کنيم و خون را به دو بخش پلاسما و خون چگال تقسيم بندي کنيم. با از دست دادن فقط ٨% از پروتئين موجود در خون، مي توان حجم آبي که بايد در حين خشک کردن تبخير شود را ٤٥ % کاهش داد.

مسائل زیست محیطی مرتبط با تولید محصول

بحث در خصوص مسائل زیست محیطی هر صنعت از آن جهت مهم و ضروریست که حفظ و نگهداری از منابع طبیعی و زیستی موجود به عنوان یک هدف تلقی شده و این موضوع در ارتباط مستقیم با سلامت همه افراد بشر است. به همین منظور در این بخش به ذکر مسائل زیست محیطی مرتبط با محصول طرح می پردازیم .
مسائل زیست محیطی که می تواند جزء آلاینده هاي محیط زیست در تولید دوغ بوجود آید شامل : فاضلاب انسانی است که براي پساب صنعتی سیستم سپتیک می بایست در طرح پیش بینی شود و علاوه بر آن در جهت بالا بردن و بهبود دادن عوامل مؤثر در محیط زیست ، فضاي سبز متناسب با مساحت زمین در واحد تولیدي در نظر گرفته می شود. پساب صنعتي خاصي اين خط توليد ندارد و همان سيستم سپتيك فاضلاب براي فرآيند توليد كافيست.

بازار هدف طرح توجیهی
بازار هدف طرح در ابتدا تامین نیاز داخل در بخش و سپس در صورت تولید مازاد مصرف داخل به کشور عراق و همسایه‌های غربی ایران صادر خواهدشد.
وضعیت واحد های فعال تولید پودر خون

در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید پودر خون در کشور به تفکیک استان آمده است .

 

وضعیت واردات و صادرات پودر خون

نمودار واردات و صادرات پودر خون در کشور به تفکیک سال در شکل زیر آمده است.

 

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح تولید پودر خون

ظرفیت تولید سالیانه : 700 تن
نرخ برابری دلار : 17000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 3000 مترمربع
زیربنای کل : 1000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 15 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 1 میلیارد تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 560 میلیون تومان
نرخ بازده داخلی : 35 درصد

 

نکته مهم

اين طرح صرفا به عنوان يک ايده سرمايه گذاري مطرح مي شود. جداول و نمودارها تقريبي است.

امکان سرمايه گذاري با ظرفيتهاي مختلف و به تبع آن سطح سرمايه گذاري کمتر و بيشتر از ميزان اعلام شده نيز وجود دارد.

درصورت نياز به تدوين طرح توجيهي مي توانيد با شرکت تماس حاصل فرماييد يا فرم اوليه سفارش طرح را تکميل نمائيد.