طرح کشت شیرین بیان

نام هاي دیگر: ریشه مجو، عرق سوس
GIycyrrhiza glabra : نام علمی
fabaceae نام خانواده: بقولات
در Fabaceae (Leguminosae) تیره Glycyrrhiza glabra شیرین بیان با نام علمی فارسی مهک، درغرب ایران بلک، در کرمان نتکی، در شمال ایران و در اصفهان میجو، مژه یا به پژو معروف است.
گیاه شیرین بیان یکی از قدیمی ترین گیاهان دارویی است؛ این گیاه چند ساله و دارویی عمده در سراسر جهان است که هم به صورت خودرو و هم به صورت زراعی کشت و جمع آوري می شود؛ شیرین بیان گیاهی است علفی، پایا که ارتفاع 1متر می رسد؛ برگچه هاي آن بیضی شکل با کناره صاف و به رنگ سبز / آن 5 غباري است؛ گل هاي این گیاه به رنگ آبی روشن است و ریشه آن چوبی و بسیار وسیع است که در اعماق زمین فرو می رود و مغزه ریشه آن زردرنگ بامزه شیرین است؛ این گیاه در کشورهاي اسپانیا، یونان، ترکیه، سوریه، عراق، ایران و افغانستان به صورت خودرو رویش دارد.
این گیاه به دلیل خواص منحصر به فرد از گذشته بسیار دور مورد توجه قرار گرفته است؛ ازجمله خواص عصاره این گیاه قدرت شیرین کنندگی بسیار بالا، خواص ضدالتهاب و کاربرد در فرمولاسیون قرص ها و داروهاست؛ موادموثره ریشه شیرین بیان مدروملینِ است و به واسطه وجود برخی فلاونوئدها اثر مفیدي در معالجه زخم اثنی عشر و بیماري هاي م تعدي دارد، از این مواد براي درمان بیماري هاي مربوط به ریه مانند برونشیت نیز استفاده می شود؛ امروزه پودرخشک عصاره شیرین بیان به صورت گسترده اي در سطح جهان تجارت می شود؛ بنابراین از آنجایی که ایران یکی از مناطق طبیعی براي رشد و تکثیر این گیاه به شمار می آید، (استان هایی مثل کرمانشاه، فارس، تهران، مرکزي و…) می توان با کاشت اصولی آن به تولید صنعتی این گیاه پرداخت.
گیاهی علفی، چند ساله، درختچه اي، دولپه اي، میوه داراي غلاف، ساقه هاي زیرزمینی (ریشه) گیاه را در سال سوم جهت استفاده هاي دارویی برداشت می کنند. ارتفاع این گیاه متفاوت و بین 100 تا 200 سانتی متر است؛ گیاه داراي شاخ و برگ هاي انبوه و فراوان است؛ برگ ها مرکب و داراي چهار تا هفت جفت برگچه و یک برگچه انتهایی است، رنگ برگچه ها سبز تیره است؛ گل ها نامنظم و به رنگ زرد، ارغوانی یا بنفش و به صورت مجتمع در انتهاي ساقه هاي گل دهنده مشابه می شوند؛ طول گل ها به بیش از یک سانتی متر می رسد؛ گیاه اواخر بهار و اوایل تابستان (خرداد-تیر) به گل می رود؛ معمولاً زمان گل دهی، اردیبهشت تا خرداد است، گل آذین خوشه، گل ها داراي دمگلی بسیار کوتاه، برگ ها مرکب شانه اي فرد، کرکدار، سرنیزه اي و لوزوي تخم مرغی شکل شیرین بیان ایرانی که بیشتر مناطق ایران Violaceae 4) واریته ویولاسه ) به صورت خودرو است. هر سال رشد اندام هاي رویشی گیاه از اوایل فروردین شروع می شود. این اندام ها در پاییز از بین می روند ولی اندام زیرزمینی آن باقی می ماند داراي ریشه خیلی ضخیمی است.
در هر هکتار زمین به 40 تا 70 هزار قلمه ریشه ای نیاز است.
میوه به طول دو تا سه سانتیمتر و خرمایی رنگ است، طرفین میوه باریک و کم و بیش نوك تیز می شود، داخل میوه سه تا پنج دانه لوبیایی شکل به رنگ قهوه اي وجوددارد؛ پوسته دانه ضخیم و محکم و وزن هزاردانه 10 گرم است؛ طول ریشه شیرین بیان متفاوت است و به نوع گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش بستگی دارد و بین 30 تا 60 سانتی متر است، طول ریشه در مناطق خشک و خاك هاي سبک به 200 سانتی متر هم می رسد.

اختصاصات ظاهری گیاه

شیرین بیان گیاهی است چند ساله و دارای ساقه‌ای به طول ۵/۰ تا یک متر که در محیط‌های مساعد به ارتفاع ۲ متر می‌رسد. برگ های آن متناوب، مرکب از ۴ تا ۷ زوج برگچه با یک برگچه انتهایی کدر و سبز رنگ می‌باشد. گل‌های آن نامنظم به رنگ بنفش، سفید، زرد است که روی یک پایه از کنار برگ‌ها می‌روید. طول گل‌ها به بیش از ۱ سانتی‌متر می‌رسد. میوه‌ای نیام به رنگ خرمایی و محتوی ۳ ـ ۶ دانه لوبیایی شکل (گاهی کمتر) و به رنگ قهوه‌ای روشن دارد. که به طول ۲ـ۳ سانتی‌متر می‌باشد. طرفین میوه باریک و کم و بیش نوک تیز می‌شود.
پوسته دانه ضخیم و محکم و وزن هزار دانه ۱۰ گرم است. طول ریشه شیرین بیان متفاوت است و به نوع گیاه و شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین ۳۰ـ ۶۰ سانتی‌متر است. ریشه و ریزوم شیرین بیان خشبی و خزنده به صورت قطعات استوانه‌ای شکل، به قطر ۵/۰ تا ۵/۱ سانتی‌متر می‌باشد. مقطع آنها زرد رنگ روشن دارد. ناحیه مرکزی مقطع نیز کمی تیره است. در سطح خارجی آن خطوط طولی به رنگ خاکستری مایل به قهوه‌ای تشخیص داده می‌شود. در قطعات متعلق به ریزوم اثر جوانه‌های از بین رفته نیز مشاهده می‌گردد.

گلدهی شیرین بیان

گلهای شیرین بیان نامنظم و به رنگ زرد، ارغوانی یا بنفش و به صورت مجتمع در انتهـاي ساقه‌هاي گلدهنده مشابه می‌شوند، طـول گـل هـا بـه بـیش از یـک سـانتی متـر می‌رسد. گیاه اواخر بهار و اوایل تابستان (خرداد-تیر) به گل می‌رود. معمولاً زمان گلدهی، اردیبهشت تا خرداد است، گل آذین خوشه، گلها داراي دمگلـی بسـیار کوتاه، برگها مرکب شانهاي فرد، کرکدار، سرنیزه‌اي و لوزوي تخـم مرغـی شـکل است. هر سال رشد اندامهـاي رویشـی گیـاه از اوایـل فـروردین شروع می‌شود. این اندامها در پاییز از بین می‌روند ولی اندام زیرزمینـی آن بـاقی می‌ماند داراي ریشه خیلی ضخیمی است. میوه به طول دو تا سه سانتیمتر و خرمایی رنگ است، طرفین میوه باریک و کم و بیش نوك تیز می‌شود، داخل میوه سه تا پنج دانه لوبیایی شـکل بـه رنـگ قهوه‌اي وجوددارد. پوسته دانه ضخیم و محکم و وزن هزاردانه10گرم است. طول ریشه شیرین بیان متفاوت است و به نوع گیاه و شـرایط اقلیمـی محـل رویش بستگی دارد و بین 30 تا60 سانتیمتر است، طول ریشه در مناطق خشک و خاكهاي سبک به200 سانتیمتر هم میرسد

زمان گلدهی

گیاه اواخر بهار و اوایل تابستان (خردادـ تیر) به گل می‌رود

کوددهی

30-40 تن کود دامی و فسفره در هنگام کشت ضروری است. در فصل پاییز هرساله کود ازته برای رشد بهتر گیاه اضافه می شود.

تکثیر رویشی

تکثیر رویشی از طریق تقسیم ریشه انجام می گیرد. گیاهان 3 تا 4 ساله را باید از خاک خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه، قطعاتی به طول 15 تا 25 سانتی متر از آن جدا و در عمق مناسب کشت می شوند. در هر هکتار زمین به 40 تا 70 هزار قلمه ریشه ای نیاز است. محققان در تحقیقات خود نشان داده اند که بیشترین عملکرد ریشه هنگامی به دست می آید که برای کاشت از قطعات ریشه به طول 21 تا 30 سانتی متر و به ضخامت 4/1 تا 2 سانتی متر استفاده شود. پس از کشت بلافاصله باید زمین را آبیاری نمود.

 

شیرین بیان انواع مختلف دارد
گونه اسپانیایی

این گیاه :Var.glandulifera به شیرین بیان روسی معروف است و در جنوب رو سیه گسترش زیادي دارد. پیکر رویش آن کم و بیش چسبناك است. اندام هاي زیرزمینی فاقد ریشه رست است ولی ریشه هاي متعددي به ضخامت پنج سانتی متر تولید می کند پوست ریشۀ این گیاه فلس دار و قهوه اي رنگ است. شیرینی آن ملایم و کم و بیش تندمزه است.

گونه روسی

این گیاه به شیرین بیان ایرانی معروف است داراي ریشه بسیار :Var.violacea ضخیم است.

گونه ایرانی

این گیاه به شیرین بیان آناتولی (ترکیه اي) معروف است . ضخامت :Var.pallida ریشه به 8 سانتی متر می رسد.

محل رویش و پراکندگی گیاه

شیرین بیان در اکثر مناطق جهان به ویژه میان دو عرض جغرافیایی 30 و 45 درجه در نیمکره شمالی زمین می روید. منشأ این گیاه نواحی مدیترانه اي است و در مناطق گرم و آفتاب گیر در کنار مزرعه ها و باغ ها می روید . کشورهاي تولیدکننده آن انگلستان، ایران، فرانسه، آلمان، چین، ایتالیا، یونان و ترکیه هستند. این گیاه در خاك هاي شنی عمیق که حاوي کلسیم است به خوبی رشد می کند. شیرین بیان به صورت گستردهاي در ایران و عراق رشد می کند و در اروپا به نام شیرین بیان ایران مشهور است. در ایران در نواحی آذربایجان غربی و شرقی، کردستان، استان فارس و خراسان به صورت خودرو رشد می کند. در تحقیقی که در ایران بر روي ریشه هاي شیرین بیان 12 منطقه انجام شد که شامل کرمانشاه، نجف آباد اصفهان، سیرجان، مهاباد، اردبیل، خرم آباد، سرحد فارس، استهبال فارس، قصرالدشت فارس، اکباتان، گ نج نامه همدان، کرمان جمعآوري شد نشان داد که کرمانشاه، سرحد فارس و کرمان داراي مرغوب ترین محصول بوده و از نظر صادرات نیز داراي ارزش فراوانی است.
شیرین بیان بصورت عل ف هرز مزارع ایران، بخصوص در استانهاي فارس، لرستان و حوزه سلسله جبال زاگرس به فر اوانی وجود دارد و در اغلب اراضی زراعتی، در سال آیش است روئیده می شود در غرب ایران، بهره برداري از استان هاي مختلف کشور، به صورت رایگان در زمان هاي آیش، زمین هاي این منطقه را شخم می زنند تا شیرین بیان رشد کرده و در پایان فصل ، ریشه آن را جمع آوري کنند.

الف) این کسب و کار اهداف ذیل را دنبال میکند:
هدف کلان

تولید اقتصادي شیرین بیان و ایجاد اشتغال و درآمدزایی

هدف هاي خرد

کشت یک هکتار محصول شیرین بیان؛
اشباع بازارهاي محلی از محصول با کیفیت شیرین بیان ، ارائه محصول در بسته بندي مطلوب و مورد نیاز بازار مصرف؛
همکاري با شرکت سرمایهگذار براي فرآوري شیرین بیان؛
افزایش زیرکشت و ایجاد واحد بستهبندي در جنب مزرعه؛
صادرات شیرین بیان به سایر کشورهاي مصرفکننده؛
توسعه اشتغال فارغالتحصیلان کشاورزي و نیروي کارگري.
صرفه جویی در مصرف آب و افزایش راندمان؛
استفاده از اراضی مازاد زراعی جهت کشت با توجه به نیازهاي اکولوژیکی گیاه شیرین بیان؛
تولید محصول باکیفیت برتر و بازارپسندي بهتر و امکانات صادرات آن ها.

ب) فضاها و فرصت هاي پیشرفت

افزایش سطح زیرکشت و به کارگیري فارغالتحصیلان کشاورزي؛
وجود بازار داخلی و بازار کشورهاي حوزه خلیج فارس و سایر کشورها؛
توسعه فرهنگ مصرف دارویی و غذایی و آرایشی و بهداشتی شیرین بیان؛
ایجاد کارخانه تولید فرآورده هاي شیرین بیان (پودرخشک، عصاره ، عطر، و اسانس، عرقیجات، آرایشی و بهداشتی، لوسیون ها، تی بگ، نوشیدنی؛
توسعه کاربرد این گیاه در صنایع غذایی و درمانی.

د) مراحل و فرآیند تولید

روش تولید کشت ارگانیک و اصولی؛
کشت بذر و نشاءها مطابق با استانداردهاي روز دنیا به روش اصولی به دست دانش آموخته هاي رشته کشاورزي صورت می پذیرد.
مواد اولیه مورد نیاز (کشت بذر، تقسیم بوته یا نشاء) از مزارع بابونه تامین میشود و بعد از آماده سازي زمین کشت ارگانیک در درجه اول کشت مستقیم بذور و یا با نشاءها آغاز می گردد. همچنین براي نیروي کار مورد نیاز براي مزرعه از افراد بومی منطقه استفاده میشود.

نیازهاي اکولوژیکی (بوم شناختی)

از آنجا که منشاء این گیاه نواحی مدیترانه است در طول رویش به هواي گرم و آفتاب کافی نیاز دارد. ریشه این گیاه در خاك هاي شنی با ضخامت زیاد گسترش زیادي یافته عملکرد آن نیز افزایش می یابد. شیرین بیان در دماي 6 تا 25 درجه سانتی گراد می روید.
شیرین بیان گیاهی نورپسنداست. نور کافی سبب افزیش مواد موثره ریشه می شود. این گیاه به آب و مواد و عناصر غذایی کافی نیاز دارد. در مرحله گل دهی آب کافی باید در اختیار گیاه قرار گیرد. شیرین بیان معمولا در مناطقی که مقدار بارندگی سالانه بین 400 تا 1160 میلی متر باشد می روید. براي کاشت این گیاه باید از زمین هاي شنی با لایه هاي ضخیم خاك و غنی از ترکیبات کلسیم استفاده کرد. ph خاک برای شیرین بیان بین 5/5 تا 8/2 مناسب است

خواب شیرین بیان

خواب بذر عبارت است از حالت درونی در بذر که از جوانه زنی آن در شرایط نامناسب محیطی جلوگیري میکند. این توانایی بذر را زنده نگه داشته و به آن امکان می دهد که ماه ها و حتی سال ها تا زمانی که ممانعت شرایط محیطی در مقابل مکانیزم هاي فیزیولوژیکی بذر به حداقل مقدار خود برسند در داخل خاك زنده باقی بمانند. دما اصلی ترین پیام محیطی تنظیم کننده خواب در شیرین بیان است.

اثر دما بر درصد جوانه زنی بذور شیرین بیان

دما اثر کاملاً معنی داري بر درصد جوانه زنی بذور شیرین بیان دارد. بیشترین درصد جوانه زنی نهایی در بذور کرمانشاه و فارس در دامنه دماهاي 15 تا 35 درجه سانتی گراد و کمترین درصد در دماي صفر درجه دیده می شود.

آماده سازي خاك

چون شیرین بیان ریشه طویلی دارد، براي کاشت آن از زمین هایی که از ضخامت زیادي برخوردارند باید استفاده کرد. فصل پاییز پس از افزودن کودحیوانی مورد نیاز گیاهان شخم عمیق (به عمق 40 تا 70 سانتی متر) زده می شود. پس از اضافه کردن کودفسفره مورد نیاز زمین را تسطیح کرده و بستر را براي کشت گیاه باید آماده نمود.

تاریخ و فواصل کاشت

اوایل بهار (فروردین) زمان مناسبی براي کشت مستقیم بذر در زمین اصلی است. فاصله ردیف هاي کاشت از یکدیگر 60 سانتی متر و عمق بذر موقع کاشت 2 تا 3 سانتی متر مناسب می باشد. بذر مورد نیز براي هر هکتار زمین 12 تا 15 کیلو
است. اوایل بهار (فروردین – اردیبهشت) نیز زمان مناسبی براي کاشت بذر در خزانه هوایی آزاد کشت (غیرمستقیم) می باشد. فاصله ردیف ها از یکدیگر در خزانه 30 تا 40 سانتی متر مناسب است. عمق بذر شیرین بیان موقع کاشت باید 2سانتی متر باشد. درکشت غیرمستقیم مقدار بذر مورد نیاز براي هر هکتار زمین 5\. تا 1کیلوگرم است. اواسط پاییز (آبان) هنگامی که ارتفاع نشاءها به 20 تا 2 سانتی متر رسید آنها را باید در ردیف هایی به فاصله 60 تا 80 سانتی متر در زمین اصلی کشت کرد. فاصله دو بوته روي ردیف کاشت 40 تا 50 سانتی متر مناسب است.
زمان مناسب براي تکثیر رویشی شیرین بیان اواسط پاییز (آبان) است. فاصله ردیف ها از یکدیگر 60 تا 80 سانتی متر و فاصله دو بوته در طول ردیف 30 تا 40 سانتی متر مناسب است. عمق مطلوب براي کاشت قطعات ریشه اي متفاوت و به بافت خاك و رطوبت محیط بستگی دارد. به طوري که این عمق در خاك هاي سبک 15 تا 20 سانتی متر و در خاك هاي سنگین 10 تا 12 سانتی متر توصیه می شود.

روش کاشت

شیرین بیان را می توان توسط بذر و یا از طریق رویشی تکثیر کرد. از آنجا که بذر شیرین بیان پوسته ضخیمی دارد و این پوسته قوه رویشی آن را کاهش می دهد، قبل از کاشت باید خراش هاي مناسبی در سطح پوست ایجاد کرد. تکثیر توسط
بذر به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام می گیرد.

کشت مستقیم

شیرین بیان را در زمان مناسب به صورت ردیفی با فواصل ذکرشده کشت می کنند. پس از کاشت زمین را باید به مقدار کافی آبیاري کرد.

کشت غیرمستقیم

در زمان مناسب بذرها را در خزانه هواي آزاد که بستر آن به همین منظور آماده شده است کشت می کنند. پس از کاشت به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاك غلتک مناسبی باید زده شود. آبیاري منظم و مبارزه با علف هاي هرز در طول رویش گیاهان نقش عمده اي در سرعت ر شد شیرین بیان دارد. در اواسط پاییز اقدام به انتقال نشاءها به زمین اصلی می شود. براي هر هکتار زمین به 30 هزار نشاء نیاز داریم. تکثیر رویشی از طریق تقسیم ریشه انجام می گیرد. گیاهان سه تا چهار ساله را از خاك خارج کرد. پس از تمیز کردن ریشه، قطعاتی به طول 15 تا 25 سانتی متر از آن جدا و در عمق مناسب کشت می شوند. در هر هکتار زمین به 40 تا 70 هزار قلمه ریشه اي نیاز است.

مراقبت و نگهداري

رشد شیرین بیان در سال اول رویش کند و بطیء است. از این رو علف هاي هرز می توانند بدون رقابت و به سرعت توسعه یابند، لذا کنترل علف هاي هرز قبل از کاشت و نیز تهیه بستر فاقد علف هاي هرز ضرورت دارد. در سال اول رویش علف هاي هرز را به طور مکانیکی با دست یا کولتیواتور باید وجین کرد . در فصل بهار به منظور توسعه ریشه، قبل از ریزش برگ ها ساقه هاي شیرین بیان را از فاصله 10 سانتی متري سطح زمین باید قطع و از زمین خارج کرد.

برداشت محصول

چنانچه شیرین بیان به روش رویشی تکثیرشده باشد سه تا چهار سال ولی اگر تکثیر توسط بذر انجام گرفته باشد پنج تا شش سال پس از کاشت می توان ریشه را برداشت کرد. زمان مناسب براي برداشت ریشه فصل پاییز پس از خشک شدن اندام هاي هوایی بر اثر سرماست. ریشه را در سطوح کوچک کشت با دست ولی در مقیاس وسیع با ماشین هاي مخصوص، برداشت می کنند. از آنجا ک ه مواد موثره ریشه شیرین بیان درآب حل می شود، از این رو ریشه ها را خیل ی سریع با آب جاري باید شست. پس از تمیز کردن، پوست ریشه ها را باید جدا کرد، سپس آنها را با قطعات 10 تا 15 سانتی متري تقسیم و خشک نمود. براي خشک کردن ریشه نباید از نور مستقیم یا درجه حرات بالا استفاده کرد. چنانکه از خشکن هاي الکتریکی استفاده کرد دماي مناسب 40 درجه سانتی گراد می باشد.
ریشه هاي خشک شده ترك خورده و شکاف بر می دارند.
شیرین بیان در اکثر مناطق جهان به خصوص میان دو عرض جغرافیایی 30 و 45 درجه در نیمکره شمالی زمین میروید. این گیاه در کشورمان نیز پراکنش بسیار وسیعی دارد و در استان هایی چون خ راسان (شمالی و رضوي)، آذربایجان شرقی و غربی، زنجان، گلستان، کردستان، فارس، اصفهان، تهران و … مشاهده می شود. شیرین بیان به طور کلی گیاهی نورپسند است که در طول رویش به هواي گرم و رطوبت متوسط نیاز دا

فرآورده هاي شیرین بیان

بابلیان در حدود 4000 سال پیش شیرین بیان را به عنوان تقویت کننده بدن می شناخته اند. همچنین مصریان عهد باستان از ریشه آن عصاره تهیه می – کرده اند؛ چنانکه در سال 1923 میلادي از مقبره توتانخامون ریشه این گیاه یافت شد. پزشکان مصر قدیم عصاره شیرین بیان را جهت کاستن از تلخی داروهاي تلخ مزه و معالجه امراض کبد و دستگاه گوارش به کار می برده اند. در اروپا آب نبات هایی با طعم تند از شیرین بیان تهیه می شود که طرفدار زیادي هم دارد. البته باید گفت که طعم اغلب این گونه تنقلات با روغن تخم
انیسون (بادیان رومی) تأمین می شود و مقدار واقعی شیرین بیان در آنها بسیار کم است. از چاشنی شیرین بیان در تهیه نوشیدنی هاي غیرالکلی استفاده می شود و این ماده عنصر اصلی نوشابه غیرالکلی بسیار معروف مصري موسوم به عرق سس است.
مردم ایتالیا دوست دارند که شیرین بیان را به شکل طبیعی استفاده کنند، به این نحو که ریشه این گیاه را پس از شستن، به عنوان خوشبوکننده دهان می جوند.
در آشپزي چینی شیرین بیان همچون چاشنی در پخت غذاهاي مطبوع استفاده می شود و اغلب براي خوش طعم کردن سوپ ها و غذاهایی که در سس سویا جوشانده می شود، به کار می رود. شیرین بیان در سوریه نیز بسیار خواهان دارد و به صورت نوشیدنی در بازار عرضه می شود.

تجارت گیاه شیرین بیان

سطح زیر کشت گیاهان دارویی مختلف در کشور حدود 66 هزار هکتار است که از این مقدار، سهم شیرینبیان صفر است. در حالی که بالاترین حجم صادرات گیاهان دارویی مربوط به گیاه شیرینبیان است. سالیانه صدها تن از ریشۀ گیاه شیرین بیان جهت استخراج مواد با ارزش شیمیایی و دارویی به صورت خام از کشور خارج می شود و فرآورده هاي آن به کشور وارد میشود. از آن در کشورهاي پیشرفته دنیا 500 نوع فرآورده تولید میشود. تنها بخش بسیار اندکی از عصاره تولید شده در داخل کشور، در صنعت داروسازي استفاده میشود. به صورت عصاره شیرین بیان با پودر، جامد و مایع به کشورهاي حوزه خلیج فارس، ژاپن، (Licorice) نام لیکوریس آلمان، ایتالیا، هندوستان، فرانسه، بلژیک و استرالیا صادر می شود . چهار استان فارس، کرمان، کهکیلویه و بویراحمد و کرمانشاه تولیدکننده این محصول هستند .
از این میان استان فارس قطب تولید شیرین بیان در کشور است و بهطور متوسط سالانه 6 هزار تن عصاره شیرین بیان در 7 کارخانه استان فارس تولید میشود . در استان کرمانشاه نیز به طور کلی سالیانه 10 تن در هکتار از مزارع برداشت میشود

شیرین بیان در 4 مرحله وارد بازار میشود:

1 .ریشه سالم؛
2 .پودر؛
3 .عصاره شیرینبیان؛
4 .عرق.

ارزش بازار خرید و فروش شیرین بیان

ارزش تجارت شیرین بیان در سطح جهانی بسیار عالی است چرا که کاربرد آن علاوه بر ساخت دارو در صنایع مختلف غذایی نیز قابل توجه است. کشورهای غربی واردات بسیار زیادی از شیرین بیان دارند و در سال‌های اخیر این محصول گیاهی و سالم را به عنوان شیرین کننده در درست کردن شیرینی جات مختلف استفاده می‌کنند.

در حقیقت، بررسی بازار جهانی واردات شیرین بیان در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که واردات کشورهای پیشرفته به صورت قابل توجهی رو به افزایش رفته است. دلیل این رشد بازار را می‌توان در استفاده از شیرین کننده‌های طبیعی در صنایع مختلف دانست و این محصول گیاهی به مرور زمان جایگزین شیرین کننده‌های مضر در صنعت شده است.

برای نمونه‌ای از آمار تجارت شیرین بیان می‌توان گفت ارزش این بازار در سال ۲۰۰۷ مقدار ۴۲ میلیون دلار بوده است که رشد ۳ درصدی سالانه در مورد تجارت جهانی آن مشهود است. تجارت عصاره محصول نیز قابل توجه بوده است و رشد سالانه آن ۵ درصد است.

دلیل اصلی رشد تقاضا و مصرف شیرین بیان

در گذشته تنها استفاده از شیرین بیان در ساخت داروهای سنتی بود اما اکنون می‌توان دلیل رشد تجارت آن و خرید شیرین بیان در حجم زیاد را یافته‌های جدید علمی و کاربرد بیشتر آن در صنایعی مانند صنایع آرایشی بهداشتی دانست.

شیرین بیان به صورت وسیع در صنایع آرایشی استفاده می‌شود و به صورت ساده می‌توان گفت در هر جایی که نیاز به یک شیرین کننده طبیعی و گیاهی باشد، شیرین بیان کاربرد زیادی دارد. همین طبیعی و گیاهی بودن محصول است که منجر به رشد تجارت شیرین بیان شده است.

باید توجه داشت که واردات شیرین بیان در مورد عصاره آن چند برابر ریشه آن است. این به دلیل ارزش بیشتر غذایی و غنی‌تر بودن مواد اصلی در عصاره آن است. با این حال، استفاده از عصاره محصول نیز در صنایعی مانند صنایع غذایی بسیار آسان است و دیگر نیازی به فرآوری دوباره ریشه محصول نیست.

کشورهای اصلی تولید کننده محصول شیرین بیان را فرآوری می‌کنند و محصولات ارزش افزوده آن را تولید می‌کنند که می‌توان مهم‌ترین تولید کننده‌های محصول ارزش افزوده را ایران، چین، هند، پاکستان، اسپانیا، فرانسه و یونان دانست.

تولید کننده‌های اصلی محصول

اصلی‌ترین کشورهای تولید کننده که سهم تجارت شیرین بیان آن‌ها عالی است ایران، روسیه و چین هستند و اصلی‌ترین صادر کننده‌های عصاره محصول کشورهایی مانند آمریکا، فرانسه، ایتالیا، ایران، ژاپن و ترکیه هستند.

در حقیقت، کشورهایی که واردات زیاد ریشه شیرین بیان دارند، فرآوری و تولید عصاره آن را نیز انجام می‌دهند و به عنوان صادر کننده بزرگ عصاره آن نیز محسوب می‌شوند.

ترکیه صادر کننده بزرگ شیرین بیان است که هر دو محصول ریشه و عصاره آن را به کشورهای اروپایی و دیگر کشورها صادر می‌کند. در سال ۲۰۱۰، ترکیه به تنهایی ۳۰۰ هزار تن ریشه محصول را صادر کرده است که ارزش تجارت شیرین بیان این کشور در سال ۲۰۱۰ مقدار ۵۲۵ میلیون دلار بوده است.

بازارهای اصلی فروش شیرین بیان

در این بین، بازار کشور چین مرکز تجارت بزرگی است که ارزش آن بسیار زیاد است. چین واردات شیرین بیان زیادی دارد.

کشور دیگری که نقش مهمی در تولید و تجارت محصول دارد ایران است که در سال‌های اخیر به دلیل وجود محدودیت‌های مختلف، سهم تجارت شیرین بیان آن کاهش پیدا کرده است.

ژاپن نیز از دیگر کشورهایی است که در بازار تجارت شیرین بیان در سطح جهانی نقش اساسی دارد. در حقیقت، فرهنگ و استفاده سنتی از شیرین بیان در این کشور است که منجر به ارزش تجارت محصول در این کشور می‌شود. ژاپن وارد کننده بزرگ جهانی است که استفاده از محصول در این کشور علاوه بر صنایع غذایی، در ساخت داروی سنتی Kampo ژاپنی است.

استانداردهای جهانی در تجارت شیرین بیان

در بازار تجارت جهانی مواردی که اهمیت دارند، تولید ارگانیک محصول و فرآوری طبیعی آن است. استفاده از کودهای طبیعی و کشت و تولید ارگانیک محصول، بیشترین اهمیت اقتصادی را در بازار فروش شیرین بیان دارند.

بسته بندی و رعایت استانداردهای آن نیز از دیگر موارد مهم است و میزان تمیز بودن و کیفیت ظاهری محصول نیز از نکات قابل توجه است.

جایگاه شیرین بیان در ایران و جهان

گیاه دارویی شیرین بیان از لحاظ خاصیت دارویی در کشورهاي خارجی اهمیت فراوان دارد. در نتایج به دست آمده که در ایران بر روي ریشه هاي شیرین بیان در 12 منطقه انجام شد نشان داد که کرمانشاه ، سرحد فارس و کرمان داراي مرغوب ترین محصول بوده و از نظر صادرات نیز داراي ارزش فراوانی است. شیرین بیان ایرانی، در مقایسه با شیرین بیان کشورهاي دیگر، بیشترین مقدار گلیسیریک را دارد؛ زیرا وضیعت اقلیمی کشور ما، براي رشد این گیاه مناسب است. سالانه بیش از 7هزار تن پودر و عصاره این گیاه از ایران به کشور اروپا صادر می شود و با توجه به افزایش روز افزون تقاضاي بازار نسبت به این گیاه و خطر تخریب رویشگاه طبیعی که از بین رفتن ذخایر ژنتیکی این گیاه را به دنبال دارد به نظر می رسد که از ساده ترین راه براي ایجاد کشت این گیاه بررسی استفاده از کشت هیدروپونیک و کشت فشرده و توام با گیاهان وجینی زود بازده می باشد که در صورت موفقیت این طرح ها اقدام به ترویج آن در سطح گسترده پرداخته می شود. شناسایی ترکیبات شیمیایی آن از لحاظ فارماکولوژیکی و فارماکنوزي آن، کاربرد در صنایع آمریکا (عرق و قرص و نوشابه هاي غیرالکلی)، داروهاي ساخته شده از گیاه شیرین بیان در جهان.

 

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح کشت شیرین بیان

عملکرد سالیانه : 10 تن در هکتار
نرخ برابری دلار : 22000 تومان
سطح زیر کشت : 1 هکتار
میزان سرمایه گذاری ثابت : 90 میلیون تومان (بدون احتساب هزینه های سرمایه گذاری)

درخواست خدمات مشاوره سرمايه گذاری

براي تحقق يک ايده به کسب وکار موفق بايد آن را از ابعاد گوناگون مانند بازار، توجيه اقتصادی، شرايط سرمايه گذاري، مدل سازی کسب وکار، زيرساخت های فنی و فرآيند های توليد مورد مطالعه قرار گيرد.
در صورت تمايل به دريافت خدمات (مطالعه فرصت سرمايه گذاری، تحقيقات بازار، طراحی مدل کسب و کار و سيستم سازي کسب و کار) مي توانيد پرسشنامه درخواست خدمات مشاوره را تکميل نمايئد و يا با دفتر شرکت تماس حاصل فرمائيد. کارشناسان گروه ايطرح آمادگی دارند پيشنهادهايی شامل شرح خدمات متناسب با نياز کسب و کار شما را تنظيم نموده و با قيمت رقابتي جهت تصميم‌گيری در اختيار تيم‌های راه انداز، استارتاپ‌ها و مديران کسب و کارها قرار دهند.

درخواست تهيه طرح توجيهی

اين طرح صرفا به عنوان يک ايده سرمايه گذاری مطرح می شود. جداول و نمودارها تقريبی است.

امکان سرمايه گذاری با ظرفيتهای مختلف و به تبع آن سطح سرمايه گذاری کمتر و بيشتر از ميزان اعلام شده نيز وجود دارد.

درصورت نياز به تدوين طرح توجيهی می توانيد با شرکت تماس حاصل فرماييد يا فرم اوليه سفارش طرح را تکميل نمائيد.

 

 


درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: