طرح فرآوری و بسته بندی عسل

عسل از قرن ها پیش هم به عنوان غذا و هم به عنوان دارو مورد استفاده بشر قرار می گرفته. پرورش زنبور عسل به منظور تهیه عسل، برمی گردد به 700 سال پیش از میلاد مسیح و براي مدت ها عسل به عنوان یک ماده خوراکی مقدس و نادر شناخته می شده.(طرح تولید و بسته بندی عسل)

در زمان باستان از عسل بیشتر در مراسم مذهبی به عنوان ماده اي براي تکریم خدایان استفاده می شده. همچنین از عسل براي مومیایی کردن مردگان نیز بهره می جستند. از این گذشته به عنوان دارو و وسیله اي براي آراستن و زیبایی نیز به کار می رفته. در تاریخ اینطور آمده که براي مدت ها، تنها خانواده هاي ثروتمند، توان استفاده از عسل را داشتند چرا که این ماده آنقدر گران بوده که تنها خانواده هاي متمول قدرت خرید آنرا پیدا می کردند. پرستیژ عسل براي قرن ها ادامه داشت تا زمانیکه طرز تهیه شکر تصفیه شده از چغندر قند و نیشکر “کشف” شد. از آنجایی که تولید شکر در مقادیر انبوه، گسترش پیدا کرد و از قیمت مناسبی نیز برخوردار بود، توانست جاي خود را در میان مردم باز کند. به مجرد جلب توجه مدرم به شکر، عسل در مصارف آشپزي جاي خود را به شکر داد. هر چند عسل هنوز هم به عنوان یک ماده شیرین کننده شناخته می شود، اما بیشتر براي مصارف دارویی و شیرینی پزي مورد استفاده قرار می گیرد.
عسل را هم می توان به صورت بسته بندي و هم به صورت عمده خریداري کرد. این روزها اغلب عسل را پاستوریزه می کنند، اما در بازارهاي بومی می توانید انواع خام آنرا نیز پیدا کنید. عسل خام که پاستوریزه و تصفیه نشده است، داراي بالاترین خواص آلی می باشد و جزء بهترین انتخاب ها محسوب می شود. دنبال انواعی از عسل بروید که روي آن برچسب : ” 100 % طبیعی” خورده باشد. عسل هاي طبیعی معمولاً نیمه شفاف هستند، عسل هاي کرمی رنگ، غیر شفاف هستند و باافزودن بلور عسل به عسل مایع درست می شوند. عسل با کیفیت ویژه، از نکتار گل هاي مختلف مانند سنبل و آویشن درست می شود و به صورت فراوان در دسترس می باشند. به خاطر داشته باشید که هر چه عسل پر رنگ تر باشد، طعم آن سنگین تر است.

می بایست عسل را در یک ظرف در بسته نگهداري کنید و از ورود هوا به داخل آن جلوگیري نمایید. اگر عسل را در محلی خشک و خنک نگهداري کنید، می توانید براي زمان نامحدود از آن استفاده نمایید. دلیل این امر وجود مقدار زیادي شکر و PH اسیدي بالاي در آن می باشد که از رشد هر گونه میکروارگانیسمی جلوگیري می نماید. اگر عسل را در محل سرد نگهداري کنید، غلیظ و سفت می شود و اگر آنرا در محل گرمی نگهداري کنید رنگ آن تیره شده و طعم اولیه خود را از دست می دهد. عسل سرشار از ویتامین هاي B2 و B6 می باشد و همچنین مقادیري از آهن و منگنز نیز در آن به چشم می خورد.(طرح تولید و بسته بندی عسل)

مقصد صادرات

مصرف عسل در ایران در مقایسه با سایر کشورهای جهان بالاست. سرانه مصرف عسل در جهان به طور متوسط بین 250 تا 300 گرم است و این در حالی است که سرانه مصرف این محصول در ایران حدود یک کیلوگرم یعنی بیش از 3 برابر میانگین مصرف جهانی است. با وجود اینکه ایران در کشورهای منطقه، بازار خوبی برای عرضه عسل دارد اما به دلیل مصرف بالا و مزیت قیمتی در داخل کشور ، اقبال چندانی برای صادرات این محصول از سوی زنبورداران ایرانی وجود ندارد . از این رو مقدار کمی از عسل تولید ایران از جمله عسل آذربایجان غربی به کشورهای همسایه، شرق آسیا و اروپا صادر می شود. ترکیه از جمله کشورهای واردکننده عسل از ایران است. این کشور عسل وارداتی از ایران را با برند ترکیه به کشورهای حوزه خلیج فارس ، قفقاز و اروپا مجددا صادر می کند.

وضعیت صادرات عسل

براساس آمار گمرک در یک ماهه نخست سال ۹۶ ، ۳ هزار و ۱۲۲ تن عسل از کشور صادر شده است که این میزان صادرات به ارزش ۱۴ هزار و ۹۳۴ دلار برای کشور ارزآوری داشته است.

در یک ماهه نخست سال ۹۶ عسل طبیعی ایران تنها به کشورهای عراق و چین صادر شده است، این در حالی است که ایران بعد از چین بیشترین کندوی زنبور عسل در جهان را به خود اختصاص داده است.

همچنین براساس آمار گمرک در یک ماهه نخست سال ۹۶، ایران تنها یکبار اقدام به واردات موم زنبور عسل از کشور آلمان به ارزش بیش از ۳ هزار دلار کرده است.

ایران با وجود پتانسیل و ظرفیت بالای تولید عسل طبیعی می تواند سهم عمده ای را در صادرات این محصول به سایر کشورهای جهان از جمله کشورهای منطقه داشته باشد.

تولید کنندگان چینی از هر کندو 12 کیلو ژل رویال (غذای ملکه) بدست می‌آورند و ارز آوری این محصول برای چین دو برابر درآمد نفت بشکه‌ای 110 دلار است .

میزان اشتغال صنعت عسل

صنعت عسل یکی از صنایع فعال‌ کشور است و برای بیش از ۷۳ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است.

میزان تولید سالانه عسل

در شرایطی که تولید این گوهر ناب طلایی‌رنگ در گذشته کمتر از ۱۰ هزار تن بود، هم‌اکنون ایران به تولید سالانه ۸۸ هزار تن دست‌یافته و با افتخار بعد از چین و ترکیه، در بین سه کشور برتر تولیدکننده جهان قرار دارد.

حجم تولید جهانی این محصول 1 میلیون و 650 هزار تن در سال است.

شکی نیست که در شرایط فعلی، اقدامات جدی‌تری برای توانمندسازی و حمایت همه‌جانبه زنبورداران برای درآمدزایی مناسب، رشد اشتغال و رونق اقتصادی نیاز است.

ازآنجاکه کارآفرینی در عرصه کشاورزی به‌مراتب زودبازده و ساده‌تر از سایر بخش‌هاست، پرورش زنبور و تولید عسل خالص و ارگانیک یکی از راه‌های مناسب برای خوداشتغالی محسوب می‌شود.

ژل رویال، محصولی ارزآور

ایران به رغم شرایط آب و هوایی مناسب و داشتن صنعت زنبورداری قوی، در سال های گذشته تنها به تولید عسل می پرداخت و به دیگر محصولات متنوع زنبور عسل همچون تولید ژل رویال و موم توجه چندانی نداشت در حالی که این ماده مغذی دارای ارزش بالایی است.

عسل مهمترین محصول زنبور عسل است که توسط زنبورهای کارگر تولید می شود، اما فعالیت زنبورهای کارگر منحصر به تولید عسل نیست و محصولاتی همچون ژل رویال و موم را نیز تولید می کنند.

ژل رویال (royal jelly) به عناوین دیگری همچون شاه انگبین، شیر زنبور عسل، شهد شاهانه و غذای ملکه نیز شهرت دارد؛ این ماده بسیار مغذی و نیرو بخش بوده و در واقع به عنوان غنی ترین ماده مغذی بیولوژیک شناخته شده است.

این ماده از گذشته های دور به عنوان اکسیر جوانی و مایه حیات در طب باستان استفاده می شد و اکنون نیز در کشورهای پیشرفته جهان استفاده طبی از آن بر پایه تحقیقات دانشمندان در دانشگاه ها و موسسه های تحقیقاتی معتبر رایج است.

تولید ژل رویال در کشور از کمترین سطح تولید برخوردار است اما با تلاش های تحقیقاتی و آموزشی صورت گرفته دو زنبوردار توانستند از 40 کندو بیش از 20 کیلوگرم ژل رویال تولید کنند که استمرار و توسعه آن نیازمند برنامه ریزی است.

اکنون قیمت هرکیلوگرم ژل رویال بین 300 تا 500 دلار در بازارهای جهانی مبادله می شود که می تواند ارزآوری خوبی برای کشور به همراه داشته باشد.

چین یکی از کشورهای تولید کننده ژل رویال است که می تواند از هر کندو 10 کیلوگرم از این ماده ارزشمند را استحصال کند که با تولیدات کشورما قابل مقایسه نیست.

موانع و مشکلات

بسته بندی و برند سازی

عدم شناخت بازارهای صادراتی

تک محصولی بودن عسل و عدم توجه به فرآورده های آن (ژل رویال، زهر زنبور عسل و..)

کد آیسیک مرتبط با طرح تولید و بسته بندی عسل

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت ها و زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد آیسیک طرح تولید و بسته بندی عسل به شرح جدول ذیل می باشد.

Product Name

کد تعرفه گمرکی مرتبط با طرح تولید و بسته بندی عسل

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
عسل (Honey) در گمرک جهانی با کد تعرفه (HS Code) به شماره ۰۴۰۹ شناخته می شود.

وضعیت واحد های فعال طرح تولید و بسته بندی عسل

در جدول زیر تعداد و ظرفیت واحدهای طرح تولید و بسته بندی عسل در کشور به تفکیک استان آمده است .

صادرات عسل ایران به اروپا و مهمترین مشکل صادرات چیست؟

صادرات عسل کشورهای حوزه خلیج فارس، ترکیه و چین از جمله متقاضیان دریافت عسل ایرانی هستند و برخی از کشورهای اروپایی نیز با یک واسطه از ایران عسل وارد می کنند. ایران با داشتن شرایط جغرافیایی و آب و هوایی متفاوت یکی از تولیدکنندگان عسل مرغوب در جهان محسوب می‌شود.
تنوع گل و گیاهی کشور عامل تولید عسل‌های متنوع و باخاصیت دارویی است. میزان تولید عسل در کشور را حدود ۸۵ هزار تن که بیش از ۱۰هزار تن عسل از کشور صادر می شود.
چین با تولید بیش از ۳۰۵ هزار تن عسل بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده این محصول در جهان است. پس از چین، آمریکا با تولید ۸۲ هزار تن در جایگاه دوم تولید عسل قرار گرفته است. کشور آرژانتین سومین تولیدکننده این محصول است.

مشکلات صادرات عسل چیست؟

بی‌توجهی مسئولان به صنعت زنبورداری، نابودی بخش کشاورزی را به همراه دارد.
قاچاق عسل و ملکه زنبور، قاچاق می تواند تهدید جدی ای برای صنعت زنبورداری ایران باشد.
برخی افراد سودجو کاهش برداشت عسل در سال های اخیر را ناشی از بی کیفتی ملکه های زنبور عسل می دانند. تا بتوانند از این طریق با واردات و فروش آن بتوانند سود به جیب بزنند.
در کشورهای پیشرفته از هر کندو ۶۰ کیلو عسل به دست می آورند و متوسط تولید دنیا ۲۰ کیلو و در ایران ۱۳ کیلوگرم است.(طرح تولید و بسته بندی عسل)
زنبور عسل، محصولات و فرآورده های متنوعی می تواند تولید کند از جمله: عسل، موم، بره موم، ژل رویال و گرده. در این میان محصول عسل برای ما بیش از هر محصولی شناخته شده است. این در حالی است که چینی ها از هر کدوی زنبور عسل حدود ۱۲ کیلوگرم ژل رویال به دست می آورند که غذای ملکه زنبور عسل است و هر کیلوگرم آن ۵ میلیون تومان ارزش دارد.

وضعیت بازار جهانی

آمار صادرات عسل

هدف شناسایی رقبا در بازار جهانی است.
رقم کل صادرات: ۲,۲۶۲,۳۴۱,۰۰۰ دلار
میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۰ درصد
میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۶- درصد
میانگین فاصله از کشور وارد کننده: ۵,۹۸۱ KM

آمار واردات عسل

هدف شناخت متقاضیان و پتانسیل ها در بازار جهانی است.
رقم کل واردات: ۲,۲۸۱,۴۳۲,۰۰۰ دلار
میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۰ درصد
میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۳- درصد
میانگین فاصله از کشور صادر کننده: ۶,۳۲۰ KM

کشور های صادرکننده عسل

چین، نیوزلند، آرژانتین، آلمان و مکزیک پنج کشور اول در صادرات عسل هستند.
چین ۱۱ درصد از سهم صادرات عسل در جهان را دارد. سهم نیوزلند و آرژانتین نیز به ترتیب ۱۱ درصد و ۸ درصد در بازار جهانی است.
در واردات این محصول آمریکا بیشترین سهم را با ۲۲ درصد دارد.
آلمان در واردات نیز سهم زیادی دارد و در واقع عسل را Re Export می کند. این کشور این ماده پر خاصیت را وارد کرده و خود مجدد آن را صادر می کند.
ایران با توجه به موقعیت مناسب جغرافیایی خود توانایی ارسال بار به ۵۰ کشور دنیا تا شعاع ۴ هزار کیلومتری را داراست.

نرخ رشد کشورهای واردکننده عسل

در واردات عسل ایتالیا دارای بیشترین میزان رشد یک ساله و پنج ساله است. ژاپن، اسپانیا و چین در پنج سال اخیر بازار رو به رشد مثبت داشته اند. عربستان و آلمان در یک سال گذشته نیز دارای بازار رو به رشدی می باشند.
عسل طبیعی ماده ای سخت فاسد یا دیر فاسد است به همین دلیل حمل و نقل آن آسان تر است. در بسته بندی این محصول خلاقیت زیادی می توان داشت و می توان علاوه بر تمرکز بر تولید عسل به تولید و طراحی بسته بندی های جدید برای این محصول فکر کرد.

پتانسیل صادراتی عسل

عسل در اروپا دارای پتانسیل بالایی برای صادرات است و تولیدکنندگان این محصول می توانند با بالا بردن کیفیت آن و شناخت ذائقه ی مشتری و توجه به سورتینگ محصول سود و ارز آوری قابل توجه و بسیار خوبی داشته باشند.
آلمان، چین، اسپانیا، بلژیک، انگلیس، فرانسه، لهستان دارای ظرفیت خوب و مقاصد صادارتی مناسبی می باشند.
عراق، عربستان، قطر، عمان و کویت در آسیا نیز پتانسیل قابل قبولی برای صادرات عسل دارند.

نمودار میزان پتانسیل صادراتی

به جز کشور قطر تمام مقاصد صادراتی ایران در آسیا دارای بازار اشباع شده می باشند و صادرات به آن ها سود دهی خوبی ندارد.
در مقابل کشورهای آلمان، چین، اسپانیا، ایتالیا و بلژیک دارای ظرفیت باقیمانده ی مناسبی هستند.

از دیگر مشکلات صادرات عسل عدم شناسایی بازارهای خارجی و خریداران محصول است و عرضه عسل تقلبی و بی کیفیت توسط برخی از فروشندگان که باعث بی اعتباری صادرات عسل شده است.
از موارد مهم در تولید عسل با کیفیت و ارگانیک عدم استفاده از دارو در عسل، عدم گرما دیدن عسل، عدم استفاده از تغذیه مصنوعی و عدم تابش مستقیم نور خورشید می باشد.(طرح تولید و بسته بندی عسل)
تولید کنندگان برای اطمینان از کیفیت عسل تولیدی می توانند یک نمونه از عسل خود را به آزمایشگاه های موسسه استاندارد ارسال کنند تا آنالیز کیفیت برای آن ها تهیه گردد و با اطمینان خاطر عسل تولیدی خود را صادر کنند.
بیشترین ظرفیت و پتانسیل صادراتی برای صادرات عسل با توجه به ظرفیت بازار و روابط تجاری آسان را کشورها آلمان، چین و قطر دارا هستند.
ایران نزدیکترین ارتباط صادراتی را با عراق دارد.
بازار آمریکا بیشترین ظرفیت تقاضا را برای صادرات عسل دارد.
آلمان بیشترین تفاوت بین پتانسیل صادرات و صادرات واقعی را از نظر ارزش نشان می دهد، ظرفیت باقیمانده صادرات به ارزش ۶۳۹٫۷ هزار دلار است.
کشور ایران با داشتن شرایط جغرافیایی مناسب و آب و هوای متفاوتی که دارد یکی از تولیدکننده های عسل در جهان محسوب می شود. تنوع گل و گیاهی باعث شده است عسل های متنوع با خاصیت های دارویی در کشور بتوان تولید کرد.

میزان تولید و صادرات عسل در ایران

سالیانه در کشور ما حدود ۸۵ هزار تن عسل تولید می شود. حدود ۱۰ هزار تن از آن صادر می شود. عسل هم مانند بقیه محصولات برای صادرات قوانینی دارد که در همه محصولات تقریبا یکسان است.

چه مراحلی برای صادرات عسل باید انجام گیرد؟

با بازاریابی و برند سازی می توان خود را مطرح کرده تا مشتریان مد نظرتان شما را به عنوان فروشنده، تاجر، تولید کننده عسل بیابند. بعد از برند سازی و بازاریابی فرآیندی طی می شود تا مشتریان از قیمت ها اطلاع پیدا کنند و پول را واریز کنند و معامله انجام گیرد.
بعد از انجام معامله برای ارسال بار چه مراحلی باید طی شود؟
تعیین هزینه گمرکی
گرفتن صدور مجوز کالا
گرفتن تاییدیه بهداشت
حمل کالا تا گمرک
گرفتن گواهی نامه بازرسی
در بعضی مواقع بیمه کردن محصول تا مقصد
این مراحل تقریبا در تمامی محصولات یکسان است که برای صادر کردن لازم است طی شود. عسل یک محصول سخت فاسد می باشد و دیر فاسد می شود حمل و نقل آن بسیار آسان است و زحمت زیادی برای صادر کردن از این بابت ندارد.

کشورهای طرفدار عسل ایرانی

کشورهای حوزه خلیج فارس
کشور چین
کشور ترکیه
برخی از کشورهای اروپایی که خواهان عسل ایرانی هستند

کشورها چگونه از ایران عسل خریداری می کنند؟

برخی از این کشورها (کشورهای حوزه خلیج فارس، چین، ترکیه، کشورهای اروپایی) به صورت مستقیم عسل را از کشور ایران وارد می کنند و برخی دیگر ازآن ها از طریق واسطه و غیرمستقیم عسل را از ایران خریداری می کنند.

بهترین بازار برای عسل ایران

یکی از مهم ترین مصرف کننده ها و کشور وارد کننده عسل ایران، کشور عراق است که ۵۷ درصد از بازار عسل عراق را در اختیار گرفته است. در یک سال گذشته عراق ۵ میلیون دلار عسل از ایران وارد کرده است. قیمت میانگین هر تن عسل صادراتی به عراق حدود ۶۲۶۰ دلار می باشد.(طرح تولید و بسته بندی عسل)

آمار رشد واردات عسل ایران به کشور عراق

میزان رشد واردات عسل در عراق در سال گذشته تقریبا ۱۱ درصد بوده است و در یک سال اخیر حدود ۲۳ درصد واردات خود را از طریق ایران افزایش داده اند. تاجران ایرانی باید بدانند که این بازار بزرگ (کشور عراق) را از دست ندهند. از ظرفیتی که در حال حاضر وجود دارد به خوبی می توانند استفاده کنند.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح تولید و بسته بندی عسل

ظرفیت : 50 تن
نرخ برابری دلار : 30000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 1000 مترمربع
زیربنای کل : 450 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 10 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 8.5 میلیارد تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 5.5 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 30 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: