طرح احداث فروشگاه زنجیره ای

فروشگاه‌های زنجیره‌ای بازارهای خرده‌فروشی‌ هستند که اغلب از طریق به اشتراک گذاشتن یک نام تجاری و با استفاده از مدیریت مرکزی، کسب‌و‌کار خود را راه می‌اندازند و معمولا روش‌های تجاری و شیوه‌های مدیریتی آنها مطابق با استانداردهای کسب‌و‌کار جهانی است. امروزه این فروشگاه‌های بزرگ در جهان کاملا شناخته شده هستند و یکی از کسب‌و‌کارهای موفق جهانی به شمار می‌روند.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای؛ مکانی برای خرید یکجا
  کسب‌و‌کارهای زنجیره‌ای برای تصرف جهان آمده‌اند. امروزه در بسیاری از نقاط جهان، خصوصا کلانشهرها فروشگاه‌های زنجیره‌ای یکی از مهم‌ترین مراکز خرید مردم به شمار می‌روند و مردم بسیاری از مایحتاج اصلی خود را در این مراکز خرید پیدا می‌کنند.پدیدار شدن فرهنگ خرید عمده، در سال‌های اخیر باعث شده است که بسیاری از مایحتاج زندگی یک خانوار به‌صورت ماهانه یا هفتگی از طریق سبدهای خرید این فروشگاه‌های زنجیره‌ای حاصل شود؛ اگرچه هنوز هم مردم از سوپرمارکت‌ها خرید می‌کنند، اما خرید عمده و یکجای آنها بیشتر در این مراکز بزرگ انجام می‌شود.

وفور طیف عظیمی از مایحتاج زندگی در این خرده‌فروشی‌ها، بسیاری از محصولات مورد نیاز را در دسترس عموم قرار داده و انسان با گذراندن ساعاتی از وقت خود در این فروشگاه‌ها که عموما دارای چندین طبقه و بخش هستند، می‌تواند بسیاری از کالاهای مورد نیاز خود را به‌صورت یک‌جا ببیند و خرید کند.

تاریخچه فروشگا‌های زنجیره‌ای

فروشگاه‌های زنجیره‌ای تقریبا تا قبل از قرن بیستم ناشناخته بودند، در سال 1903 انجمن ملی خرده‌فروشی خواروبار در آمریکا، بحث خریدوفروش محصولات خواروبار را به‌صورت عمده مطرح کرد و طی چند سال بعد، بازار معاملات فردی کم‌رنگ‌تر و بحث عمده‌فروشی جدی‌تر دنبال شد. این موضوع که یک بقال با داشتن 100 فروشگاه می‌تواند محصول خود را ارزان‌تر از یک بقال که تنها یک فروشگاه‌ دارد، بفروشد تقریبا به یکی از بحث‌های مهم اقتصادی آن زمان تبدیل شده بود که البته در میان تجار کوچک مخالفان فراوانی داشت.

به‌هرحال فروشگاه‌های زنجیره‌ای از دهه 1920 کار خود را به‌صورت جدی در آمریکا آغاز کردند و در دهه 1930 به یک موقعیت ثابت دست یافتند. فرشگاه‌هایی مانند کمپانی چای (A&P)، وول‌ورث و فروشگاه سیگار به‌عنوان برخی از خرده‌فروشی‌های مهم در آمریکا شناخته شدند.

جالب است که رونق این کسب‌و‌کار در همان سال‌های آغازین خود، شروع شده بود. طبق آمارهای ارائه شده، در سال 1929 تعداد فروشندگان در این فروشگاه‌ها 1.4میلیون نفر بود که این تعداد تا سال 1948 به 1.7میلیون نفر رسید و در همین دوره تعداد این خرده‌فروشی‌ها تقریبا به دو برابر رسید.

آمریکا؛ بزرگ‌ترین بازار برای زنجیره خرده‌فروشی‌ها

در حال حاضر آمریکا با داشتن چیزی بیش از 12000 فروشگاه زنجیره‌ای و با درآمد سالانه بالغ بر 700میلیون دلار، یکی از مهم‌ترین مناطق اقتصادی جهان در زمینه بازار فروشگاه‌های زنجیره‌ای است. امروزه از 250 کمپانی خرده‌فروشی موجود در جهان، 33درصد در ایالات‌متحده آمریکا وجود دارد و بر این اساس آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار فروشگاه‌ها و خرده‌فروشی‌های زنجیره‌ای در جهان محسوب می‌شود که خصوصا در سال‌های اخیر با گسترش خرده‌فروشی‌های خود به دیگر نقاط جهان، سعی در تسلط هر چه بیشتر در بازار خرده‌فروشی‌ زنجیره‌ای جهان دارد.

وال‌مارت؛ یک نمونه موفق

وال‌مارت، بزرگ‌ترین فروشگاه زنجیره‌ای جهان، یک شرکت چند ملیتی فروش در آمریکاست که در سال 1962 توسط سام والتون تاسیس شد. این شرکت زنجیره‌ای در حال حاضر 11.500فروشگاه در 28 کشور جهان دارد و تقریبا 260 میلیون مشتری را در فروشگاه‌های خود حفظ کرده است. جالب است بدانید در سال 2015، فروش خالص این کمپانی بزرگ 484.4 میلیارد دلار برآورد شده است، همچنین وال‌مارت حدود 2.2 میلیون همکار را در سراسر جهان استخدام کرده که تنها 1.4 میلیون نفر از این تعداد در آمریکا هستند.

وسیع‌ترین فروشگا‌های خرده‌فروشی جهان

اگرچه فروشگاه میسی در نیویورک، کماکان وسیع‌ترین فروشگاه خرده‌فروشی در جهان است، اما طی سال‌های اخیر بازار فروشگاه‌های خرده‌فروشی در جهان پیشرفت چشم‌گیری داشته است، در سال 2009 فروشگاه شین‌سه‌گائه در شهر بوسان کره جنوبی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین خرده‌فروشی‌های جهان شناخته شد. این فروشگاه با داشتن مساحت 3.163 میلیون مترمربع، وسیع‌ترین خرده‌فروشی محسوب شد که از فروشگاه میسی نیز یک میلیون متر مربع بیشتر مساحت دارد.

راه اندازی فروشگاه زنجیره‌ای در ایران
فعالیت 52 فروشگاه زنجیره‌ای با 1400 شعبه

شاید تا 20 سال قبل در ایران مفهوم فروشگاه‌های زنجیره‌ای در فروشگاه‌های تعاونی مصرف گرد و خاک گرفته و غیرجذابی خلاصه می‌شد که مشتریان اغلب برای دریافت کالاهای کوپنی و خرید کالا به قیمت‌های تعاونی قدم در آنها می‌گذاشتند، ولی امروزه فروشگاه‌های زنجیره‌ای به سمبل زندگی مدرن در ایران تبدیل شده‌اند

. ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای در دنیا به سبک و سیاق امروزی آن، به اواسط قرن 19 میلادی و به کشور آمریکا برمی‌گردد که به تدریج کالاهای عرضه شده در این فروشگاه‌ها از خواروبار و ارزاق به حوزه‌های دیگر تسری پیدا کرد.

در ایران هم نخستین فروشگاه‌ زنجیره‌ای یعنی تعاونی مصرف سپه در سال 1328 تاسیس شد و بعدها فروشگاه‌های کورش، تعاونی مصرف شهر و روستا، رفاه، شهروند و… هم وارد عرصه فعالیت شدند و هم‌اکنون در حالی که پای سرمایه‌گذاران خارجی هم به این عرصه باز شده است، 52 فروشگاه زنجیره‌ای با یک هزار و 400 شعبه در کشور فعال هستند.

در حالی که در برخی از کشورهای دنیا 80 تا 90درصد کالاها در فروشگاه‌های زنجیره‌ای عرضه می‌شود، در کشورمان 4 تا 5درصد کالاهای تولید داخل در این فروشگاه‌ها ارائه می‌شود.

افزایش سرمایه‌گذاری به 50 هزار میلیارد تومان

اما در حالی که در کشورهای آمریکا و ژاپن بیش از 80 درصد و در انگلستان حدود 90 درصد خرده‌فروشی از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای انجام می‌شود، در کشورمان حدود 4 تا 5 درصد خرده‌فروشی از طریق این فروشگاه‌ها صورت می‌گیرد.

اتاق اصناف ایران و مرکز اصناف و بازرگانان وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری یکدیگر برنامه راهبردی توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای را تهیه و تدوین کرده‌اند که در این برنامه، توسعه و نحوه ارائه خدمات فروشگاه‌های زنجیره‌ای مطابق با پیش‌بینی‌های برنامه ششم توسعه مشخص شده است.

یش‌بینی این است که تا پایان برنامه ششم توسعه حداقل تا 15درصد خرده فروشی از طریق فروشگاه‌های زنجیره‌ای انجام شود و میزان سرمایه‌گذاری در زمینه این فروشگاه‌ها به 50هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کند.

4 رویکرد برای توسعه

در این راستا چهار رویکرد تشویق سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، اصلاح و دانش‌بنیان کردن شبکه‌های توزیع، حمایت از تولید داخلی و توسعه صادرات و بهبود فضای کسب‌وکار مدنظر است.در برنامه راهبردی توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای، موضوع جذب سرمایه‌گذاران خارجی نیز لحاظ شده است و هیچ محدودیتی جهت جذب سرمایه‌گذاری خارجی وجود ندارد، به جز محدودیت‌های خاصی که در اقتصاد مقاومتی و در مورد تاسیس فروشگاه‌هایی که نماد کشور آمریکا هستند، وجود دارد.

تاکید بر حمایت از تولید داخل

اتاق اصناف ایران بر حمایت از تولید داخلی و عرضه کالاهای داخلی با کیفیت در فروشگاه‌های زنجیره‌ای است، اما در سبد عرضه این فروشگاه‌ها کالاهای خارجی نیز وجود دارد، زیرا تامین تمام نیازهای مردم از طریق تولیدات داخلی مقدور نیست و همچنین برخی از کالاها در کشورمان تولید نمی‌شود. اما از آنجا که برندسازی در مورد تولیدات داخلی مغفول مانده است، برندسازی از دیگر موارد مورد تاکید در توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای است.

ایجاد برند برای محصولات داخلی یکی از سیاست‌هایی است که در توسعه فروشگاه‌های زنجیره‌ای دنبال می‌شود و به‌طور کلی فروشگاه زنجیره‌ای بیشتر تمایل دارند که تولیدات داخلی صاحب نام و نشان تجاری را عرضه کنند. در مورد این موضوع که تجهیزات مورد نیاز فروشگاه‌های زنجیره‌ای چیست، اظهار می‌دارد: فروشگاه زنجیره‌ای دو نوع است؛ یک‌ نوع فروشگاه‌هایی که کالاهای عمومی توزیع می‌کنند و نوع دیگر فروشگاه‌هایی است که کالاهای خاصی مانند کیف و کفش و وسایل صوتی و تصویری عرضه می‌کنند.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای موجود در دنیا به یک شکل و یک دیزاین و با یک کیفیت مشخص کالاها را عرضه می‌کنند و در ایران هم تمام شعب فروشگاه‌های زنجیره‌ای با قفسه‌بندی و یخچال‌های ویژه این کار، کالا و خدمات خود را ارائه می‌دهند.

سرمایه و شرایط راه اندازی فروشگاه زنجیره ای در ایران
6 میلیون تومان سرمایه برای هر مترمربع در عرصه فروشگاه زنجیره‌ای

سرمایه‌گذاری در زمینه تأسیس فروشگاه‌های زنجیره‌ای با توجه به احساس نیازی که در سطح جامعه وجود دارد و رشد روزافزون تمایل افراد و خانواده‌ها به خرید و تأمین مایحتاج خود از این فروشگاه‌ها از توجیه اقتصادی برخوردار است. ظاهراً علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در زمینه تأسیس فروشگاه‌های زنجیره‌ای هم راه کوتاه و آسانی را پیش‌رو دارند و می‌توانند به آسانی مجوزهای لازم را دریافت کنند.

در حال حاضر عرصه فروش فروشگاه‌های زنجیره‌ای در کشورمان حدود 210 هزار متر مربع است. هرچند که میزان سرمایه لازم برای ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای بنا به گروه‌های کالایی مختلف فرق می‌کند، اما به‌طور میانگین به ازای هر متر مربع عرصه فروش حدود 6 تا 8 میلیون تومان سرمایه مورد نیاز است.

این در حالی است که این فروشگاه‌ها به ازای هر شعبه به مساحت 200 متر مربع، به‌طور میانگین برای 10 نفر اشتغال‌زایی دارند. در رابطه با سرمایه مورد نیاز، میزان اشتغال زایی و چگونگی اخذ مجوزهای لازم برای تأسیس فروشگاه‌های زنجیره‌ای،

در کشور ما فروشگاه‌هایی هستند که با نام و نشان تجاری واحد و تحت مدیریت متمركز و با حداقل دو شعبه تأسیس می‌شوند و به عرضه خدمات مبادرت می‌كنند، فروشگاه‌های زنجیره‌ای در ایران یا چند منظوره هستند و همه نوع گروه‌های کالایی یا خدماتی را ارائه می‌دهند یا اینکه یک گروه کالای همگن را عرضه می‌کنند.

اخذ مجوز فروشگاه زنجیره‌ای در 24 ساعت

برای اخذ مجوز فروشگاه‌های زنجیره‌ای دو حالت وجود دارد، در شرایطی که مکان موردنظر سرمایه‌گذاران آماده باشد، می‌توانند به اتاق اصناف استان محل استقرار دفتر مركزی مراجعه و پروانه كسب دریافت کنند، اما در آینده كه اتحادیه كشوری برای این فروشگاه‌ها تشكیل شود، باید از اتحادیه پروانه كسب دریافت كنند.

ولی چنانچه مكان آماده نباشد و مجری قصد احداث یا آماده‌سازی مكان را داشته باشد، می‌تواند به مركز امور اصناف و بازرگانان وزارت صنعت، معدن و تجارت مراجعه و جواز تأسیس دریافت کند و پس از تكمیل کار برای بهره‌برداری نسبت به دریافت پروانه كسب اقدام کند. نیازی نیست فرد سرمایه‌گذار برای هر شعبه‌ای مجوز و پروانه کسب جداگانه دریافت کند، به منظور بهبود فضای كسب و كار، جواز تأسیس در مركز امور اصناف و بازرگانان طی 24 ساعت صادر می‌شود.

معمولا از میان مجوزهایی كه برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای صادر می‌شود، به دلایل مختلفی تعدادی از آنها عملیاتی نمی‌شود، اذعان می‌کند، علت این ناتوانی بیشتر ناشی از عدم تامین مكان مناسب به وی‍ژه در كلان‌شهرها و نداشتن مدیر توانمند برای مدیریت چنین مجموعه‌هایی است.

10 نفر اشتغال‌زایی به ازای هر شعبه 200 متری

اما برای ایجاد فروشگاه زنجیره‌ای به چه میزان سرمایه نیاز است؟ میزان سرمایه لازم برای ایجاد فروشگاه‌های زنجیره‌ای بنا به گروه‌های کالایی مختلف فرق می‌کند، اما به‌طور میانگین به ازای هر متر مربع عرصه فروش حدود 6میلیون تومان سرمایه مورد نیاز است. به‌عنوان مثال اگر کسی قصد دارد یک فروشگاه زنجیره‌ای یک هزار متری ایجاد کند، باید حدود 6میلیارد تومان را به این کار اختصاص دهد.

در مجموع میزان سرمایه‌گذاری به نوع تجهیزات و امکانات و کالاهایی که قرار است در فروشگاه عرضه شود، بستگی دارد. این فروشگاه‌ها به ازای هر شعبه به مساحت 200متر مربع، به‌طور میانگین برای 10نفر اشتغال‌زایی دارند و اگر یک فروشگاه زنجیره‌ای 200شعبه داشته باشد می‌تواند برای 2هزار نفر به شکل مستقیم اشتغال‌زایی داشته باشد.

210 هزار مترمربع عرصه فروشگاهی

در مورد كل میزان عرصه فروشگاهی موجود در کشورمان اگر تعداد یک هزار و 400شعبه فروشگاه زنجیره‌ای را ضرب در میانگین 150 مترمربع (عرصه فروش فروشگاه‌های كشور) کنیم، عرصه فروش فروشگاه‌های زنجیره‌ای به‌دست می‌آید که حدود 210هزار متر مربع خواهد بود و قاعدتاً با توجه به جمعیت و حجم فروش در فروشگاه‌های زنجیره ای، می‌توان این ظرفیت را افزایش داد. اما باید به این نکته توجه داشت که در هر کشوری میزان نیاز سرانه هر فرد از فروشگاه‌های زنجیره‌ای با توجه به مقتضیات و شرایط فرق می‌کند و استاندارد مشخصی در این زمینه وجود ندارد.

سهم 5 درصدی در خرده‌فروشی

اما در شرایطی که در بسیاری از کشورهای دنیا، حدود 80 تا 90درصد خرده‌فروشی در فروشگاه‌های زنجیره‌ای انجام می‌شود، در کشور ما حدود 5 درصد از سهم خرده‌فروشی در فروشگاه‌های زنجیره‌ای صورت می‌گیرد.یکی از دلایل، نهادینه نشدن فرهنگ این موضوع و آماده نبودن زیرساخت‌ها اعم از زیرساخت‌های اجرایی و قانونی است و برای آماده شدن این زیرساخت‌ها و نهادینه شدن این موضوع به زمان نیاز داریم. همچنین دلیل دیگر این است که حمایت‌های لازم برای سرمایه‌گذاری در زمینه فروشگاه‌های زنجیره‌ای صورت نگرفته است.

تدوین برنامه راهبردی فروشگاه‌های زنجیره‌ای

در واقع وزارت صنعت، معدن و تجارت به دنبال آن است که فروشگاه‌های کوچک به صورت رسته‌ای یا گروه كالایی یا خدماتی، خودشان زنجیره‌های فروشگاه‌ها یا همان فروشگاه‌های زنجیره‌ای را تشکیل دهند و به صورت یک شبكه فعالیت کنند.

 

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار احداث فروشگاه زنجیره ای

نرخ برابری دلار : 27000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 200 مترمربع
زیربنای کل : 200 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 8 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت ( بدوندر نظر گرفتن هزینه مکان ) : 800 میلیون تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 700 میلیون تومان
نرخ بازده داخلی : 38 درصد

 

نکته مهم

اين طرح صرفا به عنوان يک ايده سرمايه گذاري مطرح مي شود. جداول و نمودارها تقريبي است.

امکان سرمايه گذاري با ظرفيتهاي مختلف و به تبع آن سطح سرمايه گذاري کمتر و بيشتر از ميزان اعلام شده نيز وجود دارد.

درصورت نياز به تدوين طرح توجيهي مي توانيد با شرکت تماس حاصل فرماييد يا فرم اوليه سفارش طرح را تکميل نمائيد.