طرح تولید پرلیت

بشر از قرن سوم پيش از ميلاد پرليت را به عنوان يک شيشه آتش فشاني مي شناخته است. نام پرليت از لغت فرانسوي پرل به معني مرواريد مشتق شده است و کشف آن را به يک دندانپزشک آمريکايي نسبت مي دهند که حدود سال ١٩١٤ در هنگام آزمايش روي ميناي دندان يک بيمار متوجه انبساط سنگ پرليت در اثر گرما گرديد که مصادف با اين امر يک زمين شناس به هنگام خاموش کردن آتش سوزي سواحل جزيره نيلوس در يونان با ريختن ماسه هاي ساحلي روي آتش، متوجه شد که ماسه ها در اثر گرما متورم و منبسط شده اند و بدين ترتيب فکر به کارگيري اين سنگ هاي آتش فشاني در صنايع مصارف مختلف به ميان آمد. ولي تا سال ١٩٨٢ تنها مشخص شده بود که پرليت به عنوان يک سنگ آتش فشاني در اثر گرما افزايش حجم پيدا ميکند و هيچ کاربرد صنعتي نداشت تا اينکه آزمايش هايي بر روي پرليت هاي موجود در کانسارهاي نزديک آريزونا در ايالت متحده آمريکا انجام گرفت و در نهايت توليد پرليت براي مصارف صنعتي از سال ١٩٤٦ آغاز گرديد. پي جويي و اکتشافات پرليت در ايران از سال ١٣٥٥ آغاز گرديد و تاکنون ذخاير زيادي نيز کشف شده است.

انواع پرلیت

پرلیت پامیسی
سازمان صنایع کوچک و شهرکهاي صنعتی بوشهر پرليت نزديک به سطح، داراي وزن کم و کف دار است. در محيط تشکيل چندين پرليتي، حفره دار شدن کمتر توسط فشار ليتواستاتيک و هيدرواستاتيک محدود مي شود. در نتيجه حفره دار شدن و درجه تغيير شکل حفرات، تابعي از فشار محدودکننده محلي و مقدار ويسکوزيته جريان در طول حفره دار شدن مايع سرد شونده سطحي مي باشد. اين نوع، تمايل به شکست و پودر شدن بيشتري دارد.

پرلیت گرانولار
همجوار و عميق تر از پرليت پاميسي در جايگيري عمومي يافت مي شود. بسيار چگالتر از بافت پوشاننده اش بوده، ظاهري شکري يا ساکاروئيدي، رنگ خاکستري تا قهوه اي چربي دارد که اغلب نوارهاي جرياني نشان مي دهد. از نظر اسباب کردن، نقطه ثابت انبساط و دامنه بندي در حد رضايت بخشي بوده و مغزه گيري از آن براي معدن کاري به آساني صورت مي گيرد.

پرلیت کلاسیکی
از لحاظ چينه شناسي، زير پرليت گرانولار (دانه اي) در گنبد ديده مي شود. جسم تيپيک خاکستري مرواريدي با اجزا متمرکز پوست پيازي است. به رنگ خاکستري تيره يا سياه مي باشد. ابسيدين در صورت وجود در داخل اين پرليت يافت مي شود که آبگيري ابسيدين و تشکيل پرليت از آنرا نشان مي دهد. به طرف داخل جريان، مقدار ابسيدين در پرليت کلاستيکي تمايل به افزايش دارد اگر چه در ذخاير پرليت، هسته هاي ريوليتي، برش هاي جرياني و ديگر مواد و ساختارهاي بهم پيوسته با جريان هاي ولکانيکي و گنبدها يافت مي شود. علاوه بر ابسيدين که ممکن است حاوي ادخال هاي شناخته شده تريديميت باشد اغلب مواد غير قابل انبساط نظير کوارتز، فلدسپات، بيوتيت، منيتيت و ديگر کاني هاي نادر همانند محصولات شيشه زدايي، ممکن است در توده پرليتي موجود باشد.

کاربرد پرلیت

گرچه بيشتر مصارف پرليت در حالت منبسط شده آن ميباشد ولي در بعضي مواقع از پرليت خام نيز بسته به مشخصات فيزيکي و شيميايي آن استفاده ميشود که عمده اين مصارف عبارتنداز : صنعت ريخته گري- ساينده ها- سنگ دکور و تزئيني و منبع سيليس. پرليت منبسط شده در تهيه بتون سبک وزن، پرکنندگي، عايق حرارتي و صوتي، کشاورزي و به عنوان صافي (فيلتر کردن ) و ساينده استفاده ميشود. پرليت را ميتوان به نسبتهاي مختلف با سيمان مخلوط کرد و از آن قطعه هاي سبک وزن تهيه کرد. ملات پرليت از ملات سيمان سبکتر، هدايت گرمايي آن کم و جذب صداي آن بيشتر است. پرليت در رنگ سازي، پلاستيک، لاستيک و عايق بندي فضاي خالي ديوارهاي دو جداره نيز به کار ميرود. از پرليت منبسط شده براي تهيه صافي هاي مختلف جهت دفع کردن باکتري و جلبک ها در تصفيه خانه هاي سازمانهاي آب استفاده ميشود که اين صافيها براي پالايش آب ميوه ها، شربت ها و کارخانه توليد شکر استفاده ميگردد.

دارو سازي
از پودر پرليت در تهيه آنتي بيوتيک ها استفاده مي گردد.

عایق حرارتی
صفحات پرليتي که مخلوط پرليت، آسبست و يک ماده چسباننده نظير گچ ميتوان تهيه نمود.اين صفحات وزن کم دارند و به عنوان عايقهاي خوب حرارتي و صوتي به کار ميروند. صفحات جذب صدا، از مختلوط پرليت و آزبست پرس شده تهيه ميگردند که از آن به منظور عايق بندي مخازن و لوله ها تا دماي ١٠٠٠ درجه سانتي گراد استفاده ميشود.

متالوژي
پرليت خام اگر به صورت يک لايه روي مواد مذاب قرار گيرد، مانع اکسيده شده ماده مذاب، کاهش افت دما و جمع آوري سرباره ميشود. بعد از خرد شدن و دانه بندي براساس خواص فيزيکي خود، کاربردهاي کمي دارد(ريخته گري، ساينده در صابون، واکس، پاک کننده، تزئين، سنگهاي دکوري، پوشش وسايل بازي گلف). در شيمي منبع سيليس براي واکنش با آهک و توليد عايق هاي کلسيم – سيليکات ،منعقد کننده سرباره ها ،پاک کننده سيليس از اسيد هيدروفلوريک مورد استفاده در توليد اسيد فسفريک خوراکي در فرايند تر. مصارف صنعتی: پرليت منبسط به دليل خواص مختلفي که دارد داراي مصارف متنوعي در صنايع مختلف ميباشد که بيشتر اين خواص در بخش مصارف ساختماني و باغباني اشاره شده است. در مقايسه با ورميکوليت، پرليت رطوبت نما نمي باشد در حالي که قادر به حفظ آب و مواد غذايي در حد ثابت در خود مي باشد و آنها را از مايعات جذاب ميکند نه از محيط. که اين خاصيت باعث به کارگيري آن درعمق هاي سرمايي ميشود حذف شود.

عایق کاري در دماهاي پایین
مهمترين کاربرد پرليت در دماهاي خيلي پايين، استفاده از آن در عايق کاري و نگهداري مخازن قابل حمل و نقل نظير تانکرها جهت نگهداري اکسيژن مايع، نيتروژن، آرگون،گاز طبيعي و ديگر گازهاي صنعتي که به شکل مايع نگهداري ميشوند، ميباشد. ازآنجا که دماي اين گازهاي مايع از ٣٣ – درجه سانتيگراد براي آمونياک تا ٢٦٩ – درجه سانتيگراد براي هليم متغير است لذا محدوده بکارگيري پرليت در عايق کاري در دماهاي پايين تر از صفر درجه تا ٢٧٠ – درجه سانتيگراد خواهد بود.در زمينه کاربرد در دماهاي پايين، از پرليت در تقطير هوا و به منظور توليد اکسيژن، نيتروژن وگازهاي نادر نيز استفاده ميشود. همچنين از پرليت در پرکردن لايه بين ديواره خارج و داخلي مخازن حمل ونگهداري مايعات يا برج هاي توليد استفاه ميگردد. مزيت پرليت نسبت به ساير عايقها اين است که پس از تغيير مخزن، مجددًا قابل استفاده ميباشد. در کشورهاي اروپايي بيشتر از فوم هاي پلاستيکي استفاده ميشود ولي هنوز هم پرليت در عايق کاري در دماهاي پايين کاربرد فراواني دارد.

عایق کاري در دماي بالا
عايق پرليتي در صنايع فولاد و ريخته گري از قبيل سرباره ها، در مواد ذوب شده اي که سريعاً از پاتيل ها سرريز مينمايند و يا در قالب هاي گداخته و بالاخره در ماسه ريخته گري به و در ساخت قطعات و آجرهاي نسوز به کار ميروند. همچنين پرليت با کف و Cushion عنوان عامل تفاله هاي روي مواد مذاب ترکيب شده و برداشتن سرباره از روي مواد مذاب به سهولت انجام ميگيرد. پرليت به علت داشتن خاصيت نسوزي که تا ١١٠٠ درجه سانتيگراد مقاوم است، در صنايع نسوز در
تهيه بلوکها و آجرهاي نسوز مورد استفاده قرار ميگيرد.

وضعیت عرضه و تقاضا پرلیت

با توجه به رشد روزافزون مصرف پرليت در صنايع مختلف داخلي انتظار ميرود که در آيندهاي نزديک تقاضاي پرليت در کشور افزايش يابد. اين درحالي است که کشور ايران به عنوان يکي از کشورهاي صاحب ذخيره پرليت در دنيا ميتواند به بازارهاي مختلف نيز نيم نگاهي داشته باشد. صادرات پرليت به خاورميانه کشورهاي ديگر هم ميتواند به رشد و تقاضا در سال هاي آينده هم کمک نمايد.در زمينه عرضه پرليت با توجه به رشد سرمايه گذاري در زمينه بهرهبرداري مي توان گفت در ميان
مدت عرضه پرليت افزايش خواهد يافت. همچنين افزايش تعداد معادن فعال در سال ١٣٨٠ هم ميتواند ملاکي براي افزايش عرضه پرليت در سا لهاي آتي باشد. با توجه به رشد مصرف پرليت در جهان و پيداشدن مصارف جديد اين ماده معدني در صنايع مختلف، بدون شک در آينده اي نزديک سرمايه گذاريهاي بيشتري در زمينه معادن و ذخاير پرليت صورت خواهد پذيرفت. فرآوري ساده پرليت، موقعيت استراتژيک ايران در منطقه و ذخاير خوب و فني اين ماده معدني همگي ميتوانند عواملي مثبت درجهت توسعه و سرمايه گذاري بيشتر در زمينه بهرهبرداري و اکتشاف پرليت در کشور باشد. تمامي موارد فوق زماني ميسر ميگردد که رشد سرمايهگذاريها در زمينه اکتشاف و توسعه و بهره برداري با سرعت بيشتري انجام گيرد. با پيوستن معادن جديد (نظير سفيدخانه، شهريار و …) به جرگه معادن توليدکننده پرليت، ميزان توليد اين ماده معدني به طور قابل ملاحظهاي افزايش يافته و بالطبع با گسترش و توسعه صنايع مختلف نيز در کشور، نتوانسته جوابگوي تقاضا براي اين ماده معدني گردد، لذا سالانه مقداري پرليت به صورت قطعات پيش ساخته از کشورهاي ديگر نظير آلمان وارد ميگردد. هر چند اطلاع دقيق از ميزان مصرف پرليت در کشور در دسترس نمي باشد ولي نکته واضح و بديهي اين است که ميزان توليد پرليت در کشور جوابگوي مصرف نمي باشد. با کشف ذخائر پرليت جديد در کشور و سرمايه گذاري درآنها و همچنين آماده سازي برخي از آنها به خصوص در منطقه بيرجند و همچنين توسعه برخي از معادن فعال در سا لهاي آتي، ميزان توليد و عرضه پرليت در سال هاي آينده رشد چشمگيري خواهد داشت و يا حداقل نرخ رشد فعلي ادامه خواهد يافت. از طرفي توسعه برخي صنايع در کشور و همچنين جايگزيني پرليت به جاي برخي مواد در صنايع مختلف احتمالاً منجر به افزايش مصرف و تقاضا براي پرليت خواهد شد. بطوريکه نرخ رشد فعلي ميتواند ادامه يابد.

فرآیند تولید پرلیت

بررسی روش هاي موجود تولید محصول و شرح تکنولوژي مورد نظر قسمت اصلي فرآوري پرليت، خردايش تا ابعاد مورد نظر و دانهبندي آن و در نهايت پخت کانه جهت انبساط آن ميباشد. بنابراين مرحله خردايش به طور تيپيک شامل سنگ شکني مراحل اول و دوم و سوم بوده و سپس مراحل خشک کردن، طبقهبندي و سيستمهاي جذب گرد و غبار ميباشد. سنگ شکني مرحله اول توسط سنگ شکن فکي و يا ژيراتوري انجام ميگيرد. مرحله دوم سنگ سکني توسط سنگ شکني فکي و يا مخروطي صورت گرفته و سپس محصول حاصل قبل از ورود به مرحله سوم سنگ شکني و طبقه بندي تا رطوبت کمتر از يک درصد خشک ميشود. سنگ شکني مرحله سوم با استفاده از آسياهاي ضربهاي، ميلهاي و يا چکشي و يا توسط سنگ شکن هاي غلتکي و ژيروديسک انجام ميشود. از سرندهاي ارتعاشي و کلاسيفايرهاي هوايي جهت دستيابي به ٠ تا ٣ ميليمتر ميباشد استفاده ميشود. در صورتي که پرليت خام / دانهبندي مورد نظر که معمولاً بين ٨ مورد نياز باشد، پرليت دانه بندي شده به کارخانههاي انبساط فرستاده ميشود. قسمتي از پرليت در مرحله فراوري به صورت دانه هاي خيلي ريز توليد ميگردد. جداکننده هاي هوايي در مرحله طبقهبندي از خط فرآوري جدا ميگردد که در صورت وجود تقاضا براي آنها، جمع آوري و بسته بندي شده و به فروش رسانده ميشوند، و در غير اين صورت به عنوان باطله در محلي انباشته ميشوند ولي تا آنجا که امکان داشته باشد بايستي عمل خردايش طوري انجام گيرد که حداقل مقدار ذرات ريز توليد گردد.

معرفی کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید پرلیت

1. پرلیت (استخراج) : 1429412302
2. پرلیت دانه بندی شده : 1429412337
3. پرلیت تزریق شده با عناصر ریز مغذی : 2412512395
4. پرلیت منبسط شده : 2699412316

بررسی روند مصرف پرلیت

با توجه به طرح هاي در دست اجرا در زمينه صنايع مصرف کننده پرليت نظير صنايع فولاد، قندسازي، روغن سازي، صنايع ساختمان و … و همچنين طرح توسعه واحدهاي موجود انتظار مي رود که در سال هاي آينده مصرف پرليت همچنان روند رو به رشدي داشته باشد. از طرفي با توجه به افزايش سالانه قيمت ها و نرخ تورم، در نتيجه با افزايش هزينه هاي توليد پرليت و ساير هزينه ها انتظار ميرود که قيمت پرليت نيز طي سال هاي آتي از يک روند صعودي برخوردار باشد.

قیمت تولید داخلی و جهانی پرلیت

افزايش نسبي قيمت پرليت را ميتوان به علت تقاضاي رو به گسترش بازار مصرف و محدوديت منابع و ذخاير پرليت و انحصار توليدکنندگان اين ماده معدني دانست. قيمت گذاري پرليت خام به منبسط کننده، معمولاً موضوعي است که بين توليد کننده و مصرف کننده نهايي مورد مذاکره قرار ميگيرد. قيمت تحت تأثير کيفيت و کميت پرليت خام تهيه شده و هزينه حمل و توزيع از مبدأ به مقصد قرار خواهد گرفت. قيمت پرليت منبسط شده براي مصرف نهايي با کيفيت و نوع پرليت، مواردمصرف، ميزان سفارش، کرايه حمل و مسأله رقابت بين تهيه کنندگان و همچنين مواد جايگزيني خيلي سبک نظير ورميکوليت ، LECA و پلي استرين و غيره تغيير ميکند. ميانگين قيمت پرليت منبسط شده بيش از شش برابر بيشتر از مواد منبسط نشده ميباشد. اين مسئله نشان دهنده مصرف بالاي انرژي جهت فرايند انبساط و هزينه حمل و نقل پرليت منبسط نشده به کارخانه انبساط ميباشد. بنابراين پرليت منبسط شده به دليل وزن مخصوص پايين حساسيت زيادي به کرايه حمل دارد. قيمت پرليت خام و منبسط در کشورهاي مختلف متفاوت است. از دلايل آن ميتواند به اختلاف در شرايط اقتصادي کشورها و متفاوت بودن هزينه هاي استخراج و تجهيزات مورد استفاده و هزينه هاي مورد مصرف جهت انبساط و … درکشورهاي مختلف اشاره کرد.

وضعیت واردات و صادرات پرلیت

در نمودار زیر وضعیت واردات و صادرات پرلیت در کشور به تفکیک سال آمده است .

وضعیت واحد های فعال تولید پرلیت

در نمودار زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید کننده پرلیت در کشور به تفکیک استان آمده است .