استراتژی خروج در بیزینس پلن

آخرین چیزی که باید در فصل برنامه‌ریزی مالی لحاظ کنید، بخشی به نام استراتژی خروج است. استراتژی خروج به برنامه شما برای فروش کسب‌وکار به شرکت‌های دیگر یا عرضه سهام، به‌صورت عرضه اولیه، اشاره دارد. اگر سرمایه‌گذارانی دارید، آن‌ها می‌خواهند با تفکرات شما در این حوزه آشنا شوند.
اگر کسب‌وکاری را اداره می‌کنید که می‌خواهید مالکیت آن را برای خود نگه‌دارید و به دنبال سرمایه‌گذاران فرشته یا خطرپذیر نیستید، می‌توانید از این بخش صرف‌نظر کنید. در خاتمه کار، سرمایه‌گذاران انتظار بازگشت سرمایه رادارند و تنها راهی که برای دستیابی به این امر وجود دارد، فروش شرکت به افراد دیگر است.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)
نیازی نیست که دوباره به جزئیات مختلف به‌طور کامل بپردازید، بلکه باید شرکت‌هایی را شناسایی کنید که ممکن است، در صورت موفقیت، به خرید شرکت شما علاقه‌مند باشند.
این بخش، مختص بیزینس پلن هوشمندانه است و ممکن است هر بیزینس پلنی این بخش را نداشته باشد.مشخص کنید که استراتژی خروجتان از بیزینستان چیست. این مسئله برای مخاطبان بیزینس پلن، جالب و تعیین‌کننده است که بدانند چقدر آینده‌نگر هستید.
سیاست شما می‌تواند ابتدا راه‌اندازی و سپس، فروش بیزینس باشد. در این صورت بررسی کنید که چطور می‌خواهید بیزینستان را بفروشید.
ممکن است بخواهید در آینده، بیزینستان را با بیزینس های دیگر و رقبایتان ادغام کنید.
ممکن است بیزینستان را برای ادامه بعد از بازنشستگی، در اختیار افراد دیگری بگذارید.
البته هر بیزینسی را نباید فروخت. به همین دلیل در استراتژی خروج، هم ادغام کردن را که موجب رشد بیزینس می‌شود، در نظر بگیرید و هم در اختیار دیگران گذاشتن برای ادامه راه بیزینس. این استراتژی، ارزش‌افزوده زیادی را برای بیزینس ایجاد می‌کند.

استراتژی خروج چیست؟

استراتژی خروج، یک روش است که اغلب از طرف صاحبین کسب‌وکار و سرمایه‌گذاران و کارآفرینان و به کار گرفته می‌شود. آن‌هایی که مبالغ هنگفتی در یک کسب‌وکار سرمایه‌گذاری می‌کنند از استراتژی خروج برای واگذاری شرکت به مالکان یا بیزینس های دیگر استفاده می‌کنند که از متداول‌ترین استراتژی‌های خروج می‌توان به واگذاری مدیریت، فروش سهام شرکت و انتخاب جانشین اشاره کرد.
خارج شدن از کسب‌وکار واقعیتی است که باید از همان مراحل اولیه کار در نظر گرفته شود. چنین پیش‌بینی نیازمند توسعه طرح‌های احتمالی برای رویدادهایی است که حتی ممکن است هرگز اتفاق نیافتد.
به عقیدهٔ من، این استراتژی از اهمیت بسیاری برخوردار است. طراحی برای خارج شدن از یک کسب‌وکار به‌اندازه برنامه‌ریزی برای شروع یک کار مهم است. خروج به‌موقع از یک موقعیت کاری به معنای عدم صرف هزینه، زمان و جلوگیری از ناامیدی در آینده است. اگر تاکنون نسبت به این مسئله به‌صورت جدی فکر نکرده‌اید، زمان آن رسیده است.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)

انواع استراتژی خروج از کسب‌وکار

واگذاری مالکیت به اشخاص یا سازمانی دیگر
عرضه عمومی سهام
واگذاری مدیریت به شخصی دیگر
جانشین کردن یکی از اعضای خانواده و آشنایان
تسویه‌حساب کردن
یکی از متداول‌ترین روش‌های استراتژی خروج، استراتژی فروش می‌باشد، اگر بخواهید از استراتژی فروش استفاده کنید، باید تا جایی که می‌توانید سعی کنید آمار خریداران و سرمایه‌گذاران را روی کسب‌وکارتان بالا ببرید و نقاط قوت کارتان را تقویت و نقاط ضعف را تا حد ممکن پایین بیاورید.
استراتژی خروج بدین معنا نیست که کسب‌وکار شما نابودشده است. در حقیقت، درست برعکس این است!
شما بایستی کسب‌وکار خود را به‌گونه‌ای ارزیابی کنید که روزی در بهترین سناریوی ممکن، آن را به فروش برسانید. استراتژی خروج، برنامه ایست برای خارج شدن شما از مشارکت در یک کسب‌وکار. برای بیشتر کارآفرینان و مدیران کسب‌وکار، استراتژی خروج به معنای آمادگی کسب‌وکار برای ایجاد یک تحول مالکیتی است. با نظارت بر یک استراتژی خروج مؤثر، می‌توان قیمت فروش را افزایش داد و مطمئن شد که کسب‌وکار شما حتی پس از ترک کردن شما هم پابرجا باقی خواهد ماند. این را می‌توان نوعی برنامه‌ریزی جایگزین در نظر گرفت.

چرا باید استراتژی خروج داشته باشیم؟

امروزه همه کارگزاران و مشاوران تجاری، برنامه‌ریزی برای یک استراتژی خروج را از همان روزهای نخست پیشنهاد می‌کنند. شاید برایتان تعجب‌آور باشد که چرا بایستی شروع کسب‌وکاری را برنامه‌ریزی کرده و از همان روز اول به فکر خروج خود باشید. ولی درواقع این‌چنین نیست. استراتژی خروج، هوشمندانه‌ترین طرح در دنیای اقتصادی روبه‌پیشرفت امروزی است.
همهٔ اسناد برنامه‌ریزی کسب‌وکار، یک برنامهٔ خروج دارند که به‌احتمال‌زیاد از همان روز اول، استراتژی خروج آن کسب‌وکار را به نمایش می‌گذارند. البته ممکن است ایجاد استراتژی خروج از همان روز اول و پیش‌بینی روزی که کسب‌وکارتان را ترک کنید، کمی عجیب به نظر برسد. ولی سرمایه‌گذاران خارجی به دانستن برنامه‌های بلندمدت یک کسب‌وکار بسیار علاقه‌مند هستند. با دانستن مقصد یک کسب‌وکار، تزریق سرمایه به یک استارتاپ به‌وسیله یک سرمایه‌گذار کلید می‌خورد.
استراتژی خروج کسب‌وکار شما بایستی در ذهن خودتان بسیار واضح و شفاف باشد. این استراتژی‌ها هستند که شمارا به سمت انجام عملکردهای مختلف در کسب‌وکارتان سوق می‌دهند. برای مثال، اگر قصد دارید در بازار بورس سرمایه‌گذاری کنید، باید از همان روز اول، از برخی قوانین خاص حسابداری پیروی کنید در غیر این صورت، تلاش‌های شما بی‌نتیجه مانده و اگر با این شرایط شرکت خود را به یکی از رقبای سرسخت خود بفروشید، هزینه‌های بسیار بیشتری خواهد داشت.
اگر قصد واگذاری کسب‌وکار به یکی از کارمندان و یا اعضای خانواده رادارید حتماً آموزش و آشنا کردن این شخص با زیروبم کار ضروری است؛ چراکه انتقال یک کسب‌وکار با تعداد زیادی مخاطب و سرمایه در گردش به شخص ناآشنا باعث شکست کسب‌وکار می‌شود.
علت دیگر برای طراحی استراتژی خروج علاقه کارآفرین به ابداع و نوآوری می‌باشد. پس از گذشت چند سال از استارتاپ و رشد و بارور شدن آن دیگر خلاقیت چندانی برای کسب‌وکار وجود ندارد. البته کسب‌وکارهای پیش رو در علم و تکنولوژی و بروز رسانی نیز وجود دارند اما به‌روزرسانی غالب کسب‌وکارها، ارضاکننده حس نوآفرینی یک مدیر استارتاپ را نیست.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)

عوامل مؤثر در تعیین استراتژی خروج

برنامه‌ریزی یک استراتژی خروج مؤثر، برای همه کسب‌وکارها ضروری است. استراتژی کسب‌وکار بایستی شامل طرح سفارشی باشد که برای همه شرایط منحصربه‌فرد سازمان، بازار و شرایط صنعتی، روندهای جاری و اهداف و زمان موردنیاز کاربرد داشته باشد. استراتژی خروج دارای الگوی خاص و ثابتی نیست که بتوان از اینترنت دانلود کرد. استراتژی خارج شدن از کسب‌وکار، ترکیبی از چند عامل مختلف می‌باشند. البته برخی از این عوامل با توجه به شرایط زمانی تغییر می‌کنند. بیایید با یکدیگر برخی از این عوامل را بررسی کنیم.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)
اهداف: خواسته مالکان چیست؟ دوست دارند با خروج از کسب‌وکار به چه چیزهایی دست یابند؟ آیا این ترک کسب‌وکار با سودمندی همراه است یا خود مالکان مشتاق به کناره‌گیری هستند؟
چارچوب زمان: چه زمانی مالکان کسب‌وکار، نیاز به فروش دارند؟ اگر چارچوب زمان به‌صورت انعطاف‌پذیر باشد، مالکان در شرایط بهتری به مذاکره می‌پردازند. اما اگر زمان موردنیاز کم باشد، با گزینه‌های محدودتری مواجه خواهند شد.
سرنوشت کسب‌وکار: آیا مالک فعلی کسب‌وکار انتظار دارد پس از خروج، شاهد رونق یافتن نامحدود کسب‌وکار خود باشد یا اینکه سرنوشت کسب‌وکار بنیان گذاشته‌شده برایش مهم نیست و فقط به فکر سود خویش است؟ این عامل مهم، کمک خواهد کرد که مالکان تعیین کنند آیا بایستی کسب‌وکار خود را ادغام کنند، بفروشند، یا از طریق معامله یک برنامه جایگزین طراحی کنند؟
سرنوشت مالک: آیا صاحب کسب‌وکار می‌خواهد درآمد حاصل از فروش کسب‌وکار را برای تأمین سرمایه‌گذاری در سازمان دیگر اختصاص دهد؟ آیا هدف صاحبان، فقط خروج از کسب‌وکار است؟ آیا مالک کسب‌وکار به فکر بازنشستگی خود است؟
برنامه سودمند استراتژی خروج بایستی همه این عوامل را به‌صورت دقیق و شفاف مدنظر قرار دهد. در غیر این صورت، استراتژی خروج، چیزی بیش از یک لیست مبهم از گستره‌ای از فعالیت‌ها نیست.

انواع راهبردها برای خروج از کسب‌وکار

استراتژی‌های خروج متفاوتی با توجه به نوع و هدف کسب‌وکار وجود دارد ولی در زیر برجی از رایج‌ترین این استراتژی‌ها را می‌توانید مشاهده کنید.

1. ادغام و جذب (M&A)

بدین معنی که شرکت شما با شرکت مشابه دیگر ادغام شود و یا توسط شرکتی بزرگ‌تر خریداری شود. این، همان وضعیت دو سر برُد است که شرکت‌های مجاور با مهارت‌های تکمیلی می‌توانند از طریق ادغام، منابع موجود را ذخیره کنند. برای شرکت‌های بزرگ‌تر، این روشی مؤثر و سریع‌تر برای توسعه درآمدها در مقایسه با تولید محصولات جدید ارگانیک می‌باشد.

2. عرضه اولیه (IPO)

در سال‌های گذشته این بهترین و سریع‌ترین روش برای رسیدن به بالاترین میزان درآمد بود ولی، درست از سال 2000 که اینترنت گسترش یافت، میزان عرضه اولیه، تا سال 2010 هر سال کاهش یافت و هم‌اکنون حدود پانزده درصد می‌باشد. این استراتژی برای استارت‌آپ‌ها چندان مطلوب نیست. بااین‌وجود، سهامداران بازهم به این کار تمایل دارند و نگرانی مسئولان بیشتر شده است.

3. فروش به یک دوست

این استراتژی، همچون استراتژی M&A نیست. درواقع شرکت شما با شرکت دیگری ادغام نشده است. بلکه روشی مناسب برای خروج نقدی بوده و می‌توانید به سرمایه‌گذاران و خودتان پول پرداخت کنید، زمان کمتری هدر داده و دوباره خودتان را سرگرم کنید. خریدار ایده‌آل، کسی است که دارای توانایی‌های بالاتر و علاقه‌مند به کارهای عملیاتی در کسب‌وکار باشد.

4. ایجاد خط تولید برای خودتان

منظور از این استراتژی، ایجاد خط تولید، و یا نوعی سرمایه‌گذاری است که بازگشت سرمایه و دارایی (ROA) آن بیشتر از نرخ رشد بازار است. یعنی چنانچه دارای یک کسب‌وکار ایمن و پایدار باشید و جریان درآمدهایتان ثابت باشد، به دنبال کسی باشید که در مورد راه‌اندازی بخشی جدید به شما اعتماد داشته باشد و شما از باقیمانده سرمایه، برای اجرای ایده‌های بعدی خود استفاده کنید. قطعاً شما دوست دارید مالکیت خود را حفظ کرده و از درآمدهای سالیانه لذت می‌برید. ولی این استراتژی برای باقی ماندن، به ایده‌های زیادی نیازمند است.

5. انحلال و انسداد

یکی از مهم‌ترین استراتژی‌های خروج که نادیده گرفته‌شده، بستن درب‌های کسب‌وکار و یا انحلالان ها می‌باشد. ممکن است حادثه‌ای طبیعی همچون حادثه یازدهم سپتامبر رخ دهد و یا بازارهایی که در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اید، منفجر شوند. همه قوانین پیشرفت را پیش رویتان قرار دهید وگرنه نمی‌توانید کشتی کسب‌وکار خود را به‌پیش برانید.
استراتژی خروج برای بسیاری از افراد مفهوم منفی دارد اما این نکته را همواره بایستی در نظر داشته باشید که درواقع، بهترین دلیل برای ایجاد استراتژی خروج، برنامه‌ریزی در خصوص چگونگی بهینه‌سازی یک موقعیت ایده آل است. نه این‌که بخواهید از وضعیت نامناسبی خارج شوید. این کار شمارا مجاز می‌کند تا استارت‌آپ خود را راه‌اندازی کرده و تلاش خود را معطوف به چیزهایی کنید که باعث جذابیت بیشتر در نظر خریداران اصلی می‌شود.
هرگز آنقدر منتظر نمانید تا دچار گرفتاری شده و سپس به فکر استراتژی خروج بیفتید. بلکه از همین‌الان به فکر ایجاد برنامه یا معامله‌ای موفقیت‌آمیز باشید.

مراحل انتخاب و بررسی استراتژی خروج

پس از آشنایی شما با انواع استراتژی خروج حال زمان آن رسیده تا مرحله‌به‌مرحله انتخاب یک استراتژی سودمند را بررسی کنیم.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)

1. ارزیابی بازار برای تعیین استراتژی خروج

همه ما می‌دانیم که شرایط بازار، یک‌باره تغییر می‌کند. بااین‌وجود، تطبیق شرایط بازار با استراتژی‌های خروج، کمک می‌کند بازده بیشتری را در انتهای این مسیر به دست بیاورید. برای نمونه، چنانچه صنعت شما قرار باشد تا ده سال آینده، دوازده درصد توسعه یابد، می‌دانید که باید شرکت خود را به فرد دیگر بسپارید و یا از عرضه اولیه کمک بگیرید. وقتی یک استراتژی خروج موفق طراحی کنید، صنعت شما به‌صورت سالم توسعه خواهد یافت.
شاید عکس این قضیه صادق باشد. صنعت شما در حال فروپاشی است. در این‌چنین مواردی، باید به دنبال راه‌هایی باشید که کسب‌وکارتان را نه‌تنها برای مشتریان عادی بلکه برای خریداران اصلی نیز جذاب نشان دهد. شاید بخواهید خط تولید محصولاتتان را متنوع کنید، ایده‌های جدید را جایگزین ایده‌های قدیمی کرده و یا مخاطبین جدیدی برای خود انتخاب کنید.

2. ارزیابی روح و روان خودتان

شاید به نظر احمقانه باشد ولی، پیش از طراحی استراتژی خروج، بایستی روح و روان خود را بررسی کنید. دلتان می‌خواهد پس‌ازاینکه کسب‌وکار خود را ترک کردید، چه اتفاقی برای کارمندان و کسب‌وکارتان بیفتد؟ برخی از افراد دوست دارند کسب‌وکار خود را به یکی از کارمندان خود بسپارند. عده‌ای از آن‌ها هم دوست دارند کسب‌وکار را در خانواده خود حفظ کنند ولی فرزندان یا اعضای خانواده علاقه‌ای به این کار ندارند. اگر به دنبال سوددهی بیشتری باشید، مطمئناً باید کسب‌وکار خود را به فروش برسانید. از خودتان بپرسید که آیا با این کار کنار می‌آیید؟ اگر میان این انتخاب‌ها گیرکرده باشید، می‌توانید بخش بیشتری از مالکیت خود را به فروش رسانده و بخش کمتران را برای تصمیم‌گیری در شرایط حساس شرکت حفظ کنید.

3. ارزیابی زمان

تاریخی را برای خروج احتمالی خود از کسب‌وکار فعلی‌تان تعیین کنید. دلتان می‌خواهد چه زمانی بازنشسته شوید، کسب‌وکارتان را بفروشید و یا به چیزهای دیگر مانند خانواده و یا دنیاگردی برسید؟ ممکن است این تاریخ در ابتدای کار واضح نباشد، ولی بهتر است در ذهن خود حدود آن را ذخیره کنید. مثلاً، در حال حاضر 45 ساله هستید و می‌خواهید کسب‌وکارتان را تا سن شصت‌سالگی ادامه دهید، درست است که زمان دقیقی را نمی‌دانید ولی حداقل می‌توانید تخمین احتمالی بزنید.

4. استارت آماده‌سازی

بررسی کنید کدام‌یک از استراتژی‌های خروج را می‌خواهید انتخاب کنید و بر همان اساس آماده‌سازی مسائل کسب‌وکار خود را شروع کنید. اگر علاقه‌مند به ادغام شرکت خود با شرکت‌های دیگر هستید، بایستی تا جای ممکن کسب‌وکارتان را جذاب جلوه دهید. از شرِ بدهی‌ها خلاص شوید، از همکاری با سرمایه‌گذاران جدید اجتناب کرده و توجه ویژه‌ای به‌پیش بینی‌های فروش و افزایش سود سالانه داشته باشید. برنامه‌ریزی عرضه اولیه، کمی سخت‌تر است.(استراتژی خروج در بیزینس پلن)
درواقع، عرضه اولیه، نوعی پروسه اداری محور بوده و به منابع ارزشمندی نیازمند هستید. اما چنانچه شرکت شما بتواند میزان عرضه‌ها را مقیاس بندی کند، این روش، روش مناسبی برای خروج می‌باشد. بعلاوه شما آپشنی هم برای حفظ سطح مالکیت سهام شرکت خودخواهید داشت. درصورتی‌که قصد دارید کسب‌وکار خود را به یکی از اعضای خانواده محول کنید، بایستی پیش از واگذاری آموزش‌های لازم را به شخص موردنظر بدهید. کمک کنید که امور داخل و خارج از کسب‌وکار را به‌خوبی فرابگیرند تا با خیال راحت از بیرون نظاره‌گر روند پیروزی هر چه بیشتر کسب‌وکار قدیمی‌تان باشید.
تعیین استراتژی خروج به زمان زیادی برای انجام نیاز دارد پس برای یافتن و برنامه‌ریزی آن تعلل نکنید و هرچه سریع‌تر پیش از یک اتفاق ناگوار مقدمات آن را فراهم کنید.

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: