طرح احداث پایانه صادراتی

پايانه های صادراتی به دو دسته کلی تقسيم می شوند:
پايانه صادراتی عام
پايانه صادراتی تخصصی

پايانه های صادراتی تخصصی خدمات مربوط به صادرات يک کالای خاص و يا يک گروه کالای مشخص را ارائه می نمايد. در حالی که پايانه های صادراتی عام کليه کالاهای صادراتی يک کشور را مورد پوشش قرار می دهد.
در راستای عمل به سياست های کلی اصل 44 قانون، اجرای پایانه های صادراتی به بخش خصوصی واگذار شده است و هدف آن توسعه و بهبود فرایند صادرات با ايجاد هماهنگی و ارتباط تنگاتنگ بين نظام های توليد، توزيع و صادرات است.
در سال‌های اﺧﻴﺮ ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﺗﺠﺎرت ﺧﺎرﺟﻲ در ﻣﻴﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ، رفع موانع و تسهيل مقررات صادراتی و توسعه پایانه‌های صادراتی در صدر تغییرات مورد نیاز قرار گرفته است.
ﻣﻮاﻧﻊ صادراتی در پایانه های خروجی ایران موجب تحمیل ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﺿﺎﻓﻲ و ﻏﻴﺮ ﺿﺮوري بر تجار می شود. ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ از ﻣﺮاﻛﺰ ﻟﺠﺴـﺘﻴﻚ مانند ﻣﻨـﺎﻃﻖ آزاد، ﺑﻨﺎدر ﺧﺸﻚ، ﭘﺎﻳﺎﻧﻪﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ و بنادر دریایی انجام می‌گیرد. یکی از مهمترین زیرساخت های تخصصی براي صادرات، پایانه‌های صادراتی است که با کاهش هزینه های پنهان فرآیند صادرات و ایجاد تمرکز بین خدمات مرتبط با صادرات نظیر حمل‌ونقل، گمرک، بیمه و استاندارد با هدف ایجاد مزیت رقابتی برای تولیدات داخلی ایجاد میگردند.

ویژگی ها و امکانات پایانه های صادراتی

پایانه صادراتی عامل تحرک، توسعه و تضمین بازار برای ایجاد و توسعه صنایع قابل صادرات در استان های کشور می باشد. در این برهه از زمان که به دلیل مشکلات ناشی از تحریم و کاهش بودجه و اعتبارات در کشور وضعیت تولید در عرصه های مختلف صنعت، معدن و کشاورزی با نقصان مواجه و در واحدهای تولیدی ظرفیت های راکد یاخالی موجود است؛ ایجاد پایانه صادراتی می تواند با توسعه بازار خارجی و استفاده از ظرفیت های پیش بینی شده در واحدهای تجاری صادراتی در آن نقش اساسی را در به ظرفیت رسانی واحدهای تولیدی و توسعه واحدهای موجود و ایجاد واحدهای جدید ایفا نماید.
پايانه صادراتی با دارا بودن زيرساخت های تخصصی ارایه خدمات صادراتی نظير حمل و نقل، گمرک، بيمه و استاندارد موجب کاهش هزينه های پنهان و فرآيند صادرات بوده و قادر است خدمات عمومی به شرح ذیل را ارایه نماید.
تامین امکانات مناسب جهت استقرار دفاتر سازمان های مرتبط دولتی و تشکل های مرتبط از قبيل: گمرک، بانک، استاندارد، قرنطينه، شرکت های حمل و نقل، اتاق بازرگانی، شرکت های بيمه و شرکت های بازرسی کننده
تامین زیرساخت تجارت بین المللی با استقرار دفتر صادرکنندگان داخلی و خریداران خارجی
تامین زیرساخت ها وتجهیزات تخليه، بارگيری و حمل و نقل و خدمات مورد نیاز صادرات کالا
ارائه خدمات رفاهی و بهداشتی، اداری و مالی
وجود سالن های برگزاری گردهمایی و نمایشگاه جهت نمايش، تبلیغ و عرضه محصولات
وجود امکانات جهت بسته بندی کالاهای صادراتی
وجود امکانات نگهداری کالاهای فاسد شدنی
تامین امکانات واردات و ترخیص کالا جهت تامین نیاز تولیدکنندگان و کارخانه های داخلی به مواد اولیه و ماشین آلات

 

مزایای ایجاد خدمات پایانه های صادراتی

امکان دسترسی يکسان توليدکنندگان به خدمات با هزينه مناسب، کنترل و حفظ کيفيت مطلوب در محصولات جهت رعايت استانداردهای بازارهاي صادراتی
بهره گيری از خدمات مشاوره تحقيق در بازار به منظور حضور موثرتر در بازارهای جهانی
کارآمدی زيرساخت های لجستيکی پشتيبانی کننده برای پايانه های صادراتی

خدمات جايگزين پایانه های صادراتی

پارک های توسعه صادرات، مناطق آزاد تجاری-صنعتی، شرکتهای مديريت صادرات واحدهای صادراتی، مناطق پردازش صادرات، خوشه های صادراتی، بنادر خشک و ساير مدل های مشابه، با هدف توسعه صادرات و بهبود فرآيند صادرات که مورد توجه قرار گرفته اند و به نوعی قادر به تمام يا بخشی از خدمات پيش بينی شده در پايانه های صادراتی می باشند. اما پايانه صادراتی جديدترين مدل ارائه شده جهت توسعه صادرات در کشور می باشد که مورد حمايت دولت نيز است.

ویژگی های محل استقرار پایانه های صادراتی

پايانه هاي صادراتی عام به طور ويژه پتانسيل تبديل شدن به هاب های لجستيکی با رويکرد صادرات، واردات، ترانزيت و ترانشيپ در استان های مرزی و با رويکرد تامين و توزيع کالا در سطح ملی برای ساير استان ها را دارا هستند.
با اين رويکرد و توجه به نقش اساسی عوامل فيزيکی در کارايی پايانه های صادراتی و مفاد بند 1-4 -ذيل ماده 4 دستورالعمل حمايت از ايجاد و توسعه پايانه های صادراتی در کشور که “مکان يابی صحيح و استقرار در نقاط جغرافيايی مناسب از نظر دسترسی به زيرساخت های حمل و نقل (نظير جاده های ترانزيتی، فرودگاه، بندر و خطوط راه آهن و نزديکی با مراکز اصلی توليد کالاهای صادرات محور، همسویی با عوامل فيزيکی تاثيرگذار) از عوامل اصلی موثر در مکان یابی پایانه های صادراتی هستند.

دانش فنی احداث پایانه صادراتی

مهم ترین عوامل فنی دخیل در طراحی سامانه به گونه ای است که استانداردهای تکنیکال در طراحی سایت پلان و پیاده سازی آن با ملحوظ داشتن محاسبات و معماری تمامی نیازهای سامانه های دستگاه مستقر دولتی و نظارتی مستقر و مرتبط با صادرات پایانه و زیرساخت های مورد نیاز ارایه خدمات صادرات کالا به شرح ذیل در آن رعایت شده باشد.

خدمات حمل ونقل و ذخیره گذاری کالا

زیرساخت های اقامتی، تامین سوخت و تجهیز تعمیرگاه ها و مراکز ورزشی و تفریحی
زیرساخت دفاتر مجتمع و شرکت های صادراتی
زیرساخت های سخت افرای و نرم افزاری سامانه های فناوری اطلاعات رهگیری کالا و وسایل حمل نقل به صورت و در حوزه اداری مالی و فنی پایانه

 

دستورالعمل حمایت از ایجاد و توسعه­ی پایانه های صادراتی در کشور

این دستورالعمل بر اساس بند 5 تصویب نامه شماره 81293/ت37862ک مورخ 23/5/86 هیئت محترم وزیران موضوع کمک به زیر ساختهای صادراتی کشور در 10 ماده به شرح ذیل تدوین گردیده است:

ماده 1

هدف از تدوين اين دستورالعمل تعيين ضوابط و شرايط اعطاي مجوز جهت ايجاد پايانه‌هاي صادراتي، ایجاد هماهنگی میان دستگاه­های اجرایی مرتبط، ساماندهی منابع در اختيار جهت ایجاد و توسعۀ پایانه­ها و تعيين ساز و كار مناسب براي نظارت بر عملكرد متقاضيان احداث پايانه‌ها مي‌باشد. به منظور اجرايي نمودن اين اهداف، سازمان توسعۀ تجارت ايران به عنوان متولي موضوع پايانه‌هاي صادراتي تعيين مي‌گردد.

ماده 2

منظور از پایانه­های صادراتی، مجتمع­هایی است که امکانات، تأسیسات و تجهیزات لازم برای تسهیل و تسریع در امر صادرات را به طور متمرکز و یکپارچه فراهم نموده و نسبت به ارایۀ خدمات رفاهی همچون هتل، رستوران، پمپ بنزین، تعمیرگاه و… به مشتریان اقدام می­نمایند.

ماده 3

متقاضیان سرمایه­گذاری برای احداث پایانه­های صادراتی لازم است تا شرایط زیر را داشته باشند:
1-3 صددرصد سهام شرکت متعلق به بخش خصوصی یا تعاونی باشد.
2-3 درخواست اولیۀ متقاضی در کارگروه توسعۀ صادرات غیرنفتی استان مربوطه به تصویب رسیده باشد.
3-3 طرح توجیهی فنی و مالی و فهرست خدمات قابل ارائه به صادركنندگان آنها به تأیید سازمان توسعه تجارت ایران رسیده باشد.
در صورت احراز هر سه شرط فوق، مجوز موقت (یک ساله) ايجاد پایانۀ صادراتی مربوطه توسط سازمان توسعۀ تجارت ایران اعطا می­گردد. تمدید مجوز برای یک دوره پنج ساله منوط به رعایت شرایط مندرج در ماده 5 خواهد بود.

ماده 4

سازمان توسعۀ تجارت ایران پس از دریافت تقاضا و طرح توجیهی متقاضیان سرمایه­گذاری برای احداث پایانه­های صادراتی، با توجه به معیارهای زیر حداکثر ظرف 45 روز نسبت به بررسی و اعطای مجوز برای تأسیس پایانۀ صادراتی اقدام می­نماید:
1-4 مکان­یابی صحیح و استقرار در نقاط جغرافیایی مناسب از نظر دسترسي به زيرساخت‌هاي حمل نظير: جاده‌هاي ترانزيتي، فرودگاه، بندر و خطوط راه‌آهن و نزديكي با مراكز اصلي توليد كالا.
2-4 توجيه‌پذير بودن طرح ارائه شده از نظر سرمايه‌گذاري.
3-4 توانمندي متقاضي از نظر تحصيل مجوزها (از قبیل: کاربری زمین، مجوز ساخت و…) و تأمين سرمايۀ مورد نياز جهت اجراي طرح.
4-4 مناسب بودن طرح ارائه شده از نظر ویژگی­های فیزیکی و کالبدی مشخص شده

ماده 5

در طی دورۀ اعتبار مجوز موقت، سازمان توسعۀ تجارت ایران نسبت به بررسی عملکرد متقاضی در زمینه­های زیر اقدام می­نماید:
1-5 وضعیت ایجاد و توسعۀ زیرساخت­های مورد اشاره مطابق پیوست
2-5 وضعیت هزینه کرد اعتبارات پرداخت شده و کمک­های مالی انجام شده.
3-5 رعایت زمانبندی اجرائی طرح

ماده 6

مجری پایانه صادراتی موظف به ارائه کلیه خدمات مورد نیاز صادرکنندگان می باشد و میزان هزینه های دریافتی از صادرکنندگان توسط پایانه صادراتی با نظارت سازمان توسعه تجارت ایران تعیین می گردد.

ماده 7

متقاضیانی که موفق به اخذ مجوز پایانۀ صادراتی می­شوند می­توانند در چارچوب قوانین و مقررات جاریه کشور و از طريق سازمان توسعۀ تجارت ايران از تسهيلات زير برخوردار شوند:
1-7 معرفي به بانک های عامل جهت استفاده از تسهيلات ارزي و ريالي
2-7 معرفي به دستگاه‌هاي اجرايي در سطح ملي و استاني جهت بهره‌مندي از خدمات ايشان در جهت ايجاد و يا توسعۀ پايانه
3-7 معرفي به نهادها و سازمان‌هاي جلب سرمایه­گذاری، بازاریابی و تبلیغات جهت توسعۀ پايانه
4-7 استفاده از کمک­های بلاعوض سازمان توسعۀ تجارت ایران حداکثر به میزان 10 درصد کل سرمایه گذاری انجام شده
5-7 پرداخت حداکثرپنج درصد از سود تسهیلات بانکی دریافت شده جهت احداث و توسعه پایانه صادراتی در یک دوره حداکثر سه ساله (شرایط و چگونگی آن در دستورالعمل جداگانه ای اعلام خواهد شد)

ماده8

متقاضیان زیر مشمول کمک­هاي بلاعوض سازمان توسعه تجارت می باشند:
1-8 تشکل های صادراتی
2-8 شرکت های سهامی عام
3-8 شرکت های سهامی خاصی که اکثریت سهامداران آن صادرکننده و یا حداقل 30 صادرکننده و یا 60 تولید کننده سهامدار آن باشند به میزان 100 درصد کمک های بلاعوض و سایر شرکت های سهامی خاص، حداکثر 50 درصد کمک های بلاعوض به آنها تعلق می گیرد.

ماده 9

کمک های مالی سازمان در صورت احراز شرایط زیر پرداخت می گردد:
1-9 چنانچه هر يك از متقاضيان در دوره اعتبار مجوز در انجام توافقات مشخص شده كوتاهي يا تخلف نمايند، پس از يك نوبت تذكر كتبي، مجوز صادره به آنها باطل گرديده و تا پنج سال از مزاياي مندرج در اين دستورالعمل محروم مي‌گردند.
2-9 کلیه کمک های بلاعوض دولتی اعم از کمک های سازمان توسعه تجارت ایران و سایر دستگاه های دولتی حداکثر سی میلیارد ریال تعیین می گردد. نحوه تخصيص این کمک ها در دوره های زمانی شش ماهه، متناسب با پيشرفت طرح و تا سقف ده میلیارد ریال در هر مرحله می باشد.
3-9 در صورت توقف اجرای طرح یا ابطال مجوز یا سلب هر یک از شرایط اساسی و مهم اجرای طرح نظیر سلب حق مالکیت یا بهره برداری از زمین یا تأسیسات ایجاد شده و یا تصرف و مصادره توسط بانک یا سایر طلبکاران، سازمان نسبت به بازپس گیری اصل کمک های پرداخت شده و سود متعلقه آن براساس نرخ سود متعارف نظام بانکی اقدام خواهد کرد.
4-9 پرداخت کمک های سازمان توسعه تجارت ایران بر اساس پیشرفت طرح و مطابق صورت وضعیت ارسالی، پس از تائید سازمان توسعه تجارت وکارشناس رسمی دادگستری انجام می پذیرد.
5-9 کلیه پایانه های صادراتی که پیش از تاریخ 30/10/1386 موافقت احداث را دریافت نموده اند با رعایت مفاد این دستورالعل می توانند از حمایت های مورد اشاره در ماده (7) بهره‌مند گردند.
6-9 نظارت بر نحوۀ هزینۀ کرد کمک­های بلاعوض سازمان به پایانه­های صادراتی در چارچوب ضوابط اجرایی بودجه­های سنواتی می باشد.

ماده 10

کارگروهی متشکل از نمایندگان دفتر توسعه صادرات کالا و دبیر خانه شورای عالی توسعه صادرات غیر نفتی با مسئولیت دفتر خدمات بازرگانی نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل را بر عهده خواهند داشت.

اهمیت استراتژیک پایانه صادراتی در کشور

طبق تعريف سازمان توسعه تجارت ايران، پايانه های صادراتی با متمرکز نمودن خدمات صادراتی (نظير حمل و نقل، گمرک، بيمه، استاندارد و غيره)، کاهش هزينه های پنهان فرآيند صادرات و با هدف ايجاد مزيت رقابتی برای توليدات داخلی ايجاد می گردند.
با توجه به اينکه برخی از گروه های کالایی نيازمندی های خاصی در خصوص تجهيزات و خدمات صادراتی را دارا هستند؛ ايجاد پايانه های تخصصی و پايانه های عام هر دو در دستور کار دولت قرار گرفته اند. کالاهای گروه پتروشيمی، کشاورزی، فات، سيمان، انواع کانی های غيرفی و البته منسوجات در زمره اقلام عمده صادرات غيرنفتی کشور قرار دارند.
ايجاد پايانه های عام به طور کلی و پايانه های تخصصی برای محصولاتی چون گل و گياه، محصولات ساختمانی، محصولات کشاورزی و سنگ های تزئينی از جمله اقداماتی است که در راستای بهره گيری هر چه بيشتر از مزيت های صادراتی با همکاری بخش خصوصی در اين زمينه صورت گرفته است. ايجاد اين پايانه های صادراتی در کشور قطعاً گام مثبتی در تسهيل صادرات غيرنفتی می باشد.

بررسی بازار

در بررسی نیازسنجی بازار طرح با استفاده از تحلیل موازنه عرضه و تقاضا ناشی از کانون های ایجاد تقاضا براساس شاخص های موثر برای خدمات پایانه های صادراتی (تقاضا) در طول پنج برنامه توسعه یعنی صادرات غیرنفتی، ترانزیت کالا و توان تولید بنگاه های صنعتی کشور و بررسی آمار طرح های صنعتی در حال احداث و تطابق آن با توانمندی های ذکر شده پایانه در تامین و ارایه خدمات مورد نیاز صادرات کنندگان و وارد کنندگان، احداث پایانه های عام صادراتی داستان های کشور جهت افزایش سهم صادرات استان ها و ترانزیت استان های کشور با اولویت به کشورهای همسایه و سایر کشورهای طرف معامله به عنوان یک ضرورت بوده و حتی منجر به ظرفیت سازی در کلیه بخش های اقتصادی خواهد شد.

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح احداث پایانه صادراتی

نرخ برابری دلار : 23000 تومان
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 48 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 45 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی : 31 درصد

 

نکته مهم

اين طرح صرفا به عنوان يک ايده سرمايه گذاری مطرح می شود. جداول و نمودارها تقريبی است.

امکان سرمايه گذاری با ظرفيتهايی مختلف و به تبع آن سطح سرمايه گذاری کمتر و بيشتر از ميزان اعلام شده نيز وجود دارد.

درصورت نياز به تدوين طرح توجيهی مي توانيد با شرکت تماس حاصل فرماييد يا فرم اوليه سفارش طرح را تکميل نمائيد.