طرح کشت و پرورش میوه دوریان فروت

دوریان، میوه ای گرمسیری با پوستی خشک و خاردار، گوشته ای بد بو و دانه های بزرگ است. گوشته‌ی این میوه معمولا زرد، سفید، طلایی، قرمز یا سبز است. دوریان در مناطق گرمسیری سراسر جهان، به ویژه در کشورهای جنوب شرقی آسیا از جمله: مالزی، اندونزی و تایلند رشد می کند. این میوه می تواند 30 سانتیمتر طول و 15 سانتیمتر عرض داشته باشد.
دوریان یا خارگیل میوه ای استوایی، بد بو، اما فوق العاده مغذی است.
این میوه در آسیای جنوب شرقی محبوب است. نام مستعار دوریان، “شاه میوه ها” است و شاید به همین دلیل این میوه را شاه میوه ها نامیده اند که حاوی مواد مغذی بالایی نسبت به دیگر میوه ها است.
فیبر، پتاسیم، پروتئین و ویتامین c هم از چیزهای مفیدی است که در پادشاه میوه ها پنهان شده اند. همچنین باید گفت که میزان انرژی نهفته در این میوه به قدری است که از آن در مواد انرژی زا نیز استفاده می شود.

خارگیل یا دوریان عمدتا با سایز ، تندی و بوی بد و سختی تنه آن از سایز میوه ها متمایز می گردد . این میوه گونه ها و انواع متفاوت دارد دارد اما عمدتا همه آنها شکل و شمایل خاص و مشخصی دارند ، نمونه اصلی این میوه از خانواده دوریان زیبتینوس ( Durio zibethinus ) می باشد . گوشته خارگیل میتواند طیف رنگهای متنوعی داشته باشد که معمولا به رنگ های زرد ، کرم رنگ و سفید رنگ است در برخی مناطق نیز گوشته قرمز و سبز رنگ میوه خارگیل نیز به چشم می خورد . اندازه خارگیل از جهت طولی میتواند از ۱ فوت ( ۳۰ سانتی متر ) رشد کند و پهنای آن نیز تا ۶ اینچ (‌۱۵ سانتی متر ) رشد می کند . وزن میوه دوریان معمولا از ۳۰۰ گرم شروع و تا نیم کیلو و حتی ۱ کیلوگرم نیز مشاهده گردیده است .

گیاهشناسی دوریان

خارگیل یا دوریان (Durian) یا پادشاه میوه ها، میوه ی گیاهی با نام علمی خارگیل سموری (Durio zibethinus) متعلق به تیره ی پنیرکیان (Malvaceae) و راسته ی پنیرک‌سانان است؛ نام Durian از ریشه ی duri که کلمه ای مالایی-اندونزی به معنی خار است (اشاره به برآمدگی متعددی روی پوست میوه به شکل خار) و پسوند زبان ساختاری an (برای ساخت یک اسم در مالایی) تشکیل شده است، که طول این میوه به سی سانتیمتر و قطر آن به پانزده سانتیمتر می‌رسد و وزن آن یک تا سه کیلوگرم است؛ شکل آن گرد و گاه کشیده و پوسته ی آن پوشیده از خار و به رنگ سبزقهوه‌ای و رنگ گوشته ی آن زرد کمرنگ است و دارای بویی خاص و شدید بوده. میوه‌ی دوریان یا خارگیل در جنوب آفریقا با نام پادشاه میوه ‌ها شناخته شده و بسیار محبوب است؛ گوشته ‌ی این میوه مانند پودینگی بسیار شیرین با طعم بادام توصیف شده است. این میوه ‌ی بزرگ با بوی زننده ‌ای که بسیار شبیه بوی پیاز پوسیده است و همچنین پوسته ‌ی پُر تیغ خود شناخته می‎شود؛ اما طعم شیرین آن باعث شده علاقه ‌مندان به این میوه، دوریان را تکه ‌ای از بهشت بدانند. Durio zibethinus تنها گونه ی موجود در بازار بین المللی است، گونه های دیگر فقط در مناطق محلی خود به فروش می رسد.
درختان بزرگ دوریان، بسته به گونه دارای ارتفاع 25-50 متر با برگهای همیشه سبز، بیضوی مستطیلی 10-18 سانتی متر طول دارد. گل ها از 3 تا 30 عدد در هر خوشه با هم به طور مستقیم بر روی تنه ی درخت تشکیل می گردد که هر گل دارای یا کاسه گل (کاسبرگ) و پنج (به ندرت چهار یا شش) گلبرگ می باشد. درختان دوریان در طی هر سال یک یا دو بار به گلدهی و باردهی می رود که بسته به گونه، ارقام و محلها متفاوت است. از زمان گرده افشانی تا رسیدن کامل میوه، 3 ماه طول می کشد و هر درخت قادر به تحمل 4 تا 5 سال نگهداری میوه بر روی تنه ی خود است.

ارزش تغذیه ای دوریان فروت

میوه دوریان به دلیل شکل و بوی خاصی که دارد بسیار مورد توجه گردشگران قرار می گیرد. اما باید بدانید که این میوه از ارزش تغذیه ای بسیار بالایی هم برخوردار است و شاید به همین دلیل به آن شاه میوه ها می گویند. خواص تغذیه ای دوریان در مقایسه با میوه های دیگر بسیار قابل توجه است و مردم این مناطق آن را به صورت مرتب مصرف می کنند. دوریان سرشار از آنتی اکسیدان، فیبر، ویتامین B، ویتامنی C و … است. ارزش تغذیه ای در یک فنجان میوه دوریان (حدود ۲۴۰ گرم) عبارتست از:
کالری: ۳۵۷/ کربوهیدرات: ۶۶ گرم/ فیبر: ۹ گرم/ پروتئین: ۴ گرم/ ویتامین C:۸۰% مواد مغذی مورد نیاز بدن(RDI)/ منگنز: ۳۹% RDI/ پتاسیم: ۳۰% RDI/ مس: ۲۵% RDI و منیزیوم: ۱۸% مواد مغذی مورد نیاز بدن.

کاربرد و نحوه ی مصرف گیاه دوریان

خارگیل رایحه ای بسیار ناخوش و قوی دارد و به دلیل رایحه زیاد آن، بردن آن به داخل فرودگاه یا هتل، در بسیاری از شهرها، ممنوع است؛ این میوه از 600 سال پیش در مالزی و اندونزی مورد مصرف داشته و سرشار از ویتامین C، قند، پتاسیم و اسید آمینه است. در ضمن منبع غنی کربوهیدرات، پروتئین و چربی به شمار می رود. علاوه بر مصرف مغز میوه به صورت خام، از آن در شیرینی، آبنبات و شربت سازی هم استفاده شده و نیز از مخلوط گوشته آن با برنج، نوعی غذایی محلی مخصوص اعیاد و جشن ها درست می کنند. از دیرباز از خارگیل برای تنظیم فشار خون، توانبخشی خانم های باردار و به عنوان نوعی داروی آرامبخش، استفاده می شده است. علاوه بر خود میوه، ریشه و برگ درخت خارگیل هم در مالزی مصرف دارویی داشته و به عنوان مثال برگ درخت را جهت کاهش تب، روی پیشانی بیمار قرار می دهند.

چرا این میوه بوی بدی دارد؟

نظرات افراد در مورد بوی دوریان متفاوت است. بعضی از افراد این بو را دوست دارند و عده ای نیز از آن متنفرند. بوی بسیار قوی این میوه، به عنوان ترکیبی از بوی پیاز، گوگرد، فاضلاب، میوه و عسل توصیف شده است.

تکثیر گیاه دوریان

در طول قرن ها، ارقام متعدد دوریان، از ازدیاد کلونی رویشی، در جنوب شرقی آسیا بوجود آمده اند. یکی از راه های افزایش آنها توسط بذر است، اما در حال حاضر توسط خوابانیدن، یا معمولاً توسط پیوند، از جمله جوانه، گره و یا -Uپیوند زدن نهال به صورت تصادفی انجام می شود.

پراکندگی جغرافیایی دوریان

دوریان بومی برونئی، اندونزی و مالزی است. در این باره که آیا دوریان بومی فیلیپین، به ویژه منطقه داوائو در جزیره میندانائو است، بحث هایی وجود دارد. مرکز تنوع زیست-محیطی برای دوریان ها جزیره ی بورنئو است.
اگر چه دوریان بومی تایلند نیست، اما این کشور در حال حاضر یکی از صادر کنندگان عمده ی خارگیل، دارای 781،000 تن از کل برداشت در جهان از 1،400،000 تن در سال 1999، 111،000 تن آن را به تایوان، هنگ کنگ، مالزی، سنگاپور و کانادا صادر کرده است. چانتابوری در تایلند هر ساله دارای جشنواره ی صادرات جهانی دوریان در اوایل ماه می می باشد و این استان تنها مسئول نیمی از تولیدات دوریان در تایلند می باشد. در فیلیپین، مرکز تولید دوریان منطقه داوائو است. جشنواره ی Kadayawan جشن سالانه ی دوریان در شهر داوائو است. مکان های دیگر که در آن مزارع دوریان قرار دارد شامل: کامبوج، لائوس، ویتنام، میانمار، سریلانکا، هند، غرب هند، فلوریدا، هاوایی، پاپوآ، گینه نو، جزایر پلینزی، ماداگاسکار، جنوب چین (جزیره Hainan)، شمال استرالیا و سنگاپور.

آب و هوا

دوریان در شرایط آب و هوایی شدید گرمسیری رشد کرده و اگر درجه حرارت متوسط روزانه به زیر 22 درجه سانتیگراد برسد منجر به توقف رشد آنها می شود.

گرده افشانی

گل دوریان بزرگ و دارای شهد فراوان با بویی تند، قوی و روغنی است که این ویژگی ها کمک به گرده افشانی آنها توسط گونه ای خاص از خفاش های گرده و شهد خوار، می کند. با توجه به تحقیقاتی که در سال 1970 میلادی در مالزی انجام شده، خارگیل ها تقریباً به طور انحصاری توسط خفاش میوه غار (Eonycteris spelaea) گرده افشانی می گردد. با این حال، یک مطالعه در سال 1996 نشان داد دو گونه، D. grandiflorus و D. oblongus توسط (spiderhunters (Nectariniidae و گونه های دیگر گرده افشانی می شود، D. kutejensis را زنبور عسل بزرگ و پرندگان و همچنین خفاش ها گرده افشانی می کنند.

ظرفیت تولید سالیانه : 5 تن
نرخ برابری دلار : 16000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 12000 مترمربع
زیربنای کل : 10000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 4 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 65 میلیون تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : —- میلیون تومان
نرخ بازده داخلی : 37 درصد