طرح تولید کنسانتره و پوره میوه

طرح پیش رو درباره محصول كنسانتره، به معني آب ميوه طبيعي تغليظ شده است. در این طرح سعی شده که علت تبديل آب ميوه به كنسانتره و مجدداً تبديل آن به آب ميوه‌هايي كه در دسترس مصرف كننده قرار مي‌گيرد،
مورد تحقیقات امکان سنجی قرار گیرد. سهولت نگهداري كنسانتره به دليل حجم كمتر آن نسبت به آب ميوه است. مصرف عمده كنسانتره در صنايع آب‌ميوه و نوشابه‌سازي مي‌باشد. از جمله مشخصات كنسانتره مي‌توان شفافيت، نداشتن ناخالصي و وزن حجمي بيشتر آن نسبت به آبميوه را نام برد.

معرفي كاربردهاي کنسانتره میوه

كنسانتره تغليظ شده به عنوان يك فرآورده غذايي آماده جهت رفع تشنگي و تقويت بدن از طريق رساندن انواع ويتامين‌هاي لازم كاربرد دارد. مصرف انواع آب ميوه به عنوان يك نوشيدني كاربرد فراواني دارد مصرف آب ميوه‌ها بدليل دارا بودن انواع ويتامين‌ها براي بدن مفيد است زيرا هميشه امكان استفاده ازميوه‌هاي تازه وجود ندارد ولي آب ميوه‌ها در بسته‌بندي‌هاي مختلف در طول فعاليت روزانه قابل استفاده هستند. بعلاوه انواع شربت‌هاي ميوه نيز به عنوان يك نوشيدني متداول سرو مي‌شود. مصرف عمده كنسانتره در صنايع آب ميوه و نوشابه‌سازي است‌.

بررسي سابقه مصرف کنسانتره میوه

طبق نظر کارشناسان طرح در صورتي‌كه ميانگين سهم كنسانتره در آبميوه‌هاي توليد شده واحدهاي توليدي کشور 20درصد باشد، همچنين سهم كنسانتره سيب و انگور مصرف شده نسبت به كل كنسانتره مصرفي، به ترتيب 10و 15 درصد باشد، با توجه به جمعيت كشور، هرساله حدود 7 ميليون ليتر كنسانتره سيب و 10.5ميليون ليتر كنسانتره انگور در كشور لازم است. باتوجه به رشد جمعيت (حدود 1.5 درصد) و افزايش تمايل افراد به آبميوه‌هاي آماده و بسته‌بندي شده، به نظر مي‌رسد نرخ رشد مصرف انواع آبميوه در سال‌هاي آتي بيش از 5 درصد باشد. بنابراين ميزان مصرف كنسانتره سيب و انگور در سال 1390، به ترتيب حدود 9 و 13.5 ميليون ليتر برآورد مي‌شود‌.

تحليل ضرورت اجراي پروژه طرح تولید کنسانتره میوه

كنسانتره ميوه كه جهت ساخت آبميوه در این طرح به كار مي‌رود به دليل حجم كمتر آن نسبت به آبميوه شرايط نگهداري مناسب‌تري دارد. كارشناسان تغذيه معتقدند كه هر نفر در سال بايد حداقل 5 ليتر آبميوه بنوشد. با توجه به اين نكته و ميزان جمعيت در كشور و تمايل مردم به خوردن آبميوه بازار خوبي را مي‌توان براي آن پيش‌بيني كرد. در خواص عمومي كنسانتره مي‌توان شفافيت، نداشتن ناخالصي و وزن مخصوص بيشتر آن نسبت به آبميوه را نام برد كه شفافيت و نداشتن ناخالصي آن سبب مي‌شود كه از كنسانتره به دست مي‌آيد باعث جلب رضايت بيشتر مشتري مي‌گردد‌.

مواد اولیه، کمکی و مصرفی کنسانتره میوه

مواد اولیه محصول طرح کنسانتره میوه است‌. اما در این پروژه‌، سيب مورد نياز اين واحد توليدي عبارت است از سيب‌هاي زيردرختي و كلاً سيب‌هاي درجه 2 و درجه 3‌، سيب‌هاي درجه 1معمولاً جهت مصرف داخلي و يا صادرات استفاده مي‌شود و سيب‌هاي درجه 2و 3 جهت استفاده در كارخانجات كنسانتره استفاده مي‌شود.انگور مناسب جهت توليد كنسانتره انگور، انگورهاي رسيده و تا حد امكان انگورهاي بي‌دانه مي‌باشد‌. جهت تصفيه آب ميوه‌جات و گرفتن پكتين و مواد اضافي از آنزيم‌هاي مخصوص اين كار استفاده مي‌نمايند.

بازار هدف طرح تولید کنسانتره میوه

بازار داخلی در ابتدا و اما در مورد بازار خارجی باید توجه داشت که آب‌ميوه جزء محصولات غذايي مي‌باشد که داراي استاندارهاي سخت خوراكي در اروپا و آمريكا بوده و رعايت كردن اينگونه استاندارها در بدو توليد دارای هزينه زيادي مي‌باشد، لذا پيشنهاد مي‌شود در ابتدايتوليد، صادرات به كشورهايي كه داراي تعرفه‌هاي گمركي آسان‌تري هستند، مدنظر قرار گيرد.

دانش فني پروژه طرح تولید کنسانتره میوه

به نظر مي‌رسد تكنولوژي‌هاي مرسوم، داراي نقاط ضعف عديده‌اي هستند. اولين نقطه ضعف در مرحله خردكردن است. زيرا در اين مرحله خواه ناخواه، راندمان كار كاهش مي‌يابد. زيرا مقداري از آب ميوه به طور ناخواسته از آن جدا مي‌شود. از طرفي، چنانچه اندازه قطعات نيز به حد مطلوب نرسد، مجددا در مرحله بعد با كاهش راندمان مواجه خواهيم بود، زيرا آب ميوه به طور كامل گرفته نخواهد شد. لذا به نظر مي‌رسد، تكنولوژي‌هاي فعلي بايد بهينه شوند. دومين نقطه ضعف در خط توليد، پس از مرحله توليد و در قسمت آبگيري رخ مي‌دهد. آبگيري با روش پرس كردن از راندمان چندان بالايي برخوردار نیست. حال آنكه اين روش بهتر از ساير روش‌هايي از قبيل سانتريفيوژ است كه ممكن است هنوز در برخي كارخانجات استفاده شوند. سومين تقطه ضعف را مي‌توان در مرحله آنزيم‌زني دانست. زيرا به هرحال با تكنولوژي‌هاي موجود، بايد اين مواد را به عنوان مواد شيميايي و خارجي به توليدات اضافه نمود كه چندان مطلوب نیست. چهارمين نقطه ضعف مربوط به مرحله اول تغليظ مي‌باشد، زيرا درجه حرارت بالا سبب از بين رفتن ويتامين ميوه‌جات خواهد شد‌.

سرمایه مورد نیاز جهت کارخانه تولید کنسانتره میوه

با بررسی های انجام شده هزینه های راه اندازی طرح به شرح ذیل میباشد بدیهی است اعداد و ارقام تخمینی اند و تا کامل نشدن طرح قابل استناد نمیباشند.
ظرفیت سالیانه تولید : 15000 تن
میزان سرمایه گذاری ثابت طرح : 180 میلیارد تومان
تعداد اشتغال مستقیم : 85 نفر
نرخ بازدهی داخلی طرح (IRR): 31
دوره بازگشت سرمایه : 3.1 سال
مساحت زمین : 10000 مترمربع
مساحت زیربنا : 3500 مترمربع

روش تولید طرح

ميوه ورودي اعم از سيب يا انگور زماني كه در سيلو ذخيره مي‌شود، توسط آب به طور سطحي شسته مي‌شود. سپس توسط يك مارپيچ، از سيلو كه به صورت يك استخر ساخته شده است، به قسمت شستشو منتقل مي‌شود. خرد كردن به منظور ريز كردن سيب انجام مي‌شود تا بتوان درصد بيشتري از آب ميوه را جدا نمود . امروزه در جهان از روش‌هاي مختلفي جهت آبگيري از ميوه استفاده مي‌شود كه از جمله مهمترين آنها مي‌توان به آبگيري به طريقه سانتريفوژ و آبگيري به طريقه پرس كردن اشاره کرد. آب ميوه استحصال شده داراي مقداري مواد زائد ميوه و ساير ناخالصي‌ها بوده كه در صورت وجود احتمال دارد كه در ساير مراحل توليد ايجاد اختلال نمايد‌. اولين مرحله تغليظ آب ميوه آروماگيري مي‌باشد كه در طي آن آب ميوه حدود 7ـ8 درصد تغليظ مي‌شود‌. به منظور جداسازي بعضي مواد اضافي و مزاحم نظير پكتين، سلولز و ساير مواد مشابه درون آب ميوه، بايد موادي به آن اضافه نمود تا بتوان اين مواد اضافي را آز آب ميوه به آساني خارج نمود. فیلتراسیون که به منظور جدا كردن ذرات كلوئيدي به وجود آمده توسط آنزيم مي‌باشد . كنسانتره توليد شده به علت دماي زيادخواص تغذيه‌اي خود را از دست مي‌دهد. بنابراين بايد آن را به سرعت خنك كرد و در آخر بسته‌بندي مواد غذايي است‌.

دیاگرام فرایند تولید طرح

نتیجه‌گیری طرح و پیشنهاد

براي جمع‌بندي مطالعات امكانسنجي (طرح) احداث واحد توليد كنسانتره بايد به مسائل و مواد متعددي نظير؛ وجود واحدهاي توليد مشابه، طرح‌هاي توليدي در دست اجراي مشابه، ميزان نياز كشور، توانايي صنايع غذايي كشور، قيمت تمام شده، سوددهي واحد توليدي، دوره بازگشت سرمايه، امكانات مورد نياز، دانش فني مورد نظر و … توجه كرد‌. چنانچه متقاضي احداث واحدهاي جديد براي صادرات برنامه‌ريزي نكند، براي فروش محصولات به‌ويژه براي فروش كنسانتره سيب با مشكل مواجه مي‌شود. بنابراين برنامه‌ريزي در بخش صادرات اين محصول و يافتن بازارهاي جديد از نيازهاي مهم سرمايه‌گذاران در سال‌هاي آينده خواهد بود. پس از انجام مطالعات و بررسي‌هاي مختلف فني و اقتصادي در اين گزارش، مشخص گرديد كه واحد توليد كنسانتره سيب و انگور با ظرفيت 18 ميليون ليتر و حجم سرمايه حدود 224 ميليارد ريال، داراي شاخص‌هاي اقتصادي مناسب نظير قيمت تمام شده و مدت زمان بازگشت سرمايه (حدود 30 ماه) مي‌باشد ولي با مشكل فروش محصولات در بازارهاي داخل مواجه هست.