طرح تولید نخ تایر

نخ تایر یکی از تولیدات بسیار مهم و فنی است که در ساخت لاستیک های انواع ماشین آلات سواری، باری، ماشین الات سنگین و … به کار میردود و در ایران نیز در کارخانجات تولید نخ تایر در سطح بالایی از تکنولوژی تولید می شود.

نخهای صنعتی

بطور کلی نخ تایر را می توان یکی از مهمترین انواع نخهای صنعتی محسوب نمود. از نخهای صنعتی در تولید محصولات بسیاری نظیر تسمه انتقال نیرو، تسمه نقاله جابجایی مواد، کمربند ایمنی، پارچه های ویژه و … استفاده می شود
آمارها حاکی از آن است که در سال ۲۰۱۰ میلادی بیش از ۸ میلیون تن منسوجات صنعتی در چین تولید شده اند که در تولید بیش از ۸۳% آنها از نخ پلی استر استفاده شده است و پس از آن پلی پروپیلن با ۵۰۰ هزار تن، نایلون با ۴۶۰ هزار تن، ویسکوز با ۲۰۰ هزار تن و اکریلیک با ۲۰ هزار تن در رتبه های بعدی قرار دارند.
همانگونه که مشخص است با توجه به رشد استفاده از نخهای پلی استر صنعتی به خوبی قابل پیش بینی است که در آینده ای نزدیک نخهای پلی استر صنعتی تنها بازیگر مهم این عرصه باشند.
در گذشته استفاده از نخ ویسکوز ریون در تولید تایر بسیار متداول بود، ولی به علت منشاء طبیعی این نخ و عوارض زیست محیطی تولید آن، که همان از بین رفتن جنگلها برای تهیه مواد اولیه این نخ است، دانشمندان بسیاری سعی نمودند تا جایگزین مناسبی برای آن بیابند. در قدم اول نخهای پلی آمیدی به عنوان جایگزین این نخ در بازار مطرح شدند اما با گذشت چندین سال نخ پلی‌استر نیز به عنوان یک جایگزین با خواص فیزیکی و مکانیکی قابل قبول در مقایسه با نخ ریون و دارای مزایایی نظیر پایداری ابعادی و استحکام کششی بیشتر و قیمت و وزن کمتر توانست سهم عمده ای از بازار را در اختیار خود بگیرد

بطور کلی تعاریف متفاوتی جهت نخهای صنعتی پلی استری آورده شده است که به صورت اختصاری به تعدادی از پارامترهای کلیدی آن اشاره می شود:

نخ صنعتی با استحکام بالا HT[1]

استحکام: بیشتر از cN/dTex1 (g/den 9.18)
ازدیاد طول تا حد پارگی: تقریباً ۱۳%
جمع شدگی در هوای داغ: تقریباً ۹% (به مدت ۱۰ دقیقه در دمای ۱۷۷ درجه سانتیگراد و تحت نیروی cN/dTex05)
سرعت تولید: ۳۵۰۰-۳۲۰۰ متر بر دقیقه
تعداد غلطکهای گودت: ۱ جفت غلطک سرد و گرم جهت تغذیه و ۴ جفت غلطک گرم جهت کشش
کاربرد: کمربند ایمنی خودرو، تسمه صنعتی انتقال نیرو و انتقال مواد، بافت ژئوتکستایل، طناب، پوشش شلنگ و …

نخ صنعتی با جمع شدگی کم LS[2]

استحکام: بیشتر از cN/dTex0 (g/den 7.90)
ازدیاد طول تا حد پارگی: تقریباً ۲۴%
جمع شدگی در هوای داغ: تقریباً ۳% (به مدت ۱۰ دقیقه در دمای ۱۷۷ درجه سانتیگراد و تحت نیروی cN/dTex05)
سرعت تولید LS: 3300-3000 متر بر دقیقه
سرعت تولید SLS[3]: 3000-2700 متر بر دقیقه
تعداد غلطکهای گودت: ۱ جفت غلطک سرد و گرم جهت تغذیه و ۵ جفت غلطک گرم جهت کشش
کاربرد: روکش بار تریلی، پارچه بنر و بیل بورد، چتر نجات، چادر و ….

نخ صنعتی با مدول بالا و جمع شدگی پایین HMLS[4] یا HSIP[5]

استحکام: در محدوده cN/dTex4 – ۶٫۹ (g/den 8.30-7.80)
ازدیاد طول تا حد پارگی: تقریباً %۱۵-۱۳
جمع شدگی در هوای داغ: کمتر از ۵% (به مدت ۱۰ دقیقه در دمای ۱۷۷ درجه سانتیگراد و تحت نیروی cN/dTex05)
سرعت تولید: ۶۴۰۰-۵۲۰۰ متر بر دقیقه
تعداد غلطکهای گودت: ۱ جفت غلطک گرم جهت تغذیه و ۵ جفت غلطک گرم جهت کشش
کاربرد: تایر خودرو، تسمه های صنعتی
یکی از بارزترین ویژگی های فرآیند تولید نخهای صنعتی استفاده از تعداد زیاد غلطکهای کشش می باشد. فرآیند کشش در این نخها به صورت چند مرحله ای بین جفت غلطکهای گرم انجام پذیرفته و معمولاً حد فاصل جفت غلطکهای گرم انتهایی فرآیندهایی نظیر تثبیت حرارتی[۶] و همچنین استراحت دهی به زنجیرهای پلیمری در حالت گرم و رها سازی از تنش در حال انجام است

نخ HMLS

با توجه به این مقدمه یکی از مهمترین ویژگی های مورد انتظار از نخ تایر مدول بالا و جمع شدگی پایین می باشد که این خصوصیات منجر به تولید نخ خاصی از جنس پلی استر به نام نخ پلی استر صنعتی با مدول بالا و جمع شدگی پایین است که اصطلاحاً به نام HMLS[8] شناخته می شود.
لاستیک خودرو به علت تماس دائمی با سطح جاده همواره در معرض یک نیروی اصطکاکی نسبتاً شدید می باشد که این نیروی اصطکاک منجر به بالا رفتن دمای تایر می شود. از سوی دیگر افزایش دمای تایر خود نیز منجر به افزایش فشار هوای محبوس در آن می شود. به همین دلیل می توان عنوان نمود که هر چقدر سرعت حرکت بیشتر شود، دمای تایر بالاتر رفته و متعاقب آن فشار هوای درون تایر نیز افزایش می یابد.
حال باید از منسوجی در استخوان بندی تایر استفاده نمود که نه تنها در دمای بالا خصوصیات مکانیکی و ثبات ابعادی خود را از دست نمی دهد بلکه بایستی توانایی تحمل فشار بیشتری را نیز داشته باشد که یکی از مناسبترین مواد جهت اینکار نخ تایر پلی استر HMLS می باشد.
جهت تولید نخ HMLS از چیپس پلی استر با ویسکوزیته بالا استفاده می شود. بدین منظور چیپس پلی استر تحت فرآیند پلیمری شدن در فاز جامد SSP قرار گرفته و ویسکوزیته ذاتی آن تا حد عدد ۱ افزایش می یابد.
بطور کلی اصول فرآیند ذوب ریسی تولید این نخ همانند سایر نخهای فیلامنتی است و مهمترین تفاوت آن در قسمت پایین دستگاه و ناحیه کشش می باشد. در این ناحیه بطور متداول از ۵ یا ۶ جفت غلطک کشش جهت ایجاد حداکثر آرایش یافتگی در مولکولهای نخ استفاده می شود که در قسمت قبلی نوع چیدمان آنها توضیح داده شد

کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید نخ تایر

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطه شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
کد آیسیک تولید نخ تایر 1723412319

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید نخ تایر

با جستجو در اطلاعات گمرک تا امروز تعرفه گمرکی اختصاصی به این محصول اختصاص نیافته لذا میزان واردات و صادرات آن نا مشخص میباشد.

فرآیند تولید نخ تایر

براي توليد نخ تایر، چيپس پليمر در اكسترودر ذوب شده و به درون يك سيستم لوله اي توزيع كننده كه طراحي خاصي دارد، تغذيه مي شود. طراحي خاص اين سيستم موجب مي شود پليمر مذاب در هريك از رشته سازها زمان اقامت مساوي داشته باشد و اين قابليت، يكسان بودن خواص فيزيكي – مكانيكي تارها، و در نتيجه محصول نهايي را به همراه دارد.روزنه هاي رشته ساز با بخار HTMگرم مي شوند.
طراحي خاص اعمال شده در سيستم توزيع بخار موجب توزيع يكنواخت گرما در تمام روزنه ها مي شود كه يكي از مهمترين عوامل براي يكنواختي خواص فيزيكي و مكانيكي در محصول نهايي مي باشد. رشته هاي خروجي از رشته سازها از دستگاه آنيل شدن عبور مي كنند تا ساختار فيزيكي و قابليت كشش آنها بهبود يابد. پس از آنيل شدن، رشته ها از کانالهاي سردكننده عبور مي كنند و با قرار گرفتن در معرض جريان يكنواخت و كنترل شده اي از هوايي با شرايط معين، سرد مي شوند. پس از سرد شدن، رشته ها از روي غلتک روغن زني عبور کرده و لايه اي از روغن روي آنها قرار مي گيرد. اين روغن ريسندگي خواصي چون ضد الکتريسيته ساکن و نرم کنندگي داشته و نخها را جهت انجام عمليات بعدي آماده مي کند. نخها پس از عبور از غلتک هاي کشش گرم و جهت رسيدن به خواص فيزيکي مناسب بر روي بوبين هاي کاغذي پيچيده مي شوند.در دولا تابي مستقيم، توليد نخ کورد در يک مرحله با تابيدن نخ داخلی (Spindle) به دور نخ خارجی (Creel) صورت می پذيرد. نخ کورد توليدي ماشين هاي تاب داراي تاب زنده نبوده و به دليل مکانيزم استفاده شده آمادگي مصرف را دارد. به منظور دستيابي به بالاترين معيارها و الزامات كيفي نخ تاير خصوصاً مقاومت كششي، تنظيم تاب(twist) و درصد ازدياد طول (Elongation) نظام تضمين كيفيت ويژه اي در اين ماشين ادغام شده است كه كيفيت مطلوب نخ را تامين مي نمايد. جهت تاب را مي توان S يا Z قرار داد
پارچه نخ تاير منسوجي ساده است كه تار آن را نخهاي تابيده شده و پود آن را نخ پنبه اي تشكيل مي دهد. جزء تعيين كننده در كيفيت و عملكرد پارچه تاير، نخهاي با استحكام بالاي بكار گرفته شده در تار آن مي باشد و نقش پودهاي پنبه اي فقط ثابت نگه داشتن وضعيت تارها در فرآيندهاي تاير سازي است.
با عبور پارچه تاير از حمام محتوي محلول ديپ، لايه اي از چسب RFL روي آن قرار مي گيرد. پارچه با عبور از دو منطقه حرارتي خشک مي شود. در سومين منطقه حرارتي پارچه به صورت گرم تحت كشش قرار مي گيرد و در چهارمين منطقه حرارتي به پارچه فرصت استراحت داده مي شود تا وضعيت ثابت و پايدار خود را بدست آورد.

بررسی بازار تولید نخ تایر

محصولات پایه پلیمری صنعت پتروشیمی کاربردهای فراوانی در صنایع پایین دستی دارند و تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش آن ها، ضروری به نظر می رسد. مرکز مطالعات زنجیره ارزش قصد دارد در سلسله یادداشت­ هایی به بررسی بازار و زنجیره ارزش پلیمرهایی مانند پلی اتیلن ترفتالات (PET) و نایلون بپردازد.
پلیمرهای مهندسی در بسیاری از صنایع مانند خودروسازی، راه و شهرسازی به عنوان تقویت کننده کامپوزیت ها استفاده می شوند. در این میان نخ تایر (tire cord) به عنوان منسوجی که از پلیمرهای صنعتی به دست می آید؛ در سال ۲۰۱۸ حجم بازار حدود ۴.۵ میلیارد دلاری را به خود اختصاص داده و پیش بینی می شود این رقم تا سال ۲۰۲۶ به ۷.۲ میلیارد دلار برسد. آسیا پاسیفیک بیشترین میزان عرضه و تقاضای نخ تایر در جهان را دارد. پس از آن امریکای شمالی و اروپا در رده های بعدی قرار دارند.
پلی ­اتیلن ترفتالات و نایلون ­ها از جمله پرمصرف­ترین پلیمرها در صنعت خودروسازی و تایر هستند. هر چند در ابتدا پلیمرها در نخ تایر نقش بسیار کمرنگی داشتند، منتها با گذر زمان و لزوم افزایش تقویت استحکام تایر، نخ نایلونی وارد این صنعت شد، در ادامه با روی کار آمدن پلی استر، نایلون جایگاه قبلی خود را از دست داده و در سال های آینده نیز سهم آن در قیاس با پلی استر کاهش پیدا خواهد کرد. دلیل این امر، تغییر فناوری تولید انواع تایر از بایاس (Bias) به رادیال و امکان تولید تایرهایی سبک تر در صورت استفاده از منسوج پلی استری است که موجب کاهش مصرف سوخت خودرو نیز می شود. در تایرهای بایاس از نایلون استفاده می شد اما هم اکنون جای خود را به تایر رادیال داده که در آن از پلی استر استفاده می شود. در این میان قیمت کمتر پلی استر نیز مزید بر علت شده و تولید این پلیمر را افزایش داده است.

با نگاهی به عرضه و تقاضای منسوجات صنعتی جهان، مجموع ظرفیت اسمی تولید فیلامنت (نخ ممتد/یکسره) صنعتی پلی استر در سال ۲۰۱۷، حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تن و میزان تقاضای جهانی آن ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تن بوده که این مقدار تا سال ۲۰۲۶ با نرخ ۱.۰ درصد رشد خواهد کرد. مجموع میزان تولید فیلامنت صنعتی نایلون ۶،۶ در سال ۲۰۱۷، ۲۶۴ هزار تن بوده که پیش بینی می شود این مقدار تا سال ۲۰۲۶ به ۳۶۲ هزار تن برسد.

ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که پلیمرهای مورد استفاده در ساخت تایر، تفاوت هایی با پلیمرهای گرید نساجی یا مصارف دیگر دارند. وزن مولکولی و خواص مکانیکی و حرارتی این مواد، در محدوده تعیین شده ای قرار دارد. در حین تولید، مرحله ای به نام SSP: Solid State Polymerization وجود دارد که در آن وزن مولکولی و دانسیته پلیمر در فاز جامد، افزایش پیدا می کند و به حد مورد نیاز می رسد. در حال حاضر در کشور تولیدکنندگان موجود، عمدتا نخ تکلای (BTY) پلی استر یا نایلونی گرید نخ تایر را از طریق واردات تامین کرده و پس از انجام چند مرحله (دولاتابی، بافندگی، آغشته سازی به رزین و کنترل کیفی) آن را وارد بازار می کنند. معمولا مواد اولیه این شرکت ها از کشورهای ترکیه، چین ، تایوان و … وارد می شود. برخی از مهمترین تامین کنندگان نخ تایر ایران به شرح ذیل است:
کوردسا (ترکیه)
شِنما (چین)
نانیا (تایوان)
شکل زیر تولید کنندگان و مصرف کنندگان داخلی نخ تایر را نشان می دهد. مجموع ظرفیت اسمی چهار تولیدکننده ی داخلی منسوج تایر، حدود ۴۰ هزار تن در سال است. اما به دلایل متعدد از جمله تحریم ها و مشکلات ارزی این واحدهای تولیدی با تمام ظرفیت خود کار نمی کنند. مجموع نیاز مصرفی تایرسازان کشور به نخ تایر اعم از نایلون و پلی استر حدود ۱۷ هزار تن است که از این مقدار حدود ۵ هزار تن نایلون است. بخشی از نیاز داخلی نیز توسط واردات تامین می شود. شرکت سرمایه گذاری و توسعه صنایع لاستیک (نخ تایر صبا) دارای تکنولوژی پلیمریزاسیون نایلون ۶،۶ گرید نخ تایر است که پلیمر تولیدی پس از طی مراحل بعدی به نخ تایر تبدیل می شود. بررسی ها حاکی از آن است که نخ تایر پلی استری نیز در آینده ای نزدیک در کشور تولید خواهد شد. پتروشیمی شهید تندگویان با همکاری شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی قصد دارد این محصول را در کشور تولید کند. شرکت نخ تایر رازی نیز در سال های اخیر، قصد تولید این محصول را داشته است.

شرکت پارس رابین معتقد است با توجه به بازار در حال رشد صنعت خودرو در ایران و جهان، در صورت حمایت های دولت و برنامه ریزی بلند مدت تولیدکنندگان نخ تایر، این صنعت می تواند به پیشرفت های گسترده ای برسد و ارزآوری بسیاری برای کشور داشته باشد. در حال حاضر بخش قابل توجهی از نیاز داخل به منسوج تایر، توسط تولیدکنندگان داخلی تامین می شود؛ اما تعیین گام بعدی توسعه این صنعت در سال های آتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به نیاز حدود ۴۰۰ هزار تنی به تایر در کشور، که حدود۴۰% آن از کشورهای دیگر تامین می شود، آیا طرح توسعه و افزایش ظرفیت تولید کارخانجات تولید تایر و منسوج تایر بهترین گزینه است؟ آیا استفاده ی حداکثری از ظرفیت های موجود، مانع از خروج ارز از کشور نمی شود؟ فناوری های جدید تایر چقدر در تولید مواد اولیه از جمله نخ تایر مورد توجه قرار می گیرد؟ آیا کیفیت منسوج تایر تولیدی کشور در حدی قرار دارد که در صورت افزایش میزان تولید، صادرات آن بدون مشکل انجام شود؟
زنجیره ارزش نفت و گاز از دو سمت کشش بازار و فشار منابع قابلیت برنامه ریزی و توسعه دارد، بسیاری از کشورها علی رغم عدم دسترسی به منابع نفت و گاز توانسته اند توسعه کمی و کیفی مناسبی در راستای توسعه متوازن و پایدار زنجیره ارزش محصولات پتروشیمیایی داشته باشند که این را مدیون کشش بازار و دسترسی به بازارهای مصرف هستند. همان طور که اشاره شد بررسی ساختار صنعت تایر کشور نشان از آن است که زنجیره تامین این صنعت خود دارای تنوع بالایی است به طوری که فقط در زمینه نخ تایر این صنعت نیازمند تامین پایدار و کیفی حداقل دو نوع نخ تایر اصلی پلی استری و نایلونی است که این مواد نیز مستقیما در زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی قرار دارد. منتها با کمی موشکافی می توان به این نتیجه رسید که به دلیل عدم توجه به کشش بازار و همچنین مدل های کسب و کار در لایه های مختلف زنجیره ارزش زنجیره های تامین صنعت تایر تاب آوری مناسبی نداشته باشد. لذا نیاز است که توسعه صنعت پتروشیمی کشور بیش از گذشته به کشش بازار و ظرفیت های بالقوه و بالفعل بازار توجه نماید. این را نیز باید مد نظر داشت که توسعه عرضی و طولی زنجیره ارزش در داخل کشور به دلیل عدم دسترسی راحت به عوامل تولید از جمله فناوری، سرمایه و حتی بعضا به مواد اولیه نیازمند حمایت حداکثری از سمت دولت است. در واقع حمایت های هدفمند و موقت در راستای افزایش جذابیت.

وضعیت واحد های فعال تولید نخ تایر

در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید نخ تایر در کشور به تفکیک استان آمده است .

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح تولید نخ تایر

ظرفیت تولید سالیانه : 10000 تن
نرخ برابری دلار : 16000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 20000 مترمربع
زیربنای کل : 4500 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 48 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 40 میلیارد تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 28 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی : 37 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: