طرح احداث جایگاه سوخت CNG

جایگاه سوخت یا پمپ بنزین محلی است که سوخت و روانسازها را برای خودروها عرضه میکند. در کشورها و زبانهای مختلف به اسامی گوناگون مثل پمپ بنزین. پمپ گاز. ایستگاه گاز یا ایستگاه سرویس نامیده میشود .

جایگاه های سوختگیری CNG در جهان

دو شوک نفتی در سالهای 1974 و 1979 و پیرو آن بروز محدودیت های ناشی از وابستگی به سوختهای متکی بر نفت عامل اصلی رونق استفاده از گازطبیعی در کشورهای مختلف بود. تا اواخر سال 1980، تعداد خودروهای تولید شده توسط سازندگان خودروهای گازسوز بسیار محدود بود، پس از آن انجمن انرژی جهان از سال 1995 در توکیو گازطبیعی را رسماً به عنوان سوخت جایگزین سوختهای حمل و نقل اعلام کرد.با توجه به مسائل زیست محیطی و آلودگی هوا برنامه های مربوط به گازسوز نمودن خودروها در سطح اروپا، آمریکا و سایر کشورهای صنعتی به سرعت درحال گسترش می باشد. در حال حاضر طبق آخرین آمار منتشره توسط انجمن بین المللی خودروهای گاز سوز (IANGV) بیش از 5 میلیون خودرو با سوخت گازطبیعی در جهان درحال تردد می باشند . تاریخچه استفاده از گازطبیعی در خودروها نشان می دهد که ایتالیا اولین کشوری است که از سال 1910 به فکر استفاده از گازطبیعی فشرده بعنوان سوخت در خودرو افتاده و اکنون دارای بیش از 370000 خودروی گازطبیعی سوز و حدود 420 جایگاه CNG می باشد. سایر کشورها نیز در این زمینه فعالیت گسترده ای را آغاز نموده اند و تاکنون در رابطه با توسعه این صنعت از رشد قابل توجهی برخوردار بوده اند. کشورهای کانادا، نیوزلند، ایتالیا، ژاپن، روسیه، آمریکا، آرژانتین، برزیل، ترکیه، آذربایجان، هلند، چین و سایر کشورها در این زمینه تجربیات قابل قبولی دارند، بطوریکه حتی در روسیه و آمریکا و چند کشور دیگر استفاده از گازطبیعی فشرده در سوخت هواپیما دردست مطالعه است، در استرالیا و کانادا نیز از این سوخت برای محرکه کشتیها استفاده می شود. در حال حاضر بیش از 5 میلیون خودرو با سوخت گاز طبیعی در جهان و بیش از 9000 جایگاه سوختگیری در سطح جهان موجود می باشد. با توجه به مسائل آلودگی هوا و مسائل زیست محیطی برنامه های مربوط به گازسوز كردن خودروها در سطح اروپا، آمریكا و سایر كشورهای صنعتی به سرعت در حال گسترش می باشد. قسمت عمده ای از خودروهای گاز طبیعی سوز به صورت دوگانه سوز می باشند به طوری كه هم گاز طبیعی و هم بنزین مصرف می كنند، این عمل توسط كلیدی كه در خودروها تعبیه شده است انجام می شود.

جایگاه های سوختگیری CNG در ایران

سال 1356 : طرح گازسوز كردن خودروها به صورت آزمایشی در شهر شیراز با تبدیل 1200 دستگاه سواری به مرحله اجرا درآمد و دو ایستگاه سوختگیری برای سرویس دهی به این خودروها احداث گردید.
سال 1366 : در شهرستان مشهد نیز، طرح مذكور به اجرا درآمد.
سال 1367 : یك ایستگاه سوختگیری در مشهد ساخته شد.
سال 1374 : دومین ایستگاه سوختگیری در مشهد ساخته شد.
سال 1379 : وزارت نفت در راستای اجرای سیاستهای راهبردی کشور در بخش انرژی و انجام وظایف محوله در چهارچوب قوانین بودجه سنواتی با هدف تحقق اهداف بلند مدت برنامه های اقتصادی کشور و برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور، اقدام به تاسیس شركت بهینه سازی مصرف سوخت کشور کرد تا با متمرکز کردن فعالیتهای خود در زمینه بهینه سازی مصرف انرژی تحولی اساسی را در ابعاد کمی و کیفی نحوه مصرف انرژی در کشور بوجود آورد. شركت بهینه سازی مصرف سوخت کشور بعد از بررسی و مطالعات گسترده در ارتباط با وضعیت مصرف انرژی در سیستم حمل و نقل کشور، به خاطر وفور منابع طبیعی گاز و همچنین کمبود درصد آلاینده های تولید شده در اثر سوخت گاز طبیعی، سیاست جایگزینی خودروهای گازسوز به جای خودروهای بنزینی و دیزلی را در دستور کار خود قرار داد.

سال 1381 : فاز اول احداث جایگاه آغاز گردید كه سه جایگاه نمونه (PILOT) به نامهای تاکسیرانی شهید رجائی، تحقیقات موتور ایران خودرو و پارکینگ وزارت نفت با ظرفیت 80 متر مکعب در ساعت توسط شركت بهینه سازی مصرف سوخت راه اندازی گردید که دو جایگاه اول از نوع سوختگیری آرام (SLOW FILL) و جایگاه سوم از نوع سوختگیری سریع (FAST FILL) میباشد. همچنین 6 جایگاه در شهرهای کرج (2)، مشهد (2)، شیراز(1) و لردگان(1) احداث گردید.
سال 1382 : عملیات اجرای احداث 180 جایگاه در 15 شهر ایران، توسط شركت بهینه سازی مصرف سوخت آغاز گردید كه در شهرهای تهران، مشهد، شیراز، اصفهان، تبریز، زنجان، قزوین، کاشان، رشت، قم، کرج و اراک و مسیرهای تهران-مشهد، قم و کاشان-اصفهان راه اندازی شدند.
سال 1383 : فاز دوم احداث جایگاه شامل احداث جمعا 510 ایستگاه در کل ایران می باشد که تا کنون ادامه دارد.

شرایط اولیه احداث جایگاه سوخت CNG

1- مالكیت متقاضی نسبت به زمین به مساحت حداقل 1200 مترمربع با بر 25 متر با مشخصات زیر:
* بر خیابان یا معبر اصلی باشد.
* امكان استفاده از خط لوله گاز 250 پوند با قابلیت برداشت 1200 مترمكعب در ساعت وامكان نصب پست برق 300KW
2- اخذ مجوزهای لازم از دستگاههای ذیربط جهت كاربری زمین به عنوان جایگاه سوختگیری گاز طبیعی
3- تامین انشعابات و تاسیسات زیربنایی بر اساس مشخصات اعلام شده توسط شركت
4- اجرای ساختمانها و ابنیه مورد نیاز جایگاه بر اساس نقشه‌های استاندارد، طرحها و برنامه زمانبندی شركت طبق استاندارد تایید شده توسط شركت
5- بهره‌برداری، نگهداری و انجام تعمیرات براساس استانداردهای مرتبط توسط اشخاص حقیقی و حقوقی دارای صلاحیت
6- فروش گاز طبیعی فشرده بر اساس قیمت های مصوب دولت
7- استفاده از افراد حقیقی و حقوقی دارای صلاحیت در امر بهره برداری مورد تایید شركت
8- تامین هزینه های بهره برداری از محل فروش گاز
9- رعایت حریم به شعاع1500 متری (داخل شهری) و 15 كیلومتری (بین جاده‌ای) از نزدیكترین جایگاه CNG یا پمپ‌بنزین
10- امتیاز احداث و بهره برداری از جایگاه با تائید شركت قابل انتقال به دیگری می باشد و متقاضی متعهد می گردد كه اجازه احداث و بهره برداری از جایگاه را تحت هیچ عنوان اعم از بیع ، صلح ، وكالت ، هبه ، شركت ، اجاره و نظایر آن بطور عادی یا رسمی منتقل ننماید.
11- متقاضی حق تغییر كاربری را نخواهد داشت.
12- هزینه های بهره برداری جایگاه شامل هزینه های آب و برق و تلفن، بیمه، مالیات، تعمیرات و نگهداری و گازبها به عهده متقاضی می‌باشد. هزینه هایی كه متقاضی بایستی تقبل نماید به شرح ذیل می باشد:
– انشعابات (گاز، آب، برق ، تلفن و…)
– احداث ساختمانها و آماده سازی
– مجوزهای مرتبط
– هزینه های بهره برداری جایگاه
– بیمه جایگاه و تجهیزات
– هزینه های تعمیرات و نگهداری كلیه تجهیزات

طرح احداث جایگاه سوخت CNG (2)

 ابعاد مورد نیاز برای احداث جایگاه CNG

ردیف ظرفیت تجهیزات / متر مکعب ابعاد زمین به متر مربع حداقل متراژ
۱ ۲۰۰۰ ۳۷*۳۰ ۱۱۱۰
۲ ۱۵۰۰ ۳۵*۲۷ ۹۴۵
۳ ۱۲۰۰ ۳۵*۲۷ ۹۴۵
۴ ۱۰۰۰ ۲۹*۲۵ ۷۲۵
مدارك مورد نیاز احداث جایگاه سوخت گاز CNG

–  فرم تكمیل شده تقاضانامه
–  كپی سند رسمی مالكیت زمین موجود بنام متقاضی كه توسط مراكز قانونی به تایید رسیده باشد، الزامی می باشد.
–  كروكی زمین معرفی شده (با تعیین معابر دسترسی به زمین و درج كاربری زمینهای مجاور(.
–  مشخصات فردی متقاضی شامل كپی صفحه اول شناسنامه برای اشخاص حقیقی و كپی اسناد ثبتی شركت برای اشخاص حقوقی

شرایط اولیه برای ساخت جایگاه‌های CNG

معرفی زمین مناسب به تشخیص شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، قرارگیری زمین معرفی شده در خیابان‌ها و معابر اصلی، امکان استفاده از خط لوله گاز ۲۵۰ پوند با قابلیت برداشت حداقل۱۵۰۰ متر مکعب در ساعت، امکان اخذ انشعاب برق تا ۴۰۰ کیلو وات، اخذ مجوزهای لازم از دستگاه‌های ذیربط برای کاربری زمین به عنوان جایگاه سوختگیری گاز طبیعی و توانایی خرید انشعابات برق، گاز و انجام عملیات ساختمانی جایگاه از جمله شرایط اولیه برای ساخت جایگاه سی‌.ان.‌جی است.

شرایط ساخت جایگاه CNG متوسط

در حال حاضر فروش و نصب تجهیزات سوخت‌‌رسانی سی.ان.جی CNG جایگاه‌های متوسط فقط برای مجتمع‌های دولتی و عمومی با هزینه متقاضی در دستور کار قرار گرفته است و متقاضیان می توانند جهت کسب اطلاع از استانداردها و شرایط فروش و نصب تجهیزات مورد نظر با مناطق شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران تماس حاصل کنند.
-متقاضیان خرید جایگاه متوسط توجه داشته باشند که متناسب با تعداد خودرو ظرفیت این جایگاه‌ها از سوخت‌گیری ۲۰ خودرو تا سوخت‌گیری ۴۰۰ خودرو در شبانه ‌روز متغیر است و متناسب با تعداد خودرو قابل سوختگیری و ظرفیت تجهیزات انشعابات لازم محاسبه می شود.
-تجهیزات مورد نظر باید در فضای باز (Out door) نصب شود و نصب تجهیزات در فضای بسته و مسقف ممنوع است.
-مسئولیت سوخت‌گیری در این جایگاه‌ها بر عهده متقاضی است و لازم است کلیه خودروهای گاز سوز مورد استفاده دارای برچسب بازدید سالیانه باشند.

انواع سوخت گیری

خودروهایی که با سوخت گاز طبیعی فشرده CNG کار می کنند، برای سوخت گیری نیاز به محلی دارند که بتوانند مخازن ذخیره خود را با فشار bar ۲۰۰ پر کنند. این محل که ایستگاه سوختگیری CNG نام دارد.
براساس شیوه سوخت گیری و تجهیزات به کار رفته به چهار دسته تقسیم میشوند.
· سوخت گیری کند “ slow fill
· سوختگیری سریع ” Fast Fill ”
· سوختگیری سیار ” Mobile ”
· سوختگیری روستایی ” Mother_Doughter ”

درآمد ماهیانه هر جایگاه CNG

جایگاه داران CNG در ایران معتقدند در صورت آنکه دولت بخواهد این صنعت را توسعه دهد باید به ازای 40 تومان کارمزد فروش CNG حدود 80 تومان به جایگاهداران اختصاص دهد تا چرخ های این صنعت بچرخد و سرمایه گذاران نیز راغب به سرمایه گذاری بیشتر شوند. بررسی ها نشان می دهد منطقه ای بودن قیمت CNG و ثبات قوانین دراین صنعت عامل اصلی توسعه آن در کشورهای فعال در عرصه CNG بوده است. درحال حاضر در اکثر کشورهای فعال در صنعت CNG، قیمت این سوخت در مناطق مختلف شناور است و براساس تحولات روز بین المللی نیز این ارقام تغییر می کنند. درحالیکه در ایران قیمت سوخت ثابت تعیین می شود و درحال حاضر پس از هدفمندی یارانه ها قیمت CNG تغییر نکرده است. شاید برای همین باشد که در حال حاضر حضور بخش خصوصی دراحداث جایگاه های CNG به شدت کاهش یافته است. براساس اظهارات رئیس انجمن جایگاه داران CNG، یک جایگاه سی.ان.جی ماهانه حدود دو تا سه میلیون تومان درآمد دارد.

تجهیزات ایستگاه های سوخت گیری گاز طبیعی فشرده

بطور کلی، ایستگاه های سوخت گیری به میترینگ، خشک کن، کمپرسور، مخازن، توزیع کننده و تابلو های کنترل مجهزند.

میترینگ
رگولاتور تنظیم فشار و اندازه گیری گاز خروجی، که شرکت ملی گاز جهت کنترل فشار خط و محاسبه میزان گاز مصرفی در هر انشعاب، در مسیر ورودی آن قرار می دهد میترینگ نام دارد. یک واحد میترینگ شامل یک شیر دستی جهت قطع جریان و فیلتر جهت گرفتن ذرات و ناخالصی های احتمالی موجود در گاز است. از آنجاییکه این مجموعه متعلق به شرکت ملی گاز است، بهره برداران وسازندگان تجهیزات حق دخل و تصرف در آن را نخواهند داشت.

مترینگ ها انواع متفاوتی از نظر حجم ، فشار و شکل به شرح ذیل دارند:
۱- از نظر حجمی : ۲۵۰ – ۵۰۰ – ۱۰۰۰ – ۱۵۰۰ و ۲۵۰۰ متر مکعب بر ساعت
۲- از نظر فشار ورودی : ۶۰ – ۲۵۰ psi
۳- از نظر شکل : کابینتی و باز

خشک کن (Dryer Package )
به منظور کاهش رطوبت موجود در گاز طبیعی از خشک کن استفاده می شود که با توجه به محل استقرار آن در سیستم می تواند قبل از کمپرسور یا بعد از آن باشد. عملکرد این دستگاه نیز می تواند بصورت دستی یا خودکار باشد.

کمپرسور (Compressor )
کمپرسور قلب ایستگاه CNG است و وظیفه فشرده کردن گاز طبیعی تا فشار ۲۵۰ بار را برعهده دارد. کمپرسورهای مورد استفاده در ایستگاههای CNG، عمدتاً از نوع سیلندر پیستونی (رفت و برگشتی) است که با استفاده از انرژی تولید شده توسط موتورهای الکتریکی یا موتورهای گازسوز، گاز طبیعی موجود در خطوط لوله را فشرده کرده و جهت سوخت گیری در ایستگاههای CNG، در مخازن پرفشار ذخیره و یا در برخی موارد متناسب با نوع استفاده از کمپرسور، بدون ذخیره سازی، مستقیماٌ عمل سوخت دهی به خودرو را انجام می دهند.

مخازن
ظرف یا ظروفی که توسط چند راهه ها بصورت دائمی به یکدیگر متصل شده اند و به منظور ذخیره گاز طبیعی فشرده و کاهش زمان سوخت گیری در ایستگاه تعبیه می گردد. این مخازن توسط کمپرسور با فشاری بالاتر از فشار مخزن خودرو(بالاتر از bar ۲۰۰) پر می گردند. هرچه اختلاف فشار این مخازن با مخزن خودرو بیشتر باشد سرعت سوخت گیری نیز بالاتر خواهد بود. نوع مخازن استفاده شده در جایگاهها معمولاً از نوع تیپ ۱ ( تمام فولادی ) می باشد. و نحوه چیدمان آنها با تعداد غیر مساوی و به نسبت ۲-۳-۵ به ترتیب برای مخازن فشار بالا، متوسط و پایین LP-MP-HP ) ) می باشد.

توزیع کننده ( Dispenser )
دستگاهی که عملیات انتقال سوخت از کمپرسور یا مخازن ذخیره به مخزن خودرو را انجام می دهد، توزیع کننده نام دارد. این دستگاه که میزان و مبلغ گاز توزیع شده را نیز نشان می دهد از قطعات اصلی زیر تشکیل شده است :
۱-جریان سنج
۲- حسگر فشار
۳- صفحه نمایش
۴- اتصالات قطع کننده
۵- شیلنگ تزریق
۶- نازل سوخت رسانی

صفحه نمایش
نمایشگری بر روی بدنه دیسپنسر است که میزان و بهای گاز منتقل شده به مخزن خودرو را در مدت سوختگیری ، نشان می دهد، همچنین در صورت بروز اشکال در توزیع کننده، نوع اشکال را بصورت کدهای از پیش تعریف شده نشان می دهد.
اتصالات قطع کننده
قطعه ای است از جنس فولاد ضد زنگ که بین توزیع کننده و شیلنگ ارتباطی قرار دارد که به منظور ایمنی در نوزیع سوخت استفاده می شود.
شیلنگ تزریق
شیلنگ تزریق وسیله ارتباطی توزیع کننده با نازل سوخترسانی است. معمولاً از فولاد ضد زنگ و الیاف مصنوعی به انضمام پلاستیک فلئوری ( غیر قابل تعمیر ) می باشد.
نازل سوخترسانی
قطعه ای است فلزی از جنس برنج و فولاد ضد زنگ، با روکش پلاستیکی که امکان اتصال ایمن بین شیلنگ توزیع کننده و خودرو را فراهم می سازد. از مشخصات آن وجود شیرهای سه طرفه جهت باز و بسته نمودن مسیر انتقال و ونت گاز بر روی آن است.

جریان سنج
ابزاریست که سرعت (دبی) تزریق سوخت از توزیع کننده به خودرو را اندازه گیری می کند.

حسگر فشار
ابزاریست که جهت نشان دان فشار گاز در داخل دیسپنسر و در محل خروج شلنگ نصب می شود.

طرح احداث جایگاه سوخت CNG (8)

برق جایگاه های CNG

از ضروریات اولیه یک جایگاه CNG تامین برق مورد نیاز ایستگاه می باشد چرا که تقریباٌ تمامی تجهیزات مربوطه جهت بهره برداری نیاز به انرژی الکتریکی دارند. توان مورد نیاز یک ایستگاه براساس قدرت کمپرسور و به دنبال آن قدرت الکتروموتور و دیگر تجهیزات برآورد می گردد. از نکات قابل توجه در مورد توان ایستگاه، در نظر داشتن قدرت الکتروموتور و جریان های راه اندازی و تعداد دفعات قطع و وصل آن می باشد.

در هر ایستگاه CNG به منظور تامین برق مصرفی از چهار دسته تابلو استفاده می گردد :
۱-تابلو توزیع : در این تابلو پس از ورود برق از ترانس، توزیع برق به مصرف کننده در سایت ، تجهیزات و روشنائی صورت می پذیرد.

۲-تابلو خازنی
این تابلو جهت ذخیره و صرفه جوئی در مصرف برق در زمان راه اندازی نصب می گردد.

۳- تابلو فرمان
تابلو فرمان مهمترین تابلو در ایستگاه می باشد. وظیفه این تابلو راه اندازی کمپرسور، کنترل عملگرها و کنترل سیستم های حفاظتی می باشد.

۴- تابلو کنترل درایر
تابلو کنترل درایر شامل کلید اصلی، کلیدهای کنترل کولر و فن، کنترلر زیمنس، منبع تغذیه، پنل عمل کننده، چراغهای سیگنال و شاسی اضطراری می باشد.

معرفی کد آیسیک مرتبط با صنعت تولید جایگاه سوخت CNG

1. دستگاه توزیع سوخت CNG جایگاه سوخت : 2912512427

بررسی بازار جایگاه سوخت CNG

طبق آخرین اطلاعات بدست آمده از سازمان حمل و نقل عمومی و ترافیک شهری کشور در کل کشور حدود 4 میلیون خودروی CNG تولید کارخانه ای و یک میلیون خودروی گاز سوز شده وجود دارد از طرفی دیگر اطلاعات بدست آمده از کتاب حمل و نقل و انرژی کشور و انجمن خودروسازان کشور نشان می دهد که در سال1396 .20.228.925 خودرو در کشور وجود دارد که با این حساب 25درصد از کل خودروهای کشور نیز دوگانه سوز می باشند
در حال حاضر، 2449 جایگاه عرضه سوخت CNG در نقاط مختلف کشور در مدار بهره برداری است و این تعداد جایگاه، کار سوخت‌رسانی به ناوگان 4 میلیونی خودروهای دوگانه سوز کشور را انجام می دهند.
همچنین احداث 128 جایگاه جدید عرضه سوخت CNG در نقاط مختلف کشور در دست اقدام است که با بهره برداری از آنها، تعداد جایگاه‌های عرضه سوخت CNG ایران به 2 هزار و 577 جایگاه می‌رسد.

خلاصه بررسی اقتصادی طرح احداث جایگاه سوخت CNG

ظرفیت خدمات سالیانه : 5 میلیون متر مکعب
نرخ برابری دلار : 14000 تومان
مساحت زمین موردنیاز : 1500 مترمربع
زیربنای ساختمان ها : 850 مترمربع
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز : 4 نفر
میزان سرمایه گذاری ثابت : 1.5 میلیارد تومان
ارزش ماشین آلات و تجهیزات : – میلیون تومان
نرخ بازده داخلی : 23.07 درصد

تهیه طرح توجیهی بر اساس آخرین دستورالعملهای سازمانی و بانکی.

در صورتیکه نیاز به طرح توجیهی دارید کارشناسان ما طرح مدنظرتان را بر اساس آخرین ضوابط و بر اساس داده‌های روز و مشخصات و مختصات مدنظرتان، تهیه می‌نمایند. جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک نمائید.