پرورش گیاه دارویی سیاهدانه

سیاهدانه از خانوده آلاله است. این خانواده دارای 52 جنس و 1511 گونه آبزی و خاکزی، یکساله و چند ساله، علفی، چوبی، بوتهای، باال رونده و به ندرت درختچه هستند. گیاهان در این تیره، دارای برگهای مرکب یا ساده، اکثراً متناوب و غالباً با بریدگی های بسیار زیاد، گلها منفرد یا پانیکول خوشه، منظم و دوجنسی، مادگی ساده (در سیاهدانه مرکب و چند برچهای) پرچم زیاد و به صورت مارپیچی، پرچمهای بیرونی بلندتر، میوه آن فندقه یا فولیکول میباشد. بسیاری از گیاهان این تیره سمی، با کاربردهای دارویی و زینتی هستند. آنها در سراسر جهان پراکنده اند ولی تمرکز بیشتری در مناطق خنک و معتدل دارند.سیاهدانه گیاهی است یکساله، علفی با ساقه افراشته منشعب، به ارتفاع 61 تا 71 سانتیمتر، با برگهایی به طول 2 تا 3 سانتیمتر به صورت 2 تا 3 عدد در اطراف دمبرگ، منقسم به تقسیمات باریک و نخی شکل، گلها منفرد، به رنگهای سفید / صورتی / بنفش در یک گونه. قطعات گلپوش تخم مرغی، اندکی ناخنک دار و متمایل به سفید، کاسبرگها دراز، بیضی کشیده، دوکی شکل به طول 1 تا 5/1 سانتیمتر، اغلب رنگی و بلندتر از جام، بتدریج در قاعده و انتهایشان باریک میشود. گلبرگها پایک دارند، گلها فاقد برگهای گریبانی، بساكها غیرمنتهی به نوك و تقریباً بریده، برچهها تا زیر منقار بهم پیوسته و همگرا، منقار برچه برابر کپسول، کپسول استوانهای، میوه های برگه آن در تمام طول به هم چسبیدهاند. میوهها به صورت کپسول (غلاف دندانه دار) که درون آن تعداد زیادی دانه سیاه و معطر قرار دارد. دانه های این گیاه ریز، سیاهرنگ، منشوری شکل، گرد یا سه وجهی بوده و سطحی ناصاف دارد.

نیازهای اکولوژیک گیاه دارویی سیاهدانه

این گیاه مخصوص نواحی معتدل و سرد بوده و در مناطق گرمسیر به ندرت یافت میشود. موطن اصلی سیاه دانه جنوب اروپا و آسیای غربی بوده است و از قدیم این گیاه را در این مناطق میکاشته اند. سیاهدانه به سادگی با محیط جدید خو میگیرد. سیاهدانه به کمبود آهن و خاكهای ضعیف حساس است و به سرعت زرد میشود. همچنین به شوری و گرما نیز مقاومت خاصی ندارد. بیشترین سرعت جوانهزنی در 21 درجه سانتیگراد گزارش شده است. حداقل و حداکثر بارش سالانه برای کشت دیم به ترتیب 431 و 1531 میلیمتر و بارش بهینه، 791 میلیمتر بیان شده. حداقل، حداکثر و دمای مطلوب برای رشد گیاه به ترتیب 8/7 ، 21 و 13 درجه سانتیگراد عنوان گردیده است. دامنه تحمل سیاهدانه به اسیدیته خاك، نسبتا وسیع است و از 2/8 تا 9/6 گزارش شده ولی PH مطلوب 5/6بیان شده. همچنین تحمل به شوری سیاهدانه، در مرحله گیاهچه، بیش از مرحله جوانه زنی است.

تاریخ، فواصل و روشهای کاشت گیاه دارویی سیاهدانه

تکثیر سیاهدانه بهوسیله بذر انجام میشود. تاریخ کاشت، از اصلیترین فاکتورها در تعیین عملکرد سیاه دانه عنوان شده است. بر این اساس در مناطق مختلف، زمانهای متفاوتی برای کشت این گیاه پیشنهاد گردیده است. در استان بوشهر بیشترین عملکرد با تاریخ کاشت 15 آذر حاصل شد. در اصفهان 25 آبان، در گلستان نیمه مهر تا نیمه آبان، در مشهد، اسفندماه و در قائنات، کاشت در فروردین، بیشترین عملکرد را نشان داده است. بنابر گزارشات، در قزوین، سیستان و بسیاری از مناطق کشور کشت پاییزه به بهاره دارای ارجحیت بوده است. در برخی مناطق مانند سمیرم، کشت سیاهدانه به صورت انتظاری انجام میشود. به این معنی که بذرها قبل از بارندگی پاییزه در زمین کاشته شده و با اولین بارندگی، شروع به فعالیت میکنند. بنابراین تاریخ کاشت واقعی را طبیعت مشخص خواهد کرد. جهت کاشت این گیاه، پس از انجام عملیات شخم و تسطیح زمین توسط دیسک، کشت بطور مکانیزه با ردیفکار ریزدانه کار کلزا با خط کشی هایی به فواصل 31cm صورت میگیرد. به این ترتیب مقدار بذر استفاده شده، 3-4 کیلوگرم در هکتار میباشد. کاشت با بذر کار همدانی میتواند مقدار مصرف بذر را تا 51 درصد افزایش دهد. این مقدار در کاشت دستی 11تا 15 کیلوگرم خواهد بود. بذر سیاهدانه نسبتاً کوچک است به طوریکه وزن 1111 دانه آن به طور متوسط 4/2 گرم گزارش شده است. بر اساس تحقیقات، تراکم 251 بوته در متر مربع با فواصل آبیاری دو هفته مناسبترین ترکیب برای تولید سیاه دانه در شرایط آب و هوایی مشهد و تراکم 351 بوته در متر مربع دارای بهترین عملکرد در شهرستان قائنات و بیرجند،گزارش شده است.

مراقبت و نگهداری گیاه دارویی سیاهدانه

بر اساس گزارشات، دوره بحرانی کنترل علفهای هرز سیاهدانه از 11 تا 64 روز پس از جوانه زنی، از کل 93 روز دوره رشدی عنوان شده است. برای کاهش علفهای هرز، میتوان از علف کش پیش رویشی ترفلان استفاده کرد. همچنین به دلیل جوانه زنی کند و رشد بطئی گیاه از علف کش های فوکوس، گالانت سوپر و نابواس استفاده میگردد. این گیاه معمولا در مناطقی با میانگین بارندگی سالیانه حدود 411mm به طور طبیعی رشد میکند. در خاكهای سبک شنی به دلیل قابلیت جذب کم، دوره آبیاری کوتاه و هر 4 روز یکبار صورت میگیرد. در خاك های سنگین دوره های آبیاری طولانی تر و بنابه فصول متغیر است. دورههای آبیاری سیاهدانه به شرح زیر صورت میگیرد:
 آبیاری تا جوانهزنی (آبیاری بعد از کشت)
 آبیاری تا گلدهی (جوانهزنی تا زمان گلدهی)
 آبیاری در زمان گلدهی
 آبیاری آخر در انتهای گلدهی و ابتدای دانه بندی
نیاز آبی سیاهدانه در کرمانشاه، 11/724 میلیمتر و در مشهد، دوره آبیاری 12 روز را باعث بهترین کمیت و کیفیت سیاهدانه بیان گشته است. هرچه فاصله زمانی آبیاری طولانی تر شود، میزان محصول به همان نسبت کاهش مییابد.

بیماری ها و آفات گیاه دارویی سیاهدانه

سیاهدانه به کمبود آهن، شوری و خاكهای ضعیف حساس است و به سرعت زرد میشود، گرمای شدید را نمیپسندد و انگل سس به این گیاه حمله میکند. در ایران بیماریهایی با عالائم کوتولگی شدید، ریز برگی و سبز ماندن اندام گل در این گیاه گزارش شده است. در ترکیه oxysporum Fusarium مهمترین عامل بیماری بیان شده است.

معرفی کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید
بزمان، نوع برداشت و عملکرد گیاه دارویی سیاهدانه

در کشت پائیزه محصول سیاه دانه در خرداد ماه و در کشت بهاره در تیر ماه قابل برداشت میباشد. با زرد شدن کپسولها میتوان اقدام به برداشت و یا پس از ریشه کنی کل بوته و خشک کردن با خرمن کوبی، بذرهای داخل کپسول را جدا کرد. از هر هکتار زمین کشت شده سیاه دانه مقدار 611 تا 1111 کیلوگرم بذر به دست میآید. اخیراً برداشت مکانیزه با کمباین غلات و تنظیمات هد کلزا، انجام میگردد.

معرفی کد آیسیک مرتبط با صنعت پرورش گیاه دارویی سیاهدانه

کد آیسیک گیاهان دارویی (کشاورزی) ۰۱۱۱۴۱۲۳۷۳

خلاصه بررسی اقتصادی طرح پرورش گیاه دارویی سیاهدانه

ظرفیت تولید سالیانه : 10000 تن
نرخ برابری دلار : 14000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 5000 مترمربع
زیربنای ساختمان ها : 200 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 10 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 800 میلیون تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 300 میلیون تومان
نرخ بازده داخلی : 31درصد

تهیه طرح توجیهی بر اساس آخرین دستورالعملهای سازمانی و بانکی.

در صورتیکه نیاز به طرح توجیهی دارید کارشناسان ما طرح مدنظرتان را بر اساس آخرین ضوابط و بر اساس داده‌های روز و مشخصات و مختصات مدنظرتان، تهیه می‌نمایند. جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک نمائید.