طرح پرورش بز بوئر

طرح پرورش بز بوئر

بزهای بوئر از نژادهایی هستند که توسط بومی‌های جنوب آفریقا که تحت عنوان ناماکو (Namako) نامیده می‌شدند، یافت می‌شوند. بدون شک، بز بوئر آفریقای جنوبی بهترین بز گوشتی در جهان می‌باشد.این نژادها مشتق شده از جفت‌گیری نرهای بومی شاخدار با بزهای اروپایی، هندی و نژادهای گوشتی از جنوب آفریقا هستند. نام بوئر در زبان آفریقایی به معنای کشاورز است. بزهای بوئر آفریقای جنوبی سفیدرنگ با سری قرمز و شاخدار هستند.از دهه 1990 به دلیل مطلوبیت نژاد برای تولید گوشت، بز بوئر در بسیاری از نقاط جهان گسترش یافته است. کل بز بوئر خالص در آفریقای جنوبی توسعه یافته است، اما این نژاد به عنوان نژادی هندی معرفی شده است. این بدین دلیل است که ژن‌های آن حامل تجمع ژنتیکی بزهای بومی آفریقا، بزهای هندی، بزهای آنقوره و تا حدودی تحت تاثیر بزهای شیری اروپایی می‌باشند.تعداد کل بز بوئر نر از 5 هزار رأس در گستره آفریقای جنوبی فراتر می‌رود. بزهای بوئر به خارج از آفریقای جنوبی در بوتسوانا، لسوتو، سوازیلند، زیمبابوه و نامیبیا نیز راه یافته‌اند.

امروزه، افزایش جمعیت کره زمین، تغییر اقلیم و خشک‌سالی و به تبع آن، منجر به کاهش مراتع و منابع طبیعی شده و جوامع انسانی را مجبور نموده است که تا حد امکان از گونه‌های دامی کم‌توقع و پرتولید برای تأمین احتیاجات غذایی روزمره خود بهره گیرند. در این باره، گونه بز اهلی از جمله نشخوارکنندگان سبک می‌باشد که از نیاز آبی کمتر و مقاومت بالایی در برابر خشک‌سالی و کمبود خوراک نسبت به سایر گونه‌های دامی برخوردار می‌باشد.

با این حال نگهداری بسیاری از نژادهای بومی، علی‌رغم اهمیت اکوتوریسم و عادت‌پذیری بالا به محیط، مقرون به صرفه نیست و این معضل سیاست‌گذاران بخش دامپروری را به باز کردن پای نژادهای خارجی پر تولید، گاهاً بدون مطالعات و پیوست‌نگاری و پشتوانه علمی، وادار می‌کند. گام اول در تأیید مجوز واردات یک نژاد، شناخت جزئیات پرورشی و پتانسیل‌های تولیدی و تولیدمثلی و همچنین سازگاری آن با محیط جدید می‌باشد. در این راستا، کشورهای مختلفی در دنیا به واردات و برنامه‌ریزی اساسی برای اصلاح نژاد بز بوئر مبادرت نموده‌اند. بز بوئر یکی از نژادهای معروف تیپ گوشتی بزهای تجاری است که علاوه بر گوشت و لاشه مطلوب، دارای صفت چندقلوزایی و مقاومت بالا در برابر خشک‌سالی و نیز بیماری‌ها می‌باشد.

بز دام نسبتا مقاومی است و می تواند در شرایط سخت که برخی حیوانات اهلی مثل گاو شیری امکان ادامه حیات ندارد، زنده بماند .
متوسط شیر تولیدی بزهای بومی ایران در یک دوره شیردهی بسته به نژاد، حدود 40 تا 150 لیتر است، در حالی که در کشور توسعه یافته ای مثل فرانسه در یک دوره شیردهی به ازای هر رأس بز ، حدود 700 لیتر شیر تولید می شود!
خواص شیر بز به لحاظ ترکیب شیمیایی و محتوای قند، چربی و پروتئین دارای بالاترین شباهت با شیر انسان است و به دلیل عدم ایجاد حساسیت در مقایسه با شیر گاو، جایگزین بهتری برای تغذیه نوزادان و سالمندان است. شیر بز در مقایسه با شیر گاو به لحاظ کیفیت پروتئین و چربی و قابلیت هضم و جذب مواد معدنی نظیر: کلسیم، منیزیم، مس و آهن مطلوب تر است. درصد چربی شیر بز اندکی بالاتر از شیر گاو است و به این دلیل شیر بز برای مصرف کنندگان به لحاظ طعم و مزه مقبولیت بیشتری نسبت به شیر گاو دارد.
تولید شیر در نژادهای مختلف بز متفاوت است و از مقدار روزانه 300 گرم در نژادهای بومی تا مقدار 8 کیلوگرم در برخی نژادهای برتر و اصلاح شده متغیر است. برای مثال چهار راس بز شیری اصلاح نژاد شده می توانند در مجموع به اندازه یک رأس گاو هلشتاین شیر تولید کنند، در حالی که نیاز خوراک و نگهداری این چهار بز نصف خوراک مصرفی یک رأس گاو هلشتاین است.
بز بوئر یکی از نژادهای بز است. این نژاد برای نخستین بار در ابتدای قرن بیستم در آفریقای جنوبی معرفی شد. واژه بوئر در زبان آفریکانس به معنای کشاورز است. اکنون بز بوئر در کشورهای بسیاری پرورش می‌یابد. هدف اصلی از پرورش این بز تولید گوشت است. وزن این بز تا ۱۲۰ کیلو می‌رسد. بز بوئر معمولاً بدنی سفید و سر و گردنی قهوه‌ای رنگ دارد.

خاستگاه و خصوصیات بز بوئر

احتمالا این نژاد از آمیخته گری بزهای قبایل بومی آفریقا با نژادهای هند و اروپایی ایجاد شده است. انتخاب و اصلاح نژاد این گونه بیشتر بر اساس تولید گوشت بوده است. با توجه به اصلاح نژاد انتخابی بهبود یافته، بز بوئر دارای سرعت رشد بالا و کیفیت لاشه بسیار مناسبی می باشد، بطوریکه این صفات بز بوئر را به یکی از محبوب ترین و پر مصرف ترین نژادهای بز گوشتی دنیا تبدیل کرده است. از دیگر ویژگیهای آن می توان به مقاومت بالا در مقابل بیماری و همچنین سازگاری مناسب با شرایط بیابانی اشاره کرد. بزهای بوئر عموما دارای بدن سفید و سر متمایز قهوه ای رنگ می باشند. البته برخی هم می توانند کاملا سفید، یا قهوه ای و یا حتی رنگی باشند (دارای لکه های بزرگی از رنگ های مختلف). گوش ها در این نژاد آویزان و بزرگ است. از شاخصه های بز بوئر می توان به سرعت رشد بالا و نرخ آبستنی مناسب اشاره کرد. جنس ماده این نژاد در مقایسه با دیگر نژادهای بز، از احساسات مادری شدیدتری برخوردارند. وزن نر بالغ می تواند به 125– 115کیلوگرم و ماده بالغ به 100 – 90 کیلوگرم برسد و با آب و هوای گرمسیری سازگار هستنند.

موردمقدار
وزن بز بالغ115–125 کیلوگرم
وزن لاشه90–100 کیلوگرم
وزن بره‌های خالص و آمیخته در 3 ماهگی18 کیلوگرم
وزن بره‌های خالص و آمیخته در 6 ماهگی28 کیلوگرم
میزان نمک‌گذاری در هر پز ماده16٪ تا 17٪ نمک
بره‌زایی به طور متوسط در طول 1 سال2 بره بالغ
مدت زمان شیردهی به بره‌ها3 ماه
بهترین زمان کشتار از لحاظ کیفیت لاشه6 تا 15 ماه
حداکثر وزن لاشه برای بهترین کیفیت گوشت22 کیلوگرم
فاصله بره‌زایی7–8 ماه
حداکثر عمر اقتصادی تولیدحدود 8–10 سال

جنس نر

یک نر با کیفیت بالا حتی اگر با یک ماده معمولی ( از لحاظ کیفیت) جفت گیری نماید می تواند نتاج بسیار خوبی تولید کند. بزهای بوئر از لحاظ افزایش وزن همانند نرخ رشد والد پدری خود هستند، بنابراین یک بز نر با خط خونی مناسب که طبیعتا قیمت بالاتری هم دارد، می تواند تولید بزغاله هایی با سرعت رشد بالا داشته باشد. وزن مناسب جهت کشتار حدود 36 – 22 کیلوگرم است و بزغاله ها باید در زمان از شیرگیری به اندازه بازار پسندی رسیده باشند. نتاج حاصله از یک نر با کیفیت ممکن است در 90 روزگی به وزن 36 کیلوگرم برسند در حالیکه نتاج یک نر ضعیف در همین مدت تنها 15 کیلو وزن خواهند داشت. هرچند بز نر معمولی را می توان با قیمت کمتری خریداری کرد، اما مشخصا سودآوری را در بلند مدت کاهش می دهد.

جنس ماده

بزهای ماده ای که به قصد شرکت در فستیوال ها و نمایش ها پرورش می دهند، عموما از لحاظ چثه بزرگ تر و قدبلند تر هستند. اما برای مقاصد تجاری تولید گوشت، ماده هایی با سایز متوسط ترجیح داده می شود. این بزها با اینکه همان تعداد زایش و بزغاله خواهند داشت اما نیاز خوراکی کمتری دارند.
بعنوان یک قاعده کلی هرجه بزغاله بیشتری از یک ماده داشته باشیم سود بیشتری نصیب مالک خواهد شد. بزهای بوئر پلی استروس هستند یعنی در طول سال می توانند جفت گیری و زایش داشته باشند. ماده های این نژاد در سن 5 ماهگی به بلوغ جنسی مرسند و در یک برنامه پرورشی مرسوم، 3 بار زایش در طول 2 سال رایج است. بدین معنی که ماده ها 5 ماه آبستن هستند، بعد از زایش به مدت 3 ماه از بزغاله خود نگهداری میکنند و بعد از آن مجددا جفت گیری می کنند. در نژاد بوئر چند قلو زایی رایج است. در گله های با مدیریت مناسب دوقلو زایی امری مرسوم است. معمولا ماده ها در زایش اول تک قلو زا هستند هر چند امکان چند قلوزایی هم وجود دارد. بعد از آن معمولا در هر بار زایش 2 قلو خواهد بود. این نژاد گوشتی- شیری میانگین شیردهی روزانه آن ها بین یک و سه دهم تا دو کیلوگرم است.

ساختمان و تأسیسات مورد نیاز برای پرورش بز بوئر

معمولا یک جایگاه ساده که از سه طرف با دیوار محصور و از یك طرف باز باشد، بسیاری معمولا از نیازهای فیزیولوژیک بزهای بوئرنظیر تهویه، نور و سایه مناسب را مرتفع می کند. در زمستان برای گرم شدن محل نگهداری بزها بهتر است طرف باز جایگاه را با برزنت، پلاستیک و بسته های کاه به خوبی پوشاند. همچنین در تابستان و بخصوص در مناطق بسیار گرم برای خنک شدن بهتر دامها، بهتر است از بادبزن های برقی و سیستم مه پاش در برخی قسمت های سایه بان استفاده شود. برقراری جریان هوای تازه در جایگاه نگهداری بز برای تأمین اکسیژن کافی و دفع گازهای مضر، آلاینده ها و دفع حرارت اضافی بسیار حائز اهمیت است. بز نسبت به وزش باد شدید و کوران هوا حساس بوده، بنابر این برای برقراری تهویه در جایگاه باید از ایجاد کوران جلوگیری نمود. به این دلیل جایگاه استراحت بزها باید پشت به باد ساخته شده و یا در آن از بادشکن استفاده شود.
هنگام ساخت جایگاه استراحت و گردش بزها در حد امکان باید از مصالح محکم و بادوام و در عین حال ارزان قیمت استفاده کرد. تهیه یک سقف بادوام و نفوذ ناپذیر، ساخت دیوارهای جانبی محکم بخصوص در برابر وزش باد و طوفان و انتخاب جنس کف و سیستم فاضلاب مناسب از موارد مهمی است که در ساخت و طراحی اولیه محل جایگاه باید مد نظر قرار گیرد.

مدیریت تغذیه بزهای بوئر

از آنجا که هزینه خوراک 70 تا 75 درصد کل هزینه های پرورش را شامل می شود، لذا یک دامدار قبل از اقدام به تشکیل گله پرورش بز باید تکلیف منبع خوراک آن ها را مشخص کند. برخی بر این عقیده اند که با توجه به اینکه عادت چریدن و تعلیف از مراتع طبیعی در بزها نهادینه شده است، لذا پرورش بز بدون در نظر گرفتن چراگاه برای آنها عملا غیر ممکن است. واقعیت آن است که بزها بصورت طبیعی به حرکت در فضای باز و مرتع نیاز دارند. تأمین همه یا بخشی از خوراک بزها از مرتع بیشتر در مناطق دارای آب و هوای معتدل و دارای مراتع مناسب قابل توصیه است.

پرورش بز بوئر

مبارزه با انگل های خارجی در طرح پرورش بز بوئر

آلودگی بز به انگل های خارجی و آسیب ها و زیان هایی که از این نظر به دامدار وارد می شود، یکی از مسائل مهمی است که باید به آن توجه ویژه نمود و با استفاده از تجهیزات گوناگون نسبت به مبارزه با این انگل ها اقدام کرد. در شرایط ایران بیشتر انگل های خارجی که در بز ایجاد ناراحتی و آسیب می کنند از انواع کنه ها می باشند. کنه ها چه از راه مکیدن خون و چه از لحاظ انتقال بیماری های پیروپلاسموز و بابزیوز خساراتی را به گله های بز وارد می سازند. باید دانست جرب ها و سایر انگل هایی هم که در زیر پوست مستقر می شوند، مانند انگلهای خارجی موجب ناراحتی بز می گردند و می توان با استفاده از حمام و تجهیزات دیگر این گونه انگل ها را نیز از بین برد. سم پاشی جایگاه دام نیز یکی از روش های مبارزه با انگل های خارجی است .

مقایسه سرمایه گذاری در پرورش بز

نسبت بازگشت سرمایه واحدهای صنعتی دام سبک به گاوداری، حداقل 5 برابر است. به‌طور کلی مزایای یک واحد صنعتی دامداری دام سبک ــ با استفاده از نژادهای مرغوب اروپایی ــ نسبت به گاوداری از این قرار است:
سرمایه‌گذاری اولیه بسیار کمتر
بازدهی اقتصادی بسیار بالاتر
امکان نگهداری دام سبک در شرایط روستایی
خوراک‌دهی بز توسط ضایعات کشاورزی، در برابر خوراکهای گران‌قیمت گاو
کیفیت لبنیات بزی به‌ویژه پنیر بزی بسیار بالاست، لذا این محصولات در اروپا بسیار رایج و پرطرفدارند.
شیر بز برای کسانی که به لاکتوز شیر گاو حساسیت دارند توصیه می‌شود.
میزان آسیب‌پذیری دام و سرمایه در بزها پایین‌تر است؛ تعداد کمتری از بیماریهای اپیدمیک، بز را متأثر می‌کند.
بز پس از هر تنش محیطی، خیلی سریعتر از گاو به سطح تولید قبلی خود باز می‌گردد.
سازگاری و استرس پایین بز در اقلیمهای گوناگون و متنوع ایران در برابر گاوهای شیری حساس.

مجوز پرورش بز بوئر

مانند هر کسب‌ و کار دیگری، گرفتن مجوزهای لازم از ملزومات اولیه است. سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی طبق نیازها و امکاناتی که در مناطق مختلف کشور وجود دارد، به سازمان‌های متولی و زیرمجموعه ابلاغ می‌شود.
سازمان‌هایی که سرمایه‌گذاران این حوزه باید با آنها در تعامل باشند، نظام مهندسی کشاورزی و نظام دامپزشکی است.

چک لیست شاخص های کلیدی سرمایه گذاری – طرح پرورش بز بوئر

ظرفیت پرورش : 100 رأس بز بوئر
مساحت زمین موردنیاز : 1,500 مترمربع
مساحت فضای مسقف و غیرمسقف : 935 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 2 نفر
میزان سرمایه گذاری کل : 79 هزار دلار (14.20 میلیارد تومان)
هزینه تجهیزات و ماشین‌آلات : 23 هزار دلار (4.20 میلیارد تومان)
هزینه زمین و زیرساخت : 31 هزار دلار (5.50 میلیارد تومان)
هزینه خرید دام مولد : 18 هزار دلار (3.20 میلیارد تومان)
سرمایه در گردش : 4 هزار دلار (760 میلیون تومان)
سرمایه ثابت : 75 هزار دلار (13.44 میلیارد تومان)
دوره بازگشت سرمایه : 3 سال
نرخ بازده داخلی (IRR) : 34 درصد
حاشیه سود تقریبی : 26 درصد
ارزش افزوده پرورش : 32 درصد
سهم بازار هدف : 5 درصد

 

 

در صورت تمایل به تهیه طرح توجیهی یا مطالعات امکان‌سنجی اینجا کلیک نمایید و فرم درخواست را تکمیل فرمائید. کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس می‌گیرند. شماره تلفن‌های 05632457004 و 05632457300 پاسخگو می‌باشند.

رزومه شرکت مهندسین مشاور پارس رابین

ما بعنوان یک مشاور سرمایه‌گذاری می‌توانیم به همه کسب و کارهای قانونی و مشروع در مقیاس صنایع متوسط و بزرگ کمک کنیم. با این همه، در برخی از صنایع خاص ممکن است ما بهترین انتخاب نباشیم. ما خوشحال میشویم مشخصات پروژه شمارا بدانیم؛ در صورت عدم تناسب به صورت محرمانه به شما اعلام می‌کنیم.

 

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد:

4.2/5 - (19 امتیاز)