طرح تولید خوراک ماهی به روش اکسترودر

خوراک آبزیان از مخلوط کردن مواد مورد نیاز ضروری جهت تغذیه آبزیان شامل مواد تامین کننده پروتئین (حیوانی و گیاهی)، مواد انرژی‌زا، املاح، ویتامین‌ها و غیره به نسبت‌های مختلف بسته به نوع و سن آبزیان تهیه می‌شود.
این محصول می‌تواند به صورت پلت (pellet)‌، خرد شده (Crumble)‌، پولکی (Flake)‌، گرانول (Granule) و یا رشته‌ای(Extrude) تولید شود.
غذای آبزیان پرورشی باید دارای رنگ یک دست و مناسب جهت جلب توجه آبزی باشد. همچنین خوراک باید یکنواخت و بدون شکستگی و دارای بافت و قوام مناسبی بوده (سختی، زبری، نرمی، خشکی، صافی و تردی) و ابعاد آن با توجه به مقطع سنی و اندازه دهان آبزیان باشد. بوی تازگی همراه با بوی مناسب جهت جذب آبزی از جمله ویژگی‌های مهم خوراک آبزیان می‌باشد.خصوصیت اصلی خوراک­های آبزیان ارزان بودن قیمت مواد اولیه و فراوانی و دردسترس بودن این مواد در داخل کشور (داخلی و یا وارداتی) می­باشد. این نوع خوراک­ها حاوی کربوهیدرات­ها (مواد قندی انرژی زا)، پروتئین­ها، چربی­ها، مواد معدنی و ویتامین­ها می­باشند که همگی این مواد نقش بسیار مهمی در تغذیه، تامین انرژی و شکل‌گیری عضلات آبزیان دارند.

ویژگی های خوراک ماهی

پایداری درآب‌‌(water stability): ‌عبارت است از مدت زمانی که غذای آبزیان پرورشی شکل و کیفیت خود را در محیط آب حفظ می‌کند.
رنگ:‌غذای آبزیان پرورشی باید دارای رنگ یک دست و مناسب جهت جلب توجه آبزی باشد‌.
شکل ظاهری و بافت‌(Texture): غذای آبزیان پرورشی باید دارای اندازه یکنواخت و بدون شکستگی باشد و دارای بافت و قوام مناسبی باشد.
بو: غذای آبزیان پرورشی باید بوی تازگی همراه با بوی مناسب جهت جذب آبزی را داشته باشد.
اندازه: عبارتست از ابعاد مناسب غذا با توجه به مقطع سنی و اندازه دهان آبزیان پرورشی
خوش خوراکی‌(Palatability):‌کیفیت غذای آبزیان پرورشی باید به گونه‌ای باشد که آبزی تمایل به مصرف آن را داشته باشد.
وزن مخصوص (Density): عبارتست از وزن مخصوص و مناسب غذا از نظر کیفیت شناوری در آب با توجه به عادات و رفتار تغذیه‌ای آبزیان پرورشی
جذابیت ‌(Attractability):‌ غذای آبزیان پرورشی باید به گونه‌ای باشد که حواس بویایی، چشایی و بینایی آبزیان را تحریک و آبزی را به طرف خود جذب نماید.

 بررسی بازار خوراک آبزیان

تولید ماهیان پرورشی به خصوص قزل آلا در ایران با توجه به ذائقه پسند بودن این ماهی و استقبال مصرف کنندگان از آن، جایگاه ویژه‌ای در رژیم غذایی مردم، پیدا نموده است. با توجه به پتانسیل موجود در زمینه آبزی پروری و افق دراز مدت توسعه شیلاتی کشور تولید خوراک مخصوص آبزیان به لحاظ کمی و کیفی مطابق با برنامه‌های توسعه کشور و افزایش بازده اقتصادی پرورش آبزیان بسیار حائز اهمیت می‌باشد. برای دستیابی به این اهداف لازم است با آگاهی از رفتارهای تغذیه‌ای و نیازهای غذایی آبزیان و با بکارگیری تکنولوژی‌های نوین، واحد‌های جدید خوراک آبزیان تاسیس گردند. علاوه براین به دلایلی مانند حساسیت خیلی زیاد تغذیه آبزیان در رابطه با مسائل بهداشتی و فاجعه آمیز بودن زیان‌های ناشی از عدم رعایت اصول بهداشتی در تولید و مصرف خوراک آبزیان و مسائل زیست محیطی ناشی از استفاده خوراک غیراستاندارد، نیاز کشور به تولید اصولی و بهداشتی خوراک آبزیان بسیار بالا بوده و پیش‌بینی می‌شود که طرح مورد بررسی از بازار مناسبی در داخل کشور برخوردار گردد.

طرح تولید خوراک آبزیان

در سیستمهای پرورشی، آبزیان جهت رشد و نمو علاوه بر غذاهای طبیعی موجود در استخر، به غذای کاملی که بتواند احتیاجات غذایی موجود را فراهم کند، نیازمند است. چنین غذایی ابتدا از نظر مواد اصلی تشکیل دهنده (شامل پروتئین، چربی، و…) به صورت فرمول تهیه و در عمل به صورت غذای مصنوعی در اختیار آبزیان قرار می‌گیرد که شامل انواع غذاهایی است که در مقاطع مختلف رشد وزندگی، مورد استفاده آن‌ها می‌باشد. غذای آبزیان پرورشی می‌تواند به صورت متراکم، خرد شده، پولکی، دانه ای، و رشته ای با در نظر گرفتن مواد مغذی مانند آب، پروتئین،) اسیدهای آمینه ضروری (ویتامین‌ها، مواد معدنی، چربی‌ها) اسیدهای چرب ضروری (و کربوهیدراتها) تعریف گردد.

کد تعرفه گمرکی طرح توجیهی تولید خوراک آبزیان

غذا برای میگو 23311313
غذا برای سایر آبزیان پرورشی 23311323

معرفی کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید خوراک آبزیان

بسته بندی خوراک دام، طیور وآبزیان 15331173
خوراک آماده آبزیان 15331123

کالاهای جایگزین و مکمل خوراک آبزیان

در بررسی کالاهای جایگزین برای خوراک آبزیان می‌توان بیان کرد که امروزه در بیشتر واحدهای تولید و پرورش آبزیان از خوراک‌های تقریباً یکسانی البته با توجه به برتری فرآیندها استفاده می‌شود و شاید در فصول مختلف سال مکمل‌های موجود در آن و درصد آن متغیر باشد ولی به طور کلی فعلاً محصولی وجود ندارد که بتوان به عنوان جایگزین برای این محصول نام برد.

موارد کاربرد خوراک آبزیان

همانطور که مشخص است کاربرد این محصول جهت تولید و پرورش آبزیان در تمام مراکز مرتبط به آن می‌باشد.

معرفی بازار هدف خوراک آبزیان

این محصول برای مناطقی که دارای مراکز پرورش آبزیان به خصوص ماهیان سردآبی هستند استفاده می‌شود. از آنجا که استان کردستان دارای بزرگترین مرکز پرورش ماهیان سردآبی می‌باشد و به دلیل وجود مراکز پرورش این ماهیها در استان‌های منطقه غرب یعنی خط زاگرس مانند کرمانشاه و ایلام و….، بازار هدف را می‌توان خط زاگرس دانست و علاوه بر آن برای صادرات به کشور عراق نیز به بازار این کشور نیز می‌توان اشاره کرد.

ضرورت اجرای پروژه

در سال هاي اخير گوشت ماهي به عنوان يك نوع گوشت سفيد بسيار مورد توجه قرار گرفته است ارزش غذائي بالاي آن به خاطر هضم آسان، درصد پروتئين بيشتر نسبت به برخي گوشت ها، پائين تر بودن ميزان چربي، كلسترول و اوره منجر به افزايش چشم گيري در توليد و مصرف ماهيان سرد آبي و گرم آبي و میگو شده است در همين راستا تامين غذاي آبزيان پرورشي به عنوان يك اصل اجتناب ناپذير مي نمايد و افزايش كارائي توليد و بهبود آن نيازمند فرمولاسيون علمي و بهبود روشهاي توليد خوراك مي باشد همچنين با توجه به روند رشد جمعیت در جهان بویژه در کشورهای در حال توسعه، آبزیان همواره به عنوان یکی از منابع مهم تامین پروتئین حیوانی در تغذیه انسان جایگاه مهمی دارند. این شرکت قصد دارد با استفاده از مواد اوليه مرغوب تحت آزمايشات خاص كنترل كيفي در بستر تكنولوژي روز دنيا خوراك آبزيان را توليد نموده و در اختيار صنعت پرورش ماهي و میگو قرار داد.

دانش فني پروژه

ويژگي غذاي تغذيه اي مناسب براي آبزيان به دليل آهسته خواري و آب محيط زندگي آنها، مانع از كاربرد غذا با شكل فيزيكي آردي است. به همين دليل غذاي مصرفي آبزيان پرورشي مي بايست به اشكال اکسترودپلت يا كرامبل باشد. امروزه تمام جيره هاي غذايي آبزيان به روش پلت یا اکسترود تهيه مي شود كه اشكال مختلفي دارد. اساس كار افزودن بخار آب به مقدار 16 درصد خوراك در درجه حرارت بالاي 90 درجه سانتيگراد بوده و خوراك نهايي به شكل پلت يا گرانول ميباشد. خوراك هاي توليد شده در اين روش دانسيته بالايي دارند و به سرعت در آب فرو ميروند.كاربرد اين روش بيشتر در توليد خوراك ميگو و ماهيان گرم آبي از جمله كپور است. از نكات اساسي در اين روش تهيه و بكار بردن مقادير مناسب افزودني ها يا پيوند دهنده هاي اجزاء مصرف خوراك به يكديگر است تا پلت یا گرانول در داخل آب دوام كافي داشته و استحكام فيزيكي خود را از دست ندهد و همچنين با حفظ اين خصوصيت بافت آن براي خوردن ماهيان، نرم باشد. عموما اين پيوند دهنده ها به مدت 6 تا 8 ساعت بافت فيزيكي خوراك را در آب حفظ ميكنند. هر چه درصد كربوهيدراتهاي (غير از فيبر خام) مصرفي در جيره بالاتر باشد و عمل آوري و پخت و ژلاتينه كردن آن با دقت بيشتري صورت گيرد، ميتوان مقدار افزودنی (بويژه افزودني هاي شيميايي) را كاهش داد. عوامل ديگري همچون چربي و رطوبت نيز در كيفيت پلت ها موثرند. در هر صورت وجود سيستم اکسترودر یا پلت جهت ثبات و بقاي خوراك و همچنين جهت پيشگيري از فساد و آلودگي آب استخرها در پروسه توليد حائز اهميت است. بطور كلي كيفيت خوراك اکسترود یاپلت شده به سختي و سايش پلت بستگي دارد.

لیست تجهیزات مورد نیاز جهت تولید خوراک آبزیان پلی پروپیلن به شرح زیر است:

قسمت ورود مواد اولیه بصورت گونی با ذرات گرد و غبار 1.5 کیلو وات
مخازن فرمول غذایی
مارپیچ انتقال تایپ 16
نشان دهنده سطح مواد در مخازن بالا بصورت گردان
بالابر تایپ 140 در 1400 ا ارتفاع 20 متر
مارپیچ‌های توزین زیرین مخازن فرمول غذایی
الک دانه بندی، تایپ 63 در 125
کاندیشنر اختلاط مواد با مایعات و موتور را انداز و سیستم اضافه نمودن بخار
آهنربای استوانه‌ای
سیستم توزین آب به دستگاه اکسترودر با کنترل اتوماتیک
تقسیم کن روتوری مواد اولیه به مخازن فرمول غذایی
کاندیشنر استوانه‌ای 2 طبقه
مخازن فرمول غذایی
مارپیچ توزین دوبلکس
اندازه گیر سطح مواد در حالت پر
تقسیم کن بار به دستگاه خشک کن کولر با
موتور لنگ گردان
اندازه گیر سطح مواد در حالت خالی
خشک کردن دوطبقه
مارپیچ توزین 150
جعبه خروجی از بلت به جعبه ورودی خشک کن
باسکول توزین ومیکسر و متعلقات و سازه‌های قرار گیری و کامپیوتر
مبدل حرارتی خشک کن با ولوهای کنترلی
مارپیچ توزین و قیف میانی
فن رادیال
مارپیچ تخلیه مواد توزین شده از باسکول تایپ 250
ابزار دقیق فلاپ فن رادیال
مخازن پیش آسیاب
سایکلون
نشان دهنده سطح مواد در مخازن بالا
روتوری ولو
مارپیچ دو قلو
کرامبلر
مخزن اولیه بالای آسیاب چکشی
بالابر
سیستم کنترل آسیاب چکشی الک دانه بندی وعبور مش به بالای کاندیشنر
مخزن اولیه بعد از آسیاب
جعبه خروجی مواد
فیلتر گردوغبار گیر
سیستم آسیاب چکشی
سیستم کنترل اکسترودر و ماشین آلات عمل آوری
فن رادیال
کشویی پنوماتیک
شلواری پنوماتیک
مارپیچ‌های توزین و اختلاط زیرین مخازن فرمول غذایی
میکسر اختلاط
سیستم توزین آب
سیستم روغن پاش اکسترودر
مخزن ثانویه بعد از میکسر
سیستم کنترل دور متغیر راه اندازی اکسترودر
اندازگیر سطح مواد اولیه در مخزن میکسر
بلت برگردان اکسترودر
مارپیچ انتقال
سیستم کنترل PIC اکسترودر و ماشین آلات عمل آوری
بالابر
مخازن
ماشین آلات اضافه
نموندن چربی
تانک ذخیره ملاس
FK-PK نشان دهنده سطح مواد اولیه مخازن تایپ
نشان دهنده سطح مواد در مخزن
کشویی تقسیم بار
فیلتر دوگانه تانک ذخیره ملاس
مخزن میانی
سیستم توزین، پمپ چربی و لیستین
سیستم گونی زنی دقیق با کلیه متعلقات
سیستم توزین مایعات
مخازن گونی زنی
سیستم گرمایش لوله‌های مایعات
مخزن میانی
لوله کشی مربوط به چربی
روتواسپری
تابلوی قدرت ماشین آلات
سیستم توزین مایعات
تابلو کنترل و میمیک عملکرد قفل ماشین آلات مواد مصالح مونتاژوالکترونیک سینی، کابل سیم، اتصالات لوله و سویچ‌های امر جنسی قطع برق در زمان تعمیرات کمپرسورهای هوا ژنراتو

فرآیند تولید خوراک آبزیان بروش اکستروژن

قیمت خط تولید خوراک آبزیان

قیمت کل تجهیزات مورد نیاز خط تولید بر پایه استعلام قیمت از شرکتهای تولیدکننده، برابر با 250،000 یورو بر آورد شده است که به ازای هر یورو 140000 ریال، 3.5 میلیارد تومان محاسبه شده است. همچنین به همین صورت هزینه تجهیز آزمایشگاه 120 میلیون تومان  و برای تجهیزات کارگاهی و ملزومات اداری نیز 40 میلیون تومان محاسبه شده است.

میزان سرمایه مورد نیاز واحد تولید خوراک آبزیان

بودجه: بین 4 تا 8 میلیارد تومان
ظرفیت تولید سالیانه: 12000 تن
مساحت زمین مورد نیاز: 7500 مترمربع
مساحت سالن تولید: 2200 مترمربع
میزان نیروی انسانی مورد نیاز طرح به تفکیک:
تعداد نیروی کار ماهر مستقیم مورد نیاز: 5 نفر
تعداد نیروی کار غیر ماهرمستقیم مورد نیاز: 12 نفر
تعداد نیروی متخصص مستقیم مورد نیاز: 2 نفر
تعداد سال ساخت: 1 سال
سرمایه ثابت: 54.366 میلیون ریال
سرمایه در گردش: 22.500 میلیون ریال
سرمایه کل: 76.866 میلیون ریال
نرخ بازده داخلی: 37.7 درصد

 نتیجه گیری

روند رو به رشد جمعیت، کاهش ذخایر دریایی و صید آبزیان، افزایش تقاضای جهانی برای مصرف آبزیان، توسعه آبزی‌پروری را به عنوان یک ضرورت مطرح ساخته است. در این رابطه پرورش آبزیان با ارزش افزوده بالا یک رویکرد استراتژیک در جهت حفظ ذخایر دریایی و تامین پروتئین ارزشمند دریایی محسوب می‌شود. خورراک به عنوان ماده اولیه پرورش آبزیان، دارای ارزش افزوده بالایی می‌باشد. واردات این کالا ارزش افزوده بالایی که باید در چرخه صنعت کشور باشد را به خارج از کشور هدایت می‌کند و همچنین خروج بی رویه ارز را نیز به همراه دارد. لذا با توجه به توضیحات ارائه شده و بازده سرمایه و نرخ بازگشت مناسب سرمایه، این طرح را به عنوان یک فرصت سرمایه‌گذاری مناسب می‌توان معرفی نمود.