تولید زیره سبز

تولید زیره سبز

زیره سبز به عنوان گیاهی ارزشمند از نظر دارویی دارای ویژگی های است که جایگاه آن را در الگوی کشت مناطق خاصی از کشورمان تثبیت نموده است. تولید سالانه این محصول در کشور ۳۰ هزار تن است و استان های خراسان، کرمان، سمنان و آذربایجان شرقی از تولیدکنندگان عمده آن محسوب می شوند. زیره دارای تانن، روغن زرین و اسانس است. بوی زیره مربوط به آلدئیدی به نام کومینول است. مقدر کومینول در زیره بسته به محل کشت آن بین ۳۰ تا ۵۰ درصد است.
از عمده اهداف و انگیزه های کشاورزان در انتخاب گیاهان دارویی به عنوان فعالیت کشت، سودآوری بالای آنها در مقایسه با انواع مختلفی از سایر محصولات زراعی می باشد. به ویژه آنکه برخی از انواع این گیاهان در شرا یط نامساعد و محدودکننده نیز، قابلیت کشت و تولید را دارند. این مطالعه، به منظور تعیین الگوهای به نسبت بهینه در جهت ایجاد برنامه های متنوع با درنظر گرفتن معیارهای اقتصادی بهره بردار، محدودیت های موجود در بخش کشاورزی و اقلیمی منطقه است.
زیره سبز به عنوان یک گیاه دارویی و ادویه ای از روزگاران کهن مورد استفاده قرار گرفته به طوری که قدیمی ترین زیره جهان در شهر سوخته کشف شده است مهمترین این ویژگی ها عبارت اند از:
۱-فصل رشد نسبتاً کوتاه زیره سبز ( ۱۰۰ تا ۱۲۰ روز) باعث می شود پس از برداشت محصول زمین را زیر کشت محصولاتی نظیر ذرت علوفه ای، سویا، هویج، ارزن، کنجد و برد و یا اقدامات اصلاحی روی خاک انجام داد.
۲-زیره سبز نیاز آبی کمی دارد. علاوه بر آن، قسمت عمده آب مورد نیا ز خود را از نزولات جوی تأمین می کند.
۳-فصل کاری زیره سبز در مناطق کشت با فصل کاری محصولا ت دیگر تلاقی نداشته و تعادلی در توزیع زمانی کار زارعان و ماشین آلات کشاورزی ایجاد می کند.
۴-زیره سبز در مقایسه با سایر محصولات زراعی از توجیه اقتصادی بالایی برخوردار است، خصوصاً در مناطقی که آب عامل محدودکننده است.
۵-از آنجا که زیره سبز گیاهی صادراتی است، قیمت آن کمتر دچار نوسانات شده و موجب اطمینان خاطر کشاورز از فروش محصول خود به قیمت مناسب می شود.

اهمیت اقتصادی تولید زیره سبز

زیره سبز به عنوان مهمترین گیاه داروئی اهلی در کشور ما شناخته شده است. این گیاه در حال حاضر در کشور در استان های خراسان، آذربایجان شرقی، یزد، سمنان، اصفهان و بخش هایی از استان گلستان و کرمان کشت می گردد.
زیره سبز برخلاف عملکرد نسبتاً کم دارای ارزش اقتصادی بالایی می باشد به طوریکه بهای هر کیلوگرم زیره سبز در سال ۱۳۸۰ در کشور مبلغ ۱۵۰۰۰ بوده که حداقل معادل ۱۰ کیلوگرم می باشد. نرخ جهانی زیره سبز نیز ۲/۱ به ازای هر کیلوگرم است، لذا ارزش متوسط صادرات زیره سبز در سال ۱۳۸۰ در کشور مبلغ ۴/۶ میلون دلار می باشد. اهمیت این محصول تنها در ارزآوری آن برای اقتصاد کشور می باشد بلکه از جهت اشتغال زایی نیز قابل توجه است؛ زیرا حدوداً یک هکتار زیره کاری ۳۵ نفر کارگر در روز نیاز دارد.

صادرات زیره سبز

زیره سبز با توجه به شرایط خاص اکولوژیکی مورد نیاز برای کشت آن در مناطق محدودی از جهان تولید می شود. کشورهای هندوستان، ایران، اندونزی و لبنان صادرکنندگان اصلی زیره سبز بوده، ولی کشورهای دیگری مانند ترکیه، مصر، سوریه، چین، قبرس، آرژانتین و مکزیک نیز صادرکننده زیره سبز هستند. صادرات زیره سبز ایران از سال ها پیش شروع شده و میزان صادرات آن در سال ۱۳۳۷ بالغ بر ۸۷۹۹ تن بوده است.
بررسی ها حاکی است که سهم ایران از بازار اتحادیه اروپا ۳/۳۲ درصد است.که می توان با رفع محدودیت مجوز صادراتی و پیمان ارزی آن را تا حدود ۴۵ درصد افزایش داد از جمله علل رکود زیره سبز صادراتی ایران در چند ساله اخیر می توان به موارد زیر اشاره کرد.
۱٫ عدم توازن نرخ صادراتی در مقایسه با تورم و قیمت تمام شده تولید داخلی؛
۲٫ عدم کنترل و نظارت دقیق از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی بر کیفیت زیره سبز؛
۳٫ عدم تهیه و بسته بندی زیره سبز ب ه صورت صحیح و مطابق اصول طبقه بندی بین المللی رعایت نکردن بهداشت و لحاظ نکردن سلیقه مصرف کنندگان؛
۴٫ عدم وجود تبلیغات وسیع و موثر برای تشویق و حمایت تولیدکنندگان و صادرکنندگان؛
۵٫ فاصله زیاد ایران از پیشرفت علوم و فنون در رابطه با فرآیند تولید و فرآوری زیره و پایین بودن امکانات در کشور؛
۶٫ پیدایش رقبای جدید که اغلب پیشرفته تر از کشورمان عمل می کنند؛
٧. حضور صادرکنندگانی که با مسائل صادرات آشنایی اندکی دارند.

تولید زیره سبز

میزان سرمایه مورد نیاز جهت احداث تولید زیره سبز

بودجه: کمتر از ۱۰۰ میلیون تومان
نام محصول: زیره سبز
سطح زیر کشت : ۱۰۰۰۰ متر مربع
نرخ برابری دلار: ۱۴۰۰۰۰ ریال
طول دوره ساخت: ۱ سال
سرمایه ثابت: ۱۸۷ میلیون ریال
سرمایه در گردش: ۶۰ میلیون ریال
نرخ بازدهی طرح : ۲۸ درصد
سرمایه کل: ۲۴۷ میلیون ریال