طرح تولید پارچه اسپان باند

محصولی که قرار است در این پروژه نسبت به تولید آن اقدام شود، در صنعت نساجی تحت عنوان منسوج بی بافت (Non wovens) مطرح است و همان طور که قبلاً اشاره شد (برخلاف منسوج بافته شده) الیاف مستقیماً تبدیل به منسوج شده و هیچگونه عملیات بافندگی بر روی آنها صورت نمی‌گیرد و صرفاً به روش‌های مختلف، تشکیل لایه می‌دهد. سپس برای اتصال (bonding) جزیی آن‌ها از فرآیندهای خاص استفاده می‌شود تا لایه تولید شده به ثبات نسبی برسد. در نهایت مطابق با کاربرد نهایی و خواسته مشتری، تکمیل مربوطه بر لایه الیاف (web) انجام شده و کالا بسته بندی می‌گردد.
«منسوجات بی بافت پارچه‌هایی با طراحی منحصر به فرد است که راه حل‌های اثربخشی برای کاربردهای بسیار متنوع فزاینده زندگی امروز ارائه می‌دهند دارای کیفیت‌های مختلفی هستند. محصولاتی که هر روز می‌بینیم و اغلب از وجود آنها بی خبریم، محصولاتی که عملکردهای برجسته آنها اغلب از دید پنهان می‌ماند، منسوجات بی بافت محصول عصر حاضر است و با صنعت مدرن و نوآور امروزی تولید می‌شود.»
منسوجات بی بافت مطابق استاندارد ISO 9002 در سال ۱۹۸۸ و نیز استاندارد EN 29092 چنین معرفی می‌شود: منسوج بی بافت (Non woven) لایه تولید شده یا شبکه الیافی است که به طور منظم و یا اتفاقی آرایش یافته و با استفاده از اصطکاک و یا اتصال یا چسبندگی به هم پیوند خورده‌اند؛ به جز کاغذ و محصولاتی که بافته شده، پرزگذاری شده (tufted) یا به وسیله نخ‌های فیلامنت ها اتصال داده شده و یا نمدی شوند چه سوزن زنی اضافه شود و چه نشود.
این پارچه در زمرهٔ منسوجات بی بافت و از جنس پلی پروپلین است. اسپان باند به نام‌های پارچهٔ یک بار مصرف، بی بافت، نبافته، لایهٔ سوزنی، نبافتهٔ سوزنی و نبافتهٔ اسپان نیز شناخته می‌شود.
این پارچه، مانند پارچه‌های معمول تاروپودی از الیاف انواع نخ نیست، بلکه از الیاف پرس تشکیل شده است. پارچهٔ اسپان باند با ضخامت و وزن‌های مختلفی تولید می‌شود، از این رو به بی بافت یا نبافته شهرت دارد. برای درک بهتر از مفهوم واژهٔ منسوجات بی بافت، می‌توانید نوع بافت نمد و موکت را در نظر بگیرید.
مصارف پارچهٔ اسپان باند آنقدر زیاد است که همه با آن سر و کار دارند. این پارچه در تولید چای کیسه‌ای تا صنایع نظامی به کار می‌رود. اکثر افراد در طول روز با این پارچه سر و کار دارند، اما یا اسم آن را نمی‌دانند یا با آن آشنایی ندارند.
منسوجات (پارچه‌های) بی بافت، ساختاری متخلخل داشته و به فرم یک لایه هستند که اساساً و یا تماماً از الیاف جاسازی شده در آن تشکیل می‌شود. این پارچه‌ها که به نام‌هایی نظیر پارچه‌های پیوندی (bonded fabrics) و یا طراحی شده (engineered fabrics) نیز معروف است با فرآیندهای تولید دیگری غیر از ریسندگی (spinning)، بافندگی تاری پودی (weaving) و بافندگی تاری یا پودی (knitting) ساخته می‌شود. ضخامت لایه‌ها ممکن است از ۲۵ میکرومتر تا چندین سانتیمتر و وزن لایه‌ها نیز از g/m212 به g/m22000 برسد. این لایه ممکن است از لحاظ ظاهری شبیه به پارچه‌های تاری پودی و یا کشباف و یا حتی کاغذ بوده و ساختار و طرحی منحصربفرد داشته باشد. ممکن است مانند کاغذ فشرده، شکننده و خشک باشد و یا مانند منسوجات معمولی نرم و قابل انعطاف باشد و نیز ممکن است قابلیت ارتجاعی داشته باشد. خواص کششی منسوجات بی بافت ممکن است نسبتاً پایدار بوده و یا آنقدر پایدار و محکم باشد که قابل خرد کردن، سایش یا صدمه بوسیله دست نباشد. ترکیب الیاف این منسوجات ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشد و طول آنها نیز ممکن است از mm3-1 تا مداوم (بی انتها) باشد. خواص کششی لایه الیاف به نیروهای اصطکاکی و یا عملکرد لایه پلیمر افزوده شده به عنوان چسب پیوند دهنده بستگی دارد. ممکن است بعضی و یا همه الیاف بوسیله حرارت یا محلول به یکدیگر پیوند داده شود. اگرچه ساختار پارچه‌های نمدی بدست آمده از موی حیوانات نظیر پشم با ساختار گفته شده مطابقت دارد، اما جزء منسوجات بی بافت محسوب نمی‌شود. کاغذ نیز که در آن الیاف با هیدروژن به یکدیگر متصل می‌شود منسوج بی بافت نمی‌باشد. در ساختارهای الیاف – لایه، واحد اصلی، الیاف / فیلامنت ها می‌باشد که به صورت لایه آرایش یافته و طوری به یکدیگر متصل می‌شود که فاصله پیوند تا پیوند دیگر بیش از ۱۰۰-۵۰ برابر قطر الیاف است. ساختار اصلی تمامی منسوجات بی بافت در مقایسه با منسوجات معمولی، همان لایه الیاف است. بنابراین عنصر اصلی صرفاً یک لیف است. آرایش الیاف در لایه ممکن است کم یا زیاد باشد.

شناخت کد آیسیک محصول یا فعالیت تولیدی

طبق سامانه بهین‌یاب وزارت صنعت، معدن و تجارت، کد آیسیک اختصاصی تولید منسوجات بی‌بافت (اسپان‌باند) ذیل گروه صنایع نساجی طبقه‌بندی می‌شود. کد آیسیک اصلی معمولاً در رسته “تولید منسوجات بی‌بافت” با کد 1729512 تعریف می‌گردد. سرمایه‌گذاران محترم باید پیش از اخذ جواز تأسیس، نسبت به تطبیق دقیق رسته محصول در سامانه بهین‌یاب اقدام نمایند.

1729412388     منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب اسپان باند

1729512388     منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب اسپان باند، با اتصال شیمیایی ( چسب، لاتکس )
1729512389       منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب اسپان باند، با اتصال حرارتی
1729512390      منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب اسپان باند، با اتصال مکانیکی (سوزن زنی)
729512391        منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب اسپان باند، با اتصال مکانیکی (جت آب)
1729512409       منسوج بی بافت، تشکیل لایه به روش مذاب ترکیبی اسپان باند و ملت بلون با اتصال حرارتی

ویژگی‌های پارچه‌های اسپان باند

منسوجات بی بافت ما را احاطه کرده‌اند و همه از آنها استفاده می‌کنیم اما به آن آگاهی نداریم. در حقیقت این منسوجات اغلب از دید ما مخفی هستند. می‌توان این منسوجات را طوری ساخت که در صورت لزوم جاذب، قابل تنفس، قابل آویزش، مقاوم در برابر آتش، مانع حرارت و نور، قابل قالب گیری، نرم، پایدار، سخت، مقاوم در برابر برش و دافع حشرات باشد. اما به وضوح مشخص است که امکان ترکیب همه این خواص (به ویژه خواص متضاد) در یک منسوج وجود ندارد. بنابراین کاربرد هر منسوج بی بافت چندمنظوره است. در زیر به نمونه‌ای از این کاربردها اشاره می‌کنیم:
– بهداشت و نظافت شخصی نظیر پوشک بچه، محصولات بهداشتی مربوط به خانم‌ها، اقلام مربوط به ناراحتی‌های عصبی افراد سالخورده، دستمال‌های تر و خشک و همچنین دستمال پرستاری و چسب بینی.
– درمان مثل لباس جراحی بیمار، ماسک صورت، مرهم و سواب (swab) (میله‌ای شبیه به گوش پاک کن برای مالیدن دارو و یا برداشتن نمونه) و غیره.
– پوشاک: آستری لباس، پوشاک عایقی و محافظتی، لباس کارهای صنعتی، لباس‌های حفاظت در برابر مواد شیمیایی و اجزاء کفش.
– مصارف خانگی: دستمال‌های نظافتی و پاک کن، چای و قهوه کیسه‌ای، نرم کننده پارچه، ظرف نگهداری غذا، فیلترها و دستمال سفره (رومیزی).
– خودرو: محفظه عقب خودرو، فیلترهای هوا و بنزین و اتاق، حفاظ‌های حرارتی، کیسه‌های هوا، نوارها و پارچه‌های تزئینی.
– ساختمان: لایه گذاری سقف، دیوار و کاشی، عایق گرمایی و سروصدا، پوشش خانه، لایی زیر سنگ لوح و زهکشی.
– ژئوتکستایل ها: لایه زیر آسفالت، تثبیت خاک، زهکشی، درزگیری (رسوب گذاری) و کنترل خوردگی و غیره
– تصفیه: فیلترهای گاز و هوا مثل: Hevac, Hepa, Vlpa
– مصارف صنعتی: عایق کابل‌ها، سمباده‌ها، پلاستیک‌های تقویت شده، جداکننده‌های باتری، دیش‌های ماهواره، چرم مصنوعی، تهویه هوا و پوشش دادن.
– مصارف کشاورزی.
– مبلمان منزل و مصارف تفریحی، مسافرتی و نیز در مدرسه و اداره.
منشاء منسوجات بی بافت فریبنده نیست و در حقیقت این منسوجات از ضایعات الیاف بازیافتی و یا الیاف درجه دو باقیمانده از سایر فرآیندهای صنعتی نظیر بافندگی و چرم بدست می‌آید.
این منسوجات جایگزین‌های ارزانی بوده، همچنین بسیاری بر این باورند که چون از این نوع منسوجات کالاهای مصرفی تهیه می‌گردد چندان هم ارزان نیست.
اگر خواص این منسوجات در مقایسه با منسوجات دیگر مشابه بوده ولی هزینه و قیمت آنها نسبتاً پایین باشد، منافع آن برای مشتری مشخص است. در ابتدا اختلاف قیمت منسوجات بی بافت در مقایسه با محصولات جایگزین طوری بود که کاهش خواص و ویژگی‌ها هنوز مورد قبول بود. به هر حال هیچ منسوج بی بافت به عنوان جانشین تولید نشد، بلکه مزایای قیمتی همراه با مزایای پیشرفته آنها (نظیر آستری، پاکن ها، روپوش‌های جراحی، انواع فیلترها و غیره) برای کاربران بارزتر شد. همچنین جای امیدواری است که تعداد اقلام پلاستیکی، منسوج، کاغذ و غیره که منسوجات بی بافت قادر به جانشینی آنها هستند محدود نباشد و نیز انتظار می‌رود که مزایای هزینه‌ای و اثربخشی منسوجات بی بافت همچنان باقی بماند. کاربردهای منسوجات بی بافت تنها در کالاهای یک بار مصرف نیست، بلکه بخش وسیعی از کاربردهای نهایی بادوام آنها در آستری، کارگذاری در سقف، ژئوتکستایل، خودرو و یا کفپوش می‌باشد.
به هر حال بسیاری از منسوجات بی بافت به ویژه منسوجات سبک در کالاهای یک بار مصرف مورد استفاده قرار می‌گیرد. اغلب منسوجات بی بافت چه مصرفی باشد یا نباشد اقلامی با فن آوری پیشرفته و عملکردی فوق العاده هستند. قابلیت جذب بسیار بالا یا خاصیت عدم نم پس دهی آنها در اقلام بهداشتی همراه با ویژگی‌های جلوگیری کننده آنها در کاربردهای اتاق عمل و یا امکان تصفیه بهتر به خاطر ابعاد و توزیع خلل و فرج. اصولاً این منسوجات به خاطر نوع کاربرد در بخش‌هایی نظیر بهداشت و سلامت شخصی و کارایی هزینه‌ای‌شان به صورت یک بار مصرف تولید می‌شوند و اغلب این خاصیت مزیت ویژه‌ای را نصیب استفاده کنندگان می‌نماید. چون اقلام یک بار مصرف قبلاً مورد استفاده قرار نگرفته‌اند، متضمن کیفیت و مطلوبیت خاص می‌باشد (در مقایسه با پارچه‌های شسته شده‌ای که دو بار مورد استفاده قرار می‌گیرد).

فاکتورهایی که انواع پارچه‌های اسپان باند را از یکدیگر متمایز می‌کند، شامل موارد زیر است:
وزن (گرماژ)
عرض
رنگ بندی
طول هر رول
همچنین پارچه‌های اسپان باند ممکن است ویژگی‌های زیر را داشته یا نداشته باشند:
آب گریز
آب دوست
ضد آب یا واترپروف
چاپ دار یا ساده
آنتی باکتریال
آنتی یووی
لطافت

پلیمرهای مورد استفاده در پارچه‌های اسپان باند

پلیمرهای مورد استفاده در پارچه‌های اسپان باند به پلی پروپیلن و پلی استر محدود نبوده و تنوع ساختاری بالایی را می‌توان با انواع پلیمرها در اسپان باند ایجاد نمود. از این رو در این مقاله اختصاصی اسپان باند لند به این پلیمرها پرداخته‌ایم.

عموماً پلیمرهایی با وزن مولکولی بالا و یا با توزیع مولکولی گسترده مانند PP,PET,, پلی آمید و … می‌توانند در فرآیند اسپان باندینگ برای ساخت شبکه‌های یکنواخت استفاده شوند. پلیمرهای با ویسکوزیته ذوب متوسط که معمولاً برای ساخت پارچه‌های اسپان باند به وسیله melt-spinning استفاده می‌شوند در این فرآیند نیز قابل استفاده می‌باشند.

پلی پروپیلن (PP): اسپان باند پلی پروپیلن
پلی پروپیلن ایزو تاکتیک بیشترین استفاده را در تولید پارچه‌های بی بافت به روش اسپان باندینگ دارد. PP بیشترین بازده را (گرماژ- مقدار پارچه بر کیلوگرم) یا حداقل هزینه و پوشش دهی مناسب به دلیل چگالی پایینش ایجاد نماید. امروزه پیشرفت‌های قابل توجهی در تولید رزین‌های پلی پروپیلنی و افزودنی‌هایش از زمانی که اولین پارچه‌های اسپان باند در دهه 1960 به بازار وارد شد، انجام شده است. اگر چه پلی پروپیلن های ناپایدار در معرض نور UV به سرعت تخریب می‌شوند، ثابت شده است استفاده از تثبیت کننده‌ها اجازه می‌دهد این پارچه‌ها چندین سال در استفاده‌های خارجی و محیط باز بدون اینکه خواص خود را از دست دهندپلیمرهای اسپان باند باقی بمانند.برای کاهش هزینه‌ها، ضایعات و پارچه‌های با کیفیت پایین‌تر جدا سازی شده و با مقادیر اندکی پلیمر تازه جهت تولید پارچه‌های درجه یک مخلوط می‌شوند که این مورد می‌تواند در صنعت شدیداً رقابی امروز بسیار مهم و مفید باشد.طرح تولید پارچه اسپان باند

اسپان باند پلی استر:
در شماری از محصولات از مواد اسپان باند پلی استر که مواد گرانی می‌باشند، استفاده می‌شود که مزایای به خصوصی را نسبت به PP ارائه می‌دهد. بر خلاف اسپان باند PP ضایعات پلی استری به راحتی در تولید اسپان باند قابل بازیافت نمی‌باشند. استحکام کششی و پایداری پارچه‌های پلی استر نسبت به پارچه‌های PP بالاتر است. علاوه بر آن پارچه‌های پلی استر به راحتی رنگ شده و با تجهیزات معمول قابل چاپ هستند.
پارچه‌های اسپان باند از هر دونوع نایلون 6 و نایلون 6-6 ساخته می‌شوند. نایلون‌ها دارای انژری شدیداً بالا بوده و بنابراین نسبت به پلی استر و پلی پروپیلن گران‌تر می‌باشند. پارچه‌های اسپان باند از نایلون‌های 6-6 با پوشانندگی و قدرت فوق العاده و در وزن‌های پایین حدود 10 گرم بر متر مربع تولید می‌شوند.برخلاف الفین ها و پارچه‌های پلی استر، پارچه‌های نایلونی به آسانی آب را از طریق پیوند هیدروژنی بین گروه‌های آمید و مولکول‌های آب جذب می‌کنند.

اسپان باند پلی اتیلن:
خواص پارچه‌های اسپان باند پلی اتیلنی که با روش‌های سنتی ملت اسپان ساخته شده‌اند پایین‌تر از پارچه‌های اسپان باند پلی پروپیلنی است. اما پیشرفت‌های ایجاد شده در تکنولوژی پلی اتیلن ممکن است ساختارهای اسپان باند را به خصوصیاتی که تاکنون با پلی پروپیلن قابل دسترس نبوده است، برساند. رتبه بندی پارچه‌های پلی اتیلنی در اواخر 1986 ارائه گردید.

اسپان باند پلی اورتان:
نوع جدیدی از پارچه اسپان باند که در ژاپن رونمایی تجاری شد پارچه‌های اسپان باند بر پایه ترموپلاستیک های اورتان بود. اگرچه پارچه‌های اسپان باند اورتان قبلاً معرفی شده بودند اما این اولین معرفی تجاری این پارچه‌ها به بازار بود. اسپان باند پلی اورتان
در خصوص خواص منحصر به فرد برای این محصول ادعا شده است که اسپان باند پلی اورتان به خوبی برای مصارف پوشاک و سایر کاربردهایی که نیاز به استحکام و بازیافت مواد دارد قابل استفاده می‌باشد.

اسپان باند ریون:
بسیاری از انواع ریون با استفاده از روش‌های وت اسپینینگ در شبکه‌های اسپان باند قابل تهیه هستند. از مهمترین خصوصیات پارچه‌های اسپان باند ریونی می‌توان به نرمی، لطافت و خصوصیات سطحی مناسب پارچه است.

پارچه‌های اسپان باند چندلایه

این نوع پارچه به صورت لایه‌ای نیز تولید می‌شود؛ معمولاً بین یک تا سه لایه. در اسپان باند لایه‌ای، تعداد لایه را در کنار s نمایش می‌دهند. برای نمونه به اسپان باند سه لایه ۳s یا sss می گویند که لایهٔ وسطی آن از مواد ملت بلون است. ملت بلون (Meltblown) یکی از انواع منسوجات بی بافت است که ظرافت الیاف پارچه و قدرت نفوذناپذیری بسیار بالا در برابر مایعات آن را تبدیل به یکی از پرمصرف‌ترین انواع منسوجات بی‌بافت کرده است. مادهٔ اولیهٔ اصلی در تولید پارچه ملت بلون همچون پارچهٔ اسپان باند، پلی پروپیلن است.معمولاً اسپان های چهار لایه را ssss یا sms می‌نامند. این نوع اسپان باند از نفوذ باکتری و انواع میکروب‌ها جلوگیری می‌کند و در تولید ماسک، گان جراحی و دیگر موارد بهداشتی به کار می‌رود.

رنگ و چاپ روی پارچهٔ اسپان باند

پارچهٔ اسپان باند در رنگ‌های مختلف تولید می‌شود. می‌توان از این نوع پارچه به صورت ساده استفاده کرد، یا طرح دلخواه را روی آن چاپ کرد.
چاپ روی پارچهٔ اسپان باند به دو صورت چاپ سیلک و فلکسو انجام می‌شود. چاپ فلکسو نسبت به نوع سیلک سریع‌تر، ارزان‌تر و از لحاظ اقتصادی با صرفه‌تر، اما کیفیت رنگ در چاپ سیلک بهتر است. البته در متراژهای پایین از لحاظ بودجهٔ مصرفی، استفاده از چاپ سیلک به صرفه‌تر است.

کاربرد انواع پارچه‌های اسپان باند

کارگاه‌های تولیدی با توجه به نوع مصارف می‌توانند به حوزه‌های مختلف این پارچهٔ پرمصرف ورود کنند. لازم به ذکر است برای ورود به این تولیدات به دستگاه دوخت، برش، دوخت حرارتی و دستگاه چاپ پارچهٔ اسپان باند نیاز است.
در اینجا به صورت تیتروار، موارد مصرف انواع پارچه‌های اسپان باند ذکر می‌شود:
• لایه‌های بهداشتی و بیمارستانی و لباس‌های اتاق عمل (surgery gowns)
• باند، گاز، پدهای بیمارستانی و زخم بندی (wound dressing )
• دستمال‌های خانگی و خشک کن (wipes & towles)
• دستمال‌های صنعتی (industrial wipes)
• ژئوتکستایل ها (geotextiles)
• لایه‌های عایق بام (roofing felts)
• چرم مصنوعی (synthetic leathers)
• صنعت دسته بندی (packing industries)
• انواع فیلترها هوا، آب و مایعات (filtration)
• عایق بندی صوتی و حرارتی (isolation)
• کشاورزی و کشت گلخانه‌ای (agriculture)
• صنعت خودرو سازی (car industries)
• تولید نوار بهداشتی، پوشک و… (diaper & sanitary napkin)
• البسه محافظتی (protective clothing)
• تولید کالای خواب شامل تشک صنعتی، لحاف، ملحفه‌های یکبار مصرف و.. (bedding industry)
• انواع کفپوش نمدی، لایه پشت موکت‌های تافتینگ و… (carpet industry)
• تولید کاغذ دیواری (wallpaper industry)
• ماکت سازی، دکوراسیون و تولید مبلمان (interior decoration & furniture)
• صنعت پوشاک، انواع لایی‌های مویی، حرارتی، نمدهای گلدوزی و… (clothing industry)
• صنعت الکترونیک، تولید قطعات الکترونیکی، عایق در تولید کابل برق

الف ) مصارف پزشکی و بهداشتی
دستمال خیس و بهداشتی، لباس اتاق عمل و جراحی، زیرانداز، روانداز و لباس بیمار، کلاه و ماسک، لباس یک بار مصرف، روکش کفش و تجهیزات، ساک وسایل، رویهٔ بهداشتی پوشک و نوار بهداشتی، لایهٔ هیدروفیل.

ب ) مصارف کشاورزی
بسته بندی کود، محصولات و انواع مرکبات، پوشش گلخانه، آبیاری و جلوگیری از مصرف زیاد آب، جلوگیری از سرمازدگی زمین و محصولات، پوشش زمین‌های زراعی، پرورش قارچ، دامداری و مرغداری.

پ) مصارف صنایع اتومبیل سازی
تزیینات داخلی خودرو، کاور و چادر، خطوط رنگ، صداگیری.

ت) صنعت راه و ساختمان
دیوار کاذب، قالب بندی، تثبیت خاک و راه سازی، لوله گذاری به عنوان شانه، روکش ساختمان‌های نیمه ساخته، دکوراسیون.

ث) صافی‌های صنعتی
فیلترهای صنعتی، فیلترهای دقیق مانند HEPA، فیلتر مایعات مانند صنایع نوشابه سازی، صنایع شیر و دامداری.

ج) صنایع بسته بندی و کاور
بسته بندی مواد غذایی، میوه، برنج، حبوبات، چای، کیف، کفش و اسکناس، ساک تبلیغاتی، صحافی، کاور کت و شلوار، روکش مبل، لوازم خانگی، ماشین‌آلات، کامپیوتر و لوازم جانبی، جلد سی دی و روکش سر رسید و کتاب.

چ) محیط زیست
رفع آلودگی نفتی در دریاها، محافظت فیزیکی، زیرانداز قفس کبوتران و حیوانات خانگی.

ه) موارد متفرقه
تولید انواع تشک، بالش و لحاف، صنایع تولید فلزات برای فیلتر، تراشکاری، قاب سازی عکس، تابلو فرش، دستمال‌های صنعتی و خانگی، تولید چادرهای صنعتی، تولید کیسهٔ جارو برقی، ست رومیزی، آستر لباس، زیرانداز بشقاب و سینی، صنایع لمینت، جاجیم لمینت شده برای کیف و کفش، صنایع نظامی، تولید کیف و کفش و غیره.

فرآیند تولید پارچه اسپان باند

اصطلاح منسوجات بی بافت (Non – Wovens) اغلب در اکثر زبان‌ها در مقابل واژه پارچه‌های بافته شده تاری پودی (weaving) به عنوان یک مرجع بکار گرفته می‌شود. تنها متخصصین بر این امر واقفند که منسوجات بی بافت پارچه‌هایی با طراحی منحصر بفرد است که راه حل‌های صرف هزینه مؤثر را در محصولاتی نظیر اقلام بهداشتی، جداکننده‌های باتری، فیلترها و ژئوتکستایل ها (Geotextiles) در بر دارند. مطابق با تعریف سازمان جهانی استاندارد (به شماره ISO 9092) یا استاندارد EN 29092 منسوج بی بافت چنین تعریف می‌شود:
لایه یا شبکه‌ای از الیاف منظم یا غیرمنظم آرایش یافته که به وسیله ایجاد اصطکاک و یا اتصال یا پیوستگی به وجود می‌آید. این تعریف شامل لایه‌های کاغذی و محصولات بافته شده به طریق تاری پودی، پودی و تاری، اتصال دوختی (به وسیله نخ یا فیلامنت) و نیز کالاهای نمدی شده (که دوباره سوزن زنی شوند یا نشوند) نمی‌شود. الیاف می‌توانند طبیعی یا مصنوعی، کوتاه و یا ممتد باشد. پارچه‌های بی بافت بدون هیچ گونه محدودیتی از الیاف ساخته می‌شود اما لزوماً تنها از الیاف تشکیل نمی‌شود. این گونه الیاف می‌تواند حتی الیاف بسیار کوتاه به طول چند میلی متر باشد در فرآیند wetlaid و یا الیافی معمولی مورد استفاده در صنایع نساجی قدیمی و یا فیلامنت های بسیار بلند باشند. خواص و ویژگی‌های پارچه بی بافت تا حد زیادی به نوع الیاف و تکمیل نهایی آن بستگی دارد. الیاف ممکن است طبیعی، مصنوعی، آلی یا غیرآلی باشد. خاصیت مهم لیف این است که طول آن بسیار بیشتر از قطر آن می‌باشد. همچنین می‌توان چنین الیافی را به طور مداوم همراه با فرآیند منسوج بی بافت تولید نمود و سپس به طول مورد نظر برش داد و یا اینکه می‌توان دانه‌های پلیمر را مستقیماً از طریق Extruder (محفظه‌ای که پلیمر در آنجا ذوب شده و با فشار از شبکه سوراخ دار آن خارج می‌گردد) به ساختار فیبری مورد نظر تبدیل نمود. دامنه منسوجات بی بافت از محدوده نساجی نیز فراتر می‌رود. ممکن است الیافی که در ساخت منسوج بی بافت بکار می‌رود بسیار کوتاه بوده و مانند کاغذ قابلیت ریسندگی را نداشته باشد. همچنین شبکه الیافی ممکن است از فویل یا دیگر پلاستیک‌ها به وجود آید. بنابراین منسوجات بی بافت با بخشی از خواص و ویژگی‌های تولید صنعت کاغذ یا صنعت مواد شیمیایی/ پلاستیک‌ها مشترک است و بدین ترتیب محدوده و قلمرو خود را مشخص می‌نماید. خواص پیوستگی منسوجات بی بافت به درگیری نخ وابسته نیست و مطلقاً دارای ساختار هندسی آرایش یافته‌ای نمی‌باشد و در حقیقت این منسوجات حاصل ارتباط بین یک لیف با لیف دیگر است. این امر موجب می‌شود که منسوجات بی بافت ویژگی‌های منحصربفرد خود را داشته باشد (مثل خواص بهتر در جذب و فیلتراسیون) و بنابراین کاربردهای بیشتری را شامل شود.طرح تولید پارچه اسپان باند

تجهيزات تولید پارچه اسپان باند

۲ يونيت اسپان باند مدل S-M-X-S (چهار لايه) شامل:
فيدر
اكسترودر
اكسترودر
پمپ ريسندگي ۱ دستگاه

۱ دستگاه با الكتروموتور گيربكس و هيتر

۲ دستگاه با سايز ۱۸۰ با الكتروموتورها و هيترها و گيربكس ها

۶ دستگاه تهويه مركزي، خنك كننده، دستگاه كشش، كلندر و ساير تجهيزات

ملت بلون شامل ۱ سري مدل M يا S با قابليت توليد ميكروفيلامنت فيدر، اكسترودر، پمپ، كمپرسور، هيتر

ماشين آلات طرح تولید پارچه اسپان باند
شرح تعداد مشخصات فني
الف- اسپان باند ۲ يوليت مدل S-M-X-S (چهار لايه)

شامل تجهيزات زير:

۱- فيدر (تغذيه كننده) ۱ دستگاه تغذيه كننده مواد اوليه و افزودني ها
۲- اكسترودر ۲ دستگاه با سايز ۱۸۰ با الكتروموتورها و هيترها و گيربكس ها
۳- اكسترودر ۱ دستگاه با الكتروموتور و گيربكس و هيترها جهت ري سايكل در خط توليد (بازيافت ضايعات)
۴- پمپ ريسندگي ۶ دستگاه به همراه خط Spim Beam
۵- تهويه مركزي ۱ ست جهت خارج كردن دود حاصل از ذوب پليمر
۶- خنك كننده ۱ ست جهت سود كردن فيلامنت هاي ذوب شده
۷- دستگاه كشش ۱ ست جهت كشش فيلامنت ها و توليد ميكروفيلامنت
۸- كلندر ۱ ست جهت اتصال لايه عنكبوتي فيلامنت ها
۹- ساير تجهيزات يك سري شامل كانواير، دراير، ماشين آلات پيچش، كامپيوترها و دستگاه هاي كنترل كننده، دستگاه هاي تميز كننده، ماشين آلات برش و…

ب- ملت بلون شامل: يك سري مدل M يا S با قابليت توليد ميكروفيلامنت

۱- فيدر ۱ دستگاه تغذيه كننده مواد اوليه و افزودني ها
۲- اكسترودر اصلي ۱ دستگاه جهت تزريق و توليد الياف
۳- پمپ ۲ دستگاه جهت ملت بلون
۴- كمپرسور ۱ دستگاه جهت توليد هواي فشرده براي خط ملت بلون
۵- هيتر ۱ دستگاه جهت گرم كردن هوا براي خط ملت بلون
۶- جرثقيل و فريم مربوطه ۱ دستگاه قابل تنظيم جهت بالا و پايين بردن دستگاه ها

ج- استراكچر يك سري جهت نصب دو خط اسپان باند و يك خط ملت بلون و پيش بيني اضافه نمودن يك خط ملت بلون در آينده

هـ- لوازم آزمايشگاهي يك سري جهت كنترل كيفيت مواد اوليه و محصول نهايي

شامل تجهيزات زير:

۱- استحكام سنج لايه ۱ دستگاه
۲- ضخامت سنج ۱ دستگاه
۳- ترازوي دقيق ۱ دستگاه
۴- ميكروسكوپ ۱ دستگاه
۵- دستگاه سنجش پليمر ۱ دستگاه

فرآیندهای تولید منسوجات بی بافت

سه روش جهت تشکیل لایه شبکه الیاف وجود دارد که عبارت است از:
– سیستم drylaid همراه با کاردینگ یا در جریان هوا قرار دادن (air laying) به عنوان روشی برای تشکیل شبکه الیاف.
– سیستم Wetlaid.
– سیستم بر مبنای پلیمر که شامل تکنیک‌های (Spunbonding یا Spunlaying) یا (Meltblown) یا تکنیک پارچه‌های flashpun می‌باشد.
به هر حال به منظور استحکام بخشی به لایه الیاف (web) که به خاطر فقدان نیروهای اصطکاک لازم است، می‌بایست الیاف به یکدیگر متصل شود. تثبیت لایه بعد از شکل گیری آن دومین مرحله در فرآیند تولید منسوج بی بافت است. عملیات تثبیت نقش عمده‌ای در ایجاد خواص نهایی پارچه دارد، بنابراین می‌بایست حتی المقدور کاربرد نهایی منسوج در این مرحله مورد توجه قرار گیرد.

این عملیات را می‌توان با بکارگیری فعل و انفعالات شیمیایی (اتصال شیمیایی) نظیر پیوند دهنده‌ها (binders) به انجام رساند. این اتصال دهنده‌ها را می‌توان با غوطه ور سازی، پوشش دادن، اسپری کردن یا اتصال چاپی به طور متناوب بکار برد. و نیز می‌توان از پیوند دهنده‌های حرارتی (Cohesion bonding) مثل ذوب کردن جزیی الیاف محتوی یا فیلامنت ها استفاده نمود. در این مورد می‌توان از کالندر نمودن یا دمش هوای گرم یا تأثیر فراصوتی (ultrasonic) نیز بهره برد. تثبیت به روش مکانیکی (اتصال اصطکاکی) ممکن است به صورت سوزن زنی، دوخت، درگیری جت هوا و یا ترکیبی از آنها صورت پذیرد. برای تحقق نیازهای مشتری می‌توان خواص منسوج فعلی را در مرحله تکمیل اصلاح نمود. به همین منظور می‌توان قبل یا بعد از فرآیند اتصال (bonding)، از مواد شیمیایی یا فرآیندهای مکانیکی در مرحله پایانی تولید استفاده نمود. برای رسیدن به خواص مطلوب می‌بایست در انتخاب مواد اولیه، ته نشین شدن الیاف به عنوان مواد فیبری با دانسیته های مختلف، انتخاب روش‌های تثبیت و تکمیل دقت نمود.طرح تولید پارچه اسپان باند

روش خشک مکانیکی ( استفاده از ماشین های کاردینگ)، آیرودینامیکی ( استفاده از جت هوا ) و یا ترکیب آنها

الف) تولید وب با استفاده از ماشین های کاردینگ و هوا (آیرودینامیکی)
در این روش ابتدا الیاف مورد نظر حلاجی شده (نه به صورت حلاجی سیستم های ریسندگی) و کاملا باز می شوند و سپس به ماشین کاردینگ تغذیه می شوند. کاردینگهای به کار رفته در خطوط تولید منسوجات بی بافت نوع اصلاح شده ای از کاردینگهای ریسندگی می باشند.
ب) در روش آیرودینامیکی الیاف به کمک باد آن چنان از هم جدا می شوند که به صورت یک لا در می آیند. جریان دیگری از هوا ایجاد یک چرخش همانند گردبادی از الیاف می کند تا الیاف کاملا تفکیک شوند و بالاخره در اثر جریان دیگری خلا به روی یک توری ایجاد شده و الیاف به صورت یک لایه منظم بر روی آن شکل می گیرند. از این روش برای تهیه وب از الیاف کوتاه غیر قابل ریسندگی که حتی برای کاردینگ نیز مناسب نیستند می توان استفاده نمود.
این سیستم برای هر نوع الیافی مناسب می باشد به شرط آن که طول و ظرافتشان یکسان باشد و هم چنین از الیاف همگون استفاده شود، در غیر این صورت وب به دست آمده هموار و يكدست نیست. در حالتی که مخلوط الیاف مختلف مورد نظر باشد از همان روش اول کاردینگ استفاده می شود. لذا روش اول عمومیت بیشتری دارد.
در تولید وب موارد زیر قابل توجه می باشد:
1. پخش صاف و يكنواخت الیاف
2. تمایل به چسبندگی انواع لایه ها
3. آرایش متناسب الیاف
4. امکان ساخت لایه با توجه به ضخامت، حجم آن
در تهیه یک وب صاف و يكنواخت عواملی چون ماشین های باز کننده عدل، قسمت تغذیه کننده الیاف به ماشین کاردینگ و غیره موثر می باشند، همچنین در تهیه وب تمایل به چسبندگی در الیاف لایه های مختلف نیز تاثیر بسزایی در ایجاد عیب ضخیم و نازک بودن وب خواهد گذاشت، چون اگر این تمایل کم باشد زمانی که اندکی تورم به این علت حاصل شود لایه ها از روی هم سر خورده و در مرحله تکمیل عیوب مذکور ایجاد می شود.

روش شیمیایی / روش مستقیم ( استفاده از الیاف مصنوعی ، استفاده از اکسترودر و تولید لایه هایی نظیر اسپان باند و ملت بلون)

با رشد و گسترش استفاده از منسوجات بی بافت در صنایع مختلف، تکنولوژیهای تولید منسوجات بی بافت نیز به طور مداوم در حال تغییر و تحول است. یکی از روش های تولید منسوجات بی بافت که استفاده از آن در دهه گذشته به طرز قابل توجهی رشد پیدا کرده است فرآیند اسپان باند می باشد.
در فرآیند اسپان باند فیلامنت های ریسیده شده به وسیله سیستم ذوب ریسی در یک فرآیند از پیش تعیین شده ولی تصادفی بر روی یک صفحه متحرک جمع آوری می شوند و سپس از عملیات اتصال به صورت یک منسوج بی بافت در می آیند. سطح صفحه یا تسمه جمع آوری الیاف معمولا دارای خطرات و سوراخ هایی جهت عبور هوا می باشد تا از هر گونه انحراف و کجی جریان هوای هدایت کننده الیاف و در نتیجه از کنترل خارج شدن نحوه ته نشینی الیاف بر روی این صفحه جلوگیری به عمل آورد. پس از جمع آوری الیاف بر روی یک سطح یا تسمه، جهت تولید منسوج بی بافت یکپارچه و مستحکم این لایه تحت عملیات اتصال حرارتی به وسیله غلتک های داغ و یا سوزن های داغ قرار می گیرد، در حین عملیات اتصال حرارتی الیاف تشکیل دهنده لایه تا حدی نرم می شوند و یا حتی پوسته آنها ذوب می شود و الیاف آنها تحت فشار به هم اتصال می یابند. از آن جایی که افزایش آرایش یک مولکولی پلیمر ها سبب افزایش نقطه ذوب آنها می شود، الیاف تولید شده در این فرآیند قبل از اینکه به میزان زیادی تحت کشش قرار بگیرند توسط فرآیند اتصال حرارتی به هم اتصال می یابند. با توجه به پایین بودن نقطه ذوب پلیمر هایی نظیر پلی اتیلن و پلی پروپیلن می توان گفت که این مواد بیشترین کاربرد را در این تکنولوژی دارا هستند. از منسوجات بی بافت اسپان باند جهت پوشاندن پشت کفپوش ها، منسوجات بهداشتی/ پزشکی استفاده می شود. همچنین از آن جایی که فرآیند تولید منسوجات بی بافت به روش اسپان باند به خودی خود شامل فرآیند تولید الیاف نیز می باشد. استفاده از این تکنولوژی نسبت به روش تولید منسوجات بی بافت از الیاف کوتاه بسیار اقتصادی تر است.
به طور کلی تکنولوژی تولید منسوجات بی بافت به روش اسپان باند از فرآیند های ذیل تشکیل شده است:
– فرآیند ذوب پلیمر و تصفیه مذاب آن
– فرآیند تولید الیاف فیلامنتی
– فرآیند کشش الیاف فیلامنتی
– فرآیند ته نشینی الیاف فیلامنتی و تشکیل لایه
– فرآیند اتصال حرارتی
از پلیمر هایی با وزن مولکولی بالا و با توزیع پهن وزن مولکولی نظیر پلی پروپیلن، پلی استرها، پلی آمیدها و … می توان در طی فرآیند اسپان باند لایه های یکنواخت منسوج بی بافت تولید نمود. به عبارت دیگر می توان گفت که پلیمر های با ویسکوزیته مذاب متوسط که جهت الیاف به روش ذوب ریسی مورد استفاده قرار می گیرند جهت تولید منسوجات بی بافت به روش اسپان باند نیز مناسب هستند.طرح تولید پارچه اسپان باند

روش تر ( هیدرو دینامیک)

این روش در واقع شبیه فرآیند تولید کاغذ می باشد که ابتدا الیاف در داخل آب غوطه ور شده و آن گاه بر روی یک صفحه توری ته نشین می شوند و آب موجود در آنها از طریق منافذ صفحه خارج می شوند. به طور کلی مراحل عمل عبارتند از: آماده سازی الیاف، مخلوط کردن، چرخ کردن، غوطه ور سازی الیاف در آب (سوسپانسیون) رقیق کردن، ته نشین کردن الیاف به صورت لایه های نازک بر روی توری و خارج کردن آب.
خارج کردن آب از جمله پروسه های مکانیکی به حساب آمده که باعث خروج بخش زیادی رطوبت موجود در لایه های الیاف می باشد که قسمت عمده ای از آب به طور خود به خود از میان حفره های توری خارج می شود. در طی تشکیل لایه مناسب از الیاف به وسیله یک سیستم مکنده قوی که دارای نازلهایی با فواصل مختلفی می باشد آب اضافی از لایه الیاف خارج می گردد.این فرآیند از نقطه نظر میزان تولید قابل توجه است، به طوری که سرعت آن به بیش از 300 متر در دقیقه می رسد. ولی نکته ای که نباید فراموش شود این است که محصولات این سیستم بیشتر شبیه کاغذ بوده و زیاد مورد استفاده قرار نمی گیرد. (به علت کوتاه بودن طول الیاف)

اتصال وب ها به یکدیگر می تواند توسط روش های ذیل انجام گردد:
اتصال مکانیکی ( سوزن زنی Needle punching، بخیه زنی Stitch bonding، درگیری الیاف توسط آب Hydro entanglement، در گیری الیاف توسط هوا Air entanglement و…)

اتصال شیمیایی الیاف توسط مواد شیمیایی و چسبنده Adhesive Agents با روش های گوناگون (تزریق ، آغشته سازی، چاپ و …)

اتصال حرارتی (Thermal bonding) بر اساس جوش و ذوب نمودن الیاف گرمانرم ، الیاف حجیم ، فویل ها و..

بررسی بازار پارچه اسپان باند

در سال ۲۰۲۶، بازار جهانی منسوجات بی‌بافت اسپان‌باند به بازاری تخصصی و استراتژیک تبدیل شده است.

• حجم مصرف جهانی: برآوردها حاکی از آن است که حجم مصرف جهانی منسوجات بی‌بافت از مرز ۱۵ میلیون تن عبور کرده است. ارزش بازار اسپان‌باند به تنهایی در سال ۲۰۲۶ در بازه ۲۰ تا ۲۲ میلیارد دلار تثبیت شده است.
• روند رشد صنعت: رشد سالانه (CAGR) این صنعت در حال حاضر حدود ۵.۵ تا ۶.۵ درصد است. موتور محرک این رشد دیگر نه فقط حجم، بلکه «ارزش‌افزوده» است؛ یعنی تولید پارچه‌هایی با گرماژ بسیار پایین (کمتر از ۱۰ گرم) اما استحکام بالا برای صنایع پزشکی و فیلتراسیون.

۲. وضعیت تقاضا و مصرف در ایران

صنعت اسپان‌باند در ایران به دلیل دسترسی مستقیم به مواد اولیه پتروشیمی (پلی‌پروپیلن)، یکی از مزیت‌دارترین صنایع کشور است.

• تقاضای داخلی: با توجه به توسعه شهرنشینی و رشد صنایع بهداشتی و بسته‌بندی، تقاضای داخلی ایران سالانه رشدی در حدود ۷ تا ۹ درصد را تجربه می‌کند.
• سگمنت‌های مصرف:
• بهداشت و سلامت: (بیش از ۵۰٪ مصرف) شامل ماسک، گان‌های پزشکی، پوشک و نوار بهداشتی.
• صنایع بسته‌بندی: (حدود ۲۰٪) جایگزینی کیسه‌های پارچه‌ای اسپان‌باند با کیسه‌های پلاستیکی (به دلیل ممنوعیت‌های زیست‌محیطی).
• کشاورزی و عمران: (حدود ۱۵٪) استفاده در گلخانه‌ها (برای کنترل دما) و ژئوتکستایل‌ها.
• چالش میدانی: ایران با وجود ظرفیت تولید بالا، در بخش «تنوع محصول» و «تولید پارچه‌های با گرماژ بسیار بالا یا بسیار پایین» همچنان با محدودیت‌های تکنولوژیک روبروست.

۳. فرصت‌های صادراتی به کشورهای منطقه

با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک ایران، بازار منطقه (کشورهای همسایه) جذاب‌ترین مقصد صادراتی است:

• عراق و افغانستان: به دلیل بازسازی زیرساخت‌های بهداشتی و افزایش تقاضا برای محصولات یکبارمصرف مصرفی، بازار اصلی محصولات با حاشیه سود بالا برای ایران محسوب می‌شوند.
• کشورهای CIS (آسیای میانه): به دلیل اقلیم سرد و نیاز به پوشش‌های کشاورزی و ساختمانی، تقاضای ثابتی برای اسپان‌باندهای ضخیم دارند.
• مزیت رقابتی ایران: قیمت تمام‌شده به دلیل هزینه انرژی پایین و نزدیکی به منابع پلی‌پروپیلن (پتروشیمی‌های مارون، جم و…)، قدرت رقابت بالایی در برابر رقبای چینی به صادرکنندگان ایرانی می‌دهد.

اسپان باند و تحلیل گزارش بازار جهانی اسپان باند

حال این سؤال به وجود می‌آیند که با توجه به اینکه کشور ایران هم از نظر نیروی کار ارزان و هم دارا بودن منابع عظیم نفتی و شرکتهای پتروشیمی در جایگاه بهتری نسبت به این کشورها قرار دارد، چرا در این گزارش ایران جایگاهی به خود اختصاص نداده است؟
نکته اول از نظر ما این است که هنوز تکنولوژی تولید اسپان باند به شکل ماشین آلات وارد کشور می‌شود و تا به امروز شاهد خط تولید اسپان باند داخلی نبوده‌ایم و همین مورد باعث شده تا سربار ماشین آلات بر روی قیمت تمام شده اسپان باند تأثیر خود را داشته باشد.
دومین نکته نیز به بحث صادرات بر می‌گردد. اگر تسهیلات صادرات این محصول توسط نهادهای دولتی ایجاد شود، با توجه به ارزش ریال به دلار، صادرات اسپان باند می‌تواند صرفه اقتصادی زیادی داشته و بازار سرمایه و کارآفرینان را به این صنعت جذب کند.

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح تولید پارچه اسپان‌باند

ظرفیت تولید سالیانه : 5,000 تن
مساحت زمین موردنیاز : 5,000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 60 نفر
میزان سرمایه گذاری اولیه : 0.83 میلیون دلار (150 میلیارد تومان)
هزینه تجهیزات و ماشین‌آلات : 0.5 میلیون دلار (90 میلیارد تومان)
هزینه زمین و زیرساخت : 0.16 میلیون دلار (30 میلیارد تومان)
دوره بازگشت سرمایه : 3.5 سال
نرخ بازده داخلی (IRR) : 32 درصد
حاشیه سود تقریبی : 25 درصد

جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی

با توجه به تحلیل‌های انجام شده و رشد تقاضای ۸ درصدی در بازارهای هدف، طرح تولید اسپان‌باند در سال ۲۰۲۶ یک فرصت سرمایه‌گذاری با حاشیه سود پایدار و نرخ بازدهی بسیار مطلوب (۳۲ درصد) است. برخورداری از دسترسی به مواد اولیه داخلی و امکان صادرات به کشورهای همسایه، این طرح را از منظر توجیه اقتصادی در اولویت سرمایه‌گذاری‌های صنعتی قرار می‌دهد. پیشنهاد می‌شود برای دستیابی به مزیت رقابتی حداکثری، تمرکز بر تولید گریدهای تخصصی پزشکی و کشاورزی با گرماژ دقیق و استفاده از تکنولوژی خطوط تولید مدرن (Multi-beam) در دستور کار قرار گیرد.

مذاکره فوری 3077 963 0915 📞

در صورت تمایل به تهیه طرح توجیهی یا مطالعات امکان‌سنجی اینجا کلیک نمایید و فرم درخواست را تکمیل فرمائید. کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس می‌گیرند. شماره تلفن‌های 05632457004 و 05632457300  پاسخگو می‌باشند.

ثبت درخواست

رزومه شرکت مهندسین مشاور پارس رابین

ما بعنوان یک مشاور سرمایه‌گذاری می‌توانیم به همه کسب و کارهای قانونی و مشروع در مقیاس صنایع متوسط و بزرگ کمک کنیم. با این همه، در برخی از صنایع خاص ممکن است ما بهترین انتخاب نباشیم. ما خوشحال میشویم مشخصات پروژه شمارا بدانیم؛ در صورت عدم تناسب به صورت محرمانه به شما اعلام می‌کنیم.

دریافت رزومه شرکت

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: