طرح تولید رزین،چسب،رنگ

ساخت و مصرف چسب از گذشته رایج بوده است. در قدیم از موادی چون قیر و صمغ درختان به عنوان چسب استفاده می کردند. در قرون گذشته چسب ها منشا گیاهی و حیوانی داشته اند.
به تدریج با پیدایش چسب های سنتتیک ساخته شده در صنعت پلیمر، چسب های با منشا گیاهی و حیوانی از رده خارج شدند.
صنعت چسب به صورت گسترده ای در حال رشد است و تعداد معدودی وسایل مدرن ساخت بشر وجود دارد که از چسب در آنها استفاده نشده باشد. چسب ها همگی حاوی پلیمر هستند یا پلیمرها در حین سخت شدن چسب ها به وسیله واکنش شیمیایی پلیمر شدن افزایشی یا پلیمر شدن تراکمی حاصل می شوند.
پلیمرها به چسب ها قدرت چسبندگی می دهند. این صنعت در ایران نیز صاحب قدمت است و کارخانه های قدیمی بسیاری در تولید چسب وجود داشتند که به مرور زمان از تعداد آنها کاسته شد. شرکت های ایرانی به مرور به تامین مواد اولیه چسب روی آوردند.
در این باره باید گفت که بیش از 70درصد مواد اولیه مورد نیاز در صنایع پلیمری از کشورهای خارجی به کشور وارد می شوند و طرف ایرانی بیشتر فروشنده و تامین کننده است. اقلام محدودی از مواد موجود در این حوزه نیز در داخل تولید می شود که بسیاری از فعالان این حوزه نبود انگیزه، سودآوری نامشخص و مشکلات تامین دانش فنی را عاملی برای واسطه گری شرکت های ایرانی می دانند.
صنعت رنگ سازی در ایران سابقه دیرین دارد؛ از ساخت رنگ و چسب توسط استادکاران پای کار با استفاده از مواد گیاهی و معدنی با روش های سنتی برای رنگ آمیزی کاخ ها و ابنیه حکومتی تا تاسیس نخستین کارخانه در سال 1318 و تاسیس شرکت سرو با هدف تولید و عرضه رنگ روغنی کارخانه ای. از آن زمان تا مدت طولانی رنگ روغن کارخانه ای با استفاده از روغن های گیاهی و پودرهای معدنی تولید می شد تا اینکه سرانجام در سال 1341 نخستین محصول رنگ روغنی با استفاده از رزین الکید توسط شرکت پلاسکار به بازار عرضه شد.
رزین آلکید جزء اصلی تشکیل دهنده رنگ های روغنی است که دو نوع خشک شونده و خشک نشونده دارد و در ترکیب آن از دی کربوکسیلیک اسیدیا انیدرید استفاده می شود. در واقع به زبان ساده می توان گفت آلکیدها از واکنش اسیدهای چرب با روغن های گیاهی ساخته می شوند.
پس از آن و در سال 1344 صنعت رنگ سازی و تولید رنگ های روغنی در ایران شکل تازه ای گرفت و واحدهای تولیدی بسیاری فعالیت خود را آغاز کردند. شرکت های تاباشیمی، دیروپ ایران، رنگین، سوپررنگ و پارس پامچال از جمله شرکت هایی هستند که در این سال پا به عرصه صنعت رنگ کشور گذاشته و محصولات جدیدی مانند لاک های روی چوب، رنگ های هوا خشک و کوره ای صنعتی و رنگ های تعمیری خودرو را به بازار عرضه کردند.
از اواخر دهه 50 تعداد واحدهای تولیدکننده رنگ افزایش یافت و امروز صنعت رنگ کشور با بیـش از 350 واحد صنعتی مجاز با مجموع ظرفیت 900هزارتن در سال تولید انواع رنگ های ساختمانی و صنعتی و همچنین صدها واحد غیر مجاز مشغول به فعالیت هستند.

وضعیت تولید رزین، چسب و رنگ

در حال حاضر ایران 46 درصد رنگ کشور ترکمنستان، 69 درصد رنگ تاجیکستان، 94 درصد چسب افغانستان، 32 درصد چسب ترکمنستان و 23 درصد چسب مورد نیاز عراق را تامین می کند.
امروز صنعت رزین کشور با دارا بودن 120 واحد صنعتی و مجموع تولید 750 هراز تن در سال قادر است انواع رزین های پلی وینیل استات و كوپلیمرهای آن، انواع رزین های آلكید و اصلاح شده آن، آمینو رزین ها، انواع پلی استر غیراشباع، رزین های اكریلیك و رزین فنولیك را تولید کند. افراد برای فعالیت در این حوزه باید شیمیست باشند و این حوزه تخصصی و با گردش بالا نیاز به افراد آشنا به حوزه شیمی دارد.

مواد اولیه مورد نیاز جهت تولید رزین، چسب و رنگ

برای تولید انواع محصولات رنگی و برخی چسب ها مواد اولیه خاصی مورد نیاز است که برخی شرکت ها در داخل آن را تولید می کنند.
بسیاری از فعالان معتقدند هزینه بالای انتقال دانش فنی، تجهیز خطوط تولید و زمان بر بودن برگشت سرمایه، عواملی است که انگیزه تولید کنندگان را کاهش داده و از این رو تمایل به ایفای نقش واسطه ای و دلالی در تامین نیاز بازار طرفداران بیشتری دارد.
با این حال برای تولید انواع رنگ رزین ماده اولیه ای است که باید در چرخه تولید وجود داشته باشد. تیتانیوم، پرکننده ها و حلال ها اجزای اصلی مواد اولیه هستند. پرکننده ها موادی هستند که به رنگ اضافه می شوند و درخصلت رنگ هیچ تاثیری ندارند، در واقع فقط توجیه اقتصادی دارد یعنی فقط برای کاهش قیمت رنگ استفاده می شود.
از موادی که توضیح دادیم پرکننده کربنات کلسیم از کارخانه پودر سنگسر سمنان و حلال های زایلن و تولوئن و متانول از پتروشیمی اصفهان، تبریز، شیراز و بقیه مواد از کشورهای چین، اسلوونی، ژاپن، ترکیه، آلمان و بلژیک وارد می شود.

دستگاه های مورد نیاز تولید رزین، چسب و رنگ

پاشنه آشیل دستگاه پاتیل رنگ است که مواد اولیه را مثلا 30درصد رزین، 40درصد تیتانیوم، 20 درصد حلال و حدود 10درصد پر کننده را در خود نگه می دارد و آنها را تحویل دستگاهی به نام میکسر می دهد تا با هم مخلوط شوند. عمل اختلاط به طور مداوم به مدت دو ساعت انجام می گیرد سپس به وسیله دستگاه پمپ تخلیه، رنگ در داخل بشکه های 220 لیتری برای راه و ترابری و در ظرف های 25 لیتری برای شهرداری بسته بندی و توسط لیفتراک به انبار منتقل و آماده بارگیری می شود.
برای آزمایش های تعیین اصالت رنگ تنها سازمانی که براساس قانون می تواند استاندارد فرآورده ها را تعیین، تدوین و اجرای آنها را با کسب موفقیت شورای عالی استاندارد اجباری اعلام کند، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران است.
برای راه اندازی یک واحد تولیدی رزین، رنگ و چسب به دستگاه های بسیاری برای تولید نیاز دارید. آنچه پیشتر به عنوان مسائل مورد نیاز برای اخذ مجوز گفته می شود مسائلی است که در راه اندازی بخش عمده ای از بخش های تولیدی یکسان است.
بنابراین برای تولید این محصولات در ابتدا به میکسچر، آسیاب، کمپرسور باد، باسکول بالای 2 تن، پرکن روغنی، پرکن پلاستیک شیرینگ، پاتیل های استیل و آهن، خط پرکن اسپری، میزها و سایر تجهیزات کارگاهی، مخزن گاز، شارژ گاز، شیر تخلیه گاز، پمپ انتقال گاز، پرکن گاز، پرچ زن گاز، پرچ زن تماس و. . . نیاز دارید.
تأمین تجهیزات به گفته یکی از تولیدکنندگان این حوزه حداقل 3 تا 5 میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد. البته چند سالی است که در این حوزه وام های کم بهره توسط برخی بانک های دولتی ارائه می شود که تا حدودی به کمک افراد علاقه مند به سرمایه گذاری در این حوزه می آیند.
ماشین آلاتی که توضیح دادیم بیشتر متمرکز بر نیاز یک واحد تولیدی برای تولید رنگ ساختمانی، صنعتی و اسپری هستند. بنابراین برای تولید محصولات دیگری در همین حوزه ممکن است ماشین آلات متفاوتی نیاز داشته باشید.

میزان سرمایه گذاری کارخانه تولید رزین، چسب و رنگ

برای راه اندازی یک واحد تولیدی محصولات رنگ و چسب، زمین کارخانه باید مساحت حداقل 2000متری داشته باشد و اطراف آن دیوارکشی شده باشد. سالن تولید و انبار باید حداقل 500 متر مربع باشد و دور تا دور محیط محصور و محوطه سازی شود. قسمت های اداری، آزمایشگاه، کارگری، سرایداری باید از سالن اصلی متفاوت باشد و در محیط جداگانه ای وجود داشته باشند.
فعالان می گویند بازار دارای رکود، نرخ ریسک بالا و… است. به طور کلی شرایط مناسبی برای سرمایه گذاری بلند مدت نیست، با ورود به این بازارها در اثر کوچک ترین اتفاقی احتمال از دست دادن سهم بازار وجود دارد.
بنابراین تولیدکنندگان برای بهره برداری بلند مدت از بازار خارجی باید بازارهای با ثبات بالا و میزان ریسک پایین را انتخاب کنند. در واقع لازم است پیش از ورود به این بازار و تولید محصولات، مصرف سالانه کشورهای دارای بازار با ثبات بالا را در نظر بگیرید و پس از تعیین هدف به آن وارد شده و در آن سرمایه گذاری کنید.
با گروهی جوان و صاحب سرمایه می توان با 1.5 تا 2 میلیارد تومان یک بخش تحقیق و توسعه را آغاز و در ادامه با وام هایی که وجود دارد کار را شروع کرد منتها این مسئله یک انگیزه و انرژی لازم دارد و گروهی جوان که حاضر باشند مسیر را طی کنند.
یک واحد تولیدی که از صفر تا صد ایجاد شود، اول به یک تیم متخصص برای انتقال دانش فنی و آموزش نیاز دارد. تقریبا یک گروه 20 نفره شیمیست و رشته های مرتبط. وقتی ایجاد شد در نهایت 70 نفر در بخش کارگری و 40 نفر نیروی مهندس احتیاج دارد. در نهایت این 120-30 نفر چرخه ای را ایجاد می کنند که می تواند در آینده کشور تاثیر داشته باشد.

وضعیت جهانی صنعت چسب

نرخ رشد سالانه بازار جهانی چسب صنعتی در فاصله سال های 2016 تا 2021 به 5.2درصد می رسد که چنین نرخ رشدی، نویددهنده بازار پررونق و پویایی برای این صنعت به شمار می رود. بازار چسب صنعتی در جهان امروز، صنایع زیادی را پوشش می دهد و با کاربردی که در بخش های مختلف صنعتی جهان دارد، روند رشد قابل توجهی را نشان می دهد.
خودروسازی، ساخت و ساز، بسته بندی، تجهیزات پزشکی، ماشین آلات صنعتی و… از جمله مهم ترین بخش هایی هستند که چسب صنعتی موارد مصرف زیادی در آنها پیدا کرده است؛ در همین راستا به دلیل جایگاه مهمی که بازار چسب در صنایع جهانی پیدا کرده است در این گزارش برآنیم تا ضمن معرفی انواع مختلف چسب صنعتی و جایگاه آنها در بازار این محصول، وضعیت این بازار را در سطح بین المللی بررسی کرده و در ادامه نیز چشم انداز جهانی این صنعت و مهم ترین بازارهای آن به لحاظ جغرافیایی را در سال های آینده بررسی کنیم.
با توجه به رشد زیادی که در صنایع مختلف جهان می بینیم، روند رو به رشدی نیز برای صنعت چسب پیش بینی می شود، چراکه صنایع مرتبط به این محصول در سال های اخیر رشد قابل توجهی یافته اند و انتظار می رود در سال های آینده نیز این روند رشد ادامه یابد.
از جمله دلایل اصلی که محققان اقتصادی برای پویایی و رشد بازار جهانی چسب قائل می شوند، عبارتند از: رشد صنعت بسته بندی، افزایش روند ساخت و ساز در جهان، رشد صنعت حمل و نقل، تنوع و کارآمدی بیشتر در محصولات پزشکی. همچنین عوامل دیگری مانند بالا رفتن کیفیت چسب و محصولات وابسته به آن نیز باعث گرایش عمده ای در سطح جهان نسبت به محصولات این صنعت شده که این عامل نیز بر رشد بازار این صنعت تاثیرگذار بوده است.
همان گونه که گفته شد چسب صنعتی در صنایع مختلفی کاربرد دارد، اما در این میان، بیشترین سهم در این بازار از آن بخش های ساخت و ساز و صنایع چوب است؛ چراکه در سال های اخیر بیشترین میزان استفاده را از صنعت چسب و محصولات آن نشان داده اند.
در صنعت ساخت و ساز، چسب صنعتی کاربرد فراوانی داشته و در قسمت های مختلفی مانند کفپوش، کاشی کاری، عایق، پوشش دیوار و سقف به کار می رود؛ همچنین این محصول برای اتصال بخش های مختلف ساخت و ساز، نوسازی و تعمیر آنها نیز در همه بخش های مسکونی، تجاری و شهری کاربرد دارد.

چشم انداز بازار جهانی چسب تا سال 2021

بالا رفتن میزان مصرف چسب در صنایع مختلف که در رأس آنها نیز صنعت ساخت و ساز قرار دارد، باعث افزایش میزان رشد این صنعت در سال های اخیر شده است، به طوری که طبق آمار ارائه شده از سوی محققان اقتصادی، ارزش این بازار در سال 2016 برابر با 41.47میلیارد دلار برآورده شده بود که این مبلغ نشان دهنده رشد این بازار و گرایش مصرف کنندگان صنایع مختلف در سطح جهان نسبت به این محصول است.
رشد بازار صنعت چسب به حدی بوده است که با شکل گرفتن یک فضای رقابتی در سطح جهان و ظهور گردانندگان متمایز و در عین حال موفق در این صنعت، محققان پیش بینی می کنند بازار جهانی صنعت چسب تا سال 2021 با نرخ رشد سالانه 5.2درصد رو به جلو حرکت کند که چنین نرخ رشدی نشان دهنده افزایش تقاضا در صنایع مختلف نسبت به این محصول است، به طوری که ارزش بازار جهانی چسب تا سال 2021 به مبلغی معادل 53.37میلیارد دلار خواهد رسید.

چسب اکریلیک: بیشترین کاربرد

محققان معتقدند مهم ترین بخش در بین انواع مختلف موجود در صنعت چسب، چسب اکریلیک است که به دلیل مقاوم بودن در برابر نور خورشید، آب و رطوبت در بسیاری از صنایع جهانی کاربرد داشته و از آنجایی که می توانند نوسانات مختلفی از درجه حرارت را تحمل کنند، طرفداران زیادی در بین صنایع جهانی پیدا کرده اند به طوری که طبق پیش بینی محققان، بخش چسب اکریلیک بزرگ ترین سهم را در تجارت جهانی چسب در فاصله سال های 2016 تا 2021 خواهد داشت.

آسیا پاسیفیک: بزرگ ترین بازار

با توجه به رشدی که در صنایع ساخت و ساز و بسته بندی کشورهای در حال توسعه دیده می شود، انتظار می رود بیشترین رشد صنعت چسب در فاصله سال های 2016 تا 2021 در منطقه آسیا پاسیفیک دیده شود. در این میان کشورهای نوظهوری مانند چین و هند به عنوان رهبران اصلی این صنعت در منطقه مذکور به شمار می روند که نقش مهمی نیز در سطح جهانی برای صنعت چسب ایفا می کنند.