طرح کاشت و تولید رزماری

رزماری گیاهی مدیترانه ای است که علاوه بر کاربرد فراوان آن در آشپزی به عنوان یک گیاه شفابخش و درمان کننده انواع بیماری ها کاربرد دارد. گیاه معطر رزماری به عنوان چاشنی در غذاهای مختلف شامل انواع سوپ ها، سس ها و خورش ها استفاده می شود.(کاشت و تولید رزماری)
گیاه Rosmarinus officin از خانواده نعناعیان (Lamiaceae) است که حداقل دارای 1درصد (حجم/وزن) روغن فرار می باشد.
اکلیل کوهی با نام عمومی رزماری گیاهی است علفی، پایا، دارای ساقه ای چوبی به ارتفاع نیم تا یک متر با برگ های سبز، دائمی و بسیار معطر، متقابل با کناره برگشته، باریک و دراز و نوک تیز؛ سطح فوقانی برگ آن به رنگ سبز و سطح تحتانی به علت وجود کرک ها سبز مایل به سفید است. گل های این گیاه کوچک و به رنگ آبی روشن است که در کنار برگ ها می روید. قسمت مورد استفاده آن برگ و سرشاخه های گل دار آن است. اسانس آن از قسمت هوایی تهیه می شود.
Rosemary نام لاتینی که از کلمه ros به معنی شبنم marinus به معنی دریا گرفته شده است . این جنس دارای گونه های درختچه ای ، برگ های باریک و معطر و حلقه های گل دو لبه ای است . پراکنش آن در جنوب اروپا و شمال آفریقاست .(کاشت و تولید رزماری)
رزماری در زمین های آهکی و سبک و آفتاب گیر به خوبی رشد می کند . گیاه رزماری غیربومی محسوب می شود تحمل خوبی به کم آبی و کم و بیش به شوری دارد .رزماری به بسیاری از آفت ها و بیماری ها و به تشعشع زیاد خورشید مقاوم است . بنابراین در حاشیه سنگ فرش و آسفالت می توان این گیاه را به خوبی کشت کرد .
رزماری به آلودگی هوا تحمل خوبی نشان می دهد ، ولی آب ایستادگی پای بوته را تحمل نمی کند . از نظرسازگاری مشابه اسطوخدوس بوده اما تحمل به شوری آن بیشتر از اسطوخدوس است . رزماری در زیباسازی فضای سبز کاربرد دارد . این گیاه بسیار هرس پذیر است و به فرم های دلخواه قابل شکل دهی است .

داروهای گیاهی

داروهای گیاهی تهیه شده از رزماری دو دسته هستند. در یک دسته از اسانس رزماری استفاده شده که شامل پماد، لوسیون، کرم و روغن های حمام و ماساژ و غیره هستند. در دسته دیگر از عصاره هیدروالکلی آن به صورت محلول های خوراکی به عنوان ضد نفخ و مقوی معده استفاده می شوند.

کشت، پرورش و تکثیر

از طریق کاشت دانه های رسیده، قلمه زدن و خوابانیدن تکثیر می شود. بهترین روش تکثیر این گیاه قلمه است. بدین طریق که در بهار یا پائیز سر شاخه های این گیاه را در ماسه کاشته و در محل مناسبی نگهداری می کنند که پس از 2 الی 3ماه قلمه ها ریشه دار شده و سپس آنها را به محل اصلی منتقل می کنند .
معمولاً فاصله کاشت بوته ها 70 الی 100 سانتی متر است و تراکم کشت آن در هکتار 10000 الی 12000 بوته در هکتار است.
برای کاشت این گیاه در زمین در پائیز شخم عمیقی زده می شود و کود حیوانی و شیمیایی بر حسب نیاز با توجه به توصیه آزمایشگاه داده می شود. روی این گیاه آفت و یا بیماری خاصی مشاهده نمی شود و حتی در زمین های آلوده به نماتد به خوبی رشد می کند و محصول می دهد (همچنین اسطوخودوس).

کوددهی

در پائیز هر سال با استفاده از کودهای حیوانی به میزان 10 الی 15 تن در هکتار انجام می شود که بین ردیف های کشت کودها به خاک داده می شود و در فصل رشد تنها از کودهای ازتی و یا کود کامل (تمام عناصر) جهت تکمیل عناصر غذایی مورد نیاز گیاه در 2 الی 3 نوبت استفاده می شود. معمولاً مزارع اسطوخودوس و رزماری به صورت جوی و پشته می باشد که معمولاً بوته ها روی پشته ها کاشته می شود. برای آبیاری در جوی ها آب می اندازند که به بوته ها آب نرسد. ماکزیمم نقطه آب را در جوی ها داغ آب گویند. کود شیمیایی و حیوانی را در جوی ها می ریزند.

برداشت محصول

بهره برداری از این گیاه معمولاً از سال دوم آغاز می شود و هنگامی برداشت انجام می شود که گیاه در حال گل دادن است. بایستی توجه داشت که سیستم هرس رزماری مانند اسطوخودوس است تا ساقه های زیادی تولید شده و موجب پر پشت شدن گیاه شود. معمولاً برگ ها را پس از چیدن در سایه خشک می کنند و اگر بخواهند از برگ ها اسانس بگیرند بایستی محصول برداشت شده را بلافاصله به محل تقطیر یا کارخانه فرآوری حمل نمود. معمولاً از هر 100 کیلو گرم سرشاخه گلدار 100 الی 200 گرم اسانس استخراج می شود که از این اسانس در عطر سازی، تهیه صابون، ادکلن و فرآورده های زیبایی استفاده می شود.

ترکیبات مهم رزماری

مهم ترین ترکیب این گیاه 5 /2-1 درصد اسانس می باشد . مواد موجود در اسانس رزماری شامل بورنئول ، لیمونن ، کامفن ،1و 8 سینئول ، کامفر و آلفاپی نن است . ترکیبات اسانس نیز به محل و شرایط کشت ارتباط دارد . ترکیبات دیگر گیاه اسیدهای فنلی از جمله اسید روزماریک ، اسید کافئیک و اسید کلروژنیک هستند .
تحقیقات متعددی خاصیت ضد سرطان آن را اثبات کرده و اسید کارنوزیک موجود در آن دارای خاصیت قوی ضد ایدز ( HIV ) است .همچنین سالیسیلات به مقدار زیاد ، فلاوونوئیدها ، ترکیبات تلخ دی ترپنی مانند کارنوزول و ترکیبات تری ترپتی ، اجزای تشکیل دهنده دیگر این گیاه هستند .

کاربرد رزماری

داروهای گیاهی تهیه شده از رزماری دو دسته هستند . در یک دسته از اسانس رزماری استفاده شده که شامل پماد ، لوسیون ، کرم و روغن های حمام و ماساژ و غیره هستند . در دسته دیگر از عصاره هیدروالکلی آن به صورت محلول های خوراکی به عنوان ضد نفخ و مقوی معده استفاده می شوند .به علاوه رزماری کاربری های غذایی ، دارویی و زینتی دارد .

موارد استعمال رزماری

از رزماری به صورت خوراکی در درمان اضطراب ، سردرد ، میگرن ، فشار خون ، نفخ و بی اشتهائی و به صورت موضعی به عنوان مسکن موضعی در درمان دردهای عضلانی و بیماری های روماتیسمی استفاده می شود .
همچنین به علت عطر و طعم مناسب در صنایع آرایشی ، بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد . روغن رزماری یک روغن محرك است و از نظر رایحه و اثر ، گرم و نافذ می باشد . اثر محرك رزماری روی سیستم اعصاب مرکزی بسیار برجسته است .
مصرف رزماری چون موجب سهولت ترشح و دفع صفرا می شود ، از این جهت از آن در بیماری های یرقان و نارسائی اعمال کبد استفاده به عمل می آورند . مصرف رومارن در موارد ضعف عمومی ، خستگی مفرط و بی حالی بیمار در دوران نقاهت مفید تشخیص داده شده است .(کاشت و تولید رزماری)

کشور های تولید کننده رزماری

پرورش دهندگان عمده رزماری در دنیا در کشورهای شمال آفریقا به خصوص مراکش و کشورهای جنوب اروپاست مثل فرانسه و ایتالیا و . . . می باشد .
رزماری بومی مناطق مدیترانه ایی نیز می باشد و در این منطقه به صورت خودرو رشد می کند و پرورش آن در ایران در بیشتر نواحی انجام می شود . گیاهی است مقاوم به سرما و شرایط خشکی و این خصوصیت ها سبب شده است ، که در اکثر مناطق قابل کشت باشد .

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح کاشت و تولید رزماری

ظرفیت تولید : 5 تن در هکتار
نرخ برابری دلار : 30000 تومان
مساحت زیر کشت : 1 هکتار
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 1 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 32 میلیون تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 59 درصد
تعداد دفعات مورد نیاز آبیاری : 20
قابل قبول ( ec ) : 5000
کود شیمیایی مورد نیاز : 500 کیلوگرم
کود دامی پوسیده : 20 تن
زمان کاشت: بهار
میزان بذر/ نشاء/ قلمه / پیاز در هکتار :15000 قلمه ریشه دار
عملکرد: 5 تن
قسمت مصرفی : گل و سرشاخه
قیمت تقریبی فروش هر کیلو : 100 هزار تومان

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: