طرح کشت و پرورش ازگیل ژاپنی

نام علمی:( Mespilus germanica) که در زبان گیلکی به آن کونوس, کُنوسمی‌گویند، و در زبان مازندرانی کنس و کندس می‌گویند.
ازگیل ژاپنی سابقه هزار ساله در ژاپن دارد و امروزه به صورت انبوه در ژاپن و چین کشت می شود.
این درخت همیشه سبز است و شاخه های گسترده و تاج کروی دارد.
ازگیل ژاپنی میوه ای شیرین، زرد رنگ ( یا نارنجی کمرنگ)، آبدار و براق دارد. ارتفاعش تا 8 متر هم می رسد و قطر تاج کروی شکل آن بین 5 تا ده متر است.
هرس پذیری آن باعث شده در طراحی فضاهای سبز به کار برده شود. گلهای آن سفید و خوشه ای اند و از آبان تا دی ماه می رویند.
جنس ازگیل دوگونه دارد که اولی همان ازگیل معمولی با نام علمی Mespilus germanica است. این گونه بومی جنوب غربی آسیا و احتمالا جنوب شرق اروپا است اما منشاء آن را ایران می دانند. گونه دیگر M.canescens، اخیرا در آمریکای شمالی کشف شده است.
گیاه ازگیل به شکل درخت پاکوتاه یا بوته های بلند است و متعلق به خانواده رزها است.
ازگیل در مکانی سایه روشن در جنگل‌های آفتابگیر رشد می‌کند و خاک مرطوب، سبک و شنی با خاک برگ یا خاک سنگین رسی و به خوبی زهکشی شده برای کشت آن مناسب است. گل هاى درخت آن سفید و میوه اش شبیه زالزالک است؛ با این تفاوت که میوه ی ازگیل درشت تر و قهوه اى رنگ و طعمش شیرین و کمى گس است.
ازگیل ژاپنی متعلق به تیره گل سرخیان است و با سیب و گلابی هم خانواده می باشد. این میوه بیش از 1000 سال است که در ژاپن کشت و کار می گردد. در قرن هجدهم ازگیل ژاپنی به عنوان یک درخت زینتی به اروپا معرفی شد، ولی در قرن نوزدهم ارقامی با میوه های بزرگتر برای تولید میوه انتخاب شدند. بعد از آن از اروپا به ایالت فلوریدا و از ژاپن به ایالت کالیفرنیا رسید. از سال 1960 میلادی، پیوند ازگیل ژاپنی روی پایه “به” و پاکوتاهی آن سبب گسترش کشت و پرورش این میوه در فلسطین اشغالی گردید.
این درخت میوه در جنوب ژاپن، تایوان، مناطق مختلف اروپا، خاورمیانه، خاوردور و نزدیک، شمال آفریقا، هند، استرالیا و نیوزیلند، جنوب آفریقا، مناطق مختلف آمریکا پرورش داده شده است. ازگیل ژاپنی در مناطق کوهستانی آمریکای مرکزی به گیاهی بومی تبدیل شده است و اغلب در مناطق مختلف به طور وحشی رها شده و بذر آن توسط پرندگان پراکنده می شود. ازگیل ژاپنی درحال تبدیل شدن به یک صنعت مهم در چین، اسپانیا، ژاپن، پاکستان و ترکیه است. در ایران در مناطق محدودی از شمال ایران کشت می گردد و برخی مردم از آن با نام انبه محلی نیز یاد می کنند. عملکرد ازگیل ژاپنی 5 تن در هکتار می باشد

خصوصیات گیاه شناسی

ازگیل ژاپنی درختچه ای متراکم با شاخه های گسترده و تاج کروی است که ارتفاع آن به ۵ تا ۱۰ متر و قطر تاج پوششی آن نیز به ۵ تا ۱۰ متر می رسد. فرم طبیعی آن متقارن است و به دلیل هرس پذیری اش، کاربرد بسیاری در طراحی فضای سبز دارد.
برگ های این گیاه به طول ۱۲ تا ۲۰ سانتیمتر و پهنای ۵ تا ۱۰ سانتیمتر، ساده، متناوب و کمی دندانه دار هستند و سطح آنها شیاردار است. براق و به رنگ سبز تیره هستند و سطح زیرین آنها کمرنگ تر و پوشیده از کرک های مسی رنگ است. برگ های تازه روییده رنگ سبز کمرنگ تری دارند و که در کنار برگ های مسن تر و تیره تر جلوه چشم نوازی به این درخت می بخشند.
گل های سفید و کمی معطر ازگیل ژاپنی معمولاً از آبان تا دی ماه با قطر ۱ سانتیمتر بر روی گل آذین های ۱۲ تا ۱۵ سانتیمتری در انتهای شاخه ها شکوفا می شوند. البته زمان شکوفا شدن گل ها بسته به رقم، متفاوت است. میوه ها تقریباً سه ماه بعد از گل دهی می رسند. در بعضی از ارقام میوه اول بهار و در بعضی اوایل تابستان می رسد.
میوه ازگیل ژاپنی، مدور و گلابی مانند به رنگ زرد-نارنجی، کمی معطر و در خوشه های ۳ تا ۱۰ تایی می رویند. این میوه ها آبدار و خوش طعم و کمی ترش هستند و حدود ۲ تا ۵ سانتیمتر طول دارند. ارقام زیادی از این درختان وجود دارد که تعدادی فقط برای تولید میوه هایی با کیفیت بهتر ایجاد شده اند.

شرایط محیط رشد ازگیل ژاپنی

خاک

ازگیل ژاپنی در بیشتر خاک ها از سبک شنی تا سنگین رسی به شرط داشتن زهکش خوب رشد می کند.
در خاک های آهکی هم می تواند رشد کند ولی به خاک های شور مقاوم نیست. به کوددهی در حد معمول نیاز دارد. در صورت کوددهی زیاد، گلدهی کاهش می یابد.
اگر هدف میوه دهی نباشد می توان کمی کوددهی را بیشتر کرد. می توان باسه بار کوددهی به نسبت های ۶-۶-۶ در فصل رشد، نیاز گیاه را بر طرف ساخت.
توجه داشته باشید که این درخت یک گیاه بیرونی میباشد و در منزل نمیتوان نگهداری کرد.

کود دهی درخت ازگیل ژاپنی

کود دهی ازگیل معمولی است. اگر به این درخت زیاد کود داده شود گلدهی آن کاهش پیدا می کند، اما در صورتی که هدف آراستگی فضای سبز باشد و قصد برداشت میوه از درخت نباشد، می توان کود دهی را افزایش داد. سه نوبت کود دهی با نسبت های 6-6-6 در فصل رشد برای نیاز گیاه به کود کافی است.
برای داشتن محصولی بهتر میتوانید از کود هربان 150 گرمی ، کود هربان 25 کیلوگرمی استفاده کنید.

نور درخت ازگیل ژاپنی

به نور مستقیم آفتاب مخصوصاً برای میوه دهی نیاز دارند. و در نیم سایه هم به خوبی رشد می کنند. حتی این گیاه را در یک پاسیو پرنور هم می توان نگه داشت.

دما درخت ازگیل ژاپنی

درختان ازگیل تا سرمای زیر ۱۰ درجه سانتیگراد هم زنده می مانند اما گل و میوه در دمای نزدیک به صفر از بین می روند.

آبیاری درخت ازگیل ژاپنی

به آبیاری در حد معمول نیاز دارد و رطوبت پایدار خاک به رشد آن کمک می کند. هر چند درختان استقرار یافته چند ساله به خشکی مقاوم هستند. این درختان نسبت به شرایط ماندابی حساس می باشند.
هرچی فاصله بذرها بیشتر باشد به نهالهای قوی تر و درشت تری در طی یک سال تبدیل خواهند شد بهترین فاصله بین ده تا ۱۵ سانت در خزانه کاری است توجه داشته باشید خزانه ای که آماده میکنید یکم از سطح زمین بلند تر باشد تا بر اثر بارندگی آب جمع نشود حدود ۲۰ سانت مناسب میباشد.
کاشت در گلخانه گرم هم امکان پذیر است و هر موقع از سال میتوانید در گلخانه گرم اقدام به کاشت بذر نمائید.

هرس درخت ازگیل ژاپنی

این نوع درخت نیاز به هرس ندارد و حتی شاید هرس ان به ضرر درخت تمام شود با این حال هرس ان محدود به شاخساری که شکسته یا اسیب دیده و یا شاخه های مسن که مزاحم رشد شاخه های جوانتر هستند میشود.با این اصاف بهتر است عملیات هرس در فصل خواب درخت ینی اواخر فصل زمستان انجام گیرد.

ازدیاد و تکثیر

درخت ازگیل ژاپنی را می توان با سه روش کشت بذر، قلمه چوبی و پیوند تکثیر کرد.
کشت بذر بخصوص زمانیکه هدف استفاده از درخت به عنوان گیاهی زینتی باشد بکار می رود.
درصورتیکه هدف استفاده از میوه ها باشد، بهتر است با تهیه قلمه چوبی از ارقامی که میوه هایی خوش طعم و مناسب از نظر اندازه تولید می کنند و ریشه دار کردن آنها تکثیر را انجام داد.
برای داشتن درختان میوه ای با قد کوتاه، می توان از پیوند رقم مورد نظر بر روی پایه درخت به استفاده کرد. استفاده از روش پیوند باعث می شود درختان ۳-۲ سال بعد از انجام پیوند به بار بنشینند، که برای درختان تولید شده از بذر این زمان ۸ سال طول می کشد.
ازگیل روی گلابی و به سازگاری دارد و قابل پیوند است .

کاشت و تکثیر درخت ازگیل ژاپنی

تکثیر این گیاه توسط بذر آسان است و بعد از هشت سال میوه خواهد داد. برای داشتن میوه های با کیفیت می توان از قلمه چوبی درخت مورد نظر استفاده کرد. برای کوتاه بودن درخت می توان آن را به پایه درخت «به» پیوند زد که بعد از 2 یا 3 سال ثمر می دهد.

آفات درخت ازگیل ژاپنی

کرم صدپا از جمله آفاتی است که به درخت ازگیل حمله می کند.

بیماری ها درخت ازگیل ژاپنی

بیماری زنگ یکی از بیماری هایی است که درخت ازگیل را درگیر می کند. راه حل این مشکل آن است که درخت در معرض جریان هوا قرار گرفته باشد.
پوسیدگی و زوال ریشه هم در خاک هایی با رطوبت بالا ایجاد می شوند. برای حل این مسئله باید خاکی را برگزید که از نظر رطوبت مناسب باشد.

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی

میوه ازگیل ژاپنی حاوی انرژی، کربوهیدرات ها، فیبر، چربی، پروتئین، ویتامین A، ویتامین B1 (تیامین)، ویتامین B2 (ریبوفلاوین)، ویتامین B3 (نیاسین)، ویتامین B6، ویتامین B9 (اسید فولیک)، ویتامین C، کلسیم، آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، پتاسیم، سدیم و روی می باشد. میزان چربی های اشباع و کلسیم در این میوه کمترین مقدار را دارا است. ولی ویتامین A، فیبر، پتاسیم و منگنز بیشترین مقدار را در میوه های این گیاه به خود اختصاص می دهند.
همچنین حاوی مقدار زیادی قند، اسید و پکتین است. می توان آن را بصورت تازه مصرف کرد یا با میوه های دیگر در سالاد میوه استفاده نمود. همچنین می توان از میوه این گیاه مربا، ترشی و ژله تهیه نمود و مصرف کرد.
از میوه و برگ این گیاه برای مصارف درمانی همچون: کاهنده درد، ضد باکتری، کاهش استفراغ، ضد سرفه، ضد ویروس، قابض، مدر، خلط آور و تسکین دهنده درد استفاده می گردد.

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح کشت و پرورش ازگیل ژاپنی

عملکرد سالیانه : 5 تن در هکتار
نرخ برابری دلار : 25000 تومان
شروع باردهی و تولید: 7 سال پس از کشت
سطح زیر کشت : 1 هکتار
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 1 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 35 میلیون تومان (بدون احتساب هزینه های زمین)
دوره بازگشت سرمایه گذاری: 7 سال
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 70 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: