
طرح کشت گیاه آگاو
- 2 تیر 1401
- 0
- بازدیدها: 1,126
- دسته بندی:
طرح کشت گیاه آگاو
آگاو (Agave) از کلمه یونانی Agavos به معنی تحسینآمیز مشتق شده است و علت انتخاب این نام برای اینگونه شاید این باشد که گیاه بزرگ و تحسینبرانگیزی است و وقتی به گل مینشیند واقعاٌ زیبا و دیدنی میشود، بهطورکلی باغبانها در ایران به این گیاه آگاو مینامند.(طرح کشت گیاه آگاو)
گیاهان آگاو برگ خنجری بهعنوان گیاهان شاداب با برگهای بزرگ خاردار، شناخته میشوند. در نگاه اول، احتمالاً شاید گیاه بدون گل به نظر برسد. بسیاری از انواع رایج گیاه برگهای پهن با خارهای خطرناک دارند. تنوع زیادی در آگاو برگ خنجری وجود دارد برخی از آنها کوچک و نرم و برخی دیگر سفت و تیز هستند که میتواند تا عمق 6 متر رشد کند.گیاهی است دائمی، معمولاً بدون ساقه برگهای آن ریشهای است یعنی بهطور گروهی مستقیماً از ریشه خارج میشوند.
به هنگام ظهور گل، ساقه گیاه تا حد قابلتوجهی بلند میشود.
گیاه خنجری را در مناطق حاره میتوان اغلب در پارکها و باغها دید ولی در نیمکره شمالی آنر ا تنها در تابستان میشود در خارج از اتاق نگهداری کرد.گیاه خنجری پس از مدت بسیار طولانی گل میدهد و به خاطر این مطلب به آن گیاه century plant گفته میشود.(طرح کشت گیاه آگاو)
نام علمی: AGAVE AMERICANA
خانواده: AGAVACEAE – خنجریان
برگها پهن دراز ضخیم، گوشتی، زیر برگها محدب و برآمده و روی برگها مقعر، به رنگ سبز خاکستری است. کناره برگها دارای تیغهای تیز خیلی محکم و خمیده به رنگ قهوهای مایل به سیاه میباشد، گلهای آن به رنگ زرد مایل به سبز متعدد در اطراف محور شاخه گل دهنده که از وسط برگها بیرون میآید قرار دارند. طول محور گلها در بعضی گونهها ۸- ۹ متر میرسد.
ظریفترین نوع گیاه خنجری a. marginata است کهبرگهای سبز ضخیم با حاشیه زردرنگ دارد و اگر در محیط مناسبی قرار بگیرد رشد و نمو کرده و به ارتفاع بیش از یک متر میرسد.
آگاوها در ۶- ۸ سالگی (در برخی گونهها ظهور گل را ۴۰-۳۰ سالگی و حتی تا پس از یک قرن ذکر نمودهاند).
گیاه دائمی همیشهسبز تا ۷. ۵ متر رشد میکند. این گیاه به سرما حساس نمیباشد. گلها دوجنسی و گردهافشانی بهوسیله پروانهها صورت میگیرد. آگاو در خاکهای شنی، لومی ورسی با زهکش خوب رشد میکند. این گیاه در خاکهای اسیدی، قلیایی و خنثی رشد میکند.
در سایه نمیتواند رشد کند. به رطوبت خاک نیاز دارد و مقاوم به خشکی است.
از اواسط بهار میتوان گیاه خنجری را در خارج از اتاق و در مقابل نور آفتاب قرارداد ولی آب دادن و تغذیه گیاه نباید مورد غفلت قرار بگیرد.
اواسط پاییز باید گیاه خنجری را به داخل آورده و در محیطی خنک (که از یخ زدگی محافظت شود) قرار داده و به میزان کم به آن آب داد.
آگاونیاز به خاک با زهکش خوب و محیط آفتابی دارد. دمای ۳ درجه زیر صفر را تحمل میکند
به نور شدیدی احتیاج دارد. باید در ۴ تا ۶ درجه سانتیگراد نگهداری شود.
بهتر است آبیاری خوبی داشته باشد ولی باید مراقب پوسیدگی ریشه بود در زمستان با مقدار کمی آب آبیاری شود.
به خاک قلیایی نیاز دارد مخلوطی مساوی از خاک باغچه و ماسههای درشت و تورب خاک مطلوبی برای رشد آگاو فراهم میاورد.
کود موردنیاز این گیاه را میتوان به میزان ۳ گرم در لیتر هر دو هفته یکبار از فروردین تا مهرماه مورد مصرف قرارداد.
عملکرد گیاه آگاو
کشت آگاو در مزارعی با مساحت حدود 4 هزار هکتار است که حدود 8 میلیون آگاو روی آنها رشد می کند .
بطورمتوسط ازهر ۵۰۰ برگ ۱۴۰ کیلوگرم الیاف فیبر خشکشده و از ۲۸۰۰-۲۷۰۰ کیلوگرم پولپ (قسمت گوشتدار برگ) در حدود ۱۵۰ کیلوگرم قند بدست میآورند. برداشت برگها معمولاً در تابستان انجام میگیرد.
موارد مصرف گیاه آگاو
آگاوها اصولاً از گیاهان لیفی و نساجی محسوب میشوند. از برگ آگاو پسازاینکه فیبر Sisal* از آن گرفته شد ماده هکوژنین به دست میآورند. این ماده در داروسازی برای ساختن کورتیزون و هورمونهای جنسی بکار میرود.
هکوژنین منبع غنی از ماده آستروئیدها میباشد. برگهای سیزال سبز نیز دارای مواد قندی است که از آن استخراج میشود.(طرح کشت گیاه آگاو)
برگهای آگاو دراز، سفت و قوی است. ابتدا الیاف آگاو با وسیله مخصوص الیاف گیری خارج میشود. الیاف گرفته شده، شسته شده و برای اینکه تمام مواد خارجی گیاهی از الیاف گرفته شود، کوبیده و شانه میشود و پس از آن مجدداً چندین بار در آب شسته میشود و برای سفید شدن، آن را در آفتاب پهن میکنند.
له شده برگ آگاو به صورت ضماد برروی زخمهای دیر علاج اثر داده میشود و از آن نتایج مفید در التیام زخم و جراحات بدست میآورند
ریشه آگاو معرق است و جوشانده آن به مصارف درمانی مذکور میرسد. در دامپزشکی ازآنجهت درمان ضرب دیدگی اعضای اسب و قاطر استفاده میشود.ساقه آگاو دارای شیرینی است که پس از گرفتن شیره، آن را تبخیر و تغلیظ نموده و به شکل شربت شیرین غلیظی به نام عسل ماگی در بازار عرضه مینمایند
در چین از گیاه آگاو آمریکائی برای تهیه حشرهکش استفاده میشود. در هند از ریشه آگاو آمریکائی بهعنوان مدر، معرق و ضدعفونیکننده استفاده میشود .شیره برگهای آن ملین و مدر و قاعده آور است و در مواردکمبود ویتامین C داروی مفیدی است.
در هند و چین از شیره برگها بهعنوان ملین و مدر استفاده میشود. در مورد گونه Agave angustifolia که گونه پرورشی است از شیره برگهای آن برای تسکین درد دندان و ناراحتی چشم استفاده میشود. با توجه به خواص و کاربرد فراوان آگاو در داروسازی و صنعت و همچنین سازگاری اینگونه در بیشتر نقاط ایران توصیه میشود مطالعات و بررسیهای عمیقتری در خصوص سازگاری گونههای مختلف این گیاه در ایران و استان گلستان انجام شود تا استفاده بهینه از این گیاه کمتوقع انجام شود.
مغز گیاه آگاو سرشار ازساکارین است و وقتی پوست آن کنده شود آنرا میتوان خورد، شیرین و مغذی اما نسبتاً فیبری است. بذر را در آرد ترکیب کرده و بهعنوان غلیظ کننده در سوپ یا اینکه در ساخت نان بکار میبرند. شیرهای که ازساقه گل دهنده میگیرند بهعنوان شربت استفاده میکنند.
شیره گیاه آگاو را همانند ضماد بر روی جراحتها میگذارند. شیره همچنین در درمان اسهال و اسهال خونی به کارمیرود. شیره ضدعفونیکننده، معرق، ادرارآور وضدیبوست است.
دمکرده برگهای ریزریزشده، مسهل و عصاره برگ برای درمان ضرب دیدگی بکار میرود. همچنین در درمان دیرهضمی، نفخ شکم، یبوست و زردی بکار میرود. شیره ضدعفونیکننده و از رشد باکتریها در معده و روده جلوگیری میکند. از برگها داروی استروئیدی میسازند.
یک صمغ از ریشه و برگ میگیرند که در درمان دنداندرد بکار میرود. ریشه معرق و ادرار آورمی باشد. آن همچنین در درمان سفلیس بکار میرود.
از ساپونین گیاه صابون میسازند (در ریشه میباشد). وقتی ریشه و برگ را خرد میکنند و سپس با آب آنرا میجوشانند، ساپونین از آن استخراج میشود. گیاه خاصیت حشره کشی دارد. یک فیبر قوی از برگها میگیرند که از آن طناب، نخ و پارچه میسازند. ساقههای گل دهنده خشکشده همانند یک پوشش ضدآب بکار میرود.(طرح کشت گیاه آگاو)
انواع گیاه آگاو
آگاوه اتنواتا
آگاوه اتنواتا یک نوع مشهور از این گیاه است که نیز به نام دمروباه یا اژدها شناخته میشود و بلند کمی پهن میشود.
آگاو پارویفلورا
برگها سفید با علامتهای گرافیکی و رشتههای پیچخورده دارند که به آنها ظاهر مویی شکل میدهد و شش تا هشت سال با گلهای سبز شکوفه میدهد.
آگاو تکوییلانا
آگاو آبی وبر برای ساخت تکوییلانا، در مکزیک استفاده میشود، اما یک گیاه بسیار جذاب نیز برای باغها است و به مدت شش تا هشت سال گل میدهد.
آگاو آمریکایی
آگاو آمریکایی (1.5 تا 2 متر) ارتفاع و پهنا دارند. برگهای سبز – آبی با حاشیههای دندانهدار و تیغهای بلند نوک هر برگ در نور کامل آفتاب و بخشی از سایه بهسرعت رشد میکنند و رنگهای متنوعی دارد و کمی سرما را تحمل میکند.
آگاو آنگوستیفولیا
1.2 متر ارتفاع و 1.8 متر پهنا با شاخ و برگهای سبز خاکستری و دندانههای تیز در حاشیه برگها دارد و با افزایش سن خنثی میشود.
آگاو فیلیفرا
آگاو فیلیفرا 60 متر ارتفاع دارد و پهن است. برگهای سبز باریک با تارهای سفید در حاشیه برگ. به آفتاب کامل نیاز دارد و تحمل بسیار کمی در سرما دارد
آگاو شاوی
60 تا 91 متر ارتفاع با برگهای سبز پهن با حاشیههای قرمز دندانهای و نوک قرمز – سیاه دارد به آفتاب کامل نیاز دارد و تحمل یخبندان را ندارد.
آگاو ویکتوریا
بهتدریج که گیاه بالغ میشود، برگهای پهن به سمت داخل حرکت و گنبدی شکل میشوند.
نکاتی برای رشد آگاو
آگاو بهراحتی و بدون توجه خاصی بهسرعت رشد و تمام سال جذابیت خود را حفظ میکنند. در اینجا چند نکته برای به پرورش گیاهان آگاو وجود دارد.
تکثیر: سالها طول میکشد تا گیاه آگاو بذر تولید کند، اغلب با بذر یا از طریق پاجوش تکثیر میشوند.
خاک: آگاو هرگونه خاک خوب زهکشی شده را تحمل خواهد کرد، اما اولویت آنها خاکهای ماسهای و سخت است و خاک آن pH خاصی ندارد.
آب: بااینکه گیاهان بالغ بسیار مقاوم در برابر خشکسالی هستند، زمانی که برای اولین بار کشت یک گیاه را در فضای باز آغاز میکنید، هر چهار، پنج روز آبیاری کنید. پس از یک هفته، بسته به آبوهوا، یک هفته در میان گیاه را آبیاری کنید.
نور: گفتم این گل در شرایط سخت مقاوم است، به نور زیادی احتیاج دارد و تابش آفتاب مستقیم برای حفظ طراوت و شادابی این گیاه ضروری است.
تغذیه: به آگاو غذا ندهید. به نظر میرسد آگاو ها از خودشان مراقبت میکنند تغذیه گیاه باعث گل دادن آن و سپس مرگ آن میشود که ما نمیخواهیم این اتفاق بیفتد.
محل مناسب برای کاشت گیاه آگاو
این گیاه، بومیِ کویر است و باید درجایی با تابش مستقیم آفتاب کاشته شود. در طبیعت، اغلب آگاو ها در کنار درختان بلوط اسکراب و یا سایر درختان با ارتفاع زیاد رشد میکنند، تا در گرمترین ساعات روز، تا حدودی از سایه درختان، بهرهمند شوند. بهطورکلی، آگاو های کوچک و جوان، باید سایهای جزئی داشته باشند، درحالیکه آگاو های بزرگ و بالغ، در برابر چندین ساعت آفتاب مستقیم، تحمل بیشتری خواهند داشت. این گیاه، ریشههایی بسیار بزرگ و محکم و عمیق دارد، تا بتواند آب را از اعماق زمین جستوجو کرده و جذب کند، اما این امر، پیوند زدن این گیاه بزرگ را بسیار مشکل میکند.
نحوه کاشت آگاوها
آگاوها بهترین رشد را در آبوهوای کویری و مناطقی با زمستانهای معتدل خواهند داشت. این گیاه در برابر خشکسالی و گرما بسیار مقاوم است و در خاک ماسهای با زهکشی مناسب، بهخوبی رشد میکند. میتوان با اصلاح خاک بومی و خاک Miracle-Gro، به بهبود زهکشی خاک و تأمین مواد مغذی مفید، برای گیاهانی چون نخل، کاکتوس و انواع درختهای مرکبات، بسیار کمک کرد. اطمینان حاصل کنید که تاج یا نقطه رشد گیاه، در بالای سطح این خاک قرارگرفته، تا از پوسیدگی تاج جلوگیری شود. همچنین هنگام پیوند، دقت کنید که آگاو را عمیقتر از خط خاک قبلی آن، نکارید.
نگهداری از گیاه آگاو
آگاوها برای رشد به توجه و مراقبت کمی نیاز دارند. یک ماه یا دو ماه اول بعد از کاشت، هر ۴ تا ۵ روز یکبار گیاه خود را آبیاری کنید. بعدازاین مدت، میتوان در ماههای تابستان، تنها ۲-۳ بار به آگاو خود آب داد. اگر در یک منطقه بیایانی زندگی میکنید، تعداد دفعات آبیاری را بیشتر کنید. در طول فصل رشد آگاو، از فصل بهار تا تابستان، میتوانید به کمک یک غذای گیاهی ویژه مانند Miracle-Gro مایع، به رشد و تغذیه بهتر گیاه خود، کمک نمایید.
شرایط نگهداری آگاو
آبیاری آگاو
گیاهان آگاو به خیس و مرطوب بودن خاک حساس هستند و در صورت آبیاری زیاد که منجر به وجود رطوبت همیشگی در سطح خاک شود خواهند پوسید بنابراین زمانی گیاه را آبیاری کنید که سطح خاک تا عمق چند سانتیمتری نسبتاً خشکشده باشد درواقع هر مقدار که گیاه بزرگتر و بالغتر باشد خشکی را تا عمق بیشتری از خاک میتواند تحمل کند. آبیاری کم و خشکی کشیدن معمولاً گیاه را از بین نمیبرد اما میتواند منجر بهظاهر چروکیده و کوچک ماندن برگها شود.
نور مناسب آگاو
گیاهان آگاو را در مکانی با نور کامل و سایه – آفتاب میتوان کاشت اما از کاشت آنان در مکانهای کاملاً سایه خودداری کنید زیرا از بین خواهند رفت. همچنین در صورت نگهداری آنان در گلدان بهتر است در طی فصل گرم در مکانی قرار گیرند که صبح تا ظهر از نور مستقیم و از ظهر به بعد در سایه باشند.
دمای موردنیاز آگاو
اگرچه برخی انواع آگاو سرما را تا حدود ۱۲- درجه سانتیگراد تحمل میکنند اما ادامه یخبندان برای چند هفته متوالی گیاه را از پای درمیآورد بنابراین چندان مناسب کاشت در فضای باز در مناطق معتدله نیست و در چنین مناطقی به شکل گلدانی باید از آنان استفاده کرد که با فرارسیدن زمستان به مکانی محافظتشده از یخبندان منتقل شوند.
حداقل دمایی که این گیاه را از بین نخواهد برد حدود ۴ درجه سانتیگراد است. گرمای تابستانی برای این گیاه مشکلی ایجاد نمیکند و بهخوبی با مناطقی همچون شهرهای جنوبی کشورمان سازگار است.
خاک مناسب آگاو
به خاکی با زهکش بسیار خوب که بتواند بعد از آبیاری بهخوبی اضافه آب را عبور دهد و از محیط اطراف ریشهها دور کند نیاز دارد. عمق چنین خاکی حداقل ۳۰ سانتیمتر است. برای تهیه مخلوط گلدان میتوان از مخلوط خاکبرگ +شن نسبتاً درشت استفاده کرد تا زهکش خوبی بدست آید البته این مخلوط قانونی ثابت ندارد و از هر ترکیبی که بتوانند زهکش خوبی را ارائه دهد میتوان استفاده کرد.
گیاهان آگاو خاکهای بسیار غنی را دوست ندارند. غنی بودن خاک از مواد غذایی یکی از دلایل پوسیدن آنان است برای غذادهی به آنان کافی است که اوایل بهار لایهای نازک از خاکبرگ یا کود بسیار پوسیده دامی بر روی سطح خاک و بافاصلهای تقریباً ۳۰-۲۰ سانتیمتری روی خاک پخش شود.
البته گاهی برای گیاهان جوان از کودهای شیمیایی با فرمول ۲۰-۲۰-۲۰ که میزان مساوی از عناصر نیتروژن – فسفر – پتاسیم دارد پیشنهادشده است. فاصله گیاهان کاشت شده بستگی بهاندازه گیاهان دارد. مثلاً نمونه A.americana ازجمله بزرگترین نمونه این گیاهان است که بافاصله حدود ۲.۵ الی ۳.۵ متر از یکدیگر کاشته میشوند.
برگهای گیاه آگاو
همه انواع آگاو بدون ساقه و تقریباً به همین ترتیب تیز هستند. شاخ و برگ آگاو تقریباً آبی – سبز در انواع سخت و سبز -خاکستری در آبوهوای گرم است. همچنین برخی از آنها رنگارنگ و با نشانههای سفید یا طلایی هستند.
گلهای گیاه آگاو
وقتی گیاه آگاو در 6-8 سالگی بالغ میشود، ساقه گل بلندی از مرکز گیاه رشد میکند. گلها ناقوس شکل و بلند و به رنگهای سفید، زرد و سبز در قسمت انتهایی ساقه مولد گل هستند. در بسیاری از گونههای آگاو، زمانی که گلها دانه را تولید میکنند، گیاه میمیرد.
اندازه بالغ گیاهان آگاو
تنوع زیادی در اندازه گیاهان آگاو وجود دارد. آنها میتوانند از چند اینچ تا چند متر قطر داشته باشند.
دوره شکوفه دادن آگاو
آگاو با شاخ و برگهای زیبایی رشد میکنند و نه با گلها. این خوب است زیرا آنها تنها زمانی شکوفه میدهند که کاملاً بالغ میشوند. گیاه میتواند در هرجایی از 5 تا 40 سال عمر کند.
گیاهان آگاو در محیط کشت نسبت به حیاتوحش بیشتر شکوفه میدهند. بیشتر گیاهان پس از گل دادن میمیرند. بااینحال، معمولاً گیاهان کوچک بنیادی وجود دارند که میتوانند دوباره کاشته شوند.
تکثیر آگاو
کاشت بذر یکی از راههای تکثیر این گیاهان است که البته گیاه مادری ابتدا باید گل بدهد و بذرها تشکیل شود و ازآنجاییکه این گیاهان سالها در حالت رشد رویشی به سر میبرند شاید بذر گیری از آنان بهخصوص در مناطق معتدله امکانپذیر نباشد و احتمال گلدهی و تولید بذر در مناطقی که آب و هوایی شبیه به موطن این گیاه دارند احتمال بیشتری دارد.
همچنین سرعت رشد گیاه، غنی بودن خاک و قدرت گیاه نیز بستگی دارد. هر مقدار که گیاه ضعیفتر باشد و خاک فقیرتر شانس گلدهی گیاه کمتر میشود. برای کاشت بذرها میتوان از مخلوط پرلایت و پیت استفاده کرد. کاشت بذرها سطحی و در حد دو میلیمتر است و فاصله بین بذرها را میتوان حدود ۳ سانتیمتر در نظر گرفت.
برای آبیاری بعد از کاشت نیز میتوان از روش اسپری آب بر روی سطح خاک استفاده کرد تا بذرها جابجا نشوند. مکان قرارگیری گلدان محتوی بذرهای کاشته شده بهتر است گرم و روشن اما بهدوراز نور مستقیم آفتاب باشد. کشیدن پلاستیک بر روی سطح بستر کاشت به نگهداری رطوبت کمک خواهد کرد.
زمان جوانهزنی بذرها در انواع مختلف این گیاه از چند روز تا چند ماه متفاوت است اما نمونهها متداول زینتی معمولاً در طی ۳-۲ هفته جوانه میزنند. بهطور کل گیاهان جوان را زمانی آبیاری کنید که سطح خاک نسبتاً خشکشده باشد اما مانع از خشکی کشیدن آنان بشوید.
درواقع در این مقطع گیاهان جوان به رطوبت بیشتری در خاک نیاز دارند اما بعد از شکلگیری ریشهها خاک نسبتاً خشک را ترجیح میدهند. زمانی که گیاهان جوان حدود سه عدد برگ داشتند میتوان آنان را جابجا کرد.
استفاده از پاجوش از راههای دیگر تکثیر این گیاهان است در چنین روشی گیاه چه های کوچک از کنار گیاه اصلی و از زیرخاک بیرون آمدهاند از گیاه مادری جدا و در مکانی دیگر کاشته میشوند. تقریباً در هر زمان از سال میتوان نسبت به جداسازی پاجوشها که اصطلاحاً ‘pup’ گفته میشوند اقدام کرد بعد از جداسازی بهتر است که این گیاه چه های کوچک برای ۲-۱ روز در مکانی نهچندان گرم و دور از تابش نور خورشید قرار گیرند تا آب اضافی خود را از دست بدهند.
برای مخلوط کاشت نیز میتوان از مخلوطی سبک همانند خاکبرگ+شن نسبتاً درشت استفاده کرد. نیازی به عمیق کاشتن گیاه چه ها نیست بلکه در حدی در خاک قرار گیرند که صاف بایستند و خاک اطراف گیاه چه را با دست میتوان محکم کرد. گیاهچه ها را دور از نور مستقیم آفتاب قرار دهید و زمانی آبیاری کنید که سطح خاک خشکشده باشد.
آفات و بیماری آگاو
حشره بخصوصی این گیاه را تهدید نمیکند اما گاهی لارو برخی از حشرات از چینیجاهای درونی گیاه تغذیه کرده و موجب از بین رفتن تدریجی آن میشوند. حلزونها و رابها نیز با تغذیه برگ میتوانند حفراتی را روی آنان ایجاد کنند. پوسیدگی ریشه مهمترین مشکل این گیاه است که برای رفع آن باید از خاکی با زهکش بسیار خوب استفاده کرد و هرگز در آبیاری گیاه زیادهروی نکرد.
آگاوها مشکلات بسیار کمی دارند. آگاو وقتی زیرزمین خاک میشود شپشها در مرکز گیاه تخم میگذارد که منجر به فروپاشی آن شود. متأسفانه، متوجه این موضوع نخواهید شد تا وقتیکه خیلی دیر میشود و سپس گیاه را بردارید و به دنبال آفات بگردید.




درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد:






























دیدگاه خود را ثبت کنید