نرخ ها و اطلاعات مورد نیاز در تهیه و تدوین طرح توجیهی

نرخ ها و اطلاعات مورد نیاز در تهیه و تدوین طرح توجیهی

نکات آموزشی کاربردی در فرآیند مطالعات امکان سنجی طرح های سرمایه گذاری جهت تهیه طرح توجیهی با استفاده از نرم افزار کامفار

  • نرخ های استهلاک و درصد ارزش اسقاط دارایی های ثابت در تهیه طرح توجیهی (Depreciation Conditions)
ردیف شرح نرخ اسقاط نرخ استهلاک روش استهلاک
۱ زمین ۱۰۰% ۰%
۲ محوطه‌ سازی ۱۰% ۷% خطی
۳ ساختمان­ ها ۱۰% ۷% خطی
۴ ماشین‌ آلات و تجهیزات ۱۰% ۱۰% خطی
۵ تاسیسات برقی و مکانیکی ۱۰% ۱۰% خطی
۶ ماشین‌ آلات حمل و نقل ۱۰% ۲۰% خطی
۷ اثاثیه و تجهیزات اداری ۱۰% ۲۵% خطی
۸ تجهیزات حفاظتی و حراستی ۱۰% ۱۰% خطی
۹ هزینه­ های سربار پروژه ۰% ۱۰% خطی
۱۰ هزینه‌ های پیش‌بینی نشده ۱۰% ۱۰% خطی
۱۱ هزینه‌ های قبل از بهره‌برداری ۰% ۱۰% خطی

توضیحات:

  • طبق آخرین دستورالعمل سازمان امور مالیاتی که توسط بانک ها به شرکت های مشاور مطالعات امکان سنجی ابلاغ شده است، محاسبه کلیه دارایی های ثابت با استفاده از روش خطی یا مستقیم یا ثابت انجام میشود که مقدار استهلاک همه سال ها را در عمر دارایی، یکسان در نظر میگیرد. پیش از این، روش محاسبه استهلاک برخی دارایی های ثابت، روش نزولی یا شتابدار بود که سهم سال های ابتدایی را بیشتر و سهم سال های انتهایی را کمتر در نظر میگیرد و به دلیل روند نزولی مقدار استهلاک در طول عمر دارایی، به آن روش نزولی گفته میشود.
  • مبلغ متناسب با مقدار تعیین شده به عنوان ارزش اسقاط، در انتهای عمر پروژه به عنوان یک درآمد یکباره در نظر گرفته میشود.
  • با وجود خطی بودن روش محاسبه استهلاک تمام دارایی ها، اما با توجه به وجود تنوع در عمر انواع دارایی های ثابت، مجموع کل استهلاک در طول عمر پروژه روند نزولی خواهد داشت.
  • در قراردادهای BOT و سایر قراردادهای مشابه که مالکیت دارایی ها در انتهای پروژه در اختیار سرمایه گذار نمیباشد، ارزش اسقاط دارایی ها صفر در نظر گرفته خواهد شد. در این پروژه ها، چنانچه عمر قرارداد پروژه، کوتاه تر از عمر تعریف شده برای دارایی ها بر اساس جدول بالا باشد، آنگاه عمر دارایی بر اساس طول قرارداد لحاظ خواهد شد.
  • چنانچه تامین یک یا چند ساختمان در یک پروژه از طریق قرارداد اجاره تامین گردد، بدیهی است که هزینه اجاره سالیانه در سرفصل هزینه های جاری سالیانه فاز بهره برداری (فاز تولید) ثبت خواهد شد. در این حالت، چنانچه مبلغی نیز به عنوان رهن در نظر گرفته شده باشد، معادل آن در سرفصل ساختمان در بخش هزینه های سرمایه گذاری ثابت به عنوان رهن ساختمان، با نرخ استهلاک صفر و ارزش اسقاط صد در صدی تعریف خواهد شد.
  • درصد ثابت/متغیر هزینه های تولید در تهیه طرح توجیهی (Variable/Fixed Part of Production Cost)
ردیف شرح درصدهزینه متغیر درصد

هزینه ثابت

۱ مواد اولیه ۱۰۰ ۰
۲ یوتیلیتی و انرژی مصرفی ۸۰ ۲۰
۳ قطعات یدکی ۱۰۰ ۰
۴ نگهداری و تعمیرات ۸۰ ۲۰
۵ حقوق و دستمزد نیروهای مستقیم تولید ۳۰ ۷۰
۶ هزینه بالاسری نیروهای مستقیم تولید ۳۰ ۷۰
۷ سربار کارخانه ۵۰ ۵۰
۸ هزینه ­های اداری ۱۰ ۹۰
۹ استهلاک دارائی‌ های ثابت ۰ ۱۰۰
۱۰ هزینه ­های مالی (بهره وام­ ها) ۰ ۱۰۰
۱۱ هزینه ­های بازاریابی ۰ ۱۰۰

توضیحات:

  • درصد ثابت/متغیر هزینه های تولید، بر اساس میزان وابستگی آن هزینه به تیراژ تولید تعیین میشود.
  • چنانچه هزینه بازاریابی در یک پروژه، مستقل از حجم فروش و به صورت ثابت تعریف شده باشد، ۱۰۰ درصد ثابت لحاظ خواهد شد، اما چنانچه هزینه بازاریابی در یک طرح، بر اساس حجم فروش دیده شود، آنگاه ۱۰۰ درصد متغیر در نظر گرفته میشود.
  • چنانچه تامین یک یا چند واحد از ساختمان های مورد نیاز پروژه از طریق قرارداد اجاره تامین شده باشد، آنگاه با توجه به عدم وابستگی هزینه اجاره به تیراژ تولید سالیانه، درصد ثابت/متغیر هزینه اجاره به صورت ۱۰۰ درصد ثابت در نظر گرفته خواهد شد.
  • درصد ثابت/متغیر هزینه های تولید، تاثیری بر مقدار عددی شاخص های مالی اصلی طرح نخواهد داشت و صرفاً بیانگر نوعی از ریسک پروژه است. در واقع مقدار هزینه ثابت نشان میدهد در حالتی که یک سال حجم تولید و فروش پائینتری از برنامه داشته باشد، چقدر از هزینه های تولید به سیستم تحمیل خواهد شد.
  • نرخ هزینه های نگهداری و تعمیرات سالیانه دارایی های ثابت در تهیه طرح توجیهی (Repair and Maintenance)
ردیف شرح هزینه سالیانه نگهداری و تعمیرات

(درصد از ارزش دارایی­)

۱ ساختمان­ ها و محوطه­ سازی ۲%
۲ ماشین­ آلات و تجهیزات ۴%
۳ تاسیسات برقی و مکانیکی ۱۰%
۴ وسائط نقلیه ۲۰%
۵ اثاثه و تجهیزات اداری ۱۰%
۶ تجهیزات حفاظتی و حراستی ۱۰%

توضیحات:

  • در طرح هایی که ماشین آلات و تجهیزات آنها نیاز به تعویض قطعات یدکی دارند، معادل ۲ درصد ارزش ماشین آلات و تجهیزات طرح به صورت سالیانه به عنوان هزینه قطعات یدکی مصرفی، جدا از هزینه های نگهداری و تعمیرات در نظر گرفته میشود.
  • لیست اقلام هزینه های سرمایه گذاری ثابت در تهیه طرح توجیهی (Fixed Investment Cost)
  1. زمین
  2. محوطه سازی
  3. ساختمان سازی
  4. ماشین آلات و تجهیزات
  5. تاسیسات برقی و مکانیکی
  6. وسائط نقلیه
  7. اثاثه و تجهیزات اداری
  8. سیستم ها و تجهیزات حفاظت محیطی و حراستی
  9. هزینه های سربار پروژه
  10. هزینه های پیش بینی نشده (۱۰ درصد)

توضیحات:

  • هزینه مربوط به ساخت/خرید هر یک از سرفصل های تعیین شده برای لیست هزینه های سرمایه گذاری ثابت، که از طریق اجاره تامین شود، از سرفصل هزینه های سرمایه گذاری ثابت طرح حذف خواهد شد و هزینه آن به سرفصل هزینه های تولید (هزینه های جاری سالیانه در فاز بهره برداری) منتقل خواهد شد.
  • در طرح هایی که پیشرفت فیزیکی دارند، هزینه های پیش بینی نشده، صرفاً برای لیست هزینه های مورد نیاز طرح در نظر گرفته خواهد شد.
  • هزینه های پیش بینی نشده، برای هزینه های سرمایه گذاری ثابت ریالی و ارزی به تفکیک و با همان واحد پولی مرتبط تعریف میگردد تا در صورت تغییرات نرخ ارز نیز مقدار آن همواره صحیح باشد.
  • جهت ورود اطلاعات در نرم افزار کامفار، هزینه های تاسیسات، وسائط نقلیه و اثاثه اداری، در زیر مجموعه سرفصل تجهیزات خدماتی و جانبی کارخانه تعریف میشوند.
  • لیست اقلام هزینه های قبل از بهره برداری در تهیه طرح توجیهی (Pre-Production Expenditures)
  1. مجوزها، پروانه ها، ثبت شرکت
  2. مطالعات، تحقیقات، طراحی ها و مشاوره ها
  3. مذاکرات، سفرها و بازدیدها در فرآیند انتخاب تکنولوژی
  4. آموزش های اولیه پرسنل
  5. تولید آزمایشی
  6. حقوق و دستمزد تیم پروژه در فاز ساخت
  7. هزینه تهیه طرح توجیهی
  • لیست اقلام هزینه های تولید (هزینه های جاری سالیانه فاز بهره برداری) در تهیه طرح توجیهی (Production Cost)
  1. هزینه های مواد و قطعات اولیه
  2. هزینه های یوتیلیتی مصرفی
  3. هزینه های انرژی مصرفی
  4. هزینه های قطعات یدکی
  5. هزینه های نگهداری و تعمیرات
  6. هزینه های حق امتیازها
  7. هزینه های حقوق و دستمزد نیروهای انسانی
  8. هزینه های بالاسری نیروهای انسانی
  9. هزینه های سربار کارخانه/مجموعه
  10. هزینه های اداری
  11. هزینه های مالی
  12. هزینه های بازاریابی و فروش
  13. استهلاک دارایی های ثابت
  • لیست اقلام هزینه های سربار پروژه در فاز ساخت (هزینه های مرتبط با دارایی های ثابت) در تهیه طرح توجیهی
    (Incorporated Fixed Assets – Project Overheads)
  1. هزینه های حمل، بیمه و گمرک ماشین آلات و تجهیزات
  2. هزینه های نصب و راه اندازی ماشین آلات و تجهیزات
  3. هزینه های نظارت بر عملیات عمرانی
  4. هزینه قرارداد خرید دستورالعمل ها
  5. هزینه قراردادهای خرید دانش فنی
  6. هزینه های قرارداد بازرس شخص ثالث
  • دسته بندی متعارف نیروهای انسانی در تهیه طرح توجیهی (Human Resources)
  1. نیروهای انسانی مستقیم تولید – مثل کارگران، اپراتورها و تکنسین های تولید
  2. نیروهای انسانی غیر مستقیم تولید – مثل مدیر کارخانه، مدیر تولید، نیروهای نگهداری و تعمیرات، تاسیسات، ایمنی، آزمایشگاه، کنترل کیفیت، مهندسی، طراحی، برنامه ریزی تولید، کنترل موجودی، انبار
  3. نیروهای انسانی اداری – مثل مدیر عامل، نیروهای مالی و اداری و بازرگانی، حقوقی، منابع انسانی، درمانی، منشی ها، حراست، خدمات، راننده ها
  4. نیروهای انسانی بازاریابی – مثل نیروهای بازاریابی، تبلیغات و فروش
  • لیست اقلام زیر مجموعه سرفصل هزینه های سالیانه سربار کارخانه/مجموعه در تهیه طرح توجیهی
    (Factory Overhead Costs)
  1. هزینه های حقوق و دستمزد نیروهای انسانی غیر مستقیم تولید
  2. هزینه های بالاسری نیروهای انسانی غیر مستقیم تولید (۱۰۰%)
  3. هزینه های غذای کل نیروهای انسانی
  4. هزینه های سرویس ایاب ذهاب کل نیروهای انسانی
  5. هزینه اجاره سالیانه واحدهای تولیدی اجاره ای
  6. هزینه قراردادهای برونسپاری امور تولیدی
  7. بیمه دارایی های ثابت
  • لیست اقلام زیر مجموعه سرفصل هزینه های سالیانه اداری در تهیه طرح توجیهی (Administrative Costs)
  1. هزینه های حقوق و دستمزد نیروهای انسانی اداری
  2. هزینه های بالاسری نیروهای انسانی اداری (۱۰۰%)
  3. هزینه اجاره سالیانه واحدهای اداری اجاره ای
  4. هزینه قراردادهای برونسپاری امور اداری
  5. هزینه اقلام مصرفی و هزینه های جاری اداری
  6. هزینه ماموریت های اداری پرسنل
  7. هزینه لباس فرم پرسنل
  8. هزینه آموزش های سالیانه پرسنل
  • نرخ مالیات در تهیه طرح توجیهی (Tax)
  1. نرخ مالیات بر درآمد کسب و کارها (Corporate Tax or Income Tax) در کشور معادل ۲۵ درصد سود ناخالص در هر سال در نظر گرفته میشود.
  2. هر یک از مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد تجاری، از ۷ تا ۲۰ سال معافیت مالیاتی دارند که در وبسایت سازمان هر منطقه اعلام شده است.
  3. هر از مناطق محروم کشور، بسته به درجه محرومیت آن منطقه از ۵ سال تا مادام العمر معافیت مالیاتی دارند که با مراجعه به وبسایت سازمان صنعت معدن تجارت استان مربوطه اعلام شده است.
  4. تولید عمده محصولات کشاورزی در داخل ایران، معاف از مالیات میباشد. البته مراحل فرآوری صنعتی مشمول معافیت مالیاتی نمیشود.
  5. از آنجاکه مالیات بر ارزش افزوده، توسط تولید کننده از مصرف کننده اخذ و به دولت پرداخت میشود، لذا تاثیری بر درآمد/هزینه تولید کننده ندارد و در محاسبات طرح های توجیهی در نظر گرفته نمیشود. در واقع، تولید کننده واسطی است بین مصرف کننده و دولت، جهت اخذ مالیات بر ارزش افزوده.
  6. در کشورهایی که علاوه بر مالیات بر عملکرد شرکتها (که در انتهای سال بر سود ناخالص شرکتها اعمال میشود)، مالیات بر فروش به صورت مستقیم نیز وجود دارد، این نوع از مالیات به صورت درصدی از هر فروش، مستقل از میزان سود/زیان انتهای سال از تولید کننده اخذ میگردد که با عنوان Sales Tax شناخته میشود.
  7. چنانچه در کشوری، برای کسب و کارهای فعال در یک حوزه خاص، بخشی از سود ناخالص سالانه شرکت معاف از مالیات در نظر گرفته شود، به آن کمک/تخفیف/پاداش مالیاتی یا سود معاف از مالیات یا Allowance گفته میشود. در این حالت، سود مشمول مالیات با عبارت Taxable Profit بیان میگردد.
  8. با وجود اینکه قانون انتقال زیان انباشته در اکثر کشورها وجود دارد، که موجب کاهش مالیات در طرح هایی میگردد که یک یا چند سال را با زیان پشت سر میگذارند، اما در محاسبات و برآوردهای طرح های توجیهی مطرح نمیشود و مدل مالی طرح، بدون در نظر گرفتن این قانون ترسیم میشود.
  • نحوه ثبت آورده های غیر نقدی در تهیه طرح توجیهی (Non Cash Contributions)
  1. در فرآیند مطالعات امکان سنجی طرح­ ها، چنانچه برخی از امکانات، تجهیزات و دارایی­ های مورد نیاز طرح از محل آورده­ های غیر نقدی سهامداران تامین شود، می­بایست هزینه فرصت آورده­ های غیرنقدی سهامدار، مشابه آورده­ های نقدی دیده شود، لذا چنانچه در طرح، آورده غیر نقدی از سوی سرمایه­ گذاران ارائه شده باشد، در روند محاسبات طرح، ارزش روز آورده­ های غـیرنقدی سـرمایه­ گذار مربوطه، به عنوان بخشی از هزینه­ های سرمایه­ گذاری در طرح لحاظ خواهد شد.
  2. در قراردادهای مشارکت بانک ها با سرمایه گذاران، هزینه های انجام شده سرمایه گذار که به عنوان آورده های غیر نقدی عنوان میشود، بر اساس مبلغ فاکتورها لحاظ میشود و معمولا بانک ها نرخ به روز شده هزینه های انجام شده را نمیپذیرند. از این رو سهم آورده های غیر نقدی سرمایه گذار کمتر از ارزش روز آنها دیده میشود.
  • نرخ تورم در طرح های توجیهی (Inflation)
  1. بر اساس قوانین نانوشته بانک ها، از آنجا که منبع قابل استنادی جهت برآورد نرخ تورم سالیانه تا پایان عمر طرح وجود ندارد، لذا محاسبات طرح های توجیهی، بدون در نظر گرفتن تورم سالیانه انجام میشود. شایان ذکر است، از آنجا که در طرح­ های تولیدی، درآمدها و هزینه­ های طرح به طور مشابه و به موازات هم در طول فاز تولید توزیع شده ­اند، لذا حذف نرخ تورم، محاسبات را از نتایج واقعی دور نخواهد کرد.
  2. با فرض مثبت بودن تفاضل درآمد و هزینه سالیانه در پروژه ها، استفاده از نرخ تورم در محاسبات طرح های توجیهی، موجب بهتر شدن نتایج میشود. لذا حذف نرخ تورم از محاسبات، موجب محتاطانه تر شدن مطالعات خواهد شد.
  3. در خصوص طرح هایی مثل طرح های نیروگاهی که ذرآمد سالیانه بر اساس تعرفه های مصوب دولتی محقق خواهد شد و لزوما سالیانه افزایش ندارد، اما هزینه ها بر اساس تورم واقعی افزایش خواهد یافت، رویکرد محتاطانه، انجام محاسبات بر اساس سناریوی با تورم خواهد بود.
  4. در صورت تصمیم به لحاظ نمودن تورم در طرح توجیهی، میبایست برآورد نرخ تورم برای هزینه ها و درآمدهای مربوط به هر واحد پولی را به صورت جداگانه مشخص کرد. همچنین، برآورد نرخ تورم هر واحد پولی باید سال به سال تا پایان عمر طرح مشخص شود.
  • نرخ تنزیل در تهیه طرح توجیهی (Discounting Rate)
  1. نرخ تنزیل (Discounting Rate) یا هزینه سرمایه (Cost of Capital) برای آورده سرمایه­ گذار (Equity Capital) معادل MARR در نظر گرفته میشود که بیان کننده هزینه فرصت آورده سرمایه­ گذار و یا به عبارتی، حداقل نرخ بازگشت سرمایه قابل قبول یا جذاب برای آورده سرمایه­ گذار طرح می­باشد و برای هر شخص حقیقی یا حقوقی به عنوان سرمایه گذار میتواند منحصر به فرد باشد و توسط خود او تعیین میشود. در این خصوص، هر چقدر سطح ریسک طرح بیشتر باشد، نرخ تنزیل نیز که نشان دهنده حداقل سطح بازدهی مورد انتظار است، افزایش خواهد یافت. همچنین بر اساس وزن نسبی مبلغ وام ها، اوراق و آورده سرمایه گذار از کل منابع مالی طـرح، نـرخ تنزیل برای کل سرمایه­ گذاری نیز معادل WACC خواهد بود که بر اساس میانگین وزنی هزینه تامین سرمایه انواع منابع مالی تعریف شده در طرح محاسبه میشود.
  2. جهت محاسبه شاخص NPV یا خالص ارزش فعلی کل سرمایه گذاری (Net Present Value) از WACC به عنوان نرخ تنزیل استفاده میشود و جهت محاسبه شاخص NPVE یا خالص ارزش فعلی کل حقوق صاحبان سهام (Net Present Value of Equity Capital) از MARR به عنوان نرخ تنزیل استفاده میشود. به بیان دیگر، شاخص IRR یا نرخ بازگشت سرمایه کل (Internal Rate of Return) با WACC مقایسه میشود و شاخص IRRE یا نرخ بازگشت سرمایه حقوق صاحبان سهام (Internal Rate of Return of Equity Capital) با MARR مقایسه میشود.
  • وام های بلند و کوتاه مدت در طرح های سرمایه گذاری (Long-Term Loans and Short-Term Loans)
  1. وام های بلند مدت به منظور تامین هزینه های سرمایه گذاری ثابت و هزینه های قبل از بهره برداری در فاز ساخت ارائه میشود و معمولاً تمام فاز ساخت به علاوه یک سال از فاز تولید به عنوان دوره تنفس تعیین میشود. دوره بازپرداخت وام های بلند مدت بانک های داخلی کشور معمولا ۵ ساله میباشد و نرخ بهره آن ها (سود علی الحساب مشارکت) نیز برای وام های ریالی ۱۸ درصد به بالا تعیین میشود. نرخ بهره وام های بلند ارزی بانک های داخلی نیز حدود ۷ درصد با دوره تنفس و دوره بازپرداخت مشابه وام های بلند مدت ریالی است. البته وام های مراکز و صندوق های حمایتی دولتی شرایط بهتری دارند که عموماً در مبالغ پائین تر و در دوره های اولیه رشد و توسعه کسب و کارها ارائه میشود.
  2. وام های بلند مدت بانک های خارجی نسبت به وام های بلند مدت ارزی بانک های داخلی معمولا دوره های تنفس و بازپرداخت بلند تر و نرخ بهره پائین تری دارند. در واقع، دوره های تنفس دو تا سه ساله و دوره های بازپرداخت ۱۰ تا ۱۵ ساله و همچنین نرخ های بهره ۲.۵ تا ۴ درصد در وام های بلند مدت بانک ها و فایننسورهای خارجی (دلار، یورو، یوآن، …) بسیار عمومیت دارد.
  3. وام های کوتاه مدت به منظور تامین سرمایه در گردش مورد نیاز در فاز بهره برداری ارائه میشود و معمولاً طی یک الی یک سال و نیم در یک یا دو قسط بازپرداخت میشوند. نرخ بهره وام های ریالی کوتاه مدت نیز معمولاً مشابه نرخ بهره وام های بلند مدت ریالی است و در وام های کوتاه مدت ارزی نیز شرایط نرخ بهره معمولا مشابه نرخ بهره وام های بلند مدت ارزی است.
  4. محاسبه بهره وام ها از روز اول آغاز میگردد، اما بازپرداخت بهره دوران تنفس، در اغلب موارد به دوره بازپرداخت وام منتقل میشود.
  5. فاصله بین اقساط در وام های بلند مدت ارزی و ریالی میتواند ماهانه، سه ماهه، شش ماهه و یا سالانه باشد.
  6. وام های بلند مدت میتوانند از نوع وام های با اصل اقساط مساوی باشند که در آن مبلغ اصل وام به صورت مساوی در تعداد اقساط تعیین شده تقسیم میشود و بهره هر دوره نیز بر اساس میزان باقیمانده از اصل بدهی محاسبه میشود. در این صورت، مجموع اصل و فرع بازپرداخت ها به بانک روند نزولی خواهد داشت. نوع دیگر وام های بلند مدت، وام های سالواره یا پلکانی سالیانه گفته میشود که در آن مجموه اصل و فرع بازپرداخت به بانک در هر قسط، مبلغ ثابتی دارد. در این حالت، از آنجا که بهره دوره ها روند نزولی دارد، بازپرداخت مربوط به اصل وام به صورت صعودی تنظیم میشود، به طوریکه مجموع آنها در هر قسط مبلغ مساوی داشته باشد.
  • سرمایه در گردش (Working Capital)
  1. سرمایه در گردش خالص یک سال، معادل کسری از هزینه های تولید کل سال مورد نظر است که جهت تامین مالی یک دوره تولیدی در همان سال لازم است. طول یک دوره تولیدی ممکن است یک روز، یک ماه تا یک سال باشد. البته سرمایه در گردش میتواند از مجموع هزینه های تولید یک سال نیز بیشتر باشد که نمونه های کمی دارد.
  2. به بیان دقیق تر، سرمایه در گردش مورد نیاز یک دوره، میزان سرمایه ای است که برای خرید و تامین اقلام نیازمندی یک دوره تولیدی به علاوه کالای ساخته شده و کالای در جریان ساخت تعیین شده لازم است. جهت درک بهتر این موضوع، کافی است، ابتدای دوره دوم تولید را تصور نمود. در حالی که هنوز بخشی از سرمایه ی تزریق شده در قالب کالای در جریان ساخت و کالای ساخته شده درگیر است، ملزم به تامین نیازمندی های دوره بعدی هستیم. همچنین، چنانچه فروش محصول به صورت نقدی نباشد، حسابهای دریافتنی نیز به مبلغ سرمایه در گردش اضافه میشود.
  3. سرمایه در گردش تعیین شده، هر بار جهت تامین نیازمندی های یک دوره تولیدی خرج میشود و مجدداً از درآمد انتهای دوره به سیستم تولیدی بازگردانده میشود. در واقع، سرمایه در گردش، بین دوره های تولیدی در طول سال ها در گردش است.
  4. سرمایه در گردش، برای طرح هایی که تولید روتین و تکرار شونده دارند مفهوم دارد و طرح هایی که با هدف تولید یا ساخت یکباره یک برج/کارخانه/نیروگاه/هتل/بیمارستان/پالایشگاه/پتروشیمی/واحد صنعتی یا هر مجموعه تولیدی یا خدماتی اجرا میشوند، سرمایه در گردش ندارند و برای تامین مالی آنها، میبایست کل هزینه ها را تامین مالی نمود.
  5. سرمایه در گردش خالص یک دوره میتواند نسبت به دوره قبل کاهش یاید. چنین حالتی زماندی پیش می آید که یا حجم تولید کاهش یابد و یا قیمت اقلام نیازمندی های تولید. در این حالت، زمانی که سرمایه در گردش خالص یک دوره نسبت به دوره قبل آن کاهش یابد، آنگاه میزان افزایش در سرمایه در گردش خالص آن دوره منفی خواهد بود.
  6. مقدار سرمایه در گردش خالص یک دوره، از تفاضل دارایی های جاری و بدهی های جاری آن دوره به دست می آید.
  7. سرمایه در گردش خالص یک دوره = دارایی های جاری – بدهی های جاری
  8. Net Working Capital = Current Assets – Current Liabilities
  9. دارایی های جاری، به آن دسته از دارایی ها گفته میشود که در دوره های کوتاه تر از یک سال به صورت طبیعی به پول نقد (یا طلب) تبدیل خواهند. به عنوان مثال، مواد اولیه داخل انبار اولیه، کالای ساخته شده داخل انبار نهایی، کالای در جریان ساخت پای خط تولید، حساب های دریافتنی (حاصل از فروش نسیه) و همچنین تنخواه که به آن موجودی نقد یا پول در دست نیز گفته میشود که خود پول نقد است. در مقابل، دارایی های ثابت، آن دسته از دارایی هایی هستند که به طور طبیعی در دوره یک ساله تبدیل به پول نقد نخواهند شد، مثل زمین، ساختمان و ماشین آلات.
  10. بدهی های جاری نیز، آن دسته از بدهی های شرکت است که در دوره های کوتاه تر از یک سال میبایست پرداخت گردند؛ مثل حساب های پرداختنی که از طریق خرید های نسیه ایجاد میشوند. در مقابل نیز، بدهی های بلند مدت، به واسطه اخذ وام های بلند مدت ایجاد میشوند.
  11. در نرم افزار کامفار، دارایی های جاری به سه بخش “موجودی ها”، “موجودی نقد” و “حسابهای دریافتنی” تقسیم شده است که در نسخه انگلیسی، با اصطلاحات “Cash In Hand”، “Inventory” و “Account Receivable” عنوان شده اند.
  • مجموع هزینه های سرمایه گذاری طرح ها (Total Investment Costs)

هزینه های سرمایه گذاری در طرح ها، شامل سه بخش است.

  1. هزینه های سرمایه گذاری ثابت (Fixed Investment Costs)
  2. هزینه های قبل از بهره برداری (Pre Production Expenditures)
  3. افزایش در سرمایه گردش خالص طرح (Increase in Net Working Capital)

توضیحات:

  • لیست اقلام هزینه های سرمایه گذاری ثابت و قبل از بهره برداری، در بخش های قبلی ارائه شده است.
  • افزایش در سرمایه در گردش خالص طرح، شامل سرمایه در گردش خالص سال اول به علاوه افزایش آن در سال های آتی است.
  • منابع تامین مالی مورد نیاز طرح میتواند کمتر از مجموع هزینه های سرمایه گذاری باشد. در واقع زمانی که برنامه تولید یک طرح در سال اول کمتر از ظرفیت کامل باشد، آنگاه افزایش در سرمایه در گردش سال های دوم به بعد طرح، میتواند از محل درآمدهای طرح به صورت داخلی تامین گردد و نیازی به منابع مالی خارج از طرح (آورده سرمایه گذار، وام، اوراق، کمک بلاعوض و … ) نداشته باشد.

برگرفته از یادداشت های مدیر گروه مطالعات سرمایه گذاری های صنعتی، آقای مهندس کربلایی فر