بررسی بازار صنعت فرش دستباف 

فرش به عنوان یکی از دستاوردهای مردم،خود یک فرهنگ میباشد که با هنرهای دیگر مانند مینیاتور، طراحی، تشعیر و تهذیب، خاتم کاری، رنگرزی، کاشیکاری و غیره ترکیب شده وباعث تکامل و توسعه این هنر اصیل گردیده است. بخش عمدهای از هنر و تمدن ایران مدیون فرش است و یکی از بهترین راه ها و ابزارهای انتقال فرهنگ اصیل ایران به دیگر جوامع میباشد. نقش فرش دستباف ایرانی در اقتصاد ایران به خصوص خانوارهای روستایی قدمت دیرینه ای دارد. از آنجا که هزینه مواد اولیه تنها20درصد از مبلغ فرش را تشکیل میدهد و 80درصد مابقی هزینه طرح، برند و کار است، فرش به عنوان محصولی با ارزش افزوده نسبتا بالا که میتواند به تقویت اقتصاد ملی کمک کند، معرف میگردد.

بررسی بازار صنعت فرش دستباف

بر اساس آمار دریافتی از مرکز ملی فرش ایران تولید فرش دستباف ایران در سال1401روبه رشد بوده و حدود 3.573میلیون متر مربع فرش دستباف تولیدشده است که نسبت به سال1400،رشدی حدود 6درصد را تجربه کرده است.

طی سالهای2011تا سال2022، روند عمومی صادرات جهانی فرش دستباف ، نزولی بوده و میانگین رشد سالانه طی این بازه زمانی،منفی6.8درصد است. بر اساس نمودار زیر،کمترین رقم صادرات864.3 میلیون دلار و مربوط به سال2020است. که کمتر از نصف سال 2011است. در سال2022، میزان صادرات فرش دستباف به 1026میلیون دلار رسید که نسبت به سال2021 رشد بسیاراندک و نزدیک به 1 درصد را تجربه کرده است. واردات جهانی فرش نیز طی سالهای مورد بررسی روند نزولی با شیب ملایم را طی کرده و در سال2022رقم آن به 984 میلیون دلار رسیده است. میانگین رشد سالانه واردات منفی2.7درصد بوده است.بررسی های آماری و عددی در زمینه تجارت جهانی فرش دستباف نشان دهنده این موضوع است که در سالهای اخیرکشورهای صادر کننده فرش دستباف کاهش نسبی فروش و رکود صادرات را داشته اند و این کاهش برای کشور ایران که زمانی مهم ترین کشور صادرکننده فرش دستباف ( هم از نظر وزنیو هم از نظر ارزشی) بود بیشتر
قابل لمس است.

بر اساس آمار سازمان تجارت جهانی طی سال های2011 تا 2022 در بازار تجارت جهانی فرش دستباف به صورت میانگین بیش از 150کشور صادرکننده وجود دارد. طی سال2022، کشورهای هند با 310میلیون دلار و سهم حدود30.3درصد از کل صادرات فرش، چین با93.1میلیون دلار و سهم حدود9.1درصد از کل صادرات فرش و مصر با 89.8میلیون دلار با سهم حدود8.8درصد از کل صادرات سه کشور عمده در صادرات فرش دستباف طی سالهای مزبور بوده اند. پس از این کشورها نپال با سهم حدود8.3درصد، پاکستان با سهم حدود7.7درصد و ایران با سهم7.4درصد از کل صادرات فرش دستباف جهان در رتبه های بعدی قرار میگیرند.71.5درصد از کل صادرات فرش دستباف جهان توسط این شش کشور تامین میشود. آمارها حاکی از این است که ایران در سال2011، حدود25.5درصد از عرضه فرش دستباف در بازارهای جهانی را به خود اختصاص داده که بیشترین متوسط سهم سالیانه جهانی از بازار فرش را در دوره2011-2022دارا بوده است.

در بررسی ساختار روند واردات جهانی فرش دستباف در چند سال اخیر،چهار کشور آمریکا،آلمان، انگلیس و ژاپن به عنوان مهمترین واردکنندگان فرش دستباف در جهان معرفی شده اند. در سال2022آمریکابه تنهایی بیش از 44درصد بازار (439میلیون دلار) را در اختیارگرفته است. دو کشور آمریکا و آلمان بیش از 50درصد بازار را به خود اختصاص داده اند. کشورهای انگلستان با سهم حدود6.8درصد، ایتالیا با سهم حدود3.6درصد، ژاپن با سهم حدود3درصد و کانادا با سهم حدود2.8درصد به ترتیب عمده واردکنندگان فرش دستباف هستند که فرش را عمدتا با هدف مصرف داخلی یا صادرات مجدد وارد میکنند. این شش کشور جمعا بیش از67درصد کل تقاضای جهانی را تشکیل میدهند.

پیشنهاد مطالعه: طرح مجتمع کارگاهی فرش بافی

بررسی روند صادرات فرش دستباف ایران طی دهه گذشته روند نزولی این محصول را نشان میدهد. بر اساس آمار گمرک ارزش صادرات فرش دستباف ایران از 427.3میلیون دلار در سال 1391 به 50.7میلیون دلار در سال
1401رسیده است. متوسط رشد سالانه ارزش صادرات فرش دستباف ایران به نقاط مختلف جهان طی سال های 1391تا1401 برابر با منفی19 درصد بوده است.

پیشنهاد مطالعه: طرح تولید غیر متمرکز فرش دستباف

جمع بندی بررسی بازار صنعت فرش دستباف

فرش دستباف ریشه در تاریخ تمدن و فرهنگ ایران زمین داشته و برخلاف دیگر صنایع دستی ایرانی،توسط گروه عظیمی از مردم در پراکندگی جغرافیایی گسترده ای در کشور و درمیان اقوام و خرده فرهنگهای مختلف ایران تولید میشود و به همین علت شاخصه فرهنگی این سرزمین در دنیاست. فرش ایران یک کالای صرفا صنعتی نیست بلکه کالایی فرهنگی است که پیشینه تاریخی و هنری را در پشت سر خود دارد. این صنعت ا توجه به نیازنسبی اندک به سرمایه و امکانات، از صنایعی به شمار میرودکه نقشی اساسی در اشتغال زایی و تامین نیاز اقتصاد خانواده ها دارد و میتواند به عنوان یکی از راهبردهای اشتغالزایی،خروج از فقر و توسعه روستایی مدنظر قرار گیرد.

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: