طرح تولید سنگ های ساختمانی

ذخایر عظیم و متنوع، ایران را در جایگاه یکی از مناطق استثنایی جهان از حیث سنگ تزئینی قرار داده است. انواع تراورتن، مرمریت (ماربل)، مرمر (اونیکس)، لایمستون و گرانیت در رنگ‌ها و طرح‌های گوناگون در سراسر کشور پراکنده‌اند.

برای سال‌ها ایران رتبه دوم جهانی از حیث استخراج را داشته است، اما همواره میزان صادرات سنگ فرآوری شده و حضور در بازارهای جهانی بسیار ناچیز بوده و درخور صنعت سنگ ایران نبوده و نیست. ایران باسابقه‌ترین کشور منطقه خاورمیانه، آسیای میانه و شمال آفریقا در صادرات سنگ است، اما در سال‌های اخیر کشورهایی نظیر ترکیه، مصر و حتی تونس گوی سبقت را از کشور ما ربوده‌اند و جایگاه ثابتی در رده‌بندی جهانی به‌دست آورده‌اند. در خاور دور کشورهایی چون کره‌جنوبی و تایوان (بدون حتی یک معدن سنگ) و اندونزی و مالزی با کمترین تنوع معدنی سهم بازار بزرگ‌تری نسبت به ایران در تجارت جهانی حدود 12 میلیارد دلاری سالانه سنگ دارند.
سنگ به‌عنوان یکی از نخستین مصالح ساختمانی از هزاران سال پیش مورد استفاده قرار می‌گرفته، این جسم سخت با ویژگی‌های منحصربه‌فردی چون تحمل فشار، مقاومت در برابر کشش، نفوذپذیری و پایداری در انواع مختلف آن از گذشته تا به امروز استفاده می‌شود. در دهه‌های اخیر به دلیل به وجود آمدن مصالح سبک‌تر و با سهولت استفاده آسان‌تر مانند آجر، استفاده از سنگ در زیربنای ساختمان تقریبا به صفر رسیده اما جایگاه سنگ در انواع سازه‌های سنگین مانند تونل‌ها، پل‌ها و حتی مهم‌تر از آن در نمای ساختمان و برای کف و پله‌ها همچنان به قوت خود برجاست.سنگ‌های ساختمانی را که به‌عنوان نما و برای پله‌ها و کف ساختمان به کار گرفته می‌شوند به‌صورت قطعات بزرگ سنگی از معدن استخراج کرده و در کارگاه‌های سنگ‌بری برش می‌دهند، سپس آن را ساب و جلا می‌دهند تا در کاربردهای مختلف قابل استفاده باشد.
امروزه استفاده از انواع این سنگ‌ها مخصوصا برای نمای ساختمان بسیار مرسوم است و با توجه به اینکه کشور ما یکی از تولیدکننده‌های انواع این سنگ‌هاست.

تولید سنگ‌های ساختمانی

سنگ‌های ساختمانی از فرآورده‌های سنگ‌های طبیعی به وجود می‌آیند و پروسه تولید این سنگ‌ها به این صورت است که قطعات بزرگ سنگی که از معدن به دست می‌آورند و به نام سنگ قله معروف است نباید زیر تیغه برش خرد شود و هرچه این قطعات بزرگ‌تر باشند کاربردی‌تر هستند.
سنگ قله را از معدن به‌وسیله دیلم، انفجار یا برش جدا می‌کنند و بسته به نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه به وسیله عملیات مکانیکی آماده می‌کنند. سپس در کارگاه با توجه به نیاز و مصرف آن همچنین با در نظر گرفتن اهمیت و مرغوبیت سنگ آن را برش داده و جلا می‌دهند.سنگ‌های ساختمانی با نام‌های سنگ لاشه‌، سنگ قواره، سنگ بادبر و سنگ پلاک معرفی می‌شوند.

وضعیت بازار سنگ

وضعیت بازار سنگ به طور کامل به بازار مسکن وابسته است و رکودی که این چند سال اخیر دامنگیر بازار مسکن شده سنگ‌کاران را از پا درآورده است. از طرفی بخش زیادی از سنگ‌هایی که در سال‌های دورتر به کشورهای اروپایی صادرات می‌شد به دلیل تحریم‌ها بخش زیادی از بازار خود را از دست داده و سنگ‌هایی هم که به کشورهایی چون عراق و افغانستان صادر می‌شد با مشکلات امنیتی که در این کشورها به وجود آمده و رکود بازار مسکن در آنجا، تمام این ذخایر روی دست معدن و کارگاه‌های سنگ‌بری مانده است.
به نظر من ورود به این بازار با شرایط کنونی مثبت نیست و حتی بخش زیادی از تولیدکنندگان در حال خروج از بازار هستند و می‌توان گفت در سال‌های اخیر از مجموع 40هزار نفری صنعتگران سنگ بیش از 10هزار کارگاه تعطیل شده‌اند یا با نصف ظرفیت خود فعالیت می‌کنند و مواردی که گفته شد تنها بخشی از مشکلات این صنعت است. وی تصریح می‌کند: نبود ماشین‌آلات و تکنولوژی‌های به‌روز، عدم ایده‌پردازی و به کار‌گیری خلاقیت، وجود دلالان و حلقه‌های مفقوده و بدتر از همه عدم فرهنگ تولید در کشور دست به دست هم داده‌اند تا بسیاری از صنایع زمین بخورند.

سنگ کالای مصرفی نیست

کارشناسان تولید سنگ معتقدند به‌رغم اینکه سنگ جزو مصالح ساختمانی است اما به دلیل عمر بالایی که دارد به‌عنوان کالای مصرفی شناخته نمی‌شود و کاربرانی که قصد تعمیرات منازل خود را دارند اغلب دستی به سنگ ساختمان نمی‌زنند و تمام تمرکز خود را روی کابینت، دیوار و در نهایت نوسازی کف خانه معطوف می‌کنند و همین مسئله موجب شده که نوسازی و تعمیرات منزل بازاری برای سنگ‌کاران نداشته باشد و کلید حل معضلات به دست بازار تولید مسکن باشد.
حدود 70‌درصد مردم برای نما و پله‌های خود از سنگ‌های ساختمانی بهره می‌گیرند و 30درصد مابقی بازاری است که به دست کاشیکاران افتاده است. در واقع کاشیکاران با الگوبرداری از طرح‌های سنگ، دست به تولید کاشی و سرامیک‌هایی با طرح سنگ می‌زنند و مردم هم به خاطر کمتر بودن قیمت این کالا‌ها آن را جایگزین سنگ در خانه می‌کنند این در حالی است که این کاشی و سرامیک‌ها عمری کمتر از پنج سال دارند و از نظر کیفی اصلا قابل رقابت با سنگ نیستند.
در سال‌های اخیر چین و ترکیه با تولید متنوع سنگ‌های ساختمانی و با به کار‌گیری علوم و طرح‌های روز دنیا توانسته‌اند جایگاه ویژه‌ای در بازار سنگ برای خود دست و پا کنند. این در حالی است که ایران با وجود منابع معدنی مناسب می‌توانست رتبه بالاتری از این دو داشته باشد، اما در کشور ما وجود مالیات‌های بالا، نرخ سود نجومی تسهیلات، بهره‌های بانکی و در کل تمام سیاست‌های غلط ضد تولیدی موجب شده تا قیمت تمام شده محصول بالا باشد و محصول نهایی قابلیت رقابت خود را در بازارهای جهانی از دست بدهد.

مزیت‌های صنعت سنگ

همان‌طور که پیش‌تر از این هم عنوان شد وجود معادن سنگ در کشور بزرگ‌ترین مزیت این صنعت است، ‌همچنین بخش عمده ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در کارگاه‌های سنگ‌بری در کشور تولید می‌شوند و به خوبی در دسترس هستند. به علاوه برخی از انواع سنگ‌های ایرانی کیفیت بی‌نظیری دارند که می‌تواند بسیار مورد توجه بازارهای صادراتی باشد.

سرمایه‌های یک واحد تولید سنگ ساختمانی

فعالان بازار سنگ در حالت استاندارد بین 3تا 4میلیارد تومان سرمایه اولیه در کارشان گذاشته‌اند که فاطمی‌مقدم در این خصوص می‌گوید: یک واحد سنگبری در کمترین حالت خود نیاز به 5هزار متر زمین برای کارگاه و یک‌هزار متر سوله برای نگهداری خواهد داشت که هزینه این متراژ زمین با توجه به شهر و منطقه متفاوت است، همچنین تاسیساتی چون آب، برق و گاز حدود 500‌میلیون تومان سرمایه برای تجهیز کارگاه هزینه می‌خواهد و نزدیک به یک‌ونیم‌میلیارد تومان هم سرمایه برای خرید ماشین‌آلات نیاز است. این مبلغ صرف راه‌اندازی خط برش سنگ، خط کالیبره کردن، ساب، کوره و… می‌شود.طرح تولید سنگ های ساختمانی

ظرفیت تولید انواع سنگ‌هایی که در بازار امروز موجود هستند با توجه به نبود بازار مصرف و رکود بازار مسکن نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر ندارد اما خلاقیت در این کار شاید بتواند راه‌حل ماجرا باشد، ورود تکنولوژی‌های نو و تامین نیاز بازارهای صادراتی می‌تواند موجب خروج این صنعت از رکود باشد. وی تصریح می‌کند: مثلا نوآوری که ما در کارمان به وجود آوردیم تولید سنگ‌های دورنما و یک ورنما است، در واقع یک سری دیوار تولید کرده‌ایم که علاوه بر اینکه نمای ساختمان هستند دیوار هم به حساب می‌آیند و موجب کاهش هزینه‌ها برای کاربر با حفظ مقاومت و کیفیت می‌شوند به علاوه بهره‌وری را بالا برده و موجب می‌شوند از سنگ و مصالح به‌صورت بهینه استفاده شود.
البته ما در خصوص این کالای خاص به بازارهای داخلی دلخوش نیستیم، چرا که اغلب فرهنگ ایرانی حاضر به ریسک استفاده از محصولات نوآور و تازه نیست و کشورهای دیگر مانند آلمان، استرالیا، کانادا و حتی عراق و کویت که ما در حال مذاکره با آنها هستیم از این‌گونه خلاقیت‌ها استقبال می‌کنند. به نظر من شاید با به کارگیری این‌گونه خلاقیت‌ها و تولید محصولات جدید بتوان در این عرصه خود را نگه داشت و سودآور بود. البته در کنار همه اینها حمایت دولت و کاهش هزینه‌های تولیدی نیاز است تا صنعتگران بتوانند فعالیت‌های ارزآور داشته باشند.

نیاز بازار امروز سنگ

سگمنت یا الماسه، یکی از تیغه‌های سنگبری‌ها است که بیش از 90درصد نیاز بازار به این الماسه‌ها از کشورهایی چون آلمان، ترکیه، ایتالیا و چین وارد می‌شود، این در حالی است که می‌توان تولید این تیغه‌های مصرفی را در کشور به راه انداخت و آن را تبدیل به یک فرصت سرمایه‌گذاری کرد. وی می‌افزاید: این تیغه‌ها از فولاد تولید می‌شوند و قابلیت برش انواع سنگ‌های نرم و سخت را دارند.

وضعیت صنعت سنگ ایـران

صنعــت سنگ ایـران یکی از بــزرگترین فرصــت های کارآفرینی، اشتغالزایی و اقتصادی است که متاسفانه علی رغم تلاشهای انجام شده توسط بخش خصوصی و دولتی، همچنان بصورت ناشناخته باقی مانده است. این صنعت با دارا بودن هزاران واحد صنعتی در کشور، اعم از معادن و کارخانجات سنگبری، بطور مستقیم و یا بکارگیری محصولات این صنعت در سازه های مختلف، بطور غیر مستقیم، میتواند نقش تعیین کننده ای در معادلات اقتصادی کشور ایفا نماید.
ایران دارای ذخایر بسیار غنی از سنگ‌های تزئینی قیمتی و نیمه‌قیمتی است، اما تاکنون هیچ شخص و یا نهادی برای معرفی و فروش این سنگ‌های زیبا اقدامی شاخص را انجام نداده و در واقع هیچ کس سنگِ سنگ‌های زیبای ایرانی را به سینه نزده است.
در حالی که سنگ‌های تزئینی می‌توانند در شهرسازی، معماری و مبلمان شهری نقش به‌سزایی داشته باشد، اما فرهنگ استفاده از این محصول هنوز ایجاد نشده است.
اقتصاد وابسته به نفت و تامین نیازهای ارزی از طریق فروش آن‌، همواره از موانع اساسی پی‌ریزی استراتژی جامع اقتصادی بر پایه تمامی منابع طبیعی کشور بوده ‌است.طرح تولید سنگ های ساختمانی
از این میان، میزان ذخایر و تنوع سنگ‌های تزئینی بسیار قابل توجه است و با توجه به حدود 4 میلیارد تن ذخایر شناخته شده‌، ایران از نظر میزان ذخایر و کیفیت سنگ‌های تزئینی در میان 12 کشور مطرح دنیا جای دارد.

صنعت سنگ ایران دومین تولیدکننده سنگ خام در جهان

روند افزایشی تولید سنگ خام طی سال‌های گذشته موجب شده که ایران دومین کشور تولید کننده دنیا پس از ایتالیا باشد، اما به دلایل گوناگون جایگاه مناسبی در بازار جهان ندارد و سهم حدود 12 درصدی از صادرات جهانی سنگ موید این مهم است.
ایران در حوزه معدنی در زمینه بهره‌وری و بهره‌برداری ضعیف است، اما از نظر ذخایر معدنی جزو کشورهای غنی جهان به شمار می‌رود.
درایران یک‌ هزار و 300 معدن سنگ‌های ساختمانی، 6 هزار کارخانه سنگ‌بری و 2 هزار صنایع وابسته مانند ابزارسازان، فروشندگان، ماشین‌سازان و … وجود دارد.طرح تولید سنگ های ساختمانی

مسائلی که صنعت سنگ با آن روبروست

مواد اولیه – از نظر وجود ذخایر سنگ در کشور با مشکل جدی روبرو نمی باشیم، ولی به دلیل عدم وجود مدیریت علمی و برنامه ریزی صحیح جهت استفاده از تمام ظرفیت ماشین آلات، عدم انتخاب ماشین آلات مناسب ( استفاده از بولدوزر به جای جرثقیل، بیل مکانیکی و…) ، روش استخراج نامناسب و ایجاد ضایعات نامتعارف، تناژ تولید سالیانه کاهش یافته که تامین سنگ خام مورد استفاده در واحدهای فرآوری را گاها دچار مشکل نموده است و نهایتاً سبب افزایش قیمت تمام شده سنگ خام نسبت به رقبا می گردد.
سنگ خام به صورت موردی و از معادن مختلف توسط واحدهای فرآوری خریده می شود که گاهی این معادن از استان های همجوار نمی باشد، بدلیل ایجاد هزینه بالای حمل و نقل بر قیمت تمام شده محصول اثر می گذارد. و همچنین باعث می شود که رابطه منطقی و سیستماتیک بین معادن و واحدهای فرآوری ایجاد نشود و از خواست ها و انتظارت یکدیگر و در سطحی بالاتر بازار مصرف مطلع نشوند.
بخش کوچکی از مواد مصرفی در معادن و واحدهای فرآوری از داخل و بخش عمده ای از کشورهای ایتالیا، چین و ترکیه تامین می شود.

فناوری سنگ های ساختمانی

در معادن ترکیبی از ماشین آلات داخلی و خارجی مورد استفاده واقع می شود که سهم سرمایه بری ماشین آلات خارجی در سرمایه گذاری ثابت معادن از ماشین آلات داخلی بیشتر است. تمامی ماشین آلات و تجهیزات را می توان در داخل ساخت ولی نسبت به موارد مشابه خارجی از کیفیت پایین تر و قیمت بالاتری برخوردار می باشد.
به دلیل هزینه بالای خرید ماشین آلات و تجهیزات و نبود نقدینگی، میانگین عمر ماشین آلات مورد استفاده در معادن بالا می باشد. فرسودگی ماشین آلات می تواند سبب افزایش تلفات ماده معدنی در استخراج، بالا رفتن قیمت تمام شده سنگ، پایین بودن کیفیت سنگ و کاهش توان رقابتی شود.طرح تولید سنگ های ساختمانی
دانش فنی و روش های استخراج در معادن و واحد های فرآوری سنگ، صرفا از طریق تجربیات بومی حاصل شده است. استفاده از روش های مدرن و آموزش نیروی کار می تواند بهره وری را افزایش دهد.
عدم استفاده از برخی تکنولوژی های مناسب از جمله اره زنجیری، بیل مکانیکی و جرثقیل در معادن، اره و فیلتر پرس در واحدهای فرآوری که سبب کاهش تولید و بهره وری می شود.
کمبود ماشین آلات و دانش فنی تولید سنگ های گرانیتی که سبب شده است حدود 80 درصد از سنگ های وارداتی را گرانیت تشکیل دهد.
– ضعف دانش فنی استخراج معادن زیرزمینی
– عدم وجود سیستم نگهداری و تعمیرات و عدم ارائه خدمات پس از فروش ماشین آلات و تجهیزات
چگونه می توان تولید را در صنعت سنگ توسعه داد؟
– افزایش کیفیت تولید سنگ خام مناسب برای برش با اره به جای قله بر
– ارتقا کیفیت مواد مصرفی در معادن و واحدهای فرآوری با پیشگیری از واردات و تولید مواد مصرفی با کیفیت پایین در داخل کشور
– حمایت از تولید کنندگان داخلی مواد مصرفی
– ارتقا استانداردهای ملی تا سطح استانداردهای کشورهای صنعتی و الزام واحدها به رعایت آن
– مدیریت مناسب ضایعات در صنعت با بررسی روش های بازیافت در معادن و واحدهای فرآوری و حمایت از واحدها جهت بکارگیری آن
– بهسازی خطوط تولید در واحدهای فرآوری با بکارگیری ماشین آلات جدید و سیستم های مکانیزه و اتوماسیون خصوصا جایگزینی اره با قله بر و جرثقیل و بیل مکانیکی بجای بولدوزر

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح تولید سنگ های ساختمانی

ظرفیت تولید سالیانه : 18000 تن
نرخ برابری دلار : 28000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 5000 مترمربع
زیربنای کل : 2000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 28 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 19 میلیارد تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 11 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی : 47 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: