طرح تولید روغن پالم

نوعی درخت نخل روغنی که فقط در مناطق گرمسیری می‌روید، روغن باکیفیتی به نام روغن پالم تولید می‌کند. این روغن نباتی عمدتاً برای پخت و پز در کشورهای در حال توسعه استفاده می‌شود. این روغن در خط تولید محصولات غذایی، شوینده‌ها، لوازم آرایشی و بهداشتی و حتی سوخت‌های زیستی کاربردهای زیادی دارد. روغن خام پالم از فشردن میوه‌های گوشتی و روغن هسته میوه نخل به دست می‌آید. درختان نخل روغنی اگرچه بومی آفریقا هستند، اما بیش از ۱۰۰ سال پیش به عنوان یک درخت زینتی به آسیای جنوب شرقی آورده شدند. در حال حاضر اندونزی و مالزی بیش از ۸۵ درصد از بازار جهانی پالم را تامین می‌کنند. این روغن نسبت به سایر روغن‌های گیاهی کارایی بیشتر و هزینه تولید کمتری دارد، به همین دلیل تولید و تقاضای جهانی Palm oil به سرعت در حال افزایش است. از این رو مزارع نخل روغنی در سراسر آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین در حال گسترش هستند. اما چنین گسترش بی‌رویه‎‌ای می‌تواند به قیمت نابودی جنگل‌های استوایی تمام ‌شود که زیستگاه‌ حیاتی برای بسیاری از گونه‌های در خطر انقراض به شمار می‌رود. از سوی دیگر، روغن گیاهی پالم یک روغن همه‌کاره است که آن را به یک محصول منحصر به فرد تبدیل می‌نماید. این روغن در دمای اتاق نیمه جامد و در برابر اکسیداسیون مقاوم است، بنابراین می‌تواند ماندگاری طولانی‌تری در محصولات حاوی پالم ایجاد کند. علاوه بر این در دماهای بالا پایدار است، بنابراین به محصولات سرخ شده بافتی ترد و لطیف می‌بخشد. همچنین بی‌بو و بی‌رنگ است، بنابراین در ظاهر یا بوی محصولات غذایی تغییری ایجاد نمی‌کند. روغن پالم همان‌قدر در کشورهای آسیایی و آفریقایی پرکاربرد است که روغن آفتابگردان یا زیتون در انگلستان. علاوه بر همه کاره بودن، نخل پالم در مقایسه با سایر گیاهان روغنی بسیار زودبازده است. این درخت تقریباً در تمام طول سال می‌تواند محصول تولید نموده و تبدیل به درآمد جذاب و ثابتی برای صنایع شود.(طرح تولید روغن پالم)
روغن پالم روغنی از مغز میوه ی نخل است. بزرگترین عرضه کننده ی این روغن کشور مالزی است که به عنوان روغنی بدون کلسترول در اکثر کشورهای آفریقایی مورد استفاده قرار می گیرد. روغن پالم در بین روغن های گیاهی در رده ی آخر قرار دارد و به دلیل داشتن میزان بالای چربی های اشباع شده برای مصرف بعد از تمام روغن های گیاهی دیگر توصیه می شود. همچنین دو نوع روغن می تواند تولید کرد؛ روغن پالم خام که از فشار دادن میوه گوشتی و روغن هسته پالم که از خرد کردن هسته یا سنگی که در وسط میوه وجود دارد ، درست می شود. درختان نخل روغنی بومی آفریقا هستند اما بیش از 100 سال پیش به عنوان یک محصول درختی زینتی به آسیای جنوب شرقی آورده شدند. هم اکنون اندونزی و مالزی بیش از 85 درصد از عرضه جهانی این روغن را تشکیل می دهند، اما 42 کشور دیگر نیز وجود دارند که روغن پالم تولید می کنند. روغن پالم دارای اسیدی است که محققان مصرف آن را دلیلی برای ایجاد و افزایش بیماری های قلبی دانسته اند.
از روغن پالم به عوان یک سوخت زیستی برای مصارف و ساخت بیودیزل ها استفاده میشود. جالب است بدانید که از این روغن در طول جنگ جهانی دوم برای تهیه بمب های ناپالم استفاده می شده است.هم چنین نزدیک به 50 % از محصولات بسته بندی که ما در سوپرمارکت ها پیدا می کنیم، همه چیز از پیتزا، پیراشکی و شکلات، دئودورانت، شامپو، خمیر دندان و رژلب را شامل می شود. همچنین در غذای حیوانات و به عنوان یک سوخت زیستی در بسیاری از نقاط جهان مورد استفاده قرار می گیرد
ویژگی های این درخت و میوه آن، روغن پالم را به یک جز کلیدی در تمام صنایع تبدیل کرده است:
برای شرکت های تولیدی بزرگ، رشد روغن پالم کارآمد است. بر خلاف سایر درختان، این نوع درختان نخل می توانند به سرعت در هر نوع خاکی رشد کنند. البته این موارد در بررسی های جهانی صورت گرفته و مختص یک کشور نیست.

تاریخچه

استفاده بشر از روغن نخل به بیش از ۵۰۰۰ سال می‌رسد در اواخر ۱۸۰۰ باستان شناسان یک ماده‌ای را کشف کردند و به این نتیجه رسیدند که روغن نخل اصلی در یک قبر به قدمت ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد وجود دارد. اعتقاد بر این است که بازرگانان غرب روغن نخل را به مصر می‌آوردند. روغن نخل guineensis elaeis به مدت طولانی در غرب و کشورهای آفریقای مرکزی به رسمیت شناخته شده و به‌طور گسترده‌ای به عنوان روغن پخت‌وپز استفاده می‌شود. تجار اروپایی گاهی با غرب آفریقا برای خرید روغن پالم پخت‌وپز تجارت می‌کنند. روغن نخل یک کالای بسیار متداول برای تجار بریتانیایی است. به عنوان روان‌کننده‌های صنعتی برای ماشین آلات در طول انقلاب صنعتی بریتانیا استفاده می‌شده. روغن نخل اساس تشکیل محصولات صابونی مثل: اهرم برادران (در حال حاضر یونیلور)، صابون سان لایت و برند پالمولیو آمریکا است. در حدود سال ۱۸۷۰ صادرات اولیه روغن نخل از برخی از کشورهای غرب آفریقا مانند غنا و نیجریه صورت گرفت. اگر چه این کار از کاکائو در سال ۱۸۸۰ پیشی گرفته بود.(طرح تولید روغن پالم)

ارزش غذایی روغن پالم

ارزش غذایی یک قاشق غذاخوری (۱۴ گرم) روغن گیاهی پالم به صورت زیر است:
کالری: ۱۱۴
چربی: ۱۴ گرم
چربی اشباع شده: ۷ گرم
چربی تک غیراشباع: ۵ گرم
چربی غیراشباع چندگانه:۵ گرم
درصد تمام کالری Palm oil از چربی حاصل می‌شود که شامل ۵۰٪ اسیدهای چرب اشباع، ۴۰٪ اسیدهای چرب تک غیراشباع و ۱۰٪ اسیدهای چرب غیر اشباع چندگانه است. نوع اصلی چربی اشباع شده موجود در روغن پالم اسید پالمتیک است که ۴۴ درصد کالری آن را تامین می‌کند. همچنین حاوی مقادیر زیادی اسید اولئیک و مقادیر کمتری اسید لینولئیک و اسید استئاریک نیز هست. در نمودار (۱) میزان تولید روغن پالم در جهان تا سال ۲۰۱۴ نسبت به سایر روغن‌های گیاهی نمایش داده شده است.

روغن پالم اولئین چیست

پالم اولئین بخش مایع روغن پالم است که طی فرایند تبلور در دمای کنترل شده و حذف کریستال‌ها با کمک فیلتراسیون به‌دست می‌آید. Palm oil اولئین حاوی مقادیر بالاتری از اسید اولئیک و اسیدهای لینولئیک در مقایسه با روغن معمولی پالم است. پالم اولئین منبع بسیار خوبی از ویتامین E و سرشار از آنتی اکسیدان‌ها است که برای سالم نگه داشتن سیستم ایمنی بدن و کمک به برقراری ارتباط سلول‌های عصبی ضروری است. پالم اولئین دارای ویژگی‌های متفاوتی نسبت به روغن جامد پالم است، به ویژه این‌که پالم اولئین در دمای اتاق کاملاً مایع باقی می‌ماند، در برابر حرارت بسیار مقاوم است و همچنین در هنگام سرخ کردن تجزیه نمی‌شود.

کاربردهای روغن پالم

روغن پالم برای پخت‌وپز استفاده می‌شود و همچنین به بسیاری از غذاهای آماده برای مصرف که در فروشگاه‌های مواد غذایی می‌بینید، اضافه می‌شود. برخی افراد می‌گویند طعم آن شبیه طعم هویج یا کدو است.
روغن نخل از اجزای اصلی غذاهای غرب آفریقا و مناطق گرمسیری است و مخصوصا برای خورش کاری و سایر غذاهای ادویه‌دار مناسب است. از این روغن معمولا برای تفت دادن و سرخ کردن استفاده می‌شود، زیرا دارای نقطه دودی شدن بالایی است (۲۳۲ درجه سانتیگراد) و در حرارت بالا پایدار می‌ماند.(طرح تولید روغن پالم)
گاهی‌اوقات روغن پالم به‌عنوان تثبیت‌کننده به کره بادام زمینی و کره‌های دیگری که از مغزهای گیاهی گرفته می‌شود، اضافه می‌شود تا مانع از جدا شدن و نشستن روغن در بالای ظرف شود. علاوه‌بر کره‌های حاصل از مغزهای گیاهی، روغن پالم را در غذاهای مختلفی می‌توان یافت. در دهه‌ی ۱۹۸۰، روغن پالم به‌علت نگرانی که مصرف روغن‌های گرمسیری ممکن است سلامت قلب را به خطر بیندازد، در بسیاری از محصولات با چربی‌های ترانس جایگزین شد. اگرچه پس از اینکه مطالعات خطرات سلامتی چربی‌های ترانس را آشکار کرد، تولیدکنندگان مواد غذایی دوباره به استفاده از روغن پالم روی آوردند. این روغن همچنین در بسیاری از محصولات غیرخوراکی مانند خمیر دندان، صابون و لوازم آرایشی یافت می‌شود. علاوه‌براین، می‌توان از آن برای تولید سوخت بیودیزل استفاده کرد.

خصوصيات روغن پالم

کالری و ویتامین

مانند سایر روغن‌ها از هر گرم روغن پالم نيز 9 کیلو کالری انرژی‌ایجاد می‌شود و شامل ویتامین‌هاي محلول در چربي مانند A، D، E، K می‌باشد. منبع غني پيش ساز ويتامين A به شكل كارو تنوئيد هاست. رنگ مایل به قرمز به دلیل محتوای بتا کاروتن بالا است. از روغن تصفيه شده قرمز رنگ پالم در برخي از كشورها براي پيشگيري رفع كمبود ويتامينA استفاده مي شود.

اسید‌های چرب

اسید چرب اشباع عمده در روغن پالم اسید پالمیتیک است.

کلسترول

روغن پالم مانند سایر روغن‌های گیاهی حاوي مقدار كمي پيش ساز كلسترول گياهي. (7/6 – 6/2ميلي گرم / كيلو گرم روغن پالم و 7/3 – 6/0ميلي گرم / كيلو گرم روغن پالم كرنل) می‌باشد. رژیم‌های غذایی با محتوای بالای چربی، اسیدهای چرب اشباع منجر به افزايش غلظت بالای کلسترول در خون و به خصوص افزايش (LDL – كلسترول) مي شود كه اين امر سبب بروز عوارض بالا و مرگ و میر ناشی از بیماری عروق کرونر قلب مي‌گردد.

بيماري

با توجه به مطالعات انجام شده توسط Center for Science in the Public Interest مرکز علمی منافع عمومی (CSPI) و ساير مطالعات، مصرف بیش از حد اسید پالمتيك، باعث افزایش سطح کلسترول خون و بیماری‌های قلبی مي شود. نسبت هضم و جذب روغن پالم در بدن انسان شبیه به سایر روغن‌های خوراکی مصرفی و بیشتر از 97 درصد است. در بسیاری از کشورها روغن پالم منبع مهم انرژی غذایی بوده و مقدار کافی از اسید چرب اساسی لینولئیک که برای اعمال متابولیکی و سلامتی لازم است را فراهم می‌کند.

اسیدهای چرب ترانس

اصولاً حالت ترانس در فرآیند هیدروژناسیون روغن‌های گیاهی و تبدیل آن به روغن جامد بوجود می آبد که مضرات آن مانند اسیدهای چرب اشباع برآورد شده است. در روغن پالم طبیعی اسید چرب ترانس وجود ندارد.

خواص آنتي اكسيداني

توکوفرول ها خاصیت آنتی اکسیدانی دارند و وجود آن ها در روغن‌های گیاهی باعث پایداری روغن می شود .مقدار‌این تر كيبات طی فرآیند تصفیه روغن کم می شود .سطح آنتي اكسيدانهاي طبيعي (توكوفرول ها) در انواع پالم (150-1500 میلی گرم / کیلوگرم) و در پالم كرنل(260 میلی گرم / کیلوگرم).

کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید روغن پالم

کد آیسیک مخفف International Standard Industrial Classification (سیستم بین المللی طبقه بندی استاندارد صنایع) است. کد گذاری به عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات ، مدارک و اموال ، سالها است که در سطح شرکت هاو زنجیره های تأمین مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد آیسیک روغن پالم به شرح جدول ذیل می باشد

کد تعرفه گمرکی مرتبط با صنعت تولید روغن پالم

تعرفه یا به عبارت دیگری(TARIFF) یک نوع معیار رقمی و یا عددی می باشد برای شناسی و تعیین جایگاه کالا در ترخیص کالا .
تعرفه گمرکی میزان حقوق ورودی قابل پرداخت برای ورود کالا می باشد.تعرفه گمرکی در بستر تاریخ مبتنی بر سیستم و روش های خاصی از قبیل اداره گمرک،آمار،حمل و نقل،بیمه و غیره طراحی و مورد استفاده قرار می گیرد.
با توجه به بررسی های انجام شده کد تعرفه گمرکی روغن پالم به شرح جدول ذیل می باشد

فرایند تولید روغن پالم

روغن كشی و تصفیه روغن

هسته های روغنی از هنگام برداشت تا بدست آمدن محصول نهایی (روغن) مراحل مختلفی را پشت سر می گذارند، مراحل اولیه شامل جداسازی هسته از خرما، پاك كردن هسته و آماده سازی هسته برای روغنكشی است كه پس از این مراحل، روغنكشی از هسته انجام می شود. پس از طی این مراحل بر روی روغن خام بدست آمده مراحل مختلف تصفیه انجام می شود. در بخش تصفیه مواد مختلفی از روغن حذف میگردد و در این مرحله بعضی از مواد مفید نیز به مقدار كم خارج می گردند این مراحل شامل خنثی سازی، بو زدائی، رنگ زدائی، هیدروژناسیون و فرآیندهای تكمیلی است.

آماده سازی هسته های روغنی

شامل قسمت های توزین، تمیز كردن، خرد كردن و واجد شرایط كردن هسته ها برای روغن كشی (پختن) و پرك كردن (فیلك كردن) است. اعمال خشك كردن و پوستگیری نیز میتواند بر حسب فرآیند و هسته ای كه روغنكشی می شود به این مراحل اضافه می شود.

تمیز كردن

در این مرحله هسته خرما از ضایعات و خار و خاشاك جدا شده و به صورت هسته بدون ضایعات در می آید.

خرد كردن هسته

پس از جداسازی هسته، مرحله خرد كردن انجام می شود . بهترین راندمان و كیفیت روغنكشی زمانی بدست می آید كه از هسته بندی با مش 20 انجام شود. آزمایشات روغنكشی با استفاده از دستگاه سوكسله و حلال 406- AW براساس 167/10 AOAC صورت گیرد.

عمل پختن

برای سهولت در آزاد شدن چربی در فرآیند پرس مكانیكی، عمل حرارت دادن بكار برده می شود. رطوبت نقش مهمی در واكنش پختن و بدون رطوبت كافی عمل پختن به خوبی انجام نمی شود. آب یا بخار یا هر دو معمولاً برای افزودن رطوبت مصرف می شود. دستگاه های معمول برای پختن هسته های روغنی، دیگ های پخت استوانهای عمودی یا افقی است. فرآیند پختن شامل دو مرحله پختن مرطوب و سپس خشك كردن (تا حد رطوبت3 درصد) است
در دستگاه های عمودی (دودكش مانند) هسته ها در یك مخزن پخته و خشك می شوند. دستگاه های افقی برای پختن بوده و خشك كردن فقط در تانك افقی جداگانه انجام می شود. مزیت دستگاه های افقی پخت بر دستگاه عمودی این است كه در دیگ های افقی ماده خام به سرعت به درجه حرارت مورد نظر میرسد، در حالی كه در دیگ های دودكشی زمان بیشتری لازم است.
آنزیمها مدتی فعالیت داشته و این امر سبب افت كیفیت روغن و كاهش ارزش غذایی كنجاله می شود، یا موادی آزاد كند كه كاتالیست هیدروژناسیون را غیر فعال كند. اگر آنزیمها در ماده وجود داشته و یا به دلایلی دستیابی به زمان كافی برای نگهداری در دستگاه پخت میسر نباشد، استفاده از دو دیگ افقی كه بطور ردیفی قبل از خشك كن قرار گرفته اند، میتواند مفید باشد.
در دیگ های افقی امكان اینكه قدری از ماده خام بتواند به سرعت به سمت انتهای تخلیه دستگاه حركت كرده و قبل از پختن كامل از دستگاه خارج شود وجود دارد.

• استخراج روغن

استخراج روغن به سه طریق زیر در صنایع متداول است:
1ـ فشردن یا پرس كردن
2ـ استخراج با حلال
3 – استخراج بوسیله پیش پرس و سپس توسط حلال

فشردن یا پرس كردن

به دو روش سرد و گرم یا تركیبی از این دو استفاده می شود . در روش پرس به دلیل دمای بالای عملیات، روغن تا حدی میسوزد و همین امر باعث ضربه زدن به كیفیت روغن گردیده و رنگ روغن كدر می شود. به همین دلیل روش حلال به روش پرس ترجیح داده می شود؛ در استخراج روغن از هسته خرما روش پرس كاربرد دارد. چربی مایع یا روغن خارج شده از پرس دارای 15-20% ماده جامد غیرچرب است كه معمولاً در دو مرحله از روغن خارج می شود، ابتدا در تانك ته نشینی مواد جامد ته نشین شده و جدا می شوند و سپس روغن از یك فیلتر پرس قاب صفحه عبور كرده و صاف می شود.

استخراج با حلال

به دلیل پایین بودن درجه حرارت هنگام استخراج با حلال، روغن حاصله بهتر ازروغن استخراج شده توسط اسكروپرس است كه عمل استخراج در درجه حرارت بالاتری انجام می شود. حلال مقداری از ناخالصی ها را كه در هنگام پرس كردن با روغن خارج نمی شود، در خود حل می کند. بنابراین روغن استخراج شده با حلال دارای مقدار بیشتری ناخالصی در مقایسه با روغن استخراج شده با اسكروپرس است.
استخراج بوسیله پیش پرس و سپس توسط حلال : در یك كارخانه استخراج روغن هدف كاهش روغن باقیمانده در ماده جامد تا حداقل ممكن است. این مقدار كمتر از یك درصد و مقدار مطلوب نیم درصد است . در واقع آخرین قسمت روغن قابل استخراج از مواد جامد اصولاً روغن نبوده ، بلكه فسفاتیدها و تركیبات غیر گلیسریدی است.

مكانیزم استخراج با حلال

ابتدا حلال گرم شده و روی هسته های خرد شده حركت كرده و روغن را از این هسته ها جدا می کند . سپس بوسیله عملیات تقطیر مكرر از یكدیگر جدا می گردند. سپس روغن با بخار آب تماس گرفته تا مقدار حلال باقیمانده در آن نیز خارج گردد. با این روش از هسته خرما 11 تا 12 درصد میتوان روغنكشی كرد. روغن استخراج شده به روش حلال دارای اسیدیته پایین و رنگ روشنتری نسبت به روغن استخراجی به روش فشاری است. عملیات روغنكشی به روش حلال به دو صورت پیوسته و ناپیوسته صورت میگیرد. در روش پیوسته، سبدی است كه حلال در حالیكه سبدهای حاوی هسته های روغنی در حال چرخش متوالی هستند و از بالابر روی آن ریخته شده و روغن استخراج می شود و بعد از این كه حلال بازیابی شد دوباره وارد استخراج كننده می شود.
در روش ناپیوسته، چند تانك كه بصورت افقی یا عمودی قرار گرفته اند. در نوع عمودی اختلاط روغن با حلال توسط بهم زدن و در نوع افقی در اثر حركت دورانی روغن با حلال مخلوط می شود و سپس روغن و حلال كه میسلا نامیده می شود از صافی عبور داده شده و بعد از عبور از سانتریفوژ كه برای جدا كردن ذرات جامد، میسلا وارد دستگاه تقطیر شده تا حلال از روغن جدا گردد.
حلال مناسب حلالی است كه فقط حلال روغن و چربی باشد و سبب انحلال مواد دیگر و تغییرات نامطلوب در كیفیت روغن نشو . یكی از مسائل مهم در استخراج با حلال ، بازیابی حلال از مخلوط روغن و حلال می باشد كه بایست حلال به ساده ترین و اقتصادی ترین روش بازیابی شود. استخراج بیشتر روغن در خلا صورت میگیرد ، لذا دستگاه استخراج كوماگاوا به دستگاه سوكسله ترجیح داده می شود.

استخراج بوسیله پیش پرس توسط حلال

بسیاری از هسته های روغنی كه روغن زیاد دارد هنگام استخراج مستقیم با حلال بطور نامطلوبی خرد می شوند و باید قسمتی از روغن موجود در این هسته ها توسط پرس كردن مقدماتی در اسكروپرسها خارج و سپس باقیمانده روغن را توسط استخراج با حلال خارج كرد. در این روش هسته را كاملاً خرد می کنند و به شكل پودر در می آورند و سپس عمل استخراج با حلال را انجام میدهند ، پس از جداسازی هسته از تفاله و پس از خشك كردن آن را به شكل ریز درآورده و با 10- 12% آب مخلوط میگردد و همزمان گرم می شود و سپس فشاردهی انجام می شود.

• تصفیه روغن

چربی ها و روغن های خام حاوی تركیبات و مواد طبیعی هستند كه بر روی مشخصات ظاهری، طعم، بو، و بخصوص پایداری و ماندگاری روغن تأثیر منفی دارند. لذا ضروری است روغن ها قبل از مصرف تحت فرایند پالایش و تصفیه قرار گیرند تا كلیه ناخالصی ها و تركیبات مضر از آن ها جدا شوند در طی مراحل تصفیه روغن مواد ناخالصی از جمله اسیدهای چرب آزاد ، مواد رنگی ، مواد پروتئینی ، هیدرات های كربن و مواد صمغی حذف می گردند ، فرآیند تصفیه روغن شامل مراحل صمغ گیری ، خنثی سازی ، بی رنگ كردن و بی بو كردن می باشد.

مراحل فرایند تصفیه روغن

صمغ گیری

هدف از عملیات صمغ گیری جداسازی تقریباً كامل فسفاتیدها و سایر صمغها از روغن خام است. صمغها در حالت خشك ( بدون آب ) در روغن خام محلول هستند ، اما بر اثر هیدارته شدن و جذب آن به صورت رسوباتی نامحلول در روغن ته نشین می شوند. فرآیند صمغ گیری با اضافه كردن مواد شیمیایی نظیر اسید فسفریك تسریع می شود. اسید فسفریك سرعت هیدارته شدن صمغها را افزایش می دهد و زمان ته نشینی و جدا شدن آنها را كوتاه تر می کند. در طی عملیات صمغ گیری باید به كمك میكسرهای مناسب زمان و فرصت كافی برای اختلاط آب، اسید فسفریك و روغن فراهم شود و سپس فسفاتیدهای هیدارته كه سنگین تر از فاز روغنی هستند را توسط جدا كننده هایی كه با مكانیسم نیروی گریز از مركز كار می کنند می توان جداسازی نمود.

خنثی سازی

در طی دوران نگهداری هسته ها و میوه های روغنی از زمان برداشت تا زمان استحصال روغن بر اثر فعالیت آنزیم ها همچنین برخی میكرو ارگانیسم ها، چربی موجود در هسته با میوه هیدرولیز شده و به اسید چرب آزاد و گلیسرول تبدیل می شوند. این اسیدهای چرب آزاد در طی فرایند استخراج روغن به همراه روغن خام استحصال می شوند. در طی فرایند تصفیه لازم است كه اسیدهای چرب آزاد از روغن خام جدا شوند كه این فرایند كه به خنثی سازی معروف است به دو صورت شیمیایی و فیزیكی قابل انجام است كه نوع شیمیایی آن بیشتر متداول است.
فرایند خنثی سازی شیمیایی شامل سه بخش است:
1ـ اضافه كردن یك تركیب قلیایی همچون سود به روغن به منظور خنثی كردن اسیدهای چرب آزاد.
2ـ شستشوی روغن خنثی شده به منظور حذف بقایای صابون موجود در آن
3ـ خشك كردن روغن خنثی شده به منظور حذف بقایای رطوبت موجود در آن
مخلوط كردن روغن با محلول قلیایی سود باعث تبدیل شدن اسیدهای چرب به نمك سدیم اسیدهای چرب كه صابون نام دارد می شود . محلول صابون در آب از روغن سنگین تر است و لذا بوسیله جدا كننده های با مكانیسم گریز از مركز از روغن جدا می شود.
غلظت و میزان سود مصرفی در این مرحله بر روی كاهش رنگ روغن نیز مؤثر است و كمكی به فرایند بعدی تصفیه، یعنی بی رنگ كردن می باشد. محصول جانبی این قسمت صابون خام یا خلط صابون خواهد بود. در بخش دیگر ازعملیات به منظور حذف باقیمانده صابون موجود در روغن لازم است آن را با آب گرم شستشو دهیم.
در این بخش به كمك میكسرهای مناسب روغن با آب گرم مجاور می شود و بقایای صابون به فاز آبی منتقل می شود و به كمك جدا كننده های مخصوص صابون محلول در آب از روغن جدا می شود . در بخش نهایی باقیمانده رطوبت موجود در روغن كه ناشی از عملیات صمغ گیری ، خنثی سازی و شستشو است از روغن حذف می شود. این كار در سیستمهای خشك كن تحت خلاء انجام می پذیرد.

مراحل فرایند صمغ گیری و خنثی سازی

1ـ گرم كردن روغن
2ـ تزریق اسید فسفریك
3ـ اختلاط
4ـ تزریق قلیا
5ـ اختلاط
6ـ جداسازی صابون تشكیل شده از روغن خنثی
7ـ تزریق آب گرم
8ـ اختلاط
9ـ سانتریفوژ شستشوی اولیه
10ـ تزریق آب گرم
11ـ اختلاط
12ـ سانتریفوژ شستشوی ثانویه
13ـ خشك كردن تحت خلاء

• بی رنگ كردن

در این مرحله تركیبات عامل رنگی به همراه برخی از ناخالصی های دیگر از روغن جدا می شوند . این فرایند اساساً یك عمل جذب فیزیكی است، كه رنگ هسته ها از طریق جذب در یك جاذب كه معمولاً خاك رنگ بری است از روغن جدا می شوند. عملیات رنگبری به دو صورت مداوم و غیرمداوم است. معمولاً این عملیات در مخازن تحت خلاء مجهز به همزن انجام می پذیرد. در پایان این عملیات مخلوط روغن و خاك رنگبر، به وسیله سیستم های فیلتر پرس صاف شده و خاك رنگبر از روغن جدا می شود.

مراحل فرایند رنگ بری

1ـ گرم كردن روغن خنثی شده تحت خلاء
2ـ تهیه سوسپانسیون خاك رنگبر و روغن خنثی شده
3ـ پمپ كردن سوسپانسیون خاك رنگبر و روغن خنثی شده به داخل مخزن رنگی
4ـ عملیات رنگبری در درجه حرارت بالا و تحت خلاء
5ـ خنك كردن
6ـ فیلتر پرس

• بی بو كردن

روغن ها و چربی های خام دارای بو و طعم نامطبوعی است كه بر اثر عوامل مختلفی از جمله فعالیت آنزیم های موجود در هسته و میوههای روغنی ایجاد شده اند . عمده این تركیبات عبارتند از اسیدهای چرب آزاد، لاكتونها و تركیبات حاصل از اكسیداسیون. این تركیبات اكثراً فرار هستند و در طی این عملیات به كمك تزریق حبابهای بخار زنده به داخل روغن از آن جدا می شوند. عملیات بی بو كردن معمولاً تحت خلاء شدید انجام می شوند تا هم باعث جداسازی تركیبات فرار شود و هم از اكسیداسیون و هیدرولیز روغن در دمای بالا جلوگیری شود. در واقع به كمك سه عامل خلاء ، دمای بالا و تزریق مستقیم بخار، تركیبات فرار عامل بو و طعم نامطلوب از روغن جدا شده و روغن بی بو می شود.

مراحل فرایند بی بو كردن

1ـ ورود روغن بی رنگ
2ـ گرم كردن تحت خلاء
3ـ تزریق بخار
4ـ افزودن افزودنی های مجاز
حداقل تجهیزات مورد نیاز خط تولید روغن هسته خرما مخازن نگهداری روغن خام و نیمه تصفیه از جنس كربن استیل می باشد.

مرحله صمغ گیری و خنثی سازی روغن خام

1ـ مرحله اسیدزنی به روغن خام
2ـ مخلوط كن
3ـ مرحله خنثی سازی
4ـ جدا كننده جهت جداسازی روغن و مخلوط صابونی (Soapstock)
5ـ میكسر (آب گرم بدون سختی حدود 90 درجه سانتیگراد) (Knife mix)
6ـ مبدل حرارتی (جهت جبران افت حرارتی روغن)
7ـ جدا كننده شستشوی اولیه
8ـ خشك كن تحت خلاء

مرحله رنگبری

1ـ مخزن روغن خنثی شده
2ـ تجهیزات سیستم تزریق جاذب رنگبر (خاك تونسیل ، كربن فعال)
3ـ پمپ
4ـ مخزن مخصوص رنگبری روغن خنثی شده
5ـ فیلتر پرس

سیستم خلاء مرحله بی بو كردن

1ـ مخزن روغن فراوری شده مراحل قبل
2ـ مبدل حرارتی
3ـ برج بی بو كردن روغن فراوری شده (سیستم بالانس تانك ، سیستم هواگیری، تزریق بخار)
4ـ مبدل حرارتی (سیستم خنك كننده روغن كه میتواند در داخل برج باشد)
5ـ پمپ
6ـ فیلتر
7ـ مخزن ذخیره روغن بوگیری شده
8ـ سیستم افزایش افزودنی های مجاز

مرحله پر كردن و بسته بندی

1ـ دستگاه پركن
2ـ دستگاه دربند
3ـ دستگاه برچسب زنی و چاپگر
4ـ دستگاه شیرینگ یا كارتن گذاری

کشورهای عمده تولید کننده و مصرف کننده روغن پالم

كشورهای هند و چین از بزرگترین مصرف كنندگان این محصول و از سنگاپور و مالزی نیز به عنوان تولید كنندگان بزرگ این محصول می توان یاد كرد.

اهمیت استراتژیک روغن پالم

در زمینه اهمیت این كالا می توان به اهمیت و ارزش غذایی بالای آن در دنیای امروز اشاره نمود. هسته روغنی خرما دارای 8 تا 10 درصد روغن می باشد كه این امر از مزایای فوق العاده این محصول به حساب می آید. خرما به دلیل داشتن خواص درمانی و برخورداری از ارزش غذایی بالا از با ارزش ترین مواد غذایی محسوب می گردد؛ به نحوی كه امروزه فرآورده های بسیاری از این محصول تهیه گردیده و به بازار ارائه می شود.

تولیدات کشورها

اندونزی

اندونزی بزرگ‌ترین تولیدکننده روغن نخل فراتر از مالزی در سال ۲۰۰۶ است که تولید آن بیش از ۹/۲۵ میلیون تن است. اندونزی انتظار دارد که تا پایان سال ۲۰۳۰ تولید خود را دو برابر کند. در پایان سال ۲۰۱۰۶۰٪ … به صورت روغن نخل خام صادر شده‌است. داده‌های FAO نشان می‌دهد که تولیدات میان سال‌های ۲۰۰۴ تا ۱۹۹۴ تا حدود بالای %۴۰۰ افزایش یافته‌است؛ که به بیش از ۶۶/۸ میلیون تن می‌رسد.

مالزی

در سال ۲۰۱۲ مالزی دومین تولیدکننده روغن پالم در جهان است. ۷۹/۱۸ تن روغن پالم خام در حدود ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ هکتار (۱۹٬۰۰۰ مایل مربع) در زمین تولید می‌شود. اگر چه اندونزی روغن پالم بیشتری تولید می‌کند. اما مالزی بزرگ‌ترین صادرکننده روغن نخل در سال ۲۰۱۱ است که ۱۸ میلیون تن از محصولات روغن نخل است. چین، پاکستان، اتحادیه اروپا، هند و ایالات متحده وارد کنندگان اصلی محصولات روغن نخل مالزی می‌باشند.

نیجریه

در سال ۲۰۱۱ نیجریه بزرگترین تولیدکننده روغن پالم بوده‌است که تقریباً ۲/۳ هکتار زیر کشت داشته‌است، همچنین در سال ۱۹۳۴ نیز این عنوان را در اختیار داشت و تولیدکنندگان در مقیاس‌های بزرگ و کوچک را در این صنعت دربرداشته‌است.

تایلند

تایلند ۱٫۳میلیون تن روغن پالم خام در مساحت حدود ۵٬۷۰۰٬۰۰۰ هکتار تولید دارد. دولت تایلند پیشنهاد به گسترش زمین‌های زیر کشت برای مصارف تجاری به حدود ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ هکتار تا سال ۲۰۱۷ را داده‌است

کلمبیا

کلمبیا در سال ۱۹۶۰ نزدیک به ۱۸٬۰۰۰ هکتار زمین زیر کشت نخل داشته‌است. این کشور در حال حاضر به عنوان بزرگترین تولیدکننده نخل در آمریکا شناخته شده‌است و این عنوان را به خود اختصاص داده‌است. ۳۵٪ از محصولات حاصله را به عنوان سوخت زیستی (بیوفول) به کشورهای دیگر صادر می‌کنند. انجمن کشاورزان کلمبیا به نقل از FEDE PALM گزارش کرد:قرار است زمین‌های زیر کشت روغنی به ۱۰۰٬۰۰۰ میلیون هکتار توسعه یابد. به همین دلیل به همت دولت کلمبیا و سازمان توسعه بین‌المللی ایالت متحده آمریکا در حال خلع سلاح شبه نظامیان مستقر درزمین‌های زراعی می‌باشند. همچنین پیشنهاد شده در صورت موفقیت این طرح گسترش اراضی زراعی به ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ هکتار تا سال ۲۰۲۰ خبر داده که شامل تولید روغن پالم نیز می‌باشد؛ که سازمان جهانی نخل‌های روغنی اظهار می‌کند که این طرح همچنان پایدار است. برخی از آمریکایی کلمبیای‌ها اظهار می‌کنند که برخی از این اراضی جدید به خاطر بیرون رانده شدن آن‌ها به علت فقر و خشکسالی از آن‌ها سلب مالکیت شده و به تصرف آن‌ها درآمده‌است و این در حالی است که نیروهای محافظ اراضی متهم به کشت کوکائین و قاچاق آن محصولات شده‌اند.

مصرف روغن پالم در دنیا

اين روغن در صنايع غذایی، موارد غیر خوراکی و انرژی (بیودیزل) كاربرد دارد. در صنایع غذایی براي تهيه روغن‌های پخت و پز، مخصوص سرخ کردن، مارگارین، روغن‌های قنادی، بستنی، خامه‌های قنادي و تولید ویتامین‌های A و E استفاده مي شود.
وضعيت مصرف: از سال ها قبل مصرف روغن پالم در غرب و کشورهای آفریقای مرکزی به رسمیت شناخته شد، و به طور گسترده‌ای به عنوان یک روغن پخت و پز استفاده شده است. تجار اروپایی اين روغن را از غرب آفریقا برای استفاده پخت و پز در اروپا خریداری نموده اند. در طول انقلاب صنعتی انگلستان، به عنوان یک روان کننده‌های صنعتی برای ماشین آلات مورد استفاده قرار گرفت. عمده مصرف اين روغن براي پخت و پز معمول در کمربند استوایی آفریقا، آسیای جنوب شرقی و بخش‌هایی از برزیل استفاده مي شود و در نقاط دیگر جهان از آن در صنایع غذایی با توجه به قيمت مناسب آن كاربرد دارد و هم چنين به دليل مقاومت بالاي آن در سرخ كردن نيز مورد استفاده است.
در حدود 90 درصد روغن پالم و محصولات آن مصرف غذایی داشته و 10 درصد باقیمانده در مصارف غیر غذایی و عمدتا در صابون سازی و ساخت مواد شیمیایی مشتق شده از روغن به مصرف می رسد. روغن پالم برای مصارف غذایی و غیر غذایی معمولا تصفیه می‌شود. با‌این حال حتی امروزه هنوز در مناطق روستايي افریقا از روغن پالم تصفیه نشده برای طباخی استفاده می شود. از طرفي به عنوان جايگزين با اسيدهاي چرب ترانس مورد توجه قرار گرفته است يكي از اقدامات صنعت در كاهش اسيدهاي چرب ترانس روغن‌هاي خوراكي مصرف خانوار از 35% به كمتر از 2% در طي سال‌هاي اخير مستلزم استفاده از انواع روغن پالم بوده است.
با‌ این حال، مطالعه متا آناليز در سال 2009 نشان داد که روغن پالم ممکن است یک جایگزین مناسب برای چربی‌های ترانس برای افراد با چربي خون بالا به ويژه افزایش سطح LDL نباشد. برخي از كارشناسان محیط زیست کشت گسترده پالم را به عنوان تهديدي براي پاکسازی جنگل و انقراض منابع طبيعي مي دانند . درحال حاضر، بر روی برچسب‌های مواد غذایی در اتحادیه اروپا (EU)، روغن پالم به عنوان “چربی‌های گیاهی” یا “روغن نباتی” ذکر شده است و در آغاز سال 2015 مقرر شده است در بسته بندی مواد غذایی از اصطلاحات کلی چربی‌های گیاهی یا “روغن نباتی در برچسب گذاري مواد غذايي استفاده نشود و تولید کنندگان مواد غذایی در صورت استفاده از روغن پالم موظف به در ج آن مي‌باشند.

جدول واحد های فعال تولید روغن پالم

در جدول زیر تعداد و ظرفیت واحدهای تولید کننده روغن پالم در کشور به تفکیک استان آمده است.

پیش بینی وضعیت سرمایه گذاری طرح تولید روغن پالم

ظرفیت تولید سالیانه: 11000 تن
نرخ برابری دلار: 30000 تومان
مساحت زمین موردنیاز: 20000 مترمربع
زیربنای کل: 10000 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز: 160 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت: 75 میلیارد تومان (بدون احتساب هزینه زمین)
ارزش ماشين آلات و تجهيزات: 45 میلیارد تومان
نرخ بازده داخلی در سال مبنا: 34 درصد

درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد: