تولید زیره سبز

زیره سبز به عنوان گیاهی ارزشمند از نظر دارویی داراي ویژگی هاي است که جایگاه آن را در الگوي کشت مناطق خاصی از کشورمان تثبیت نموده است. تولید سالانه این محصول در کشور 30 هزار تن است و استان هاي خراسان، کرمان، سمنان و آذربایجان شرقی از تولیدکنندگان عمده آن محسوب می شوند. زیره داراي تانن، روغن زرین و اسانس است. بوي زیره مربوط به آلدئیدي به نام کومینول است. مقدر کومینول در زیره بسته به محل کشت آن بین 30 تا 50 درصد است.
از عمده اهداف و انگیزه هاي کشاورزان در انتخاب گیاهان دارویی به عنوان فعالیت کشت، سودآوري بالاي آنها در مقایسه با انواع مختلفی از سایر محصولات زراعی می باشد. به ویژه آنکه برخی از انواع این گیاهان در شرا یط نامساعد و محدودکننده نیز، قابلیت کشت و تولید را دارند. این مطالعه، به منظور تعیین الگوهاي به نسبت بهینه در جهت ایجاد برنامه هاي متنوع با درنظر گرفتن معیارهاي اقتصادي بهره بردار، محدودیت هاي موجود در بخش کشاورزي و اقلیمی منطقه است.
زیره سبز به عنوان یک گیاه دارویی و ادویه اي از روزگاران کهن مورد استفاده قرار گرفته به طوري که قدیمی ترین زیره جهان در شهر سوخته کشف شده است مهمترین این ویژگی ها عبارت اند از:
1-فصل رشد نسبتاً کوتاه زیره سبز ( 100 تا 120 روز) باعث می شود پس از برداشت محصول زمین را زیر کشت محصولاتی نظیر ذرت علوفه اي، سویا، هویج، ارزن، کنجد و برد و یا اقدامات اصلاحی روي خاك انجام داد.
2-زیره سبز نیاز آبی کمی دارد. علاوه بر آن، قسمت عمده آب مورد نیا ز خود را از نزولات جوي تأمین می کند.
3-فصل کاري زیره سبز در مناطق کشت با فصل کاري محصولا ت دیگر تلاقی نداشته و تعادلی در توزیع زمانی کار زارعان و ماشین آلات کشاورزي ایجاد می کند.
4-زیره سبز در مقایسه با سایر محصولات زراعی از توجیه اقتصادي بالایی برخوردار است، خصوصاً در مناطقی که آب عامل محدودکننده است.
5-از آنجا که زیره سبز گیاهی صادراتی است، قیمت آن کمتر دچار نوسانات شده و موجب اطمینان خاطر کشاورز از فروش محصول خود به قیمت مناسب می شود.

اهمیت اقتصادی تولید زیره سبز

زیره سبز به عنوان مهمترین گیاه داروئی اهلی در کشور ما شناخته شده است. این گیاه در حال حاضر در کشور در استان هاي خراسان، آذربایجان شرقی، یزد، سمنان، اصفهان و بخش هایی از استان گلستان و کرمان کشت می گردد.
زیره سبز برخلاف عملکرد نسبتاً کم داراي ارزش اقتصادي بالایی می باشد به طوریکه بهاي هر کیلوگرم زیره سبز در سال 1380 در کشور مبلغ 15000 بوده که حداقل معادل 10 کیلوگرم می باشد. نرخ جهانی زیره سبز نیز 2/1 به ازاي هر کیلوگرم است، لذا ارزش متوسط صادرات زیره سبز در سال 1380 در کشور مبلغ 4/6 میلون دلار می باشد. اهمیت این محصول تنها در ارزآوري آن براي اقتصاد کشور می باشد بلکه از جهت اشتغال زایی نیز قابل توجه است؛ زیرا حدوداً یک هکتار زیره کاري 35 نفر کارگر در روز نیاز دارد.

صادرات زیره سبز

زیره سبز با توجه به شرایط خاص اکولوژیکی مورد نیاز براي کشت آن در مناطق محدودي از جهان تولید می شود. کشورهاي هندوستان، ایران، اندونزي و لبنان صادرکنندگان اصلی زیره سبز بوده، ولی کشورهاي دیگري مانند ترکیه، مصر، سوریه، چین، قبرس، آرژانتین و مکزیک نیز صادرکننده زیره سبز هستند. صادرات زیره سبز ایران از سال ها پیش شروع شده و میزان صادرات آن در سال 1337 بالغ بر 8799 تن بوده است.
بررسی ها حاکی است که سهم ایران از بازار اتحادیه اروپا 3/32 درصد است.که می توان با رفع محدودیت مجوز صادراتی و پیمان ارزي آن را تا حدود 45 درصد افزایش داد از جمله علل رکود زیره سبز صادراتی ایران در چند ساله اخیر می توان به موارد زیر اشاره کرد.
1. عدم توازن نرخ صادراتی در مقایسه با تورم و قیمت تمام شده تولید داخلی؛
2. عدم کنترل و نظارت دقیق از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی بر کیفیت زیره سبز؛
3. عدم تهیه و بسته بندي زیره سبز ب ه صورت صحیح و مطابق اصول طبقه بندي بین المللی رعایت نکردن بهداشت و لحاظ نکردن سلیقه مصرف کنندگان؛
4. عدم وجود تبلیغات وسیع و موثر براي تشویق و حمایت تولیدکنندگان و صادرکنندگان؛
5. فاصله زیاد ایران از پیشرفت علوم و فنون در رابطه با فرآیند تولید و فرآوري زیره و پایین بودن امکانات در کشور؛
6. پیدایش رقباي جدید که اغلب پیشرفته تر از کشورمان عمل می کنند؛
٧. حضور صادرکنندگانی که با مسائل صادرات آشنایی اندکی دارند.

تولید زیره سبز

میزان سرمایه مورد نیاز جهت احداث تولید زیره سبز

بودجه: کمتر از 100 میلیون تومان
نام محصول: زیره سبز
سطح زیر کشت : 10000 متر مربع
نرخ برابری دلار: 140000 ریال
طول دوره ساخت: 1 سال
سرمایه ثابت: 187 میلیون ریال
سرمایه در گردش: 60 میلیون ریال
نرخ بازدهی طرح : 28 درصد
سرمایه کل: 247 میلیون ریال