طرح کشت گیاهان ادویه ای

گیاهان ادویه ای از جمله گیاهانی هستند که در تمامی کشوره های دنیا کاربرد دارند و با توجه به فرهنگ، آب و هوا و حتی موقعیت جغرافیایی هر منطقه از گیاهان ادویه ای متفاوتی استفاده می شود. کشورهایی مانند مراکش و هند بیشترین میزان استفاده از ادویه جات را در رژیم تغذیه ای خود دارند. به طور کل می توان برای معرفی گیاهان ادویه ای گفت که به بخش معطر گیاه، ادویه گفته می شود، مانند دارچین، فلفل سیاه و جوز هندی. ادویه ها از رشد آسانی برخوردار هستند که برخی از آنها به صورت بوته ای برخی به صورت علفی و برخی دیگر همچون درخت رشد می کنند. طعم تلخ، ملس و شیرین دارند. باعث تغییر رنگ و مزه غذا می شود. معمولا ادویه را از طریق بذر تکثیر می کنند چرا که از رشد آسانی برخوردار است، توجه داشته باشید که میوه گیاهان را پس از طی چندین مرحله به ادویه تبدیل می کنند.(طرح کشت گیاهان ادویه ای)
ادویه از چاشنی های پر طرفدار به هنگام آشپزی و پخت و پز به شمار می رود که تراز تجاری بالایی دارد و انواع مختلفی از گیاهان را شامل می شود که خواص بسیاری نیز دارد به همین دلیل بیشتر کشاورزان به کاشت ادویه مبادرت می کنند.
ایران بزرگترین وارد کننده ادویه در جهان به شمار می رود چرا که سرانه مصرف ادویه در ایران بسیار بالاست. ادویه ها از رشد آسانی برخوردار هستند که برخی از آنها به صورت بوته ای برخی به صورت علفی و برخی دیگر همچون درخت رشد می کنند. طعم تلخ، ملس و شیرین دارند. باعث تغییر رنگ و مزه غذا می شود. معمولا ادویه را از طریق بذر تکثیر می کنند چرا که از رشد آسانی برخوردار است، توجه داشته باشید که میوه گیاهان را پس از طی چندین مرحله به ادویه تبدیل می کنند. از بخش های مختلف گیاه همچون ساقه ریشه، برگ و گل گیاه برای تهیه ادویه استفاده می کنند. از ادویه جات پر مصرف می توان به زردچوبه، فلفل سیاه، فلفل قرمز، گلپر، دارچین و … اشاره نمود. مصرف ادویه جات و گیاهان دارویی درحال حاضر نسبت به گذشته افزایش چشم گیری داشته است. ادویه ها و گیاهان دارویی درآشپزخانه های بزرگ توسط سرآشپز های حرفه ای خیلی مورد استفاده است.

تاریخچه ادویه

تجارت ادویه در سراسر شبه قاره هند در اوایل سال 2000 پیش از میلاد با دارچین و فلفل سیاه و در شرق آسیا با گیاهان دارویی و فلفل آغاز شد و توسعه یافت. مصری ها از برخی گیاهان دارویی برای مومیایی کردن مردگان خود استفاده می کردند و همین تقاضا از سوی مصریان، منجر به تجارت جهانی ادویه شد. کلمه ادویه از واژه فرانسوی قدیمی espice گرفته شده است که به epice تبدیل شده و از ریشه لاتین spec آمده است، اسمی که به گونه های مختلف گیاهان معطر و دارویی اشاره می کند. تا سال 1000 قبل از میلاد، سیستم های پزشکی مبتنی بر گیاهان در چین، کره و هند یافت می شد. کاربردهای اولیه ادویه ها و گیاهان دارویی، استفاده از آن ها در سحر و جادو، درمان، برگزاری آداب و رسوم مذهبی و… بود.
اولین سوابق مکتوب ادویه جات از فرهنگ های مصری، چینی و هندی قدیم آمده است. مورخان معتقدند که جوز هندی که از جزایر باندا در جنوب شرقی آسیا سرچشمه می گیرد، در قرن 6 قبل از میلاد به اروپا رسید. بازرگانان اندونزی در سراسر چین، هند، خاورمیانه و سواحل شرقی آفریقا سفر کردند و تجار عرب مسیرهای خاورمیانه و هند را تسهیل کردند که این امر باعث شد شهر بندری اسکندریه مصر به عنوان مرکز اصلی تجارت ادویه جات شناخته شود.
ادویه جات از جمله پرمصرف ترین و گران ترین محصولات موجود در اروپا در قرون وسطی بودند، رایج ترین ادویه ها فلفل سیاه، دارچین، زیره، جوز هندی، زنجبیل و میخک بود. تخمین زده شده است که حدود 1000 تن فلفل و 1000 تن از ادویه جات رایج دیگر هر ساله در اواخر قرون وسطی به اروپای غربی وارد می شده است که ارزش آن ها معادل عرضه سالانه غلات برای 1.5 میلیون نفر بوده است.(طرح کشت گیاهان ادویه ای)
پس از قرون وسطی اسپانیا و پرتغال علاقه مند به جستجوی مسیرهای جدید برای تجارت ادویه جات و سایر محصولات ارزشمند از آسیا بودند. کنترل راه های تجاری و مناطق تولید ادویه، مهم ترین دلایلی بود که دریانوردان پرتغالی در سال 1499 به هند سفر کردند. قدرت نظامی به پرتغالی ها اجازه داد تا کنترل مسیرهای دریایی به هند را در دست بگیرند و به این صورت تجارت ادویه را تسهیل کنند.
در سده های اخیر ادویه جات تازه ای از جمله فلفل دلمه ای، فلفل چیلی، وانیل و شکلات به بازار ادویه وارد شد. این تحول، باعث شد قاره امریکا نیز به عنوان یکی از مقاصد تجارت ادویه در قرن نوزدهم به حساب بیاید.

نحوه رشد بذر ادویه

برخلاف گیاهان، که بخش‌های لطیف برگ‌دار گیاهان جوان هستند، ادویه‌ها قسمت‌های قابل برداشت گیاهان بالغ هستند که به دلیل طعم آشپزی و شدت معطرشان استفاده می‌شوند. آنها شامل گل ها، دانه ها، میوه ها، ریشه ها، ریزوم ها، پوست و سایر ساقه های زیرزمینی گیاهان ادویه ساز هستند. اگر رازیانه یا شوید را برای دانه ها یا اسطوخودوس را برای جوانه ها پرورش داده اید، از قبل می دانید که رشد ادویه ها در خانه چقدر می تواند ساده باشد. حتی اگر هنوز ادویه‌ها را پرورش نداده‌اید، اگر می‌توانید سبزیجاتی مانند گوجه‌فرنگی یا کدو حلوایی بکارید، مهارت‌های اساسی لازم برای پرورش ادویه‌ها برای میوه‌ها و دانه‌های معطر آن‌ها را دارید.

دانه ادویه جات را امتحان کنید

یک مکان عالی برای شروع سفر باغبانی ادویه جات، با گیاهان یکساله کاشته شده برای دانه هایی مانند گشنیز، زیره، شوید، رازیانه، شنبلیله، خردل، سیاهدانه، خشخاش و کنجد است. این گیاهان دارای برگ های زیبایی هستند و همچنین گل های گرده افشان فراوانی دارند که جای خود را به غلاف ها و سرهای بذر دوست داشتنی می دهند. از آنجا که آنها در هر مرحله از توسعه به باغ علاقه می بخشند، ادویه های بذر برای محوطه سازی خوراکی نیز فوق العاده هستند.
اگر این کافی نیست، برخی ادویه ها حتی می توانند برای خاک شما مفید باشند. شنبلیله یک تثبیت کننده نیتروژن و کنجد یک بهبود دهنده کلی خاک است.

برنامه ریزی آب و هوا

اگر در آب و هوای سرد یا بسیار گرم زندگی می کنید، باید به دقت برای کاشت خود برنامه ریزی کنید. ممکن است لازم باشد برخی از ادویه ها را در داخل خانه شروع کنید تا اطمینان حاصل کنید که می توانید گیاهان را قبل از اینکه بچسبند یا یخ بزنند تا بلوغ رشد دهند. از طرف دیگر، می توانید تقویم رشد خود را برای استفاده از شرایط آب و هوایی خود تنظیم کنید.
به عنوان مثال، زیره یک دوره رشد طولانی و خنک بدون سرما را دوست دارد. در آب و هوای با یخبندان دیررس و یک فصل خنک کوتاه، باید زیره را در داخل گلدان شروع کنید و احتمالاً قبل از آخرین فرصت سرمازدگی، آن را در بیرون از خانه زیر پوشش ردیفی بکارید. در آب و هوای گرم و بدون یخبندان زمستانی، در عوض می توانید زیره را از پاییز تا اوایل بهار پرورش دهید.
سایر ادویه های بذر مانند کنجد به یک فصل رشد طولانی و گرم با دمای بالای 70 درجه سانتیگراد نیاز دارند. در آب و هوای خنک‌تر، باید گیاهان را در داخل خانه شروع کنید و زمانی که گوجه‌فرنگی‌ها بیرون می‌روند، گیاهان را در بیرون بکارید. همچنین ارقام گیاهی که در 90-100 روز به جای 120-130 روز تولید می کنند.

ادویه بذر ظرفی

برای باغبان های داخلی یا کانتینری، ادویه های خودبارور یا گرده افشانی آسان مانند شنبلیله و سیاهدانه را می توان حتی در پنجره های آفتابی، زیر چراغ ها یا در بالکن روشن کشت کرد. زیره را می توان در داخل خانه نیز کشت کرد تا زمانی که گیاهان را هنگام گلدهی در فضای باز قرار دهید تا از گرده افشانی خوب توسط حشرات اطمینان حاصل کنید.
هنگامی که زمان و روش کاشت خود را با شرایط آب و هوایی خود تنظیم کردید، مراقبت از گیاه ادویه بسیار آسان است.

حاصلخیزی خاک

قبل از کاشت، 1 تا 2 اینچ کمپوست کهنه را در بستر بپوشانید. پودر استخوان اضافه شده به ناحیه ریشه می تواند به گلدهی فراوان گیاهان کمک کند. با این حال، اگر از کود دامی به عنوان کود استفاده می کنید، احتمالاً به آن فسفر اضافی نیاز ندارید.
ادویه های بذر از همان شرایط اولیه رشد سبزیجات برخوردار هستند. خاک عمیق، با زهکشی خوب، با حداقل 5 درصد مواد آلی، و pH خاک بین 6.0 و 7.0 ایده آل است.
کوددهی منظم با چای ورمی کمپوست یا سایر کودهای آلی مایع، از زمان کاشت تا گلدهی نیز باعث افزایش عملکرد می شود.

کاشت بذر ادویه جات

برخلاف بیشتر دانه های سبزیجات، ادویه ها تمایل به جوانه زدن نامنظم دارند. هنگامی که خشخاش در فضای باز کاشته می شود، در طی یک ماه یا بیشتر به سرعت جوانه می زند. در مقابل، جوانه زدن در محیط داخلی در شرایط گرم می تواند بسیار ضعیف باشد. برای به دست آوردن نتایج جوانه زنی که می خواهید، فقط بذرهای اضافی بکارید. هنگامی که گیاهان دو برگ واقعی دارند، نهال های اضافی را با استفاده از قیچی به خط خاک نازک کنید تا از آسیب زدن به موهای ریز ریشه گیاهان باقی مانده جلوگیری کنید. بیشتر ادویه های بذر در اعماق حدود 1/4 اینچ به خوبی جوانه می زنند. برای دستورالعمل های دقیق تر کاشت، به بسته بندی بذر خود مراجعه کنید. همچنین توجه داشته باشید که پرندگان عاشق دانه های ادویه هستند. آنها می توانند تا زمان جوانه زدن از پوشش کلوش یا پوشش ردیفی بهره مند شوند.

شروع بذر داخلی

ادویه بذر را در داخل خانه مانند گوجه فرنگی و فلفل با استفاده از روشی که شامل ایجاد اختلال در موهای ریشه در طول کاشت نمی شود، شروع کنید. بلوک های خاک، سلول های کاشت بدون ته یا گلدان های زیست تخریب پذیر گزینه های خوبی برای پیوند بدون تنش هستند. ادویه های بذر اغلب سیستم های ریشه ای گسترده ای ایجاد می کنند که بزرگتر از رشد بالای آنها در جوانی است. آنها را مستقیماً در ظروف سه اینچی شروع کنید تا مجبور نشوید قبل از کاشت در گلدان قرار دهید.

آبیاری

قبل از کاشت، منطقه کاشت را با آب اشباع کنید. سپس با استفاده از دیفیوزر روزت تا زمان جوانه زنی هر روز آبیاری کنید. پس از بیرون آمدن نهال ها، برای حفظ رطوبت ثابت در ناحیه ریشه، فقط در صورت لزوم آبیاری کنید.

مراقبت معمول از گیاهان

ادویه های بذری تثبیت شده حتی در شرایطی که ایده آل نیستند نیز زنده می مانند. با این حال، گیاهان تحت تنش بازده کمتری دارند و مشکلات آفات و بیماریزای بیشتری دارند. برای بهترین نتیجه، از ادویه جات دانه ای مانند سبزیجات مولد مراقبت کنید.
به سلامت گیاه توجه کنید و در صورت نیاز به کمبودها یا مسائل مربوط به آفات رسیدگی کنید. آبیاری عمیق انجام دهید اما اجازه دهید اینچ از خاک خشک شود تا خطرات پاتوژن قارچی کاهش یابد. با آبیاری با آب خنک، استفاده از مالچ روشن مانند کاه برای کاهش دمای خاک یا پوشاندن گیاهان با پارچه های سایه دار در طول دوره های بسیار گرم، از پیچ و مهره شدن ادویه های فصل سرد جلوگیری کنید.

گرده افشانی

مانند سبزیجات میوه دار، ادویه های دانه نیز نیاز به گرده افشانی خاصی دارند. بیشتر آنها گرده افشانی از حشرات و باد هستند. حتی گیاهان خود بارور مانند شنبلیله در صورت گرده افشانی متقابل توسط گیاهان دیگر غلاف بیشتری تولید می کنند.
حداقل سه یا ترجیحاً شش گیاه را با هم در یک قطعه رشد دهید. در داخل خانه، با استفاده از مسواک نرم، برس رنگ یا برس لوازم آرایشی، گرده افشانی را با دست انجام دهید.
برخی از گیاهان مانند شوید و رازیانه به راحتی گرده افشانی می کنند. یکی یکی رشد کنید یا دوره های گلدهی را هدف قرار دهید تا از گرده افشانی متقابل جلوگیری کنید. من شوید را مستقیماً پس از شروع گلدهی رازیانه به باغچه پیوند می زنم.

چه زمانی برای برداشت

پس از گرده افشانی، میوه ها از گل ها تشکیل می شوند. آنها کوچک شروع می شوند و متورم می شوند تا به اندازه بالغ شوند. پس از بلوغ کامل، با خشک شدن شروع به محو شدن رنگ می کنند. زمان این فرآیند بسته به ادویه و دمایی که در آن رشد می کنند متفاوت است، اما معمولاً بین 6 تا 10 هفته پس از گرده افشانی گل ها طول می کشد.
غلاف ها و سرهای ادویه خشک شده مستعد شکستن یا باز شدن هستند. برای جلوگیری از تلفات و جلوگیری از خود کاشت، ادویه جات خشک شده را حذف کرده و خشک کردن را در کیسه کاغذی یا برزنت دور از آفتاب مستقیم به پایان برسانید.

کوبیدن و کوبیدن

پس از خشک شدن کامل ادویه ها از یکی از روش های زیر برای کوبیدن استفاده کنید. برای برداشت های کوچک، از انگشتان خود استفاده کنید تا دانه ها را از سر یا غلاف ها در یک ظرف آزاد کنید. برای برداشت های متوسط، سر بذرها را در یک روبالشی قرار دهید. دهانه را با دستان خود بسته نگه دارید و روبالشی را به زمین بکوبید. برای برداشت های بزرگتر، از برزنت یا ورقه استفاده کنید تا سر دانه ها را مانند بوریتو بپیچید. با کوبیدن رول یا کوبیدن با جارو کوبیدن.
پس از کوبیدن، زباله های درشت را جدا کنید. با ریختن بذرها از یک ظرف مرتفع به ظرف کم در یک روز نسیمی (یا در مقابل یک فن که روی سطح پایین تنظیم شده است) زباله های کوچکتر را بپوشانید. کاه سبک و دانه های آسیب دیده توسط نسیم با خود می برد. دانه های سنگین به ظرف زیر می ریزند. در صورت لزوم تکرار کنید. اگر دانه های شما گرد و غبار است، آنها را در یک الک ریز قرار دهید و کمی تکان دهید تا گرد و غبار از الک بریزد. ادویه‌های خانگی هرگز به اندازه ادویه‌های فرآوری‌شده در ماشین‌ها بدون زباله نیستند. اما آنها بسیار خوشمزه تر هستند و به قول معروف، کمی کثیفی هرگز ضرری ندارد. به جای قرار دادن محصول خود در یک ظرف بزرگ، از چند شیشه کوچک دربسته برای حفظ طعم و عطر طولانی‌تر استفاده کنید. شیشه های باز نشده را تا سه سال در مکانی خنک و تاریک نگهداری کنید. پس از باز شدن، ظرف چند ماه از شیشه ها استفاده کنید.

ذخیره بذر

به عنوان یک امتیاز، تسلط بر این مهارت‌های پرورش ادویه همچنین می‌تواند به شما کمک کند تا بتوانید دانه‌ها – از همه گیاهانتان – را برای باغ سال آینده ذخیره کنید. شما باید تحقیقات خاص گیاه را در مورد گرده افشانی انجام دهید، بهترین نمونه های خود را انتخاب کنید و چند ترفند دیگر در تجارت ذخیره بذر را اصلاح کنید. اما فقط با کمی تلاش بیشتر ، می‌توانید با استفاده از مهارت‌های باغبانی ادویه، دانه‌ها و پول خود را ذخیره کنید.
همچنین، به یاد داشته باشید، شما هرگز فقط یک ادویه را پرورش نمی دهید یا یک دانه را ذخیره نمی کنید، بلکه در یک میراث مشارکت می کنید. این گیاهان پیوند مستقیمی با تاریخ کهن بشر ما هستند. آنها همچنین یک تجربه مشترک و ارتباط مشترک با خانواده های کشاورز ارائه می دهند که هنوز از تولید ادویه در سراسر جهان زندگی می کنند.

فاصله کاشت بذر ادویه

فاصله کاشت بذر ادویه بسته به ارقام مختلف متغیر است.

معرفی و نحوه کاشت گیاهان ادویه ای

هل

هل یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی و ادویه ای است. در کتاب های قدیمی سانسکریت این گیاه به نام الا معرفی شده و خواص دارویی آن شرح داده شده است. هل در واقع میوه ای کوچک از خانواده زنجبیل ها است که انواع گوناگونی از جمله هل سیاه،هل سفید و هل سبز را داراست که البته نوع سبز آن به دلیل عطر تندش محبوبیت بیشتری دارد. هل به عنوان یک طعم دهنده و چاشنی خوشبو در بسیاری از مواد غذایی از جمله غذاها،شیرینی ها و هم چنین مرباها مورد استفاده قرار می گیرد. از هل نیز در چای به خاطر طعمش و به دلیل خاصیت ضد نفخ بودن آن استفاده فراوانی می شود. کاشت آن امروزه در بیشتر کشور های واقع در شبه جزیره هند انجام میپذیرد به طوری که حدود ۶۰ درصد از تولید آن در گواتمالا، تانزانیا و سریلانکا و همچنین در هندوستان همانطور که گفته شد صورت می گیرد

برداشت هل

زمان گلدهی در گیاهان متفاوت و بستگی به شرایط اقلیمی محل رویش آنها دارد. گیاهان معمولا از سال دوم رویش به گل می روند. اولین گل ها فروردین – اردیبهشت ظاهر می شوند و گلدهی تا مرداد – شهریور ادامه می یابد. میوه ها ۱۲۰ روز پس از تشکیل اولین گل ها (مرداد – شهریور) ظاهر شده و به تدریج می رسند. هر گیاه سالم به طور متوسط سالانه ۲۰۰۰ میوه که وزن خشک آن ها در حدود ۲۰۰ گرم است تولید می کند. میوه های کاملا رسیده کیفیت مناسب تری دارند. از آنجا که میوه ها به طور همزمان نمی رسند، لذا برداشت طی چند مرحله انجام می گیرد.
زمان برداشت میوه هل به رقم و شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد. برداشت هل در هندوستان معمولا مرداد یا شهریور ماه شروع شده و هر ۱۵ روز یک بار میوه های رسیده برداشت می شود. این روند تا بهمن ماه و گاهی تا اسفند ماه ادامه می یابد. برداشت هل توسط کارگر و با دست انجام می گیرد و هزینه زیادی را مصروف خود می کند.رنگ محصول هل یکی از فاکتور های مهم بازار پسندی آن است. اکثر مردم هل های سبز رنگ را ترجیح داده و آن را نشانه بهتر محصول می دانند. از این رو هل سبز بیشترین ارزش تجاری را دارد.
مردم برخی کشور ها نیز هل های سفید رنگ را ترجیح می دهند. به منظور تولید هل های سفید رنگ، میوه های تازه برداشت شده هل را در محلول متا بی سولفید پتاسیم ۲۰ درصد که حاوی یک درصد پر اکسید هیدروژن است می خیسانند. در این شرایط کلرفیل موجود در میوه کاملا تجزیه شده و پس از خشک شدن آنها سفید یا زرد رنگ رنگ می شوند

درآمد کاشت هل

درآمد حاصل از کاشت به میزان عملکرد محصول بستگی زیادی دارد. قطعاً مقدار عملکرد محصول نیز به عوامل بسیاری ازجمله شرایط اقلیمی منطقه بستگی دارد. هم‌چنین لازم است بدانید که محصول این گیاه به‌طور هم‌زمان آماده برداشت نمی‌شود، لذا برداشت محصول طی چند مرحله انجام می‌شود. هر گیاه هل به‌طور متوسط سالانه 200 گرم وزن خشک میوه تولید می‌کند. هم‌چنین مقدار عملکرد محصول این گیاه را بین 100 تا 170 کیلوگرم در هکتار گزارش کردند.
اما با توجه به شرایط مختلف، این مقدار متغیر است و می‌تواند تغییر کند. قیمت هر یک کیلو هل در بازار به‌طور متوسط 120 هزار تومان است که این مقدار می‌تواند تغییر کند. پس با توجه به عملکرد محصول و کسر هزینه‌های تولید میزان درآمد این محصول مشخص می‌شود. هزینه‌های تولید این محصول خیلی زیاد نیست، اما هزینه برداشت می‌تواند افزایش یابد زیرا محصول این گیاه با دست و توسط کارگر برداشت می‌شود.

زعفران

زعفران يکي از قديمي­ترين گياهان ادويه­اي و دارويي است که همواره مورد توجه مردم بوده است. عده اي از پژوهشگران منشأ زعفران را ايالت قديم ماد ايران مي­دانند ، در حالي­که عده­اي ديگر مبدأ زعفران را منطقه وسيع­تري از زمين مي­دانند و معتقدند که منشأ زعفران يونان، ترکيه، آسياي صغير و ايران مي­باشد و سپس کشت آن از مشرق تا شمالي­ترين نقاط هندوستان و چين و از غرب تا اسپانيا گسترش يافته­است. با توجه به شرايط اقليمي کشور ما که آب يکي از عوامل اصلي محدود کننده توسعه کشاورزي است، زعفران اين گياه کم توقع از بازده اقتصادي بالايي برخوردار است. زيرا زمان مصرف آب در زراعت زعفران موقعي از سال است که ساير محصولات به آب نيازي نداشته يا حداقل با مشکل کم آبي مواجه نمي­باشند. اين گياه در دوران خواب زمستاني هم نياز به آبياري ندارد و رويش گياه زعفران در فصل سرد پائيز و زمستان موجب مي­شود که اين گياه آفات و بيماري­هاي مهمي نداشته و به سمپاشي­هاي مکرر نياز ندارد. سرزمين پهناور ايران قطعاً بزرگترين توليد كننده زعفران جهان است و به دليل دارا بودن تنوع آب و هوايي، بسياري ازمحصولات باغي و زراعي از جمله زعفران آن، داراي بالاترين درجه كيفيّت مي­باشد. گل زعفران در بسياري از استان­هاي ايران كشت مي­شود، ليكن بيشترين مقدار زعفران كشور در استان خراسان توليد ميگردد. ايران با سطح زيركشتي در حدود 41325 هكتار و توليد ساليانه 150 تا 170 تن زعفران، با بيش از 80% توليد جهاني، بزرگترين توليد كننده زعفران از نظر كميّت و كيفيّت در سطح جهان مي­باشد. كشور يونان با توليد ساليانه 7/5 تن، مراكش 3/2 تن، كشمير 3/2 تن، اسپانيا 1 تن و يا كمتر، ايتاليا 1/0 تن يا كمتر پس از ايران به ترتيب مقام­هاي دوم تا ششم توليد زعفران جهان را در اختيار دارند. در دهه اخير، تعداد كشورهاي خريدار زعفران ايران افزايش يافته و در سال 1380 ايران زعفران را به 43 كشور صادر کرده است.
کشت زعفران در حال حاضر در ايران به استان خراسان جنوبي (95 درصد) و استانهاي اصفهان، کرمان، مرکزي، يزد، کرج و فارس (5 درصد) منحصر گرديده است. همچنين کشت زعفران علاوه بر ايران و اسپانيا در کشورهاي فرانسه، يونان، الجزاير، مصر، مراکش، ايتاليا، آلمان، استراليا، مکزيک، هندوستان، پاکستان، چين و ترکيه کم و بيش متداول شده­است.در حال حاضر حدود 100 هزار خانوار در فرآيند کاشت، داشت و برداشت زعفران فعاليت مي­کنند و جمعيت 500 هزار نفري مخصوصاً در نواحي گرم و خشک و کويري کشور در استان خراسان از طريق زعفران امرار معاش مي­کنند.تقاضاي فعلي جهان حدود 170 تن مي­باشد و با توجه به کاربردهاي فراوان زعفران، اگر هر نفر 25/0 گرم زعفران در سال مصرف کند، جمعيت 6 ميلياردي جهان متقاضي 1500 تن زعفران خواهد بود و اين تقاضا فقط براي مصرف شخصي است و مصارف دارويي و غذايي بر آمار فوق افزوده خواهد شد

انتخاب پياز و زمان کشت زعفران

احداث مزارع جديد زعفران فقط بوسيله پياز آن مقدور و معمول است. بنابراين تهيه و انتخاب پياز مرغوب جهت کاشت در ايجاد و گسترش کشت حائز اهميت است. پياز زعفران را مي توان از خاک درآورد به انبار يا مزرعه ديگري منتقل نمود، با توجه به دوره خواب يا استراحت پياز که از اواخر ارديبهشت ماه تا اواخر مرداد ادامه دارد مي توان در اين فاصله نسبت به بيرون آوردن پياز اقدام کرد. بهتر است پيازها پس از بيرون آوردن از زمين کاشته شوند تا پيازها ضمن ادامه استراحت در زمين جديد مستقر شوند. از بيرون آوردن پيازها در اواخر مرداد به بعد بايد خودداري کرد چون در اين موقع بعضي از پيازها ممکن است براي ريشه دادن و جوانه زدن آماده باشند هر قدر فاصله بيرون آوردن پيازها تا کاشت کمتر باشد بهتر است با وجود اين پياز زعفران را براي مدت چندماه در محل سرد و خشک با ارتفاع 30 – 20 سانتي متر مي توان بصورت پخش شده نگهداري نمود ولي اين امر باعث عدم توسعه فيزيولوژيکي گلها شده و باردهي سال اول کشت را شديدا کاهش مي دهد.
پياز زعفران را از موقع خزان بوته (اوايل خرداد تا اواسط مهرماه مي توان کشت نمود ولي بهتر است از کاشت پياز در اواخر تير و اوايل مرداد خودداري شود زيرا در اين موقع هوا و زمين بسيار گرم است و بيم آن مي رود که رطوبت پياز موقع جابجاي از بين رفته و به آن صدمه وارد شود. بر اساس تحقيقات انجام شده توسط مرکز پژوهشهاي صنعتي خراسان بهترين زمان کشت خرداد ماه مي باشد.

عمليات کاشت پياز زعفران

براي کاشتن پياز زعفران ابتدا چاله هاي يک رديف را با بيل در مي آورند و در داخل هر چاله بطوريکه گفته شد از 3 – 15 پياز قرار مي دهند. عمق کاشت پياز 20 – 15 سانتي متر در نظر گرفته و در موقع کاشت سر پيازها بايد رو به بالا قرار گيرد. پيازها در عمق 20 سانتي متري در زمستان از سرما و يخبندان و ساير تنش هاي محيطي و در تابستان از گرما زدگي مصون مي مانند..
براي کاشت زعفران 5 – 4 نفر شرکت مي کنند به اين ترتيب که يک نفر با بيل چاله ها را در مي آورند دو نفر پيازهاي قابل کشت را بصورت دسته هاي 3 تا 5 يا 15 تائي انتخاب مي کنند و نفر چهارم پيازها را در داخل چاله ها قرار مي دهند و بقيه نفرات کار خود را ادامه مي دهند تا تمام زمين کاشته شود. سرانجام سطح مزرعه را که نا مسطح شده با بيل يا ماله اي که صاف و فشرده مي سازند تا پيازها به خاک بچسبد
زمين کشت شده به همين صورت تا موقع آبياري پائيزه رها مي شود قبل از آبياري در حدود 20 – 10 تن کود حيواني کاملا پوسيده پخش مي نمايند.
در اسپانيا کاشت زعفران به صورت ديم صورت مي گيرد پيازهاي زعفران بجاي کپه کاري در داخل رديف 4 بفاصله 5 تا 8 سانتي متر از همديگر کاشته مي شود. و رديف هاي کاشت از يکديگر 35 – 30 سانتي متر فاصله دارد. پس از انجام عمل کاشت روي شيارها را با ماله پوشانده و زراعت رديفي بنظر مي رسد.

برداشت زعفران

کشت زعفران فقط در سال اول ولی برداشت ان 7 سال می باشد .مزرعه زعفران در سال اول محصول قابل توجهی ندارد و فقط پیازهایی که درشت تر بوده و تغذیه خوبی داشته اند به گل رفته و تولید زعفران می کنند .زمان گلدهی مزرعه معمولا آبان ماه و دوره گلدهی 15 ـ 20 روز به طول می انجامد. تعداد گلها در روزهای اول و اخر کمتر می باشد و در روها وسطی زیادتر است. گل دهی وابسته به درشتی و ریز بودن پیاز می باشد و از هر جوانه به تعداد 1 ـ 4 گل تولید می گیرد . برداشت زعفران توسط دست و نیروی انسانی انجام می گیرد. دستهای کسی که گل را می چیند باید پاک و باصابون شسته شود . بهترین زمان گل گیری در ساعات اولیه صبح و قبل از طلوع آفتاب می باشد. بنابراین به تعداد نیروی کارگری زیادی نیاز است اگر گلها در معرض باد و نور خورشید قرار بگیرد کیفیت خود را از دست داده و عطر و رنگ ان کاهش می یابد. بعد از چیدن رشته های زعفران را از گل جدا کرده و بر روی پارچه های تمیز در اطاقکی که سایه بوده و تهویه مناسبی داشته باشند پهن کرده تا کاملا خشک شوند. از هر هکتار مزرعه زعفران به طور متوسط سالانه 10 کیلو گرم زعفران خشک به دست می اید. در پایان سال هفتم باید پیازها را اززمین منتقل نمود. قابل توجه است که پیازها را در سال اول را دارند پس در سال هفتم 5 هکتارزمین را با این پیاز می توان زیر کشت برد. کاشت و برداشت زعفران به ماشین آلات نیاز ندارد.

زیره سبز

گیاهی کوچک، علفی به ارتفاع 15 تا 50 سانتی متر و دارای ریشه دراز باریک به رنگ سفید و ساقه ای راست و منشعب به تقسیمات دو تایی است منشأ اولیه آن ناحیه علیای مصر و سواحل نیل بوده است ولی امروزه به حالت نیمه وحشی در منطقه وسیعی از مدیترانه ، عربستان، ایران، و نواحی مختلف می روید و یا در این نواحی پرورش می یابد.
برگهای آن متناوب، شفاف، بی کرک، منقسم به بریدگیهای بسیار نازک و ظریف ولی دراز و نخی شکل است. گلهائی کوچک، سفید یا صورتی رنگ و مجتمع به صورت چتر مرکب دارد. میوه آن بیضوی کشیده، باریک در دو انتها، بسیار معطر، به طول 6 میلی متر، به قطر 5/1 میلی متر و پوشیده از تارهای خشن است. بعضی از واریته های این گیاه میوه های عاری از تار دارند.رنگ میوه بر حسب واریته های مختلف گیاه ممکن است زرد تیره یا خرمائی مایل به سبز و یا خاکستری باشد.

برداشت زیره سبز

محصول معمولاً 100 تا 120 روز پس از کشت آماده برداشت میشود از اردیبهشت تا اوایل خرداد می توان زیره سبز را برداشت نمود. عمل برداشت معمولاً با دست انجام می گیرد. گیاهان را با دست از ریشه بیرون کشیده یا با داس برداشت می کنند. سپس آنها را باید خشک نمود. پس از بوجاری باید بذرها را از سایر اندام ها جدا و با استفاده از جریان هوا آنها را تمیز و بسته بندی کرد. عملکرد بذر بسیار متفاوت است و به شرایط اقلیمی محل رویش بستگی دارد. از هر هکتار 8/0 تا 1 تن بذر تولید می شود.

فلفل سیاه

فلفل سیاه، Piper nigrum، گیاهی چندساله و بالارونده از خانوادۀ Piperaceae است که به دلیل میوه‌هایش پرورش می‌یابد. میوۀ فلفل سیاه برای تولید دانه‌های سیاه، سفید و سبز استفاده می‌شود که معمولاً به‌عنوان ادویۀ تند و گرم در پخت‌وپز استفاده‌می‌شود. این گیاه برای رشد بهینه به یک‌ فصل بارانی طولانی، دمای نسبتاً زیاد و سایۀ جزئی نیاز دارد. فلفل سیاه به‌نام فلفل ماداگاسکار نیز شناخته‌می‌شود. این گیاه بومی جنوب و جنوب شرقی آسیا (ساحل مالابار هند) است و بیش از ۲۰۰۰ سال است که در آنجا کشت می‌شود. این گیاه یکی از اولین ادویه‌های شناخته‌شده در سرتاسر جهان است. Piper nigrum مناطق گرمسیری را ترجیح‌می‌دهد. گیاه فلفل سیاه دارای ساقۀ متراکم بالارونده و چوبی است و ممکن است شاخه‌های هوایی آن به ارتفاع ۱۰ متر (۳۳ فوت) برسند؛ اما ارقام تحت کشت معمولاً به ۳ تا ۴ متر (۱۰-۱۳ فوت) محدود می‌شوند. این گیاه چندساله می‌تواند بیش از ۳۰ سال و طول عمر تجاری ۱۲ تا ۲۰ سال زندگی‌کند. برگ‌های این گیاه ساده، متناوب، براق و بیضی‌شکل هستند. گل‌های فلفل سیاه کوچکند و در سنبله‌های باریک و متراکم که هرکدام حدود ۵۰ شکوفه دارد، قرارگرفته‌اند. میوه‌هایی که بعضاً آن را فلفل سیاه می‌نامند، به قطر حدود ۵ میلی‌متر (۰.۲ اینچ) است. هر ساقه می‌تواند ۵۰ تا ۱۵۰ سنبله تولیدکند که زنجیره‌ای از میوه‌های کوچک گرد را به‌وجودمی‌آورد. میوه‌ها کوچک، کروی و به رنگ سبز هستند که در هنگام بلوغ زرد مایل به قرمز می‌شوند و یک‌ دانۀ واحد را حمل‌ می‌کنند. بوی آن‌ها نافذ و معطر و طعم آن‌ها گرم و بسیار تند است. انواع فلفل سیاه با توجه به مبدأ طبقه‌بندی می‌شوند که متداول‌ترین آن‌ها Batangas، Laguna، Quezon، Davao، Zamboanga یا فلفل سیاه بازیلان است.

نیازهای اساسی گیاه فلفل سیاه

فلفل سیاه یک گیاه گرمسیری است و قادر به تحمل دمای پایین‌ (زیر ۱۲ درجۀ سانتی‌گراد) نیست. این گیاه در آب‌وهوای مرطوب و گرمسیری در دمای ۲۵ تا ۳۰ درجۀ سانتی‌گراد (۷۷ تا ۸۶ درجۀ فارنهایت) و در خاک عمیق با زهکشی و ظرفیت مناسب حفظ آب رشد بهینه دارد. خاک موردنظر برای کشت فلفل سیاه باید سرشار از مواد آلی با pH 5.5 تا ۶.۰ باشد. این گیاه سالانه درحدود ۲۰۰۰ میلی‌متر بارندگی نیاز دارد. در مناطق خشک این نیاز باید با آبیاری اضافی برآورده‌شود. کشت فلفل سیاه در ارتفاع ۳۵۰ متری از سطح دریا مناسب است.

زردچوبه

زردچوبه یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی می باشد که خواص بسیاری دارد و از ادویه های پرکاربرد در آشپزی می باشد. این گیاه علفی و چندساله متعلق به خانواده زنجییل بوده و برای کشت به خاک حاصلخیز با زهکش مناسب و رطوبت کافی نیاز دارد. زردچوبه بومی مناطق جنوبی آسیا بوده و به صورت گسترده در بیشتر نواحی هندوستان، مناطق جنوبی چین، ژاپن، تایوان، اندونزی و برخی مناطق آفریقا مورد کاشت قرار دارد. ایرانیان این گیاه دارویی قدیمی و پرخاصیت را در سال ۵۷۲ پس از میلاد به چین و در قرن شانزدهم به فرانسه و ایتالیا بردند. کشت زردچوبه در برخی کشورها مانند هند به صدها سال قبل باز می گردد. این گیاه علفی و چندساله دارای ساقه زیرزمینی(ریزومی) می باشد که قسمت مورد استفاده آن می باشد. این ساقه زیرزمینی را بعد از خارج کردن از خاک تمیز می کنند و سپس ریشه ها را جدا کرده و در آب جوش قرار داده و پس از چند روز قرار گرفتن زیر نور خورشید آن را خشک می کنند. سپس ریزوم ها پودر شده و به عنوان طعم دهنده مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. در ضمن از زردچوبه در رنگ کردن پارچه های پشمی، ابریشمی و پنبه ای نیز بهره می برند. بوی زردچوبه معطر بوده و طعم آن تلخ می باشد. رنگ زردچوبه نیز زرد یا خاکستری مایل به قهوه ای است.

برداشت زردچوبه

زمان برداشت گونه های مختلف زردچوبه متفاوت می باشد و به طور معمول ۷-۹ ماه بعد از سبز شدن ریزوم می توان به برداشت آن اقدام کرد. گزارش شده اواسط پاییز تا اواخر زمستان برای برداشت ساقه های زیرزمینی گیاه زمان مناسبی است. بعد از برداشت ریزوم ها آن ها را خشک و مورد استفاده قرار می دهند.

دارچین

دارچین در زمره قدیمی ترین گیاهان دارویی و ادویه ای شناخته شده توسط بشر است. بعضی معتقدند از اوائل خلقت بشر دارچین، به عنوان ادویه شناخته و محترم بوده است. از این رو در کتاب تورات بارها از این گیاه نام برده شده است.
یونانی ها و رومی های باستان از دارچین استفاده می کرده اند. بازرگانان عرب بر تجارت دارچین مسلط بوده و بازار جهانی دارچین در کنترل آنها بوده است. آنها منابع اصلی تولید و تهیه دارچین را به صورت یک راز محرمانه نزد خود نگاه می داشتند. دارچین در حدود ۲۰۰۰ سال قبل در ویتنام جزء با ارزش ترین هدایایی بوده که به پادشاهان و امپراطوران عصر هدیه می دادند. کشور های سریلانکا، ماداگاسکار و هند عمده تولید کنندگان دارچین حقیقی هستند. بیشترین مقدار دارچین حقیقی در کشور سریلانکا تولید می شود. دارچین چینی در جنوب چین، اندونزی و هند، تایوان دیگر کشور های آسیای جنوب شرقی و جزایر اقیانوس ارام تولید می شود. دارچین ۳۲ جنس و ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ گونه دارد. اکثر آنها گیاهانی همیشه سبز هستند که در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری می رویند. این گیاه متعلق به تیره برگ بو است. در حال حاضر دو نوع دارچین، به نام های دارچین حقیقی و دارچین چینی یا دارچین ویتنامی از اهمیت اقتصادی بیشتری نسبت به بقیه برخوردارند.
دارچین حقیقی درختی همیشه سبز است. ارتفاع آن به ۸ تا ۱۷ متر می رسد. منشاء دارچین سریلانکا گزارش شده است. پوست و برگ های این گیاه معطرند. در مناطقی که پوست درخت برداشت نشده است این گیاه از تنه محکمی به قطر ۳۰ تا ۶۰ سانتی متر برخوردار است. پوست این درخت نازک، صاف و رنگ آن قهواه ای روشن است.
برگ دارچین حقیقی، بیضوی یا به شکل تخم مرغ بوده، طول آن ۵ تا ۱۸ و عرض آن بین ۳ تا ۱۰ سانتی متر است. برگ ها به شکل چرم فاقد کرک و براق هستند که به صورت متقابل یا نیمه متقابل روی ساقه قرار می گیرند. نوک برگ ها تیز و قاعده آن کم و بیش گرد است و توسط دمبرگی به طول یک یا دو سانتی متر به ساقه متصل می شود. گل ها در انتهای ساقه گلدهنده ای که رنگ آن کرم روشن است قرار می گیرند. گل ها ریز و به رنگ زرد روشن هستند که توسط براکته های کوچک، ظریف و بیضی شکل احاطه شده اند.

زنجبیل

زنجبیل یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی و ادویه ای مشرق زمین است. زینجبیر در زبان تامیلی از ریشه اینجبیر به معنی ریزوم گرفته شده است. بعضی محققان معتقدند که زینجبیر ریشه سانسکریتی دارد و از کلمه سینگاررا به معنی شاخی شکل گرفته شده و نشان دهنده شاخی شکل بودن ریزوم های گیاه است. چیی ها و هندی ها از زمان های بسیار دور از ریزوم های زنجبیل در اغلب تولیدات خانگی خود مانند انواع نان، کیک، کلوچه، شیرینی و همچنین در تهیه نوشیدنی های مختلف استفاده می کرده اند.
در قرون وسطی، ریزوم های زنجبیل در خیابانی در شهر بازل سوئیس عرضه می شد و به همین دلیل نام آن خیابان را ایمبرگراس (به معنی خیابان زنجبیل) گذاشتند. بازرگانان ایتالیایی طی قرن های 13 و 14 میلادی مقادیر فراوانی زنجبیل را به کشور های اروپایی وارد کردند. در اکثر فارماکوپه های معتبر از ریزوم زنجبیل به عنوان دارو یاد شده و خواص آن مورد تاکید قرار گرفته است. این گیاه اشتها آور و هضم کننده غذا است و سبب افزایش نیروی جنسی در مردان می شود. اسانس زنجبیل در صنایع آرایشی و بهداشتی و همچنین صنایع تولید عطر و ادکلن کاربرد فراوانی دارد. از ریزم های زنجبیل در تهیه انواع نان، کیک، بیسکویت، شیرینی، پودینگ و ترشیجات استفاده می شود و در تولید انواع نوشیدنی های الکلی و غیر الکلی نیز کاربرد فراوای دارد.
گیاه زنجبیل در کشورهای هند، بنگلادش، بوتان، چین، سریلانکا، جامائیکا، نیجریه، تایلند، نپال، مالزی، اندونزی و استرالیا در سطوح وسیعی کشت می شود.
زنجبیل گیاهی علفی و چند ساله است که معمولا به صورت گیاهی یک ساله کشت می شود. این گیاه متعلق به تیره زنجبیل بوده و منشا آن جنوب شرق آسیا گزارش شده است. لیکن، به علت سهولت در حمل و کشت ریزوم ها، این گیاه به مناطق مختلف گرمسیری و نیمه گرمسیری هر دو نیمکره منتقل و کشت گردید.
زنجبیل از ساقه های طریفی به طول 30 تا 100 سانتی متر بر خوردار است. ساقه های هوایی منشعب شده از ریزوم ها، برگ های متعدد و باریک و بلندی را به وجود می آورند که از دمبرگ های کوتاهی برخوردارند.
ساقه های گل دهنده به طول 15 تا 25 سانتی ‌متر، مستقیما از ناحیه فوقانی ریشه منشعب می شوند. گل های زنجبیل طریف و سبز رنگ بوده و لبه های آنها زرد کم رنگ است. این گل ها توسط یک براکتئول در بر گرفته شده و عمر بسیار کوتاهی دارند.
ساقه های زیر زمینی که به صورت افقی و در نزدیکی سطح خاک وجود دارند ریزوم ها را به وجود می آورند. با رشد اولیه جوانه انتهایی، ریزوم توسعه یافته و ریزوم مادری را تشکیل می دهد. سپس انتهای ریزوم های مادری بزرگ تر شده و انگشت های اولیه را به وجود می آورد که در نهایت ریزوم های فرعی (ثانویه) را تشکیل می دهند و این ریزوم های فرعی زنجبیل، مورد استفاده قرار می گیرند.
میوه در این گیاه به ندرت تشکیل می شود لیکن در صورت تشکیل به شکل کپسولی است که از دیواره طریف و نازکی برخوردار است. میوه زنجبیل حاوی تعدادی بذر سیاه رنگ و کوچک است.
اسانس در قسمت زیری سلول های اپیدرمی ریزوم ساخته می شود. اسانس زنجبیل ماده ای به رنگ زرد کم رنگ با بو و طعمی تند و ادویه ای است. مقدار اسانس متفاوت و بین 1 تا 4 چهار درصد است. مهم ترین ترکیب های تشکیل دهنده اسانس را هیدرو کربن های سزکویی ترپن (مانند آلفا – زنجبیرون و آرکورکومن)، الکل – سزکویی ترپن ها (مانند زنجبیرول و زنجبیرونول)، هیدروکربن های مونوترپن (مانند د-کامفن، پاراسیمن و میرسن) و برخی ترکیب های دیگر مانند استالدئید و متیل استات تشکیل می دهند.
ریزم های زنجبیل همچنین حاوی روغن، رزین، پروتئین، پنتوزان، نشاسته، ویتامین های مختلف و برخی ریز مغذی ها مانند فسفر، منیزیوم، کلسیم و آهن می باشد.

تناوب کشت

زنجبیل در طول رویش به مقادیر زیادی رطوبت، مواد و عناصر غذایی و مواد آلی نیاز دارد. لذا باید آن را با گیاهانی به تناوب کشت کرد که خاک را تهی از مواد و عناصر غذایی نکنند. در اکثر کشور هایی که زنجبیل تولید می کنند ان را با فلفل تند، سبزیجات، بادام زمینی، ذرت کلم، خیار و دانه هایی روغنی (سویا و آفتاب گردان) به تناوب کشت می کنند. در بعضی کشورها نیز زنجبیل با گیاهانی مانند نارگیل، قهوه، تنباکو به صورت توام کشت می شود. به طور کلی سه تا چهار سال پس از برداشت زنجبیل می توان آن را دوباره در همان زمین کشت کرد.

آویشن

آویشن یک گیاه معطر باستانی است که در آشپزی استفاده های زیادی از آن می شود و مورد علاقه بسیاری از آشپزان می باشد. آویشن همچنین به عنوان یکی از گیاهان دارویی نیز شناخته می شود. آویشن یک گیاه خزنده و مقاوم است، این گیاه سطح زمین را پوشش می دهد و گاهی اوقات در امتداد یک دیوار هم رشد می کند و به راحتی قابل کاشت در ظروف و گلدان ها نیز می باشد. گل های کوچک آویشن به رنگ صورتی یا بنفش کمرنگ هستند و با عطر خود باعث جذب زنبورهای عسل می شوند. بیش ۳۰۰ گونه از این گیاه چند ساله مقاوم وجود دارد. آویشن تقریبا می تواند در هر آب و هوایی رشد کند

شرایط کاشت گیاه آویشن

1-حداقل دما در زمستان 0 درجه و حداکثر55درجه در تابستان
2-آب و هوای معتدل و گرمسیری
3-چهل تا شصت هزار نشا برای هر یک هکتار
4-استفاده از نوار تیپ(قطره ای)برای کاشت این گیاه
5-استفاده نکردن از سموم برای از بین بردن علف های هرز
6-فاصله هر نهال برای کاشت 10 تا 20سانت و فاصله بین مرزها 70 سانت
7-زمان آبیاری بهتر است هر روز باشد.درماه اول کاشت(حداقل 1 روز حداکثر2 روز)
*میتوان بعد ازبرداشت اول از آویشن،هر 5 یا 7 روز آبیاری شود.
8-بهترین زمان کاشت:15 اسفند تا 30 فروردین
9-استفاده از پلاسیک های مخصوص جهت جلوگیری از رشد علف های هرز بین مرزها

توجیه اقتصادی کاشت گیاه آویشن

در هر یک هکتار ۸۰۰کیلو برداشت (و از سال دوم ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ کیلوگرم برگ خشک آویشن برداشت می شود)
قیمت هر کیلو برگ خشک آویشن ۱۵ هزار تا ۳۰ هزار تومان می باشد
یکبار کشت برابراست با پنج سال برداشت
در زمستان به دلیل کمیاب بودن نوسان قیمت دارد
هر سال سه بار گیاه برداشت می شود (از سال دوم ودر مناطق گرمسیری)
این گیاه چندین ساله می باشد.
قیمت برگ خشک آویشن در بدترین حالت ۱۵۰۰۰تومان می باشد که در هر هکتار ۱۵میلیون در سال می شود.

فلفل قرمز

از آنجا که فلفل قرمز تند (چیلی) گیاهان مکزیکی بسیار پربار هستند، برای رشد در باغ مناسب هستند. بجز مزه عالی، با توجه به خواص تغییر رنگ آنها، شگفت انگیز است. آنها معمولا در ابتدا سبز می شوند و در طول زمان به رنگ های زرد، نارنجی، بنفش یا قرمز تغییر می کنند. عطر و طعم بعضی از آنها از طعم ملایم تر در زمان سبز بودن تا تند شدن در زمان قرمز شدن تغییر کند.
آنها گرما را ترجیح می دهند و در طول فصل گرم رشد آن ها بهتر می شود. شما می توانید چند هفته پس از آخرین یخ زدگی، کاشت نهال ها راشروع کنید، اما شما باید آنها را در طول شبهای سرد در محیط داخلی نگهداری کنید. به این ترتیب، در طول یک سال یک تجربه لذت بخش خواهید داشت.

برداشت فلفل چیلی

به طور کلی، می توانید فلفل سبز را برداشت کنید، اما واقعیت این است که زمانی آن ها برداشت کنید که آنها کاملا رسیده باشند و رنگ آن ها از سبز به زرد، قرمز یا بنفش تغییر کرده باشد. در این زمان رشد آن ها متوقف می شود و برای برداشت آماده می شوند. این زمان حدود 8 تا 10 هفته پس از انتقال صورت می گیرد.
شما می توانید با بالا کشیدن فلفل آن ها را بکنید. با این حال، شما همیشه می توانید از قیچی برش برای برش میوه های داغ از گیاهان استفاده کنید. هنگامی که اولین فراست می آید، شما باید تمام فلفل باقیمانده را برداشت کنید.
شما می توانید آنها را تازه پس از شستشو و خشک کردن بخورید ، یا آنها را خشک کنند، و یا بصورت ترشی یا یخ زده ذخیره کنید. از آنجایی که میوه های سبز می توانند تلخ تر باشند، می توانید آنها را به عنوان یک ماده برای کمپوست استفاده کنید.

سیر و پودر سیر

سیر گیاهی است که تقریباً در تمام دنیا به جز قطب و جنگلهای استوایی می روید. ولی وطن گیاه، آسیای مرکزی و شاید شرق منطقۀ مدیترانه باشد. بیش از 2000 سال است که این سبزی پیازی کشت می شود و از آن استفاده غذایی می گردد. سیر از خانواده لاله Liliaceae می باشد و نام علمی آن Allium sativum L است. سیر یک گیاه چند ساله (دایمی) است با ساقه ای لوله ای و محکم و سطح آن نرم است و ارتفاع ساقه به 45- 30 سانتیمتر می رسد و مستقیم از زمین بیرون می آید، پیاز سیر از تعدادی پیاز کوچک و پهن تشکیل شده و اصطلاحاً به آن سیرچه می گویند. در شرایط مساعد از هر حبه سیر (سیرچه)، پیازی به وجود می آید که شامل هشت تا بیست سیرچه می باشد، از همین رو آن را گیاهانی افزون شونده و تکثیر پذیر می دانند. سیرچه ها برخلاف سیرچه های موسیر با پوسته نازکی احاطه گردیده که پس از مدتی از بین می رود. بوته سیر در مناطق سرد سیر یا معتدل تولید بذر نمی کند ولی گاهی اوقات ممکن است به جای گل، پیازهای کوچکی روی ساقه ظاهر شوند که بتوان با آن گیاه رانیز زیاد کرد.
درگذشته ايران يكي از صادر كنندگان سير به كشورهاي اروپايي بوده كه متاسفانه به علت بي توجهي به اين محصول امروز ساير كشورهاي جهان مانند چين ، كره ، اسپانيا ، مصر، تايلند ، آرژانتين و آمريكا با عملكرد و توليد بالاي اين محصول و ارایه به موقع به بازار جزء صادر كنندگان اصلي اين گياه در آمده اند.

برداشت سیر

سیر معمولا در اوایل تابستان به بلوغ می رسد. ساقه سختی به شکل میله به سمت بالا رشد خواهد کرد و بلوغ به این شکل خواهد بود. تا وقتی که این ساقه سخت نشده و سبز است آن را قطع کنید و در آشپزی و درست کردن ترشی از آن استفاده کنید. اگر شما این ساقه های جوان را قطع نکنید اندازه سیر شما 30 درصد کاهش پیدا خواهد کرد. در زمان رشد، هر زمانی که نیاز داشتید، برگ‌های سیر را برای استفاده از گیاه جدا کنید، ولی بیشتر از 4/1 ارتفاع گیاه از بالای آن جدا نکنید، زیرا در غیر این صورت باعث کاهش رشد غلاف خواهید شد.
زمانی که برگ های پایینی شروع به زرد شدن می کنند قبل از این که رنگ برگ ها قهوه ای شود نشانه بلوغ سیر است. موقع برداشت سیر از اواخر بهار تا اوسط تابستان بنابه تاریخ کاشت تفاوت می کند. افتادن ساقه‌ها نشانه این است که غلاف‌های سیر تقریباً به رشد کامل خود رسیده‌اند.
برداشت را خیلی طولانی نکنید. سیرها را با چنگال بیل زن از خاک بیرون آورید، مراقب باشید به سیرها آسیبی وارد نشود و کبود نشوند.
اگر هدف از برداشت تازه خوری باشد نیاز به قطع برگهای سیر نیست ولی اگر هدف خشک کردن و نگهداری در انبار باشد بعد از خارج کردن سیر برگها را از ۳-۱ سانتیمتر بالای غده قطع می کنیم، و غده ها را به مدت ۱ الی ۲ هفته در مقابل آفتاب در مزرعه قرار می دهیم تا رطوبت به حداقل برسد، این کار قدرت انبارداری سیر را افزایش می دهد. پس از آن سیرهای سالم را در درجه حرارت صفر درجه سانتیگراد با رطوبت نسبی بسیار پایین و تهویه مناسب می توان برای مدتی انبار کرد. سيرچه هاي بذري را بايد در دمای بالاتر از ۱۰ درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي ۷۰-۶۵ درصد انبار كرد و نبايد يخ زده شوند. چون سير بين ۵ تا ۱۰ درجه سانتيگراد به سهولت سبز مي شود (شكستن خواب)، از نگهداري در اين دامنه درجه حرارت بايد اجتناب كرد.

کاربرد ادویه جات در صنایع غذایی

استفاده‌های مدرن از ادویه‌ها، دانه‌های ادویه و گیاهان دارویی بسیار زیاد است و همواره در حال پیشرفت است. دستور العمل های آشپزی کمی وجود دارد که این مواد را شامل نمی شود. استفاده صحیح از آن ها عطر و طعمی لذیذ و متمایزی را در مجموعه ای از غذاها ایجاد می کند. کاربرد ادویه جات در صنایع فرآوری مواد غذایی در تهیه محصولات متعددی می باشد. از جمله در تولید گوشت های فرآوری شده، سوسیس، سس، سرکه، خردل، خیار شور، کنسرو، سس سالاد، بیسکویت، کلوچه، کیک، شیرینی و نوشیدنی. کاربرد ادویه جات یا اسانس آن ها در تولید مواد غذایی فرآوری شده، بستگی به دمای فرآوری دارد.
اسانس ها و اولئورزین ها اساس طعم دهنده ها و چاشنی های مورد استفاده در تولید مواد غذایی هستند. در بسیاری از موارد، اسانس های استخراج شده از ادویه، به ادویه‌های کامل یا آسیاب شده ترجیح داده می‌شوند. این امر عمدتاً به این دلیل است که اسانس ها راحت‌تر در غذا مخلوط می‌شوند. اسانس رایج در پخت و پز خانگی وانیل است که در آب و هوای گرمسیری کشت می شود.

کاربرد ادویه جات در صنایع مختلف

ادویه ها حاوی اسانس هایی هستند که در تولید عطر، لوازم آرایشی، لوسیون، محصولات مو، خمیردندان و صابون استفاده می شود. کاربرد ادویه جات در پزشکی هم چنان ادامه دارد. به ویژه در چین و هند خواص درمانی آن ها بسیار مورد احترام است. در کشورهای غربی، استفاده دارویی از آن ها محدودتر است، اما از اواخر قرن بیستم، خواص دارویی گیاهان و ادویه ها در حال بررسی مجدد است.

جدول برترین کشورهای تولید کننده ادویه در جهان

وضعیت مصرف، تولید و تجارت ادویه در ایران

شاید بتوان گفت ایرانی ها نسبت به مردم بسیاری از کشور های دیگر، علاقه بیشتری به ادویه دارند. آمار ها حاکی از آن هستند که سالیانه حدود ۲۲۰ هزار تن ادویه در ایران مصرف می شود. اما درصد بالایی از این مقدار وارداتی است و تنها مقدار کمی داخل کشور تولید می شود. انواع ادویه از آن دست کالا هایی هستند که تکیه زیادی بر واردات دارند. در ایران فقط پنج نوع ادویه و به مقدار سالیانه حدود 50 هزار تن تولید می شود. از طرفی مصرف سالانه ادویه در کشور ما حدود 220 هزار تن است. بنابراین بیش از 170 هزار تن از ادویه مصرفی ما از کشور های دیگر وارد می شود. هندوستان ، اندونزی ، مالزی و سنگاپور ، از کشور های پیشرو در تولید ادویه محسوب می شوند.
واردات ادویه به دو صورت فله ای و بسته بندی شده انجام می شود. نوع فله ای همان شیوه سنتی خرید و فروش ادویه است که در بسته های بزرگ وارد شده و داخل کشور بسته بندی و عرضه می شوند. نوع دوم واردات که با رشد صنعت بسته بندی در دنیا بیشتر مورد توجه قرار دارد، واردات ادویه بسته بندی شده است. واردات ادویه به صورت بسته بندی در واقع روش فروش مدرن تر ادویه است.

صادرات و واردات ادویه جات

ادویه های مختلفی اعم از دارچین، زنجبیل، زردچوبه، فلفل و … به ایران وارد می شود. کشور های هندوستان، مالزی، سنگاپور و اندونزی در تولید این محصولات پیشرو می باشند.
ادویه جات در ایران مصرف فراوانی دارند. میزان مصرف سالانه انواع ادویه جات در ایران ۲۲۰ هزار تن می باشد که ۱۷۰ هزار تن آن از طریق واردات تأمین می شود! در حالی که کشور ما می تواند درآمد خوبی از تولید و صادرات این محصولات بدست آورد.
در سال های اخیر تولید و صادرات این محصولات در کشور ما نیز افزایش یافته است. ادویه جات، بازار بسیار بزرگی دارند و صنایع تولیدی مواد غذایی و کارخانجات نیز از مصرف‌کنندگان این محصولات هستند.
سخنگوی گمرک اعلام کرد که در 5 ماه اول سال، ۹۴ میلیون و ۵۶۷ هزار دلار درآمد از صادرات ادویه جات داشتیم. ایران به ۴۳ کشور دنیا انواع مختلف ادویه را صادر کرده است که این کشور ها شامل روسیه، عراق، امارات، کویت، قطر، هنگ کنگ، آلمان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، استرالیا، افغانستان، پاکستان، ژاپن ترکیه ایتالیا، اندونزی و … می باشند.
بیشترین میزان صادرات ادویه جات ایران به کشور های پاکستان، هنگ کنگ و امارات بوده است. با این حال میزان صادرات ادویه جات ایران نسبت به سایر کشور های تولید کننده این محصولات بسیار کم است!
گاه شرایط آب و هوایی و بارندگی کم و صادرات بیش از حد باعث افرایش قیمت ادویه جات در کشور می شود.

صادرات ادویه به روسیه

روسیه کشور پهناوری است و جمعیت زیادی دارد و این یعنی بازار بسیار بزرگی نیز دارد. کشور روسیه یکی از بزرگترین وارد کننده های مواد غذایی از جمله گیاهان دارویی و ادویه جات می باشد. روسیه ارتباط خوبی با ایران دارد و خیلی از مواد غذایی را از ایران وارد می کند. این یعنی بوجود آمده فرصتی مناسب برای تجار ایرانی.

صادرات ادویه جات به کشور های عربی

کشور های عربی، علاقه شدیدی به ادویه جات و غذاهای پر ادویه و تند دارند. مصرف ادویه جات در کشور های عربی بسیار زیاد است. در نتیجه فرصتی برای صادرات و ارزآوری فراهم شده، امیدواریم تجار ایرانی از این فرصت به بهترین شکل ممکن استفاده نمایند. بیشترین صادر کننده ادویه جات به کشور های عربی از جمله عراق، کشور هند است، اما ایران به دلیل هم مرز بودن با عراق و ارتباط بسیار خوب با تجار آن ها و آشنایی با فرهنگ و رسوم این کشور ها می تواند در این زمینه بهتر عمل کند.
در سال های گذشته عراق ارتباط بسیار خوبی با ایران داشته است و مشتری خوبی برای محصولات ایرانی بوده است. بسیاری از ادویه های تولید داخل را می توان به عراق و دیگر کشور های عربی صادر کرد.

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: