طرح تولید غذاهای فراسودمند

امروزه در بسياري از کشورها، نقش غذا در سلامت و تغذيه انسان از اهميت زيادي برخوردار است. به طوري که بيشتر اهميت مواد غذايي به جاي نقش اوليه غذا به عنوان منبع انرژی و رشد به نقش بيولوژيکی غذا روی سلامتی انسان تغيير يافته و بازار توليد و مصرف مواد غذايی بيشتر به سوی توليد غذاهای فراسودمند رفته است. غذاهای فراسودمند به فرآورده هايی گفته می شود که علاوه بر فراهم کردن تغذيه پايه باعث افزايش سطح سلامت افراد می شوند و با توجه به آگاهی مصرفت کننده گان روز به روز در توليد اين گونه غذا ها پيشرفت های جديدی به وجود مي آيد. در بين غذاهايی فراسودمند، غذاهای حاوي ميکروارگانيسم ها پروبيوتيک از اهميت ويژه ای برخوردار هستند. پروبيوتيک ها در واقع يکسری ترکيبات ميکروبی زنده هستند که به کار بستن آنها در غذا آثار مفيدی برای سلامت انسان در بر دارد.
پروبيوتيک ها در حال حاضر به عنوان برترين محصولات غذايي عملگرا شناخته می شوند که اين امر توسط متخصصان تغذيه در حال گسترش و پيشرفت مي باشد. غذای فراسودمند یا غذای عملکردی (به انگلیسی: Functional food) غذایی است که با اضافه‌کردن ترکیبات خاص یا جدید، یک کارکرد بیشتر یافته‌است. در دهه‌های اخیر، بازار غذاهای فراسودمند و مکمل‌های غذایی رونق‌یافته‌است.

غذاهای فراسودمند یا عملگرا، شبیه به مواد غذایی رایج و متعارفی هستند که در طول روز مصرف می‌کنیم با این تفاوت که علاوه بر خواص تغذیه‌ای پایه و تولید انرژی، نقش مهمی در حفظ سلامت ما و پیشگیری از بیماری‌ها دارند. مواد غذایی غنی شده با ویتامین‌ها و املاح معدنی، محصولات حاوی فیبر، پروبیوتیک‌ها و پریبیوتیک‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد غذایی تهیه شده با استفاده از برخی گیاهان سنتی و دارویی از این دست هستند.
به مواد غذایی فراسودمند، غذاهای عملگرا نیز گفته می‌شود. مواد غذایی فراسودمند علاوه‌بر خواص تغذیه‌ای متعارف، دارای ویژگی سلامت‌بخش برای مصرف‌کننده هستند. این نوع مواد غذایی علاوه‌بر ارزش تغذیه‌ای دارای ارزش دارویی نیز می‌باشند. همچنین در کاهش خطر ابتلا‌به بیماری‌های حاد و مزمن موثر می‌باشد.غذاهای‌ عملگرا علاوه‌بر تامین مواد مغذی و انرژی مورد نیاز بدن، به‌­دلیل وجود ترکیبات زیست فعال، تأمین کنندۀ مزایای فیزیولوژیکی مانند ویژگی­‌های تقویت سلامتی یا پیش‌گیری از بیماری هستند.

کدام مواد غذایی فراسودمند هستند؟

محصولات غذايی فراسودمند، به طور کلی به دو دسته طبيعی و اصلاح شده تقسیم می شوند:
مواد غذايی طبيعی، به صورت ذاتی و طبيعی سرشار از مواد مغذی مهمی مانند ویتامین ها، مواد معدنی، آنتی اکسیدان ها و چربی های مفید هستند. در همین حال، غذاهای اصلاح شده با مواد اضافی مانند ویتامین ها، مواد معدنی، پروبیوتیک ها یا فیبر غنی شده اند تا مزایای آن را برای سلامتی یک ماده غذایی افزایش دهند و در واقع در دسته مواد غذايی غنی سازی شده با ريزمغذی ها قرار ميگيرند.

مواد غذايی طبيعی فراسودمند

میوه ها: توت ، کیوی ، گلابی ، هلو ، سیب ، پرتقال ، موز
سبزیجات: کلم بروکلی ، گل کلم ، کلم پیچ ، اسفناج ، کدو سبز
آجیل: بادام ، بادام هندی ، پسته ، آجیل ماکادامیا ، آجیل برزیلی
بذر: دانه چیا ، دانه کتان ، دانه كدو تنبل ، تخمه کدو
حبوبات: لوبیای سیاه ، نخود ، لوبیا دریایی ، عدس
غلات کامل: جو دوسر ، جو ، گندم سیاه ، برنج قهوه ای
غذاهای دریایی: ماهی آزاد ، ساردین ، ماهي كولي ، ماهی خال مخالی
غذاهای تخمیر شده: تمپه ، کامبوچا ، کیمچی ، کفیر ، کلم ترش
گیاهان و ادویه ها: زردچوبه ، دارچین ، زنجبیل ، فلفل قرمز
نوشیدنی ها: قهوه ، چای سبز ، چای سیاه

مواد غذايی اصلاح شده فراسودمند

آب میوه های غنی شده
محصولات لبنی غنی شده ، مانند شیر و ماست
جايگزين های شیر غنی شده ، مانند شير بادام ، برنج ، نارگیل و شیر بادام هندی
غلات غنی شده، مانند نان و ماکارونی
تخم مرغ غنی شده
فرآورده‌های پروبیوتیک
در بین مواد غذایی فراسودمند، پروبیوتیک‌ها از اهمیت ویژه ای برخوردارند. غذاهای پروبیوتیک،مواد غذایی فراسودمندی هستند که علاوه‌‌بر ارزش تغذیه‌ای دارای یک یا چند اثر سلامت‌بخش در بدن انسان می‌باشند. انواع فرآورده‌های پروبیوتیک عبارتند از :
فرآورده‌های لبنی : ماست پروبیوتیک – انواع پنیر – خامه ترش – بستنی – شیرخشک
فراورده‌های غیرلبنی: غلات – آبمیوه‌ها – ماءالشعیر – غذاهای آماده کودک – میوه‌جات و سبزیجات تازه

مزایای غذاهای عملگرا و فراسودمند

غذاهای عملگرا دسته بندی‌های مختلفی دارند که در زیر به نمونه‌هایی از آن اشاره می‌شود:

۱ – غنی‌سازی‌ به‌وسیله ویتامین و املاح

در رابطه با محصولات غنی‌شده به وسیله ویتامین‌ها و املاح معدنی می‌توان از محصولات قنادی و نوشیدنی‌های میوه‌ای غنی‌شده با کلسیم‌ یا شیر غنی‌شده با کلسیم و اسید فولیک نام برد.
براساس اطلاعات موجود، اسید فولیک یکی از مواد تغذیه‌ای ضروری برای محافظت در برابر ناهنجاری ستون فقرات جنین است. اهمیت کلسیم نیز در تاثیر بر پوکی استخوان به اثبات رسیده و با رواج پوکی استخوان متناسب با افزایش تعداد افراد سالخورده در کشورهای توسعه یافته جذب بیشتر کلسیم به‌وسیله غذاهای عملگرا در بازار می‌تواند کمک شایانی در حل این معضل باشد.

۲ – کاهش کلسترول

برخی از مواد در جلوگیری از جذب کلسترول که یک عامل تهدیدکننده در بیماری‌های قلبی عروقی است، مؤثرند. این مواد شامل اسیدهای چرب امگا ۳ و استرول‌های گیاهی بوده که به‌وسیله آنها محصولات متنوع عملگرا طراحی شده است. محصولاتی مانند مارگارین حاوی استرهای اسید چرب گیاهی که برای کاهش جذب کلسترول طراحی شده یا
تخم مرغ‌های غنی شده با امگا ۳ به‌وسیله غنی‌سازی‌ غذای مرغ جزء این غذاها هستند.

۳ – فیبرهای رژیمی

مصرف فیبرهای رژیمی یا همان ترکیبات غیرقابل هضم ساخته شده ازکربوهیدرات‌های دیواره سلولی گیاهان همراه با لیگنین، سبب کاهش ابتلا به برخی از انواع سرطان‌ می‌شود. برای مثال مصرف سبوس گندم سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ می‌شود.

۴– پروبیوتیک، پری بیوتیک و سینبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها مکمل‌های زنده غذایی هستند که از مزایای سودمند آنها برقراری تعادل در فلور میکروبی روده است. البته پروبیوتیک‌ها دارای مزایای زیادی شامل کاهش کلسترول خون، مقابله با برخی از انواع سرطان‌ و کمک به سیستم ایمنی بدن نیز هستند.
پروبیوتیک‌ها در حال حاضر به‌عنوان برترین محصولات غذایی عملگرا شناخته می‌شوند که این مزایای سلامتی بخش به‌وسیله پری بیوتیک‌ها و الیگو ساکارید‌های کوتاه زنجیر افزایش می‌یابند؛ چرا که این مواد به افزایش رشد باکتری‌های سودمند در سیستم گوارش روده کمک
می‌کنند.

۵ – آنتی اکسیدان‌ها

سرطان‌ها و سایر جهش‌های ژنتیک می‌توانند از طریق واکنش‌های اکسایشی DNA به وسیله به‌وجودآوردن رادیکال‌های آزاد که یک اثر جانبی از متابولیسم هوازی است، اتفاق بیفتد.گیاهان و سلول‌های حیوانات از ترکیباتی که اصطلاحا آنتی اکسیدان نامیده می‌شود برای به‌دام انداختن و کم کردن اثر رادیکال‌های آزاد استفاده می‌کنند و مانع ازانجام واکنش‌های مضر توسط آنها می‌شوند.
آنتی‌اکسیدان‌ها همچنین دارای خواص ضد‌بیماری‌ قلبی عروقی، ضد‌برخی از انواع سرطان‌، آسم، ورم مفاصل و اختلال بینایی هستند. آنتی اکسیدان‌ها شامل ویتامین‌های E، C، بتاکاروتن و برخی فیتوکمیکال‌ها می‌شوند. غذاهای عملگرایی که دارای مکمل‌های آنتی اکسیدانی هستند، می‌توانند محصولاتی مانند نوشابه‌های ورزشی ویتامینه باشند.

۶ – فیتو کمیکال‌ها

فیتو کمیکال‌ها می‌توانند سبب کاهش خطر بیماری‌های سخت و مزمن مانند سرطان، پوکی استخوان و بیماری‌های قلبی شوند. فیتو کمیکال‌ها شامل گلوکزاینولات و ترکیبات فنولیک مثل فلانوئیدها بوده که آنتی اکسیدان‌های بسیار مؤثری هستند. از نمونه محصولات حاوی فیتوکمیکال‌ها می‌توان محصولات قنادی مربوط به کودکان حاوی عصاره گیاهانی مانند کلم بروکلی، جوانه سبز، کلم و هویج را نام برد.

۷ – گیاهان سنتی و دارویی

اخیرا گیاهان سنتی و دارویی مانند: جین سینک، گوارانا و جینکو، عملکرد بالایی از جهت فیزیکی- روانی داشته‌اند که می‌توان نسل جدیدی از غذاهای عملگرا را با عصاره گیاهان نامبرده و ترکیباتی مانند کراتین، کافئین و تریپتوفان به‌وجود آورد. محصولات ارائه شده با مشخصات بالا شامل نوشیدنی‌ها، آدامس و نوشابه‌های ورزشی هستند.

برای دانلود دستورالعمل اجرایی غذاهای فراسودمند و غنی سازی اختیاری مواد خوراکی و آشامیدنی اینجا کلیک نمائید.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح تولید غذاهای فراسودمند

ظرفیت : 60 تن
نرخ برابری دلار : 26000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 2500 مترمربع
زیربنای کل : 1000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 30 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 10 میلیارد تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 4 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 55 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: