طرح توجیهی احداث بوستان روستایی

بوستان روستایی یکی از زیرساخت‌های مهم توسعه فضاهای عمومی در مناطق روستایی است که با هدف ایجاد محیطی مناسب برای تفریح، استراحت، تعاملات اجتماعی و گذران اوقات فراغت ساکنان احداث می‌شود. این فضاها می‌توانند شامل فضای سبز، مسیرهای پیاده‌روی، محل بازی کودکان، نیمکت، روشنایی، آلاچیق و امکانات ورزشی روباز باشند.

احداث بوستان روستایی علاوه بر بهبود کیفیت محیط زندگی و افزایش سرانه فضای سبز، می‌تواند به زیباسازی منظر روستا، تقویت تعاملات اجتماعی و ایجاد بستری برای برگزاری فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی کمک کند. انتخاب محل مناسب، استفاده از گونه‌های گیاهی سازگار با اقلیم منطقه، مدیریت مصرف آب و پیش‌بینی هزینه‌های نگهداری از عوامل مهم در طراحی و بهره‌برداری موفق این طرح به شمار می‌روند.

از نظر اقتصادی، احداث بوستان روستایی معمولاً با هدف کسب درآمد مستقیم انجام نمی‌شود؛ بلکه منافع آن بیشتر در قالب ارتقای رفاه عمومی، بهبود محیط زندگی، افزایش جذابیت گردشگری روستا و تقویت زیرساخت‌های توسعه محلی ارزیابی می‌شود.

نمونه‌های واقعی از انتخاب محل مناسب برای احداث بوستان روستایی

• روستای کوئیک؛ انتخاب زمین بر اساس طرح هادی روستادر روستای کوئیک، دهیاری در سال ۱۳۸۹ با توجه به اعتبارات دریافتی و بر اساس نقشه طرح هادی، زمینی به مساحت ۷٬۰۰۰ مترمربع را برای احداث بوستان تعیین کرد. در این بوستان، فضای بازی کودکان، تجهیزات ورزشی، زمین فوتبال و والیبال و فضای سبز پیش‌بینی شد. این نمونه نشان می‌دهد که برای احداث بوستانی با امکانات متنوع، انتخاب زمین متناسب با طرح هادی و نیازهای ساکنان اهمیت دارد.
• روستای جزیره جنوبی، بندر ریگ گناوه؛ ایجاد بوستان متناسب با نیاز روستادر این روستا، پروژه بوستانی با مساحت ۲٬۳۱۰ مترمربع اجرا شد. این نمونه برای روستاهایی قابل بررسی است که قصد دارند با اختصاص زمینی نسبتاً محدود، فضای سبز و تفریحی عمومی ایجاد کنند. در انتخاب محل چنین پروژه‌ای، دسترسی خانوارها و تناسب امکانات با جمعیت تحت پوشش باید در اولویت باشد.
• روستای شیف، استان بوشهر؛ بررسی ظرفیت زمین برای پروژه گستردهبر اساس گزارش منتشرشده در سال ۱۳۹۷، طرح بوستان روستایی شیف در زمینی به مساحت ۱۰ هکتار اجرا شده است. این نمونه برای بررسی پروژه‌های گسترده‌تر مناسب است؛ به‌ویژه در مناطقی که ظرفیت گردشگری و نیاز به فضاهای تفریحی وسیع وجود دارد. انتخاب چنین زمینی باید با بررسی هزینه تأمین آب، نگهداری فضای سبز، دسترسی و محدودیت‌های محیطی همراه باشد.

در عمل، کدام زمین برای احداث بوستان روستایی مناسب‌تر است؟

برای مثال، اگر دهیاری روستایی با جمعیت حدود ۱٬۰۰۰ نفر قصد احداث بوستانی با نیمکت، فضای سبز و وسایل بازی کودکان را داشته باشد، می‌تواند ابتدا زمین‌های خالی نزدیک بافت مسکونی را که در طرح هادی برای این کار مناسب هستند، بررسی کند. اگر هدف احداث مجموعه‌ای شامل زمین ورزشی، مسیر پیاده‌روی و امکانات تفریحی متعدد باشد، زمین بزرگ‌تری مانند نمونه روستای کوئیک می‌تواند مبنای مقایسه قرار گیرد.

در روستاهای گردشگرپذیر نیز زمین‌های دارای چشم‌انداز طبیعی یا نزدیک جاذبه‌های محلی قابل بررسی هستند؛ اما مجاورت با رودخانه، ساحل یا زمین‌های کشاورزی به‌تنهایی به معنای مناسب‌بودن زمین نیست. پیش از انتخاب نهایی، باید مالکیت، کاربری مصوب، خطر سیلاب، حریم‌های قانونی، دسترسی و هزینه آماده‌سازی بررسی شود.

شرایط زمین و جمعیت موردنیاز برای احداث بوستان روستایی

برای احداث بوستان روستایی، دو موضوع اساسی باید پیش از شروع پروژه بررسی شود: امکان قانونی استفاده از زمین و میزان نیاز جمعیت روستا به فضای سبز عمومی. این عوامل بر انتخاب محل اجرا، مساحت بوستان، امکانات قابل احداث و هزینه‌های پروژه تأثیر می‌گذارند.

آیا می‌توان در زمین کشاورزی یا زمین ملی بوستان احداث کرد؟

امکان احداث بوستان در زمین کشاورزی یا اراضی ملی به وضعیت مالکیت، کاربری زمین و مقررات قانونی مربوط بستگی دارد. خالی‌بودن زمین یا قرارگرفتن آن در حاشیه روستا، به‌تنهایی مجوز استفاده از آن برای احداث بوستان نیست.

• اراضی کشاورزی: بر اساس ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، تغییر کاربری اراضی مشمول قانون خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرک‌ها، جز در موارد قانونی، ممنوع است. وضعیت اراضی داخل محدوده روستاهای دارای طرح هادی مصوب نیز باید با توجه به حکم خاص تبصره ۵ همین ماده بررسی شود.
• اراضی ملی: استفاده از اراضی ملی برای احداث بوستان مستلزم بررسی مقررات مربوط به واگذاری و موافقت مرجع متولی است. همه اراضی ملی قابلیت واگذاری ندارند و وضعیت حقوقی زمین باید پیش از انتخاب نهایی مشخص شود.
• زمین‌های پیش‌بینی‌شده برای فضای سبز در طرح هادی: این زمین‌ها می‌توانند گزینه‌ای برای بررسی اجرای پروژه باشند؛ بااین‌حال، وضعیت مالکیت، امکان تصرف قانونی و سایر مجوزهای موردنیاز نیز باید مشخص شود.

برای مثال، اگر دهیاری قصد احداث بوستان در زمین کشاورزی حاشیه روستا را داشته باشد، ابتدا باید وضعیت کاربری زمین و مقررات قابل اجرا بررسی شود. در مقابل، زمینی که در طرح هادی برای فضای سبز عمومی پیش‌بینی شده است، از نظر برنامه‌ریزی گزینه‌ای قابل بررسی خواهد بود؛ اما این موضوع به‌تنهایی به معنای مجازبودن فوری عملیات اجرایی نیست.

جمعیت روستا برای احداث بوستان باید حداقل چقدر باشد؟

در برخی منابع اجرایی مرتبط با ایجاد بوستان روستایی، بیش از ۴۰۰ خانوار به‌عنوان یکی از معیارهای برخورداری روستا از شرایط احداث بوستان مطرح شده است. در این منابع همچنین به پیش‌بینی فضای سبز در طرح هادی به میزان حداقل یک هکتار و دسترسی به منابع آب اشاره شده است. بااین‌حال، برای استفاده از این اعداد به‌عنوان ضابطه رسمی، باید متن دستورالعمل مربوط و اعتبار فعلی آن از مرجع مسئول بررسی شود؛ زیرا نمی‌توان این معیار را بدون تأیید، شرط قانونی یکسان برای تمام روستاها دانست.

علاوه بر تعداد خانوار، عوامل زیر در تعیین نیاز به احداث بوستان اهمیت دارند:

• جمعیت تحت پوشش: تعداد ساکنان فعلی و جمعیت پیش‌بینی‌شده در سال‌های آینده.
• سرانه فضای سبز موجود: میزان فضای سبز عمومی در دسترس ساکنان و کمبودهای موجود.
• ترکیب سنی جمعیت: تعداد کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و سالمندان و امکانات موردنیاز هر گروه.
• شرایط اقلیمی و منابع آب: امکان نگهداری فضای سبز و تأمین آب موردنیاز.
• مساحت زمین و امکانات قابل اجرا: تناسب ابعاد زمین با ظرفیت استفاده‌کنندگان و امکاناتی مانند زمین بازی، مسیر پیاده‌روی و محل استراحت.

برای مثال، در روستایی که فضای سبز عمومی کافی ندارد، ممکن است حتی با جمعیت کمتر نیز ایجاد یک بوستان کوچک از نظر خدمات عمومی ضروری باشد. در روستایی پرجمعیت‌تر که از قبل چند فضای سبز مناسب دارد، ابتدا باید نیاز به احداث بوستان جدید یا توسعه امکانات موجود بررسی شود.

در نهایت، تعیین مساحت بوستان و ضرورت احداث آن باید بر اساس نیاز واقعی جمعیت، وضعیت فضای سبز موجود، طرح هادی روستا و ضوابط معتبر دستگاه‌های مسئول انجام شود.

وام و تسهیلات احداث بوستان روستایی 

تأمین مالی احداث بوستان روستایی به نوع مجری، عمومی یا درآمدزا بودن پروژه و منابع مالی قابل‌دسترس بستگی دارد. برای بوستان‌هایی که با هدف ارائه خدمات عمومی و بدون دریافت هزینه ورودی احداث می‌شوند، استفاده از اعتبارات عمرانی و منابع مالی دهیاری معمولاً مسیر اصلی بررسی است. در مقابل، پروژه‌هایی که فعالیت درآمدزایی مشخصی دارند، ممکن است با رعایت شرایط برنامه‌های حمایتی، امکان استفاده از تسهیلات ویژه طرح‌های درآمدزا و اشتغال‌زا را نیز داشته باشند.

استفاده از اعتبارات عمرانی و منابع مالی دهیاری

بر اساس آیین‌نامه تأمین مالی طرح‌های شهری و روستایی مصوب ۱۰ اسفند ۱۴۰۱، دهیاری‌ها می‌توانند در چارچوب قوانین و مقررات از ابزارهای مختلف تأمین مالی برای اجرای طرح‌های مصوب روستایی استفاده کنند. همچنین، امکان بهره‌مندی دهیاری‌ها از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای با رعایت ضوابط مربوط پیش‌بینی شده است.

برای استفاده از این مسیر، دهیاری باید پروژه را از نظر فنی و مالی تعریف کند، هزینه‌های احداث و نگهداری را برآورد کند و فرایند تصویب و تأمین اعتبار را از مراجع مسئول پیگیری کند. اختصاص اعتبار به پروژه، به بودجه موجود و تأیید مراجع ذی‌صلاح بستگی دارد.

تسهیلات طرح‌های درآمدزا و اشتغال‌زای دهیاری‌ها

در صورتی که پروژه بوستان شامل فعالیت اقتصادی مشخصی مانند غرفه فروش محصولات محلی، بوفه یا خدمات گردشگری باشد، می‌توان امکان استفاده از تسهیلات مربوط به طرح‌های درآمدزا و اشتغال‌زای دهیاری‌ها را بررسی کرد. البته مشمول‌شدن پروژه به ضوابط برنامه تسهیلاتی و تأیید طرح بستگی دارد و نمی‌توان فرض کرد که تمام هزینه‌های احداث بوستان عمومی از این طریق تأمین می‌شود.

برای نمونه، در مهرماه ۱۴۰۵، معاون امور دهیاری‌های سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور از اختصاص بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان تسهیلات با نرخ سود ۸ درصد برای طرح‌های درآمدزا و اشتغال‌زای دهیاری‌های استان خراسان جنوبی تا پایان همان سال خبر داد. این اعتبار به مجموعه طرح‌های واجد شرایط اختصاص داشته و به‌طور اختصاصی برای احداث بوستان روستایی اعلام نشده است. <a .

مشارکت بخش خصوصی و منابع مردمی

در پروژه‌هایی که امکان درآمدزایی دارند، بخشی از هزینه‌ها می‌تواند از طریق مشارکت سرمایه‌گذار خصوصی تأمین شود. احداث غرفه‌های فروش محصولات محلی یا ایجاد امکانات خدماتی و گردشگری، در صورت برخورداری از مجوزهای لازم و توجیه اقتصادی، از جمله گزینه‌های قابل بررسی است.

همچنین، مشارکت خیرین و اهالی روستا می‌تواند برای اجرای بوستان‌های کوچک یا تکمیل امکانات پروژه مورد استفاده قرار گیرد. در این روش باید نحوه تأمین منابع، مسئولیت طرفین و چگونگی هزینه‌کرد وجوه مطابق مقررات مربوط مشخص شود.

مراحل اقدام برای تأمین مالی

۱. تعیین مجری پروژه و مشخص‌کردن وضعیت مالکیت و کاربری زمین.

۲. تهیه طرح اولیه شامل نقشه، امکانات، برآورد هزینه احداث و هزینه نگهداری.

۳. مشخص‌کردن منابع پیشنهادی تأمین مالی و تصویب پروژه در چارچوب مقررات مربوط.

۴. مراجعه به دهیاری، بخشداری و مراجع مسئول در استان برای بررسی اعتبارات قابل‌دسترس.

۵. در صورت وجود بخش درآمدزا، بررسی شرایط تسهیلات فعال و ارائه طرح توجیهی و مدارک موردنیاز.

نکته مهم: تا زمانی که برنامه تسهیلاتی مشخصی برای پروژه تأیید نشده باشد، نمی‌توان مبلغ وام، نرخ سود یا دوره بازپرداخت معینی را به احداث بوستان روستایی نسبت داد. ارقام تسهیلات باید بر اساس اطلاعیه رسمی و جاری مرجع تأمین‌کننده مالی تعیین شوند.

آیا احداث بوستان روستایی سودآور است؟

سودآوری احداث بوستان روستایی به شیوه بهره‌برداری و میزان درآمد قابل تحقق آن بستگی دارد. در بوستان‌های عمومی و رایگان، هدف اصلی ارائه خدمات عمومی است و نمی‌توان بدون وجود درآمد مستقیم، سود مالی یا دوره بازگشت سرمایه مشخصی برای پروژه اعلام کرد.

بر اساس ماده ۱ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها مصوب ۱۴۰۱، دهیاری‌ها می‌توانند در چارچوب قوانین از ابزارهای تأمین مالی برای اجرای طرح‌های مصوب روستایی و طرح‌های سرمایه‌گذاری و مشارکتی استفاده کنند. ماده ۲ آیین‌نامه تأمین مالی طرح‌های شهری و روستایی نیز امکان استفاده از ابزارهای تأمین مالی و مشارکت با اشخاص حقیقی و حقوقی را برای طرح‌های واجد شرایط پیش‌بینی کرده است.

در صورت پیش‌بینی فعالیت‌های درآمدزا مانند اجاره بوفه، غرفه فروش محصولات محلی یا بهره‌برداری از امکانات تفریحی مجاز، می‌توان درآمد سالانه پروژه را برآورد کرد. برای این منظور، باید هزینه سرمایه‌گذاری اولیه، هزینه نگهداری سالانه، درآمد حاصل از قراردادهای بهره‌برداری و سایر هزینه‌های جاری مشخص باشند.

بنابراین، برای تعیین سودآوری احداث بوستان روستایی، لازم است اطلاعات مالی پروژه و مدل بهره‌برداری آن بررسی شود. بدون این اطلاعات، اعلام مبلغ سود، نرخ بازده داخلی یا دوره بازگشت سرمایه قابل اتکا نیست.

 آیا احداث بوستان روستایی سودآور است؟

سودآوری احداث بوستان روستایی به شیوه بهره‌برداری و میزان درآمد قابل تحقق آن بستگی دارد. در بوستان‌های عمومی و رایگان، هدف اصلی ارائه خدمات عمومی است و نمی‌توان بدون وجود درآمد مستقیم، سود مالی یا دوره بازگشت سرمایه مشخصی برای پروژه اعلام کرد.

بر اساس ماده ۱ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها مصوب ۱۴۰۱، دهیاری‌ها می‌توانند در چارچوب قوانین از ابزارهای تأمین مالی برای اجرای طرح‌های مصوب روستایی و طرح‌های سرمایه‌گذاری و مشارکتی استفاده کنند. ماده ۲ آیین‌نامه تأمین مالی طرح‌های شهری و روستایی نیز امکان استفاده از ابزارهای تأمین مالی و مشارکت با اشخاص حقیقی و حقوقی را برای طرح‌های واجد شرایط پیش‌بینی کرده است.

در صورت پیش‌بینی فعالیت‌های درآمدزا مانند اجاره بوفه، غرفه فروش محصولات محلی یا بهره‌برداری از امکانات تفریحی مجاز، می‌توان درآمد سالانه پروژه را برآورد کرد. برای این منظور، باید هزینه سرمایه‌گذاری اولیه، هزینه نگهداری سالانه، درآمد حاصل از قراردادهای بهره‌برداری و سایر هزینه‌های جاری مشخص باشند.

بنابراین، برای تعیین سودآوری احداث بوستان روستایی، لازم است اطلاعات مالی پروژه و مدل بهره‌برداری آن بررسی شود. بدون این اطلاعات، اعلام مبلغ سود، نرخ بازده داخلی یا دوره بازگشت سرمایه قابل اتکا نیست.

مذاکره فوری 3077 963 0915 📞

در صورت تمایل به تهیه طرح توجیهی یا مطالعات امکان‌سنجی اینجا کلیک نمایید و فرم درخواست را تکمیل فرمائید. کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس می‌گیرند. شماره تلفن‌های 05632457004 و 05632457300 پاسخگو می‌باشند.

ثبت درخواست

رزومه شرکت مهندسین مشاور پارس رابین

ما بعنوان یک مشاور سرمایه‌گذاری می‌توانیم به همه کسب و کارهای قانونی و مشروع در مقیاس صنایع متوسط و بزرگ کمک کنیم. با این همه، در برخی از صنایع خاص ممکن است ما بهترین انتخاب نباشیم. ما خوشحال میشویم مشخصات پروژه شمارا بدانیم؛ در صورت عدم تناسب به صورت محرمانه به شما اعلام می‌کنیم.

دریافت رزومه شرکت

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: