طرح تولید انواع ماست

ماست یکی از انواع لبنیات است که از تخمیر شیر توسط نوعی باکتری حاصل می‌شود. از هر نوع شیری برای تهیه ماست می‌توان استفاده نمود؛ اما ماستهای امروزی را اغلب از شیر گاو تهیه می‌کنند. ماست از تخمیر قند شیر به نام لاکتوز حاصل می‌شود.(طرح تولید انواع ماست)
ماست حاصل یک انعقاد اسیدی در شیر است که طی آن پروتئین‌های شیر در اثر فعالیت باکتری‌های تولید کننده لاکتیک اسید منعقد می‌شوند. در بین فراورده‌های تخمیری شیر، ماست محبوب‌ترین و معروف‌ترین آنها است.
طبق اسناد تاریخی، بشر به این موضوع پی برده بود که وقتی شیر درون پوست حیوانات برای مدتی باقی بماند، قسمتی از آب آن از منافذ پوست تبخیر شده و در نتیجه مدت ماندگاری این محصول غلیظ نسبتاً ترش، افزایش خواهد یافت. افزودن قسمتی از این ماده به شیر تازه، سبب ماندگاری بیشتر آن می‌شد. ضمن اینکه در این حالت محصولی با طعم و بوی بهتر به دست می‌آمد. این موضوع اساس تولید ماست قرار گرفته است.بطور کلی مواد اولیه مورد نیاز صنعت شیر و فرآورده‌های لبنی را می‌توان در چهار گروه مختلف دسته بندی کرد:
مواد اولیه مصرفی عمده: شیر خام، شیر خشک و کره
مواد اولیه مصرفی غبر عمده: شکر، کاکائو، مایه پنیر، مایه ماست، نمک طعام، اسانس‌ها، استابیلایزر و امولسیفایرها
ظروف و مواد بسته بندی شامل: انواع مختلف پاکت‌های شیر، کیسه‌های پلاستیکی، گرانول پلی اتیلن جهت تهیه بطری‌های پلاستیکی، پلی استارین جهت تهیه لیوان‌های پلاستیکی، انواع شیشه‌های شیر، انواع کارتن، سبدهای پلاستیکی، انواع فویل آلومینیمی ج هت درب بندی ظروف و بسته بندی کره، انواع قاشق‌های چوبی و پلاستیکی مخصوص بستنی و سایر مواد بسته بندی
مواد شیمیایی شامل: انواع مواد شیمیایی مورد مصرف در شستشوی دستگاه‌ها، کف سالن و همچنین نیاز آزمایشگاه‌های کارخانجات شیر پاستوریزه
مهم‌ترین گام در تولید فرآ ورده های لبنی تأمین مواد اولیه آن یعنی شیرخام است و از این جهت صنعت شیر و لبنیات وابستگی شدیدی به بخش دامپروری داشته و متأثر از عوامل مؤثر در آن می‌باشد.
ماست یک غذای بسیار مغذی و خوش طعم است و مصرف آن در جهان رشد قابل توجهی دارد. ماست به دو روش سنتی و صنعتی تولید می‌شود. از نظر بافتی ماست‌های تولیدی به دو نوع قالبی و همزده تقسیم می‌شوند:
نوع قالبی یا هم نزده (Set): در این نوع ماست، گرمخانه گذاری و خنک کردن پس از بسته بندی انجام می‌شود.
نوع همزده (Stirred type): در این نوع ماست، گرمخانه گذاری در داخل مخزن انجام می‌شود و پس از آن خنک و بسته بندی می‌شود.

تاریخچه تولید ماست

در گذشته تصور می‌شد که مردم بلغارستان اولین کسانی بودند که ماست تهیه کردند اگر چه شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مردم کشورهای دیگر از دو قرن قبل از میلاد مسیح، ماست و دیگر انواع لبنیات را تهیه می‌کردند؛ ولی در خصوص منشاء تولید ماست، تاکنون گزارشی مستند به دست نیامده است، اما اعتقاد به اثرات مفید ماست در سلامتی انسان، از زمان‌های گذشته در چندین جامعه متمدن وجود داشته است. بر اساس اعتقادات ایرانیان، دلیل طولانی‌تر بودن عمر حضرت ابراهیم (ع)، به مصرف ماست نسبت داده می‌شود. علاوه بر این، چنین گزارش شده است که فرانسیس اول، امپراتور فرانسه نیز بیماری ضعف و سستی خود را با مصرف ماست حاصل از شیر بز معالجه کرده است.
به احتمال زیاد، منشاء تولید ماست خاورمیانه است و تحول در این محصول تخمیری قرن‌ها را می‌توان مرهون مردم و عشایر ساکن در این منطقه از جهان دانست. اولین ماست‌ها احتمالاً به طور تصادفی تهیه شدند یعنی زمانی که شیر را برای حمل و نقل داخل کیف‌هایی که از پوست بز درست شده بود می‌ریختند، باکتری موجود در پوست بز، شیر را تخمیر نموده و ماست به دست می‌آمد.
به این محصول طی سال‌ها، نام‌های متعددی اطلاق شده است. ماست تا دهه آغازین قرن بیستم تنها میان مردم اروپای مرکزی و شرقی رایج بود تا این که در آن زمان، یک زیست شناس روسی کشف کرد که دلیل طول عمر مردم بلغارستان، استفاده زیاد از ماست می‌باشد.
از آن جا که این زیست شناس عقیده داشت که لاکتوباسیلوس برای سلامتی مفید است، او سعی نمود که استفاده از ماست را در سرتاسر اروپا رواج دهد. به دنبال آن در سال 1919 میلادی اولین کارخانه صنعتی تولید ماست در شهر بارسلونای اسپانیا احداث شد و مصرف ماست روز به روز افزایش یافت.

کد آیسیک مرتبط با طرح تولید انواع ماست

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت ها و زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد آیسیک طرح تولید انواع ماست به شرح جدول ذیل می باشد.

Product Name

کد تعرفه گمرکی مرتبط با طرح تولید انواع ماست

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.

وضعیت واحد های فعال طرح تولید انواع ماست

در طرح تولید انواع ماست تععداد 391 واحد فعال با ظرفیت تولید 2286480 تن است.

فرآیند تولید ماست

1) دریافت شیر
2) صاف نمودن و سرد کردن
3) ذخیره در تانک و گرم کردن
4) تنظیم درصد چربی
5) هموژنیزاسیون
6) پاستوریزاسیون
7) سرد نمودن
8) افزودن استارتر
9) ذخیره در تانک و گرم کردن
10) پرکردن و بسته بندی
11) گرمخانه
12) سردخانه

افزودن شیر خشک به شیر تازه به مقدار 2-1 درصد برای افزایش مواد جامد شیر.
حرارت دادن شیر تا دمای 90 درجهٔ سانتی گراد به مدت 5 دقیقه؛ که این کار باعث
الف) نابودی باکتری‌های مزاحم می‌شود.
دمای گرم کردن مایع ماست
ب) افزایش قدرت پیوند دهی پروتئین‌های شیر با آب می‌گردد، در نتیجه ماست آب نمی‌اندازد.
ج) اگر شیر داخل مخزن در باز حرارت داده شود، به علت تبخیر به میزان ماده خشک شیر افزوده می‌شود.
سرد کردن شیر تا دمای مایه زنی (45- 42 درجهٔ سانتی گراد).
افزودن مایهٔ ماست.
مایه ماست معمولاً مخلوطی از باکترهای استرپتوکوکوس ترموفیلوس و لا کتوباسیلوس بلگاریکوس بوده و بوسیلهٔ شرکت‌های سازندهٔ مایه ماست تهیه و به صورت پودر عرضه می‌گردد. این پودرها در کارخانه‌های لبنی با روش توصیه شدهٔ کارخانهٔ سازنده به صورت باکتری‌های فعال در آمده و برای تولید ماست به کار برده می‌شوند.
البته اگر تولید ماست در خانه انجام شود، می‌توان از ماست تازه به عنوان مایهٔ ماست استفاده نمود. چون درعمل گفته می‌شود که باید تعداد دو دسته باکتری‌های سازندهٔ ماست در هر میلی لیتر از مایهٔ ماست به یک اندازه باشند؛ بنابر این استفاده از ماست تازه توصیه می‌شود. ماست‌های ترش، نشان دهندهٔ برتری رشد یک دسته از باکتری‌ها در محیط می‌باشند.
دمای مایه زنی: دمای مناسب در هنگام افزودن مایه بسیار مهم می‌باشد. مایه زنی در دمای بالا باعث‌ترش شدن ماست و افزایش سرعت انعقاد شده و بر عکس دمای پایین مایه زنی، منجر به طولانی شدن زمان انعقاد، شیرین شدن و کاهش عطر و طعم ماست می‌گردد. بنابراین بهترین دما، دمای معمولی است.
مقدار مایه: معمولاً میزان مایهٔ مصرف 5/0 تا 2 درصد می‌باشد.
گرم خانه گذاری: شیر مایه خورده باید به مدت 5/2- 5/3 ساعت در دمای حدود 40 درجهٔ سانتی گراد نگهداری شود (برای تولید ماست‌های شیرین، شیر را در دمای پایین‌تر مایه زده و مدت زمان گرم خانه گذاری نیز افزایش یابد).
سرد خانه گذاری: ماست تازه منعقد شده، باید قبل از ارائه به بازار فروش یا مصرف، حداقل به مدت 24 ساعت در سردخانه یا یخچال نگه داری شود.

روش‌های بسته بندی ماست

بسته بندی در پروسه تولید ماست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ماست یک ماده شدیداً فساد پذیر است و ظرف بسته بندی باید آن را در مقابل شرایط محیطی مانند گرد و غبار، میکروارگانیسم‌هایی که می‌توانند کیفیت نگهداری محصول را تحت تأثیر قرار دهند، گازهایی مانند اکسیژن که به رشد مخمرها و قارچ‌ها کمک کرده و باعث فساد محصول می‌شوند و نور که باعث تغییر رنگ ماست‌های میوه‌ای (طعم دار) و احتمالاً اکسیداسیون چربی گردد؛ محافظت نماید.
مواد مورد استفاده برای بسته بندی ماست باید مطابق با استاندارد باشند. جنس بسته علاوه بر نفوذناپذیر بودن در مقابل مواد خارجی باید در برابر اسیدیته بالای ماست مقاوم باشد. ظروف مورد استفاده برای بسته بندی ماست باید یک بار مصرف باشند. برای بسته بندی ماست معمولاً از ظروف پلیمری در جنس‌های مختلف استفاده می‌شود.
این ظروف بیشتر از جنس پلی اتیلن، پلی پروپیلن و یا پلی استایرن هستند. برای دربندی این ظروف هم از فویل آلومینیومی که با لایه‌ای از پلاستیک پوشش داده شده استفاده می‌شود. این لایه امکان دوخت حرارتی را فراهم می‌کند.
برای بسته بندی ماست می‌توان از بطری‌های شیشه‌ای و یا برخی مواد اولیه که برای ساخت ظروف بسته بندی ماست به کار می‌روند عبارت‌اند از پلی اتیلن (PE)، پلی پروپلین (PP)، پلی استیرن (PS)، پلی وینیل کلراید (PVC)، پلی وینیلیدن کلراید (PVDC). در انگلستان بیشتر ظروف از PS ساخته می‌شود، گرچه ظروف PP در حال پیدا کردن است.

تجهیزات مورد نیاز جهت تولید انواع ماست:

ترازوی توزین شیرخام
مخزن استیل
الکتروپمپ سانتریفوژ استیل
مخزن مبرد و نگهدارنده شیر
مخزن سه جداره تغلیظ وپاستوریزاسیون
مخزن تعادل
پاستوریزاتور صفحه‌ای
تجهیزات سیستم مبرد
دیگ بخار

سیستم تهیه آب‌گرم بوسیله بخار
سیستم تنظیم و کنترل
شیر فشار شکن
سختی‌گیر آب
تجهیزات اتاق انکوباتور
تجهیزات سردخانه (کمپرسور، کندانسورواواپراتور)
کمپرسور هوای فشرده

صادرات ماست ایران به کجا سودآور است؟

صادرات ماست ایران در سال ۹۷ به ۱۲ کشور دنیا انجام شده است که از نکات جالب آن صادرات سه تن ماست به آمریکا در شرایط تحریم بوده است.
ماست یکی از گونه‌های لبنیات است که از تخمیر شیر حاصل می‌شود. از هر نوع شیری برای تهیه ماست می توان استفاده کرد اما امروزه ماست‌ را اغلب از شیر گاو و گوسفند تهیه می کنند.

وضعیت بازار جهانی

آمار صادرات ماست

هدف شناسایی رقبا در بازار جهانی است.
رقم کل صادرات: ۲,۶۵۴,۷۴۹,۰۰۰ دلار
میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۰ درصد
میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۴ درصد
میانگین فاصله از کشور وارد کننده: ۱,۲۹۱ KM

آمار واردات ماست

هدف شناخت متقاضیان و پتانسیل ها در بازار جهانی است.
رقم کل واردات: ۲,۸۵۲,۶۴۱,۰۰۰ دلار
میزان رشد پنج ساله ارزش هر واحد: ۰ درصد
میزان رشد یکساله ارزش هر واحد: ۶ درصد
میانگین فاصله از کشور صادر کننده: ۱,۴۰۳ KM

نمودار صادرکننده های ماست

آلمان بیشترین صادرات ماست در دنیا را دارد و کشورهای فرانسه، عربستان، مصر، ارمنستان، اسپانیا، ایران، لهستان، انگلیس و تایلند در رتبه های بعدی صادرات این محصول قرار دارند.
کشور های ایتالیا، انگلیس و اسپانیا سه وارد کننده اول ماست هستند. آلمان نیز که خود بزرگترین صادر کننده ی ماست است رتبه چهارم در واردکننده ها را دارا است و از عمل Re Export استفاده می کند.
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود تا شعاع ۴ هزار کیلومتری توانایی صادرات به ۴۰ تا ۵۰ کشور را دارد.

کشورهای رو به رشد در واردات ماست

با توجه به نمودار بالا واردات ماست در یک سال گذشته رشد خوبی داشته است اما رشد ۵ ساله آن زیاد قابل توجه نبوده است.
کشور کویت دارای بهترین بازار رو به رشد است. کشورهای هلند، عمان، مجارستان، لهستان و آمریکا نیز در رتبه های بعدی قرار دارند.
صادرات ماست‌ با توجه به ذائقه کشورهای مقصد به صورت شیرین و گاه به صورت ترش، و با طعم‌های مختلف انجام میگیرد.
از انواع ماست میتوان به ماست میوه‌ای، ماست خامه‌ای یا یونانی، ماست موسیر و ماست چکیده اشاره کرد.

ظرفیت صادراتی ماست در بازار جهانی

با توجه به نمودار زیر در خاورمیانه کشورهای عراق، امارات و عمان دارای بیشترین ظرفیت صادراتی هستند. چین در شرق آسیا نیز میتواند مورد توجه تاجرین قرار بگیرد.
در اروپا نیز ایتالیا، اسپانیا و آلمان دارای پتانسیل مناسبی برای صادرات ماست هستند.

میزان ظرفیت صادراتی

در بین کشورهای مقصد صادراتی از ایران؛ ماست دارای هیچ بازار اشباع شده ای نمی باشد.
امارات، عراق و عمان دارای ظرفیت بالا برای صادرات از ایران هستند.
بهترین مقصدهای صادرات این محصول از ایران با توجه به میزان پتانسیل صادراتی و آسان بودن روابط تجاری دو کشور را کشورهای عراق، امارات و عمان دارا هستند.
جمهوری اسلامی ایران نزدیکترین ارتباط صادراتی را با ارمنستان دارد.
بازار عراق بیشترین ظرفیت تقاضا را برای کالای ذکر شده دارد.
امارات بیشترین تفاوت بین پتانسیل صادرات و صادرات واقعی را از نظر ارزش نشان می دهد، ظرفیت باقیمانده صادرات به ارزش ۲۴٫۱ میلیون دلار است.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح تولید انواع ماست

ظرفیت : 600 تن
نرخ برابری دلار : 30000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 2500 مترمربع
زیربنای کل : 1500 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 15 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 8 میلیارد تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 3 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا : 39 درصد


درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: