ماشین آلات و تجهیزات کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگين
- 17 اردیبهشت 1405
- 2
- بازدیدها: 11,600
- دسته بندی:
ماشین آلات و تجهیزات کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگين
گوشت سالم، پایهگذار سلامت جامعه است و دستیابی به آن تنها در سایهی وجود کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین ممکن میشود. صحبت از تولید گوشت سالم و بهداشتی نیازمند دقت و نظارت دقیق در تمام مراحل زنجیره تأمین است؛ از پرورش و تغذیه اصولی دامها گرفته تا فرایند ذبح، بستهبندی و عرضه نهایی محصول به بازار.تنها زمانی میتوان از گوشت سالم و استاندارد سخن گفت که دام در تمامی مراحل پرورش عاری از بیماری باشد و عملیات کشتار آن در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگين مجهز و مدرن، با رعایت کامل ضوابط شرعی و اصول بهداشتی انجام گیرد. در ادامه نیز نگهداری، حملونقل و عرضه محصول باید در محیطی کنترلشده و مطابق استانداردهای ملی صورت پذیرد.در واقع، وجود یک زنجیره بهداشتی منسجم در مراحل تولید، استحصال، توزیع و عرضه گوشت قرمز و سفید، نهتنها تضمینکننده سلامت عمومی جامعه است بلکه موجب ارتقای کیفیت غذایی، کاهش ضایعات و افزایش اعتماد مصرفکنندگان میشود. رعایت اصول علمی، فنی و بهداشتی در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، تجلی عملی شعار «گوشت سالم، انسان سالم» است.
جهت مشاهده طرح کشتارگاه صنعتی دام اینجا کلیک نمایید.
مراحل کشتار در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین
- پذیرش دام زنده در کشتارگاه: تمام دامهای زنده که وارد اصطبل انتظار کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین میشوند، باید حداقل ۲۴ ساعت برای رفع خستگی استراحت کنند. در این مدت، شرایط بهداشتی بهصورت کامل رعایت شده و آب آشامیدنی سالم و بهداشتی در دسترس دام قرار میگیرد.
- بازرسی بهداشتی دام زنده پیش از کشتار: در این مرحله، تمامی دامها توسط دامپزشک مسئول بهداشتی کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین معاینه میشوند و بر اساس نتایج بازرسی، به سه گروه تقسیم میگردند:
- گروه اول: دامهای سالم و مناسب برای کشتار
- گروه دوم: دامهای مشکوک به بیماری یا دارای ضایعات
- گروه سوم: دامهای بیمار و نامناسب برای کشتار
- فقط دامهای سالم، پس از تأیید دامپزشک، برای کشتار به سالن عمومی هدایت میشوند.
- موارد بازرسی شامل نوع، سن، رنگ، وضعیت تغذیه، پوست، حرکات تنفسی، دستگاه گوارش و در صورت لزوم، تبسنجی و بررسی بیماریهای قابل انتقال به انسان است. تنها دام هاي زندۀ سالم و مناسب براي کشتار را پس از تشخيص، تعيين و تائيد سلامت آن ها، براي کشتار. به سالن عمومي کشتار دام هدايت نموده تا در خط عادي کشتار قرار گرفته و کشتار شوند.
مواردي که بايد در بازرسي پيش از کشتار در نظر گرفت عبارتند از:- نوع، جنس، رنگ و سن دام.
- وضع دام در حالت توقف، استراحت و حرکت.
- وضع تغذيه دام (چاقي و لاغري).
- بازديد از پوست، پشم و منافذ طبيعي بدن (دهان، بيني، آلت تناسلي و مقعد).
- بررسي حرکات دستگاه گوارش و تنفس.
- در صورت لزوم، اندازه گيري تب (مظنون به بيماري، عوارض موضعي و غيره).
- تشخيص بيماري هاي قابل انتقال به انسان (زئونوزها).
- بیهوش کردن دام زنده: در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، دامها برای ذبح شرعی و بدون درد بیهوش میشوند. دام در محفظه مخصوص (تله) قرار گرفته و با الکتروشوک کنترلشده بیهوش میگردد.
ولتاژ مورد استفاده بسته به جثه دام بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ واتثانیه بوده و جریان برق باید بهگونهای تنظیم شود که فقط موجب بیهوشی موقت شود و منجر به مرگ دام نگردد.
در طرحهای جدید، از روشهای بیحسی نوری و صوتی بدون ایجاد تنش نیز استفاده میشود که از نظر شرعی و بهداشتی بهترین روش به شمار میآید. - سربریدن دام زنده: دام بیهوششده در سالن کشتار، از یک پا به قلاب متصل به جرثقیل آویزان و سپس طبق مقررات شرعی اسلام با کاردی تیز و پاکیزه ذبح میگردد. این روش در کشتارگاههای صنعتی دام سبک و سنگین استاندارد است.
- روشهای ذبح دام: اصول ذبح در تمامی روشها دو هدف دارد:
- دام کمترین درد را احساس کند.
- خون بهطور کامل از بدن خارج شود.
- در کشورهای اسلامی، ذبح با کارد یا چاقوی مخصوص انجام میشود و پیش از ذبح، دام باید در شرایط آرام و با دسترسی به آب تازه نگهداری شود.
- خونگیری از لاشه: بلافاصله پس از ذبح، عملیات خونگیری انجام میشود. در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، این مرحله بر روی ریل متحرک و در حالت آویزان دام انجام میگیرد تا از آلودگی و نفوذ میکروب به گوشت جلوگیری شود. در کشتارگاههای سنتی، خونگیری روی زمین انجام میشد که باعث آلودگی و رنج دام میگردید، اما در روش صنعتی، به دلیل رعایت اصول بهداشتی، کیفیت گوشت بالاتر است.
- قطع سر و شستشوی گردن: سر دام پس از خونگیری با کارد تمیز از بدن جدا و نشانهگذاری میشود تا قابل ردیابی باشد. محل برش و سر دام نیز با آب خنک و بهداشتی شستشو میگردد.
- قطع پاچهها از لاشه: با دستگاه مخصوص برقی، پاچهها از محل مفصل مچ پا جدا میشوند. این عمل در تمامی کشتارگاههای صنعتی دام سبک و سنگین با رعایت اصول ایمنی و بهداشت انجام میشود.
- پوست کندن لاشه: پوست کندن باید بلافاصله پس از خونگیری انجام شود. در گاو بخشی از این کار با دستگاه و بخشی بهصورت دستی است، ولی در گوسفند کاملاً دستی انجام میشود. پوست دام از نظر اقتصادی ارزش بالایی دارد و باید بدون آسیب و آلودگی جدا گردد.
- باز کردن حفرۀ شکمی و تخلیه امعاء و احشاء: پس از بازرسی دستگاه تناسلی و پستان، شکم دام از خط میانی تا جناغ شکافته و اعضای داخلی با دقت خارج میشوند تا به اندامهای حیاتی آسیب نرسد.
کبد، کلیهها، طحال و ریهها برای بازرسی بهداشتی دامپزشکی در کنار لاشه قرار میگیرند. - تخلیۀ حفرۀ سینهای لاشه: در این مرحله با اره مخصوص جناغبر، پردۀ دیافراگم باز شده و اعضای درونی مانند ریه، قلب و مری از بدن جدا میشوند تا آماده بازرسی شوند.
- شقه کردن لاشه گاو: در دامهای سنگین مانند گاو، لاشه با اره برقی مخصوص به دو شقه تقسیم میشود. این کار برای سهولت در بازرسی، حمل و بستهبندی انجام میگیرد و از نظر بهداشتی نیز بسیار مناسبتر است.
- بازرسی بهداشتی لاشه و اندرونه: دامپزشکان مستقر در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، تمامی لاشهها را پس از کشتار بررسی کرده و در صورت سلامت، مهر بهداشتی بر آن میزنند. وزن هر لاشه ثبت و سپس با آب سرد کلرینه شسته میشود تا آلودگی سطحی کاهش یابد.
- سرد کردن لاشه: لاشههای تمیزشده در اتاق سرد با دمای ۰ تا ۴ درجه سانتیگراد و رطوبت ۸۵ تا ۹۰ درصد به مدت ۲۴ تا ۷۲ ساعت نگهداری میشوند تا دمای درونی به زیر ۷ درجه برسد و گوشت به حالت مطلوب برسد. این کار از رشد میکروبها جلوگیری کرده و کیفیت گوشت را بالا میبرد.
- انتقال لاشهها به سردخانه: لاشههای تأییدشده، پس از طی مراحل پیشسرد، توسط خودروهای مخصوص حمل گوشت با اتاق سردخانهای و قلاب استاندارد به مراکز عرضه منتقل میشوند.
- قطعهبندی لاشۀ گاو: در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، لاشه گاو یا گاومیش پس از تأیید نهایی، به بخش قطعهبندی منتقل میشود. هر شقه لاشه به چند بخش تقسیم شده و استخوانها، غضروفها و چربیهای اضافی جدا میگردند. قطعات اصلی شامل ران، سردست، گردن، راسته، دنده، قلوهگاه، پیشسینه و ماهیچهها است. در نهایت، گوشتها برای بستهبندی و ارسال به بازار آماده میشوند.
معرفی انواع قطعات گوشت گاو و گاومیش
- قطعات گوشت گاو و گاومیش از بخشهای مختلف بدن حیوان تشکیل شدهاند که هر کدام ویژگیها، کاربردها و ارزش غذایی متفاوتی دارند. در ادامه، به معرفی و تشریح اجزای اصلی لاشه گاو و گاومیش پرداختهایم که در فرآیند آمادهسازی و بستهبندی در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین جداسازی و طبقهبندی میشوند.
- دست گاو: به مجموعه ماهیچههایی گفته میشود که همراه بافتهای پیوندی، چربی، غضروفی و استخوانی و همچنین دژپیههای لنفاوی و رگها و پیهای مربوط به آن، استخوانهای شانه، بازو، زند زبرین و زند زیرین لاشه را دربر گرفته است.
دست لاشه گاو یا گاومیش به دو بخش تقسیم میشود:- الف) سردست: شامل مجموعه ماهیچههایی است که استخوانهای شانه و بازوی لاشه را دربرگرفته است.
- ب) ماهیچه دست: شامل مجموعه ماهیچههایی است که استخوانهای زند زبرین و زند زیرین لاشه را دربرگرفته است.
- گردن گاو: به مجموعه ماهیچههایی گفته میشود که کلیه مهرههای گردن (۷ مهره گردن) لاشه را دربرگرفته است. گوشت گردن برای تهیه خورشتها و غذاهای آبدار مناسب است.
- سرشانه: شامل ماهیچههایی است که مهرههای پشت (از مهره اول تا مهره چهارم پشت) لاشه را دربرگرفتهاند. این قسمت از گوشت گاو معمولاً برای خوراکهای آرامپز استفاده میشود.
- فیله: فیله گاو یکی از نرمترین و گرانترین قطعات گوشت گاو است که از ماهیچههایی تشکیل میشود که سطح زیرین مهرههای کمر (هر ۶ مهره کمر) لاشه را دربرگرفته و تا سطح پایینی استخوانهای لگن امتداد یافته است. این قسمت به دلیل لطافت و نرمی، برای استیک بسیار مناسب است.
- قلوهگاه: قلوهگاه شامل مجموعه ماهیچههایی است که در حد فاصل ران، راسته رانی و آخرین دنده لاشه گاو و گاومیش قرار دارد. این قسمت از گوشت چربی بالاتری دارد و برای غذاهای سنتی مانند دیزی یا خوراک گوشت مناسب است.
- دنده: دنده گاو شامل مجموعه ماهیچههایی است که استخوانهای ۱۳ زوج دنده قفسه سینه لاشه را دربرگرفته است. این قسمت معمولاً برای تهیه کباب دنده یا گوشت دودی استفاده میشود.
- پیشسینه: به مجموعه ماهیچههایی گفته میشود که استخوان جناغ سینه لاشه را دربرگرفتهاند. این بخش از گوشت، چربی و طعم بالایی دارد و در بین قصابان به “سرسینه” نیز معروف است.
- راسته: راسته از مهمترین و پرمصرفترین قطعات گوشت گاو است و به مجموعه ماهیچههایی گفته میشود که مهرههای پشت (از مهره پنجم تا مهره سیزدهم پشت) و مهرههای کمر (۶ مهره کمر) را در سطح بالایی دربرگرفتهاند. هر راسته به دو بخش تقسیم میشود:
- الف) راستۀ رانی: شامل کلیه مهرههای کمر (۶ مهره) در سطح بالایی و زوائد عرضی مهرههای مزبور است.
- ب) راستۀ گردنی: مهرههای پشت (از مهره پنجم تا سیزدهم) را در سطح بالایی و زوائد عرضی مهرهها دربرمیگیرد.
- این بخش معمولاً برای استیک، رول گوشت و کباب راسته استفاده میشود.
- ران گاو: ران به مجموعه ماهیچههایی گفته میشود که استخوانهای ران، درشتنی، نازکنی، لگن (شامل خاصره، ورک و عانه) و عجز لاشه گاو یا گاومیش را دربرگرفته است. ران به سه بخش اصلی تقسیم میشود:
- الف) ماهیچه ران: مجموعه ماهیچههایی که استخوانهای درشتنی و نازکنی را دربرگرفته است.
- ب) گرد ران: شامل ماهیچههایی است که استخوان ران لاشه گاو را دربرگرفته است.
- ج) کعب ران: شامل ماهیچههایی است که استخوانهای لگن (خاصره، ورک و عانه) و عجز لاشه گاو را دربرگرفته است. گوشت ران از لطافت و ارزش غذایی بالایی برخوردار بوده و برای کباب، خورشتی و غذاهای مجلسی استفاده میشود.
در فرآیند تفکیک و بستهبندی قطعات گوشت گاو در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، رعایت اصول فنی، بهداشتی و استانداردهای بینالمللی اهمیت بسیار بالایی دارد. شناخت دقیق اجزای لاشه، علاوه بر بهبود کیفیت گوشت عرضهشده، نقش مهمی در بهینهسازی فرآیند تولید و افزایش بهرهوری واحدهای فرآوری گوشت دارد.
فرآوری محصول در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین
در کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین، پس از انجام فرآیند کشتار و بازرسی کامل لاشهها توسط دامپزشک، گوشتهایی که سلامت آنها تأیید میشود، وارد مراحل مختلف بستهبندی، انجماد، نگهداری و حملونقل میگردند. رعایت اصول بهداشتی و استانداردهای سردسازی در تمام این مراحل، تضمینکننده کیفیت و ماندگاری گوشت تا زمان مصرف است.
- انتقال لاشهها به تونل سرد و انجماد: در ابتدا، لاشههای گوشت به تونل سرد با دمای مثبت ۱۵ درجه سانتیگراد منتقل میشوند تا مرحله جمود نعشی (Rigormortis) را طی کنند. سپس، برای انجماد کامل، به تونل انجماد با دمای منفی ۳۵ درجه سانتیگراد انتقال مییابند.
- لاشههای گوسفند معمولاً بهصورت کامل منجمد میشوند.
- لاشههای گاو و گاومیش ممکن است بهصورت کامل یا قطعهشده، با پوشش پلیاتیلن بستهبندی و آماده انتقال گردند.
- در این مرحله، لاشهها توسط کامیونهای یخچالدار به سردخانههای مخصوص یا مراکز فروش گوشت منجمد منتقل میشوند.
- حمل گوشت تازه (گوشت گرم): در برخی موارد، لاشههای گوشت بدون ورود به تونل انجماد، مستقیماً بهصورت گوشت گرم (غیرمنجمد) به مراکز فروش یا خردهفروشیها ارسال میشوند. دمای داخل کانتینر کامیونهای حمل گوشت تازه باید حداکثر ۷ درجه سانتیگراد باشد. این دما بسته به فاصله کشتارگاه تا مقصد و شرایط محیطی متغیر است. هرچه دمای محیط بالاتر یا مسافت بیشتر باشد، باید دمای کانتینر کاهش یابد.
- بستهبندی گوشت تازه و قطعهبندیشده: یکی از روشهای نوین در کشتارگاههای صنعتی دام سبک و سنگین، توزیع گوشت بهصورت تازه و قطعهبندیشده است.
در این حالت:- لاشهها در سالن مخصوص، قطعهبندی و استخوانگیری میشوند.
- قطعاتی نظیر ران، سردست، قلوهگاه و فیله در ظروف ۱ تا ۲ کیلوگرمی بستهبندی میشوند.
- دمای نگهداری در این مرحله بین منفی ۱ تا مثبت ۲ درجه سانتیگراد است.
- برای جلوگیری از آسیب به بستهها، آنها در سبدهای پلاستیکی بزرگ قرار داده میشوند تا حملونقل آسان و ایمن باشد.
- در صورت رعایت دمای بین منفی ۱ تا مثبت ۱ درجه سانتیگراد، زمان ماندگاری گوشت بستهبندیشده تا ۱۵ روز و برای گوشت چرخکرده بین ۵ تا ۷ روز خواهد بود.
- بستهبندی کارتی و انجماد نهایی: در روش دیگر، پس از قطعهبندی و استخوانگیری، قطعات گوشت در پوششهای پلاستیکی اولیه و سپس در کارتنهای مقوایی (بستهبندی ثانویه) قرار میگیرند.
- کارتنهای حاوی گوشت در تونل انجماد منجمد میشوند. حمل این کارتنها با کامیونهای یخچالدار در دمای منفی ۱۸ تا منفی ۲۰ درجه سانتیگراد انجام میشود. در این روش، بهترین سیستم برای انجماد، استفاده از صفحات سردکننده فلزی است که بهدلیل تماس مستقیم با سطح گوشت، ضریب انتقال حرارت بالاتری نسبت به جریان هوای سرد دارند.
- فرآیند بستهبندی در محل فرآوری: در برخی موارد، لاشهها در سالن مجاور کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگین قطعهبندی نمیشوند و به مراکز دیگر برای انجام عملیات استخوانگیری، بستهبندی و انجماد منتقل میگردند. در این حالت، برای حفظ تازگی گوشت، کامیونهای مخصوص باید در پایینترین دمای ممکن (حدود منفی ۱ درجه سانتیگراد) تنظیم شوند.
- فرآیند نهایی بستهبندی و آمادهسازی: فرآیند بستهبندی گوشت به شرح زیر است:
- دام ذبحشده از سالن کشتارگاه به بخش فرآوری منتقل میشود.
- گوشت در پیشسردکن اولیه بهصورت موقت نگهداری میگردد.
- همزمان، بخشهایی نظیر سردست، ران، قلوهگاه و گردن در سالن فرآوری جدا میشوند.
- هر قطعه در بستههای ۱ تا ۲ کیلوگرمی وزنکشی و بستهبندی میگردد.
- بستهها ابتدا در پیشسردکن ثانویه تا منفی ۱۰ درجه سانتیگراد بهمدت ۸ ساعت نگهداری میشوند تا دمای یکنواخت پیدا کنند.
- در صورت عرضه بهصورت منجمد، گوشتها به مدت ۲ ساعت در دمای منفی ۴۰ درجه سانتیگراد نگهداری میشوند؛ در غیر این صورت، بهصورت گوشت گرم به بازار ارسال میشوند.
جهت مشاهده طرح تولید انواع فرآورده های گوشتی اینجا کلیک نمایید.
تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز اجرای احداث کشتارگاه صنعتی دام سبک و سنگين
لیست تجهیزات اصلی خط کشتار صنعتی دام به شرح ذیل میباشد :
- تله گاوی یا تله نگهدارنده دام (Cattle Box): جهت مهار ایمن دامهای سنگین پیش از بیهوشی و ذبح استفاده میشود.
- دستگاه شوک الکتریکی دام (Stunner): برای بیهوش کردن دام سبک و سنگين با رعایت اصول شرعی و بهداشتی.
- لاشهبالابر الکتریکی: جهت انتقال لاشه از محل ذبح به ایستگاههای بعدی مانند خونگیری، پوستکنی و قطعهبندی.
- ریل خونگیری رفت و برگشت: برای آویزان کردن لاشهها در زمان تخلیه خون و تسریع عملیات اولیه.
- سیستم برگشت قلاب خالی خونگیری: جهت بازگرداندن قلابها به ابتدای خط برای استفاده مجدد.
- پوستکَن اتوماتیک گاوی و گوسفندی: بهصورت هیدرولیکی یا پنوماتیکی جهت جداسازی پوست بدون آسیب به بافت گوشت.
- کانویور سقفی پوستکنی نهایی: جهت انتقال لاشه به مراحل نهایی تمیزکاری و تفکیک.
- پلاتفرم پنوماتیک (سکوی کارگر متحرک): برای تنظیم ارتفاع کارگران هنگام پوستکنی و قطعهبندی.
- نقاله هوایی امعاء و احشاء و کلهپاککنی: جهت انتقال احشاء داخلی و سر دام به سالن تفکیک و شستشو.
- اره جناغبر (Chest Saw) با بالانسر مربوطه: برای برش دقیق استخوان جناغ سینه بدون آسیب به لاشه.
- اره نواری شقهکُن لاشه با بالانسر: مخصوص نصف کردن دقیق لاشه در امتداد ستون فقرات.
- کابین شستشوی لاشه با چشم الکترونیکی: جهت شستشوی اتوماتیک و کنترل دمای آب برای حذف آلودگیها.
- دستگاه برگشت قلاب خالی پوستکنی: برای بازگشت خودکار قلابها در پایان خط پوستکنی.
- چهارپایه آویز امعاء و احشاء: برای آویزان کردن بخشهای داخلی دام بهمنظور تخلیه، بازرسی و تفکیک.
- ایستگاه شستشوی دست و استریلکننده چاقوها (Knife Sterilizer): با مخزن آب گرم جهت رعایت بهداشت فردی کارگران در تمامی مراحل کشتار.
- پالت چرخدار حمل آلايش ضبطی و ضایعات: برای جمعآوری ضایعات غیرقابل مصرف بهداشتی و انتقال به بخش دفع یا فرآوری.
- تابلوی کنترل و فرمان مرکزی (PLC Panel): برای کنترل خودکار خط کشتار، ریلها، دما، تایمرها و سیستمهای ایمنی.
- چکمهشوی و دستشوی صنعتی (Boot & Hand Washer): در ورودی سالنها جهت ضدعفونی کارگران قبل از ورود به محوطه فرآوری.
- کانویور حمل شکمبه و امعاء (Rumen Conveyor): برای تخلیه و انتقال سریع محتویات معده و احشاء به محل تصفیه و شستشو.
- سردخانه پیشسرد (Chilling Room): جهت رساندن دمای لاشهها به حدود 4 درجه سانتیگراد پس از ذبح.
- تونل انجماد سریع (Blast Freezer): برای انجماد لاشه یا قطعات گوشت در دمای 35- تا 40- درجه سانتیگراد.
- سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی و چربیگیر: برای جلوگیری از آلودگی محیط زیست ناشی از پسابهای کشتارگاه.
- سیستم تهویه، بخار و آب گرم بهداشتی: برای تأمین شرایط مطلوب کار و ضدعفونی خطوط تولید.
- کامیون یخچالدار مخصوص حمل گوشت تازه و منجمد: جهت انتقال ایمن و بهداشتی محصولات به مراکز فروش و انبار سرد.
در صورت تمایل به تهیه طرح توجیهی یا مطالعات امکانسنجی اینجا کلیک نمایید و فرم درخواست را تکمیل فرمائید. کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس میگیرند. شماره تلفنهای 05632457004 و 05632457300 پاسخگو میباشند.
رزومه شرکت مهندسین مشاور پارس رابین
ما بعنوان یک مشاور سرمایهگذاری میتوانیم به همه کسب و کارهای قانونی و مشروع در مقیاس صنایع متوسط و بزرگ کمک کنیم. با این همه، در برخی از صنایع خاص ممکن است ما بهترین انتخاب نباشیم. ما خوشحال میشویم مشخصات پروژه شمارا بدانیم؛ در صورت عدم تناسب به صورت محرمانه به شما اعلام میکنیم.
درصورت تمايل به اين مطلب امتياز دهيد:
حمید فانی
زنده باد … توضیح کامل و واضح
تحریریه
درود
ممنون از لطفتان