طرح تولید عصاره جلبک

با توسعه جوامع بشری، ایجاد امنیت غذایی در اولویت قرار گرفته است. هر چند جامعه بشری با پیشرفت تکنولوژی و معرفی کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات نباتی توانسته باعث افزایش چشمگیر تولید غذا گردد ولی هنوز هم کیفیت غذا جزو مسائل پر اهمیت محسوب می‌شود. یک راهکار مناسب، کاربرد کودهای با منشأ آلی است. از سالیان طولانی، کشاورزان مناطق ساحلی، جلبک‌های دریایی را برای افزایش رشد گیاهان در مزارع خود استفاده می‌کردند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی، برخی از گونه‌های جلبک‌های دریایی، تولید و فراوری شده‌اند و به‌صورت جداگانه یا مخلوط با سایر ترکیبات کودی، مورد استفاده تولیدکنندگان بخش کشاورزی قرار می‌گیرند. هرچند کود عصاره جلبک دریایی، عناصر غذایی ناچیزی دارد ولی به دلیل دارا بودن مقادیر بالایی از مواد تنظیم‌کننده رشد گیاهی به‌صورت طبیعی، به عنوان محرک رشد در بهبود و تسریع رشد و رفع عوارض حاصل از تنش‌های محیطی در گیاهان، کاربردهای فراوانی یافته است.

ترکیبات عصاره جلبک دریایی

عصاره به دست آمده از جلبک‌های دریایی شامل ترکیبات مختلفی از پلی‌ساکاریدها، اسیدهای چرب، ویتامین‌ها، فیتوکروم، عناصر معدنی و بسیاری از ترکیبات زیستی است . جلبک دریایی آسکوفیلوم نودوسوم دارای پلی‌ساکاریدهای Laminaran، Focoidan و Alginate می‌باشد که گستره وسیعی از آثار بیولوژیک را در پی دارد. باور بر این است که Laminaran در گیاهان، باعث تحریک پاسخ آنتی‌باکتریال می‌گردد. در عصاره حاصل از جلبک دریایی، عناصر معدنی و ریزمغذی‌ها نیز وجود دارند و هر چند مقدار آنها در مقایسه با کودهای شیمیایی، ناچیز است ولی قدرت جذب بسیار بالایی توسط گیاه دارند. با این حال، علت اصلی تأثیرگذاری عصاره جلبک دریایی، وجود طیف وسیعی از تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و هورمون‌ها است. سایتوکنین که یکی از مهم‌ترین تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی است، در عصاره حاصل از جلبک‌های دریایی، به شکل مشتقات trans-zeatin و trans zeatin riboside و همچنین سایتوکنین آروماتیک بنزیل آمینو پورین وجود دارد. عصاره جلبک دریایی دارای مقادیر زیادی اکسین و ترکیبات شبه‌اکسینی نیز می‌باشد. برای مثال، گونه آسکوفیلوم نودوسوم دارای 50 میلی‌گرم اسید ایندول استیک در هر گرم ماده خشک می‌باشد. وجود هورمون اکسین در سایر گونه‌های جلبک‌های دریایی مانند Ecklonia maxima و Porphyra perforate نیز گزارش شده است. البته وجود ترکیبات بازدارنده رشد؛ مانند آبسزیک اسید نیز در عصاره جلبک دریایی گزارش شده است. یکی دیگر از ترکیبات موجود در عصاره جلبک دریایی، بتائین و ترکیبات شبه‌بتائین است که در گیاه، نقش مقاومت به تنش شوری و افزایش مقدار کلروفیل برگ را به عهده دارد. افزایش کلروفیل به واسطه تأثیر بتائین موجود در عصاره جلبک دریایی، باعث افزایش عملکرد گیاه زراعی یا باغی می‌گردد .

تحقیق و کاربرد عصاره جلبک دریایی

افزایش رشد و نمو گیاهان

نتایج آزمایش‌های متعددی، نشان‌دهنده افزایش کمی و کیفی در تولیدات زراعی و باغی به واسطه مصرف کود عصاره جلبک دریایی بوده است. در آزمایشی، کاربرد عصاره جلبک دریایی گونه Sargassum wightii باعث افزایش عملکرد کیفی و کمی گوجه‌فرنگی و افزایش طول و حجم ریشه، غلظت کلروفیل آن گردید . در آزمایشی، تأثیر عصاره جلبک قهوه‌ای Nizamuddinia zanardinii که در سواحل چابهار رشد می‌کند به همراه کود اوره بر رشد و نمو گندم، ارزیابی گردید. نتایج نشان داد بیشترین میزان کربوهیدارت محلول دانه، وزن خوشه، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت در تیمار محلول‌پاشی با عصاره جلبک دریایی با غلظت 10 درصد به همراه کاربرد 150 کیلوگرم کود اوره در هکتار به دست آمد . سیبی و همکارن گزارش کردند که بیشترین وزن خشک ریشه با مصرف دو لیتر در هکتار عصاره جلبک دریایی در مرحله رشد رویشی گلرنگ به دست آمد. همچنین مصرف 5/1 لیتر در هکتار عصاره جلبک دریایی، عملکرد بیولوژیک گلرنگ را بیش از 54 درصد افزایش داد. ایشان تأکید کردند که کاربرد عصاره جلبک دریایی در مرحله زایشی گلرنگ، نسبت به مرحله رویشی، کارایی بالاتری دارد و عملکرد بیولوژیک را بیش از 20 درصد افزایش داد. نتایج آزمایشی دیگر نشان داد محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی بر خیار گلخانه‌ای رقم یلدا باعث افزایش ارتفاع بوته، تعداد میوه، قطر و طول میوه، سطح و تعداد برگ در بوته گردید . نتایج آزمایش سینگ و همکاران نشان دادند کاربرد 5/7 درصد عصاره جلبک دریایی گونه Kappaphycus و کاربرد 5 درصد عصاره جلبک دریایی گونه Gracilaria به همراه کودهای متعارف، به ترتیب باعث افزایش 95/3 و 88/4 تن در هکتار در عملکرد سیب‌زمینی نسبت به کاربرد کودهای متعارف به تنهایی گردید. همچنین کاربرد عصاره‌های جلبک دریایی مزبور، تعداد غده‌های درشت را به ترتیب 8/15 و 9/34 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. عمر و همکاران گزارش کردند که کاربرد عصاره جلبک دریایی، باعث افزایش کمی و کیفی بیشتری در میوه خرما در مقایسه با کاربرد نیترات‌پتاسیم گردید. کاربرد عصاره جلبک دریایی در پیاز، باعث افزایش ارتفاع بوته، تعداد و اندازه پیاز، درصد گوگرد و پروتئین در پیاز، غلظت کلروفیل و کارتنوئید برگ شد . کاربرد عصاره جلبک دریایی گونه Sargassum myricocystum کارایی بهتری نسبت به گونه‌های Gracilaria edulis و Caulerpa racemosa در افزایش عملکرد نخود سبز داشت و عملکرد آن را تا 18 درصد افزایش داد. نتایج مطالعه Aliko و همکاران نشان داد که محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی با غلظت 5/1 تا 2 گرم در لیتر در گیاهان هندوانه و بامیه، باعث تسریع گل‌دهی و افزایش تعداد گل‌ها و در نتیجه، تعداد میوه بیشتر گردید. غلظت‌های پایین‌تر عصاره جلبک دریایی نیز بیشتر در زمان آغاز گل‌دهی مؤثر بودند. نتایج تحقیق Pappachan و همکاران نشان داد محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی در درخت توت در غلظت نیم در هزار در 21، 28 و 35 روز پس از هرس درخت باعث عملکرد برگ در هر درخت بیش از 72 درصد، ارتفاع گیاه تا 92 درصد و مقدار پروتئین بیش از 67 درصد در مقایسه با شاهد شد. یافته‌های Colla و همکاران نشان داده است محلول‌پاشی محرک رشد عصاره جلبک دریایی، باعث افزایش عملکرد گوجه‌فرنگی به میزان هفت درصد و همچنین افزایش در میزان کلسیم در بافت گوجه‌فرنگی نسبت به شاهد گردید.

کاهش تنش‌های زیستی و غیرزیستی

امروزه در کشاورزی سنتی و حتی مدرن ترکیبات مشتق شده از گیاهان و میکروارگانیسم‌ها برای جلوگیری و مقابله با بیماری‌ها و آفات گیاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند . عصاره جلبک دریایی نیز به عنوان نمونه‌ای از این ترکیبات به‌طور گسترده‌ای برای افزایش رشد و نمو و ارتقای کیفیت محصول و کاهش تنش‌های محیطی، استفاده می‌شود. هرچند چگونگی ارتباط بین ترکیبات موجود در عصاره جلبک‌های دریایی و مکانیسم‌های تأثیر در گیاهان، کمتر بررسی شده است ولی نتایج تحقیق Mansori و همکاران درباره تأثیر عصاره جلبک دریایی در گیاه مریم‌گلی (Salvia officinalis L.) تحت تنش کم‌آبی، نشان داده است در شرایط تنش خشکی مقدار گلایسین- بتائین در این گیاه، افزایش یافت ولی با کاربرد جلبک دریایی از مقدار آنها کاسته شد. همچنین با کاربرد عصاره جلبک دریایی میزان فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دسموتاز و آسکوربات پراکسیداز در شرایط تنش افزایش معنی‌داری یافت. ایشان تأکید کردند کاربرد عصاره جلبک دریایی به‌واسطه تسکین اثرات تنش خشکی و افزایش آنتی‌اکسیدانت تا باعث افزایش تحمل به تنش خشکی گردید. نتایج تحقیق Frioni و همکاران در مورد محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی با غلظت 5/1 کیلوگرم در هکتار روی انگور رقم Pinot Noir در شرایط اقلیمی مدیترانه‌ای در مرکز ایتالیا و رقم Cabernet Franc در اقلیم سرد ایالت میشیگان آمریکا نشان داد که کاربرد عصاره جلبک دریایی باعث تجمع آنتوسیانین و افزایش ذخیره فنولیک در انگور گردید ولی تأثیری در تبادل گازی برگ‌ها، عملکرد و اندازه حبه‌های انگور نداشت.
نتایج آزمایش نیز نشان داد کاربرد عصاره جلبک دریایی با غلظت چهار درصد در شوری 50 میلی مولار نمک در گیاه لوبیا چشم‌بلبلی، بالاترین مقدار رنگ‌دانه‌های فتوسنتزی، پرولین، فنیل آلانین آمونیوم لیاز و قند محلول کل را ایجاد کرد. نتایج آزمایش Kocira و همکاران نشان داد کاربرد عصاره جلبک دریایی Ecklonia maxima روی دو رقم لوبیای Aura و Toska، تغییری در ذخیره نشاسته، قند آزاد و پروتئین دانه ایجاد نکرد ولی باعث افزایش آنتوسیانین دانه شد.
عصاره جلبک دریایی قهوه‌ای، به‌طور وسیعی، درکشت گیاهان برای تحریک رشد و ارتقای تحمل آنها در برابر تنش‌های محیطی مانند خشکی، شوری، دمایی و کمبود عناصر غذایی، استفاده می‌شود . در تحقیقی دیگر، استفاده از عصاره جلبک دریایی گونه Ulva fasciata باعث افزایش جوانه‌زنی بذرها و افزایش عملکرد برنج گردید همچنین باعث افزایش مقاومت به سرما و بیماری و آفات در برنج نیز شد . نتایج آزمایش حق‌پرست و همکاران نشان داد محلول‌پاشی عصاره جلبک دریایی روی ارقام نخود هاشم، محلی شاهرود (میامی) و ILC482، تأثیرات منفی تنش خشکی را به واسطه افزایش تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن صد دانه کاهش دهد. نتایج تحقیق Di Stasio و همکاران نشان داد کاربرد عصاره جلبک دریایی، باعث افزایش 13 درصدی در عملکرد گوجه فرنگی شد. همچنین در شرایط تنش شوری کاربرد جلبک دریایی، هر چند در عملکرد گوجه‌فرنگی، تغییر معنی‌داری ایجاد نکرد ولی باعث تجمع عناصر معدنی، آنتی‌اکسیدانت‌ها و اسیدهای آمینه ضروری در میوه گوجه‌فرنگی گردید. نتایج یک تحقیق در مورد کاهش تأثیر تنش کم‌آبی در گیاه مریم‌گلی (Salvia officinalis L.) توسط عصاره جلبک دریایی نشان داد در شرایط تنش کم‌آبی، کاربرد عصاره جلبک دریایی، باعث افزایش رشد رویشی این گیاه به‌واسطه افزایش طول ساقه، شاخص سطح برگ و تعداد برگ گردید.

کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید عصاره جلبک

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
کد آیسیک عصاره جلبک 1549512331

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید عصاره جلبک

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
کد تعرفه گمرکی عصاره جلبک 13021900 میباشد.

بحث و نتیجه‌گیری

عصاره جلبک برای تأمین عناصر غذایی برای گیاهان زراعی و باغی، ترکیبات کودی شیمیایی یا آلی بسیار متعددی، استفاده می‌شود ولی گاهی اوقات، تأمین عناصر غذایی برای گیاهان به‌ویژه در شرایط تنش محیطی، چندان کارساز نیست. کاربرد کودهای بهبوددهنده و محرک رشد می‌تواند گیاه را به‌واسطه تسریع فعالیت‌های بیولوژیکی در زمان کمتری به حالت عادی برگرداند و از افت عملکرد بیشتر، جلوگیری کند. عصاره جلبک دریایی به دلیل منشأ طبیعی آن می‌تواند به‌عنوان یک ترکیب کودی مناسب در زراعت ارگانیک مورد استفاده قرار گیرد.

وضعیت واحد های فعال تولید عصاره جلبک

در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید عصاره جلبک در کشور به تفکیک استان آمده است .

وضعیت واردات و صادرات عصاره جلبک

نمودار واردات و صادرات عصاره جلبک در کشور به تفکیک سال در شکل زیر آمده است

خلاصه بررسی فنی، مالی و بازار طرح تولید عصاره جلبک

ظرفیت تولید سالیانه : 30 تن
نرخ برابری دلار : 25000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 2000 مترمربع
زیربنای کل : 600 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 15 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 3.2 میلیارد تومان
ارزش ماشين آلات و تجهيزات : 1.3 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی : 35 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: