طرح پرورش کبک

با توجه به توسعه شهرنشینی و صنعتی شدن بیشتر عرصه‌های طبیعی ، پرورش پرندگان وحشی نظیر کبک علاوه بر حفظ نسل این پرنده می‌تواند سبب اشتغالزایی و درآمد و در صورت فراهم شدن بازارهای صادراتی ارزآور نیز باشد. گوشت آن خوشخوراک و لذیذ بوده و برای کلیه افراد جامعه نیز مفید است و با اضافه نمودن آن به گوشت‌های رایج مورد مصرف خانواده‌ها سبب تنوع بخشی به گوشت ماکیان در بازار مصرف شد.
با توجه به موارد فوق اهداف پرورش کبک را به این ترتیب نام برد :
1-حفظ و بقاء نسل پرنده کبک
2-حمایت از حیات وحش با گسترش پرورش آن
3-ایجاد اشتغال و هدایت سرمایه‌گذاری
4-افزایش انواع گوشت سفید و تنوع بخشی به خوراک خانواده‌ها

رشد چشمگير اين صنعت طي سالهاي اخير به دليل اقبال عمومي در مصرف گوشت كبك به عنوان منبع پروتئيني ميتواند به اين ديدگاه نگريسته شود كه ضمن استفاده از خواص درماني و تنوع در آشپزي ، گريزي نيز به مجموعه غذاهاي ارگانيك زده شود. عليرغم اينكه تعريف واژه ارگانيك كه در برخي كشور ها بيولوژيك نيز گفته ميشود بسيار مرتبط با قوانين ملي هر كشوريست و سازمان هايي همچون فائو استاندارد قطعي بر آن ننهاده اند، معذالك از جمله شروطي كه در منابع از آن ياد شده است ، عدم اصلاح نژاد و حفظ توانايي طبيعي پرنده در برابر بيماري ها و عدم استفاده از برخي مواد غذايي در جيره طيور منجمله فراورده هاي ساير حيوانات مانند پودر خون ، گوشت يا ماهي است كه باتوجه به توانايي طبيعي اين پرنده ، با تغذيه از منابع گياهي كليه احتياجات غذايي پرنده برآورده شده و نياز به استفاده از اين فراورده ها در جيره كبك نيست كه بالطبع قدم موثري در اطمينان بخشي از ارگانيك بودن محصولات آن است. در صنعت طيور توانايي مديريتي كه همان آگاهي از خم و چم كار است عامل اصلي اختلاف ميان افراد موفق و ناموفق است.پيشگيري از مشكلات بسيار آسانتر و ارزانتر از حل آنهاست. محدوديت دسترسي به درمان هاي موثر عليه بيماري ها ، مديريت صحيح را مبدل به تنها راه موفقيت نموده است.براورد ميشود كه 80 درصد مشكلات سلامت گله ها كه پرورش دهندگان با آنها روبرو ميشوند با دقت و تمركز بر جزئيات قابل پيشگيري اند.
پرورش كبك چوكار ميتواند با دلايل مختلفي همراه باشد : تفريح ، زيبايي پسندي ، كار اقتصادي. در برخي كشورها تامين پرندگان مورد نياز براي شكارگاههاي خصصوصي از طريق مراكز پرورشي صورت ميگيرد . گرچه اين كار نيز به روش هاي مختلفي انجام گرفته و روشي كه در آن پرندگان رها شده در محيط شكار ميشوند
،نياز به دانش فني و مديران حرفه اي در امر پرورش دارد . براي موفقيت در اين برنامه ، گله پرورشي بايد تحت شرايط مناسبي رشد يابد تا از توانايي پرنده در حفظ بقا اطمينان حاصل شود.
دليل آغاز بكار پرورش كبك هرچه كه باشد بايد سه نكته مهم را به خاطر داشت:

– به كبك بايد به عنوان قسمتي از حيات وحش نگريست
– روش هاي موفق پرورش و بازاريابي را دنبال نمود
– به شرايط لازم براي پرورش انبوه پرنده توجه ويژه داشت
به هر حال پرورش كبك بدون صرف وقت ، دقت و پشتكار ، هزينه هاي زيادي را به پرورش دهنده تحميل خواهد كرد.

آشنایی با کبک

کبک نام نوعی پرنده‌ای وحشی است که در کوهستانها زندگی می‌کند و قدرت پرواز آن کم است در دنیا 3 نوع کبک به نامهای چوکار، صخره‌ای و پا قرمز اروپایی یافت می‌شود. نوع چوکار بیشتر در خاورمیانه و ایران یافت می‌شود و دارای پاهای کوتاه و نوک کوتاه می‌باشد. نوع نر آن دارای طوق پر‌رنگ‌تر و ضخیم‌تر نسبت به نوع ماده است. همچنین نر آن بر روی پای خود برآمدگی بزرگتری نسبت به نوع ماده دارد. جنس نر دارای آواز خوش و نسبتاً بلند است که در فصل جفت گیری بلندتر می‌شود. قد پرنده حدود 35 سانتی متر و تغذیه آن در طبیعت دانه گیاه و حشرات و در سیستم صنعتی از کنسانتره فرموله شده است. تعداد تخمهای پرنده ماده به 80 عدد در سال می‌رسد. وزن پرنده نر حدود 550 گرم و ماده 500 گرم است.

هدف از پرورش کبک

بيش از هر چيز، می بايستی هدف از پرورش کبک مشخص و تعريف شود. سه هدف مجزا و بعضاً طبق شرايطی توأم به شرح زير می تواند در پرورش کبک مورد توجه قرارگيرد. پرورش کبک مولد. توليد جوجه يک روزه. توليد نيمچه گوشتی. در پرورش کبک مولد؛ کبک دار، جوجه يک روزه را تا حد نيمچه (نيمچه تخم گذار) پرورش داده و با تعيين جنسيت آن ها به نسبت سه پرنده ماده به همراه يک پرنده نر در سن حدود 5 الی 6 ماهگی به فروش می رساند. به منظور تحقق هدف دوم يعنی توليد جوجه يک روزه، نياز به پرورش گله مادری می باشد. در اين واحدها، کبک های ماده با رسيدن به سن بلوغ جنسی، جفت گيری نموده و شروع به تخم گذاری می نمايند. تخم ها روزی سه بار جمع آوری و پس از ضدعفونی در محلی مخصوص منتظر ورود به دستگاه جوجه کشی، نگه داری می شوند. در دستگاه جوجه کشی پس از حدود 24 روز جوجه های تازه متولد شده به عنوان جوجه يک روزه به پرورش دهندگان کبک گوشتی فروخته می شوند. اين پرورش دهندگان که هدف سوم را دنبال می کنند، جوجه های يک روزه را به بلوغ فيزيکی در سن 12 تا 14 هفتگی رسانيده و کبک های به اصطلاح پروار خود را روانه کشتارگاه می نمايند.

سیستم‌های پرورش کبک

پرورش کبک در روش صنعتی به سه شکل پرورش بر روی بستر، قفس‌های دسته جمعی و قفس‌های انفرادی صورت می‌گیرد. پرورش روی بستر یا زمین از هزینه اولیه کمی برخوردار بوده ولی بازده اقتصادی کمتری خواهد داشت. در این روش سعی می‌شود که از پن‌بندی سالن جهت نگهداری جفت‌های 20 قطعه‌ای استفاده شود تا نزاع و جنگ میان گله کمتر باشد و به همان نسبت میزان نطفه‌درآوری تخم‌های تولیدی نیز افزایش می‌یابد. قابل توجه است که در سیستم پرورش در صورت پن‌بندی نکردن سالن مقدار تخم‌های تولیدی غیرقابل جوجه‌کشی افزایش یافته و میزان جوجه کشی نیز از حد پایین‌تری برخوردار است.
در روش قفس اگرچه هزینه پرورش افزایش می‌یابد و سرمایه ثابت بیشتری برای تولید لازم است ولیکن مزایایی دربر دارد. در سیستم نسبت نرها و ماده‌ها ، تولید تخم نطفه‌دار ‌، میزان خوراک مصرفی و کنترل بیماری راحت‌تر و بهتر صورت می‌گیرد. علاوه بر این تراکم در واحد سطح نیز افزایش یافته و تعداد بیشتری را می‌توان پرورش و تولید نمود.

فضای مورد نیاز برای پرورش کبک

الف- 1 تا 4 هفتگی 100 قطعه در هر متر مربع
ب- 5 تا 9 هفتگی 50 قطعه در هر متر مربع
ج- 10 تا 17 هفتگی 25 قطعه در هر متر مربع

فضای مورد نیاز برای گله مولد کبک

1- در سیستم پن‌بندی 15 قطعه در هر متر مربع (نر و ماده) بدون احتساب راهرو وسط و فضای تخم‌گذاری
2- هنگام محاسبه فضا به ازاء هر 3 متر مربع پن‌بندی، ضروریست 24/0 متر مربع فضای تخم‌گذاری در نظر گرفته شود.
3- فضای مورد نیاز با احتساب راهرو وسط و مکان تخم‌گذاری 11 قطعه کبک مولد برای هر متر مربع خواهد بود.

جایگاه پرورش کبک

محلی را که کبک ها در آن پرورش می یابند اصطلاحاً جایگاه می گویند. جایگاه پرورش کبک می بایستی از نوع پرورش تبعیت کند بدین معنی که جایگاه پرورش کبک گوشتی باجایگاه پرورش کبک تخم گذار و سالن هایی که به صورت قفسی تجهیز شده اند تفاوت محسوسی دارد که در جای خود تشریح خواهند شد ولی قبل از هر چیز اشاره و تاکید بر چند نکته ضروری است. اول اینکه کبک ها پرندگانی عادت پذیر هستند و خود را با شرایط مختلف وفق می دهند ولی با این حال می بایستی حداقل امکانات را برای آنها فراهم نمود. دوم اینکه قبل از ساخت جایگاه برای کبک می بایست ضوابط نظام دامپروری کشور که حدود ، فواصل و شرایط سالن های پرورش ماکیان را مشخص می کند در نظر گرفت. بدین معنی که می بایستی از سازمان جهاد کشاورزی استان مربوطه پروانه تاسیس اخذ نمود. بنابراین قبل از تهیه زمین برای ایجاد مزرعه پرورش کبک، بهتر است به واحد صدور پروانه معاونت امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان مراجعه نموده و با کارشناسان آن واحد مذاکره و محل و موقعیت زمین را به اطلاع آنها برسانید تا با در نظر گرفتن ضوابط نظام دامپروری کشور، اقدامات لازم انجام شود.ضمن آنکه بعد از دریافت موافقت اصولی؛ ادارات دامپزشکی، محیط زیست، میراث فرهنگی، امور اراضی و … می بایستی درخصوص بلامانع بودن ایجاد واحد پرورشی کبک اعلام نظر نمایند. در هر صورت برای ایجاد یک مزرعه پرورش کبک توجه به موارد زیر ضروری است:
1- زمین محل احداث جایگاه پرورش کبک می بایستی حداقل 1000 متر با مزارع پرورش ماکیان در اطراف، فاصله داشته و از مناطق مسکونی دور بوده و جاده های ارتباطی کوتاه و مناسبی داشته باشد.
2- بهتر است زمین مزبور در جهت دریافت باد از سمت مزارع دیگر پرورش طیور و کارخانه های آلاینده نباشد.
3- بهتر است زمین محل احداث جایگاه در مناطق پست و در معرض سیل و طوفان و بادهای تند نباشد.
4- آب مورد استفاده می بایستی از نقطه نظر شوری و املاح مورد توجه قرار گرفته و هم چنین موانع غیر بهداشتی نیز نداشته باشد.
5- کف سالن های محل پرورش می بایستی حداقل 40 تا 50 سانتیمتر بلندتر از سطح زمین اطراف بوده و شیب مناسب(حداقل 3 درصد) داشته باشد تا در صورت شستشو، آب های آلوده امکان خروج از سالن را داشته باشند.
6-دیوارها و کف سالن به صورت اصولی عایق کاری شوند تا امکان تبادلات گرما و سرمای ناخواسته در فصول مختلف سال از بین برود.
7- سالن ها شرقی غربی ساخته شوند بدین معنی که یک طول سالن به سمت جنوب و طول دیگر به سمت شمال باشد تا امکان دریافت نور خورشید با هدف از بین بردن میکروب های احتمالی را داشته باشد.
یک روش قدیمی با هدف پرورش کبک مولد، نگه داری این پرنده در سالن هایی است که متصل به اتاق پرواز با کف توری(سیمی) هستند. در این روش، کبک ها به بیماریهای سر سیاه، کوکسیدیوز، کرم های چینه دان و روده آلوده نمی شوند. اتاق های پرواز می تواند از بعد از جوجه کشی مورد استفاده قرار گیرند. در واقع جوجه ها از دو هفتگی در اتاق های پرواز قرارمی گیرند. اندازه اتاق های پرواز را می توان تغییر داد اما باید به اندازه کافی بزرگ باشد و امکان پرواز در آن وجود داشته باشد. اندازه اتاق پرواز می تواند به عرض حدود 3.5 و طول 28 متر باشد. چشمه های توری کف معمولاً حدود 2.5 سانتیمتر است. هر کبک 50 سانتیمتر مربع فضا در اتاق پرواز نیاز دارد. پرورش کبک در قفس های ثابت نیز محقق می شود. بدین منظور قفس هایی با اندازه هر قفس 1.5 در 0.7 متر و با ارتفاع حدود 0.4 متر پیشنهاد شده است. تقریباً 25 پرنده در هر واحد تا سن 14 هفتگی نگه داری می شوند. شیب کف هر واحد 10 درصد در نظر گرفته می شود. یک منبع آب اتوماتیک در بیرون قفس نصب می شود و آب تازه و خنک برای پرندگان مهیا می گردد. سینی های فلزی زیر توری کف قفس را می توان به راحتی تمیز کرد.

نیازهای تاسیساتی یک واحد پرورش کبک

با توجه به نوع و سیستم پرورش، یک مزرعه پرورش کبک می بایستی دارای قسمت های زیر باشد(بند 4 ویژه واحدهایی است که کبک مولد به منظور تولید جوجه یک روزه پرورش می دهند.
1-سالن های پرورش
2-انباردان
3-انبار تجهیزات
4-ساختمان جوجه کشی
5-اتاق کار
6-ساختمان سرایدار یا اتاق کارگران

تجهیزات و ملزومات لازم برای پرورش کبک

۱- تهیه مکان؛ اولین اقدام قبل از شروع پرورش کبک تهیه مکان مناسب می باشد، اگر خودتان دارای مکانی مناسب در شهر و روستا هستید می توانید از آن استفاده کنید البته به شرطی که از آب و برق و گاز شهری برخوردار باشد، زیرا تمامی این موارد برای رشد بهتر کبک ها لازم هستند.

۲- تهیه وسایل گرمایشی؛ برای پرورش پرنده ها در فصل زمستان و جلوگیری از تلف شدن آنها باید از وسایل گرمایشی تمیز و مناسب مانند بخاری گازی یا هیتر مخصوص مرغداری و یا گلخانه استفاده کنید. انتخاب نوع بخاری به ظرفیت سالن و تعداد کبک های موجود در سالن بستگی خواهد داشت.

۳- تهیه تجهیزات سرمایشی؛ اگر در مناطق گرمسیر کشور مانند اهواز و یا بندر عباس قرار دارید، مسلما پرورش کبک با ریسک زیادی همراه خواهد بود، زیرا گرمای بیش از حد نیز به اندازه سرمای بیش از حد برای جوجه ها و کبک های بالغ مضر خواهد بود، برای این منظور حتما باید وسایل سرمایشی مناسب مانند کولر گازی یا کولر آبی را تهیه نمایید.

۴- تهیه ملزومات تهویه سالن؛ اگر کبک ها تراکم بیشتری در سالن داشته باشند، مطمئنا بوی نامطبوع بیشتری را از خود ساطح خواهند کرد، این بو هم برای کبک ها و هم برای پرورش دهنده مضر و آزار دهنده خواهد بود، بنابراین شما باید از چندین فن تهویه متناسب با اندازه سالن و تعداد کبک ها استفاده کنید تا این بوی نامطبوع را به بیرون هدایت کنید.

۵- تهیه دانخوری و آبخوری؛ برای هر ۱۵ کبک یک آبخوری و یک دانخوری در نظر بگیرید، هر چه تعداد دانخوری ها و آبخوری ها بیشتر باشد، امکان درگیری بین کبک ها کاهش یافته و پرورش و رشد آنها با سرعت بیشتری صورت خواهد گرفت.

۶- تهیه دستگاه جوجه کشی مناسب؛ برای تبدیل تخم های نطفه دار به جوجه های یکروزه حتما به یک یا چند دستگاه جوجه کشی مناسب نیاز خواهید داشت، اگر بخواهید از روش جوجه کشی طبیعی استفاده کنید، میزان درآمد شما به شدت کاهش خواهد یافت. زیرا کبک ها هنگام خوابیدن روی تخم ها، تخم گذاری خود را متوقف خواهند کرد اما اگر تخم ها مرتبا از محیط جمع آوری گردند، تا پایان فصل گرما هم چنان به تخم گذاری ادامه خواهند داد، بنابراین میزان جوجه های تولید شده بیشتر شده و درآمد شما نیز به صورت قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

۷- تهیه لامپ مادر مصنوعی؛ برای گرم نگه داشتن جوجه های یکروزه تا یک هفتگی به این لامپ نیاز خواهید داشت علاوه بر این لامپ های مادر مصنوعی با پخش نور مادون قرمز به میکروب کشی و ضدعفونی محیط جوجه ها خواهد پرداخت.

۸- تهیه قفس مکانیزه؛ اگر قصد فروش انبوه تخم کبک را دارید می توانید قفس مکانیزه خریداری نمایید اما اگر فقط قصد فروش کبک های گوشتی را دارید می توانید آنها را در بستر پرورش دهید و نیازی به خرید قفس مکانیزه کبک نیست.

۹- تهیه دان مخصوص جوجه ها و کبک های بالغ ؛ جوجه ها، کبک های گوشتی و کبک های تخم گذار هر کدام جیره مخصوص به خودشان را دارند.

سالن های پرورش کبک

سالن پرورش می تواند از نوع باز یا بسته باشد. به طور کلی طول سالن ها باتوجه به سرمایه و اهداف پرورش دهنده می تواند بین 60 تا 100 متر باشد. طول کمتر از 60 متر مشکل خاصی ندارد ولی طول بیش از 100 متر به دلیل مسائلی که در خصوص تهویه و یا گرم کردن سالن و مدیریت تغذیه گله کبک ها ایجاد می کند معمولاً توصیه نمی شود. سالن هاب باز عموماً پنجره دار و در مناطق گرمسیر پرده دار هستند. در سالن های پنجره دار عموماً دیوار طولی سالن، پنجره هایی دارد که سبب ورود نور خورشید و هوا به داخل سالن می گردد. مقدار این پنجره ها به طور میانگین 5 درصد سطح سالن است(بدین معنی که اگر سالنی به مساحت 600 متر مربع داشته باشیم مساحت کل پنجره های سالن می بایستی دو برابر این مقدار باشد. از مقدار ذکر شده 4/3 در طول سالن به سمت جنوب و 4/1 در طول دیوار شمالی تعبیه می شود. عرض سالن به طور معمول 12 متر و در مناطق گرمسیری 10 متر در نظر گرفته می شود. در مناطق معتدل و سردسیر عرض سالن، فاقد پنجره ولی در مناطق گرمسیر عرض سالن به سمت دریافت باد قرارگرفته و قسمت عمده ای از آن باز است ولی با توری محکم پوشیده شده است تا در مواقع لزوم پرده برزنتی آن کنار رفته و باد ملایم به داخل سالن نفوذ و موجب تهویه گردد. سالن های بدون پنجره عموماً به سالن های مدرن امروزی گفته می شود. دیوارها و سقف این سالن ها به گونه ای مطلوب عایق کاری شده اند و همان طوری که از نام آن ها پیداست فاقد هرگونه پنجره می باشند. روشنایی مورد نیاز کبک ها توسط لامپ ها تامین و رطوبت وحرارت و تهویه، توسط حسگرهای اتوماتیک کنترل می شود. در این سالن ها می توان با ظرفیت بالا، پرورش کبک را محقق نمود.
ارتفاع سالن های پرورش کبک 5/2 متر و در مناطق گرمسیری بیشتر از این مقدار است. کف سالن پرورش می بایستی بتنی، دارای شیب و فاضلاب مناسب بوده و در خروجی فاضلاب ها امکان ورود حیوانات موذی و شکارچی از بین برود. سالن های پرورش ویژه کبک های مولد دو قسمت عمده دارند. قسمت مسقف و غیر مسقف. فضای غیر مسقف که مانند حیاط در طول ضلع جنوبی قرار دارد دارای اسکلتی فلزی و از همه طرف با توری پوشیده شده است. کبک ها امکان ورود به این فضا را داشته و در آن پرواز و تردد می کنند، آشیانه تخم گذاری در داخل سالن مسقف قرار داشته و حداقل روزی دو بار تخم ها جمع آوری می شوند.

تغذیه کبک

کبک‌ها باید تغذیه نخستین خود را با 38 درصد پروتئین آغاز کنند. پروتئین این جیره غذایی در سن سه تا شش هفتگی به تدریج به 24 درصد کاهش داده می‌شود و سپس تا مرحله بلوغ و دوران نگهداری این مقدار به 17 درصد می‌رسد. تغذیه این پرندگان 24 ساعت پس از خروج از تخم باید شروع شود. جیره غذایی آن مشابه جیره مرغ گوشی است. انرژی مورد نیاز کبک در جیره پیش‌دان در حدود 3000 کیلو کالری در هر کیلوگرم جیره می‌باشد. نمونه جیره مورد استفاده در تغذیه کبک در جدول زیر آورده شده است.

کسب و کار پرورش کبک در دوره زمانی 3 تا 4 ماه قابل انجام است و در مقیاس 450 مترمربع به 500 میلیون تومان سرمایه اولیه نیاز دارد و درماه 17 میلیون تومان سوددهی خواهد داشت. ریسک این کار متوسط بوده و با 3 تا 4نفر قابل انجام است. (متوسط قیمت فروش هر کیلوگرم گوشت تازه کبک 1.5 میلیون تومان لحاظ شده است).

راهنمای کاربردی برای طراحی سالن و ظرفیت‌سنجی (ویژه طرح توجیهی و مجوز)

• برای برآورد دقیق ظرفیت، ابتدا مشخص کنید فعالیت شما گوشتی است یا مولد (یا هر دو در قالب مجتمع).
• سپس بر اساس سن/مرحله پرورش، تراکم سقف مجاز (جدول تراکم) را مبنای محاسبه متراژ بستر/قفس قرار دهید.
• در گله‌های مولد، نسبت ۳ ماده به ۱ نر را در برنامه‌ریزی فضای قفس، دانخوری/آبخوری و برنامه تولید لحاظ کنید.
• اگر قصد افزایش ظرفیت دارید، افزایش تعداد قطعه بدون ارتقای تهویه، مدیریت بستر، آب و دان، معمولاً به کاهش راندمان و افزایش تلفات منجر می‌شود.

ضوابط فنی و استانداردهای ساختمانی احداث سالن‌های پرورش کبک

ضوابط فنی کارخانه جوجه‌کشی کبک؛ شرایط ساخت، تاسیسات، تجهیزات و الزامات بهداشتی

خدمات مهندسین مشاور پارس رابین در حوزه پرورش کبک

لیست کامل خدمات طراحی و مهندسی واحدهای پرورش کبک

مذاکره فوری 3077 963 0915 📞

در صورت تمایل به تهیه طرح توجیهی یا مطالعات امکان‌سنجی اینجا کلیک نمایید و فرم درخواست را تکمیل فرمائید. کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس می‌گیرند. شماره تلفن‌های 05632457004 و 05632457300 پاسخگو می‌باشند.

ثبت درخواست

رزومه شرکت مهندسین مشاور پارس رابین

ما بعنوان یک مشاور سرمایه‌گذاری می‌توانیم به همه کسب و کارهای قانونی و مشروع در مقیاس صنایع متوسط و بزرگ کمک کنیم. با این همه، در برخی از صنایع خاص ممکن است ما بهترین انتخاب نباشیم. ما خوشحال میشویم مشخصات پروژه شمارا بدانیم؛ در صورت عدم تناسب به صورت محرمانه به شما اعلام می‌کنیم.

دریافت رزومه شرکت

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: